araçlı evler çarpmanın etkisiyle seyreden çarptığı caddesi arka istikametinde istikamete

Anahtar kelimeler: Araçlı Evler Çarpmanın Etkisiyle Seyreden Çarptığı Caddesi Arka İstikametinde İstikamete

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... poliçe numarası ile Davalı Şirkette sigortalı olan ...plakalı araç, sürücü ...sevk ve idaresindeki araç ile ...Caddesi ...evler alt geçit istikametinde seyir halindeyken ön kısımlarıyla aynı istikamete önünde seyreden sürücü Müvekkili ...sevk ve idaresindeki ...plakalı aracın arka kısımlarına çarptığı ve çarpmanın etkisiyle ...plakalı aracın da önünde bulunan sürücü Dava dışı ...sevk ve idaresindeki ...plakalı aracın arka kısımlarına çarpması sonucu üç araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen kaza ...plakalı araç sürücüsünün kusurundan kaynaklandığını, ...tarihinde Davalı Şirkete ...plakalı araçta oluşan değer kaybı için başvuruda bulunulduğunu ancak ...tarihinde 25.000,00 TL ödeme yapıldığını ve yapılan bu ödeme araç da ki değer kaybının karşılamadığını beyan ettiği, müvekkilinin aracında meydana gelen zararın davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini, yargılama harç ve giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı ...sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; değer kaybı raporu hazırlatıldığını ve araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa şartlarına göre 25.000,00 TL olduğunun tespit edildiği, Bunun üzerine davacı tarafa değer kaybı bedelinin ödendiğini, rayiç değerin doğru ve olması gerektiği şekilde tespit edildiğinin kabulü ile haksız olarak açılan bu davanın reddine karar verilmesini, Davacı tarafın aracı ...Sigorta’dan kasko sigortası ile sigortalı olduğunu, nitekim araçta meydana gelen hasar ...Sigorta tarafından karşılanmış olduğunu, taraflarına 72.562,04 TL hasar onarım bedelinin ödendiğini, değer kaybı tespitine ilişkin bilirkişi raporu alınmasına karar verilmesi halinde belirttilen hususlar dahilinde rapor düzenlenmesine karar verilmesini talep ettiği, yukarıda arz ve izah ettiğimiz sebepler ve re’sen nazara alınacaklar birlikte değerlendirilerek, ...Tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartlarda yapılan değişikliğe göre eksist sisteminden eksper ataması yapılmadan, yapılan başvurunun eksik evrak sayılması sebebi ile davanın usulden reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin dava aleyhimize sonuçlansa dahi dava açılmasına sebebiyet vermemiş olmamız nedeniyle karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

BİLDİRİLEN VE TEMİN EDİLEN DELİLLER

1- ...tarihli makine bilirkişisinden alınan raporunda;"Yukarıdaki bilgiler ile yapmış olduğum araç ve dosya incelemeleri neticesinde; Dava konusu aracın ...tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası davaya konu aracın ön ve arka kısmalarında hasar oluştuğu, Araçta oluşan hasarın mevcut kaza sonucu oluşacağı kanaatim hasıl olmuştur. Araçta oluşan hasarın onarımı için, ...hasar dosya numaralı ekspertiz raporu referans alınarak tespit edilen; ön ızgara, arka tampon nikelajı, arka alt tampon, park sensör braketi, arka tampon Ve çeki demir kapağı parçalarının değiştirildiği; ön tampon, arka panel ve arka şasi parçalarında ise hasar onarım işlemi yapıldığı anlaşılmış ve toplam 11 adet parça için ekspertiz çalışması yapıldığı, raporda belirtilen yedek parça ve işçilik giderlerinin yapılan piyasa araştırması sonucu ile uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Dava konusu aracın onarılacak durumda olduğu, hasarı onarıldıktan sonra ve ...hasar tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelindeki değer kaybının; aracın markası, modeli, araç tipi, parça değişimi, boya işlemi yapılan kısımlar ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı ve onarım işlemleri göz önünde bulundurularak, dava dosyasında bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda ve Yargıtay ...Hukuk dairesi ...E. ...K. Sayılı ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta 84.617,86 TL değer kaybının oluştuğu ve ...Tarihinde 25.000,00TL tenzil edildi (84.617,86 - 25.000,00) -59.617,86 TL olacağı dava dosyasındaki belgeler incelenerek hesaplanmış ve iş bu bilirkişi raporu hazırlanmıştır." beyan etmiştir.

2-...tarihli trafik bilirkişisinden alınan raporda; "Bu Kazanın oluşumunda ...plaka sayılı Hususi araç sürücüsü ...olay mahalline gelince kaza yerinin meskün mahal içinde olması sebebiyle yönetimindeki araçla, olay mahallinde kontrolsüz ve süratli bir şekilde seyir ettiği, süratini mevcut yol ve hava şartlarına göre ayarlayamadığı, sevk ve idare hatası yaptığı, yola gereken dikkat ve özeni göstermemiş, direksiyon hâkimiyetine özen göstermesi gerektirdiği halde bahsedilen bu hususlara rivayet etmemiş, dikkatsiz tedbirsiz ve nizamlara aykırı davranışları ile dikkatli olması gerektiğinden bulunmaması nedeniyle bu bağlamda 2918 sayılı Karayolların sürücü kusurlarından 56/1-c maddesinde bulunan önlerinden giden araçları güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemediği ve yakın takip kuralına rivayet etmediğinden, ayrıca aynı kanun 52/1-b maddesinin Sürücüler; hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak, zorundadırlar. Yükümlülüğü getirilmiştir. Bu kural, sürücülere durum ve koşulların gerektirdiğinde dikkat ve özen yüklerken davranış biçiminin belirlenmesini sürücülere bırakmıştır. Öngörülmezlik, belirleyici kavram olarak kusur ilkesinin ve kusur gündeme gelir. Zararlı sonucun öngörülebilir ve bilinebilir olması yeterli değildir; önlenebilir olması da zorunludur. Eldeki delillerden sürücünün çevre şartlara göre hızını azaltmadan araç kullandığı kişilerin hayat, sağlık veya malvarlığı açısından tehlikeli olabilecek şekilde sevk ve idare ettiği, bu kaza şüpheli sürücü tarafından gerekli dikkat ve özen gösterilirse öngörülebilir ve önlenebilir olduğu kanaati ağırlık kazandığından 56/1-c ve 52/1-b maddesi ihlal niteliğinde olduğundan Sürücü ...bu Kazada %100 KUSURLU olduğu; bu olayda başka bir sürücünün kural ihlali olmadığı. ...plaka sayılı Hususi araç sürücüsü ...şeridi içeresinde nizami bir şekilde seyir etiğinden, nizami seyir eden arkadan çarpılan araç sürücüsünün alacağı bir tedbir olmadığı sürece kusursuz sayılması gerekmekte olduğundan bu kazada ...plaka sayılı araç sürücüsü KUSURSUZ olduğu, görüş ve kanaatine varılmışsa da yine de kusur taktirinin Yüce Mahkemeye ait olduğundan saygılarımla arz ederim." beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Dava, davacı aracında meydana gelen hasar nedeni ile açılan tazminat davasıdır.

Davacıya ait bulunan ...plakalı aracın ...tarihinde davalı şirketçe zorunlu mali sorumluluk sigortası yapılan plakalı araç ile Diyarbakır ilinde bir kazaya karışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği ve davacıya ait bulunan araçta değer kaybı oluştuğundan bahisle işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davaya konu ...tarihli trafik kazasının meydana gelmesinde dava dışı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bu hasar miltarının tespiti, bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı, davalı tarafça yapılan bir ödeme olup olmadığı varsa yapılan ödemenin yeterli olup olmadığı buna göre talep edilen değer kaybı zararının doğup doğmadığı ve miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve ███████ E., ███████ K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-█████/2022 tarih,████████ E.-█████████ K.) İkame araç bedeli talebi yönünden ise aracın makul onarım süresi belirlenerek bu süre içerisinde kendi aracına ikame araç kiralama bedelinin hesaplanması gerekmektedir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ...tarihli kaza nedeni ile kolluk tarafından kaza tespit tutanağı düzenlediği, sürücü ...idaresindeki ...plakalı araç ile seyir halinde iken aynı istikamette önünde seyreden ...sevk ve idaresindeki ...plakalı aracın arka kısımlarına çarpması sonucu , ...plakalı araç da önünde bulunan ...plakalı aracı çarptığı, bu kazanın oluşumunda ...plakalı araç sürücüsü ...yüzde yüz kusurlu bulunduğunun belirtildiği anlaşılmıştır. Davacıya ait aracın SBGM kayıtları istenmiş, ...tarihli kaza tarihi öncesinde herhangi bir hasar kaydının bulunmadığı anlaşılmıştır. Bundan sonra dosyanın kusur tespiti ve değer kaybının belirlenmesi noktasında 1 trafikçi bilirkişi ile 1 makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş, trafik bilirkişisince dosyaya sunulan ...tarihli rapor ile ...plaka sayılı aracın sürücüsünün olay mahalline gelince kaza yerinin meskun mahal olması nedeniyle kontrolsüz ve süratlı bir şekilde seyrettiği, süratini mevcut yol ve hava şartlarına göre değerlendiremediği, direksiyon hakimiyetine özen göstermediği, gerekçesiyle KTK m. 56/1-c, 52/1-b uyarınca davalı sigortalı tarafından kaza tarihinde sigortalı bulunan araç sürücüsünün % 100 kusurlu bulunduğunun tespit edildiği görülmüştür. Mahkememizce SBGM kayıtları ile hasar dosyası kayıtlarının celbinden sonra 1 makine mühendisinden değer kaybına yönelik olarak alınan ...tarihli rapor ile aracın kaza tarihi olan ...tarihindeki kazasız hali ile değerinin 1.165.542,71 TL olduğu, kazalı haldeki değerinin ise 1.080.924,85 TL olduğu buna göre aradaki farkın değer kaybı olacağı tespiti ile 84.617,86 TL değer kaybı tespit edildiği, davalı sigorta şirketince dava tarihi öncesi yapılan 25.000 TL ödemenin mahsubu gerektiği buna göre sonuç değerin 59.617,86 TL olduğunun tespit edildiği görülmüştür. Trafik bilirkişisince hazırlanan raporun kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğu, makine mühendisince hazırlanan raporda ise değer kaybının piyasa araştırması yapılarak ve nisbi metod uygulanarak hesap edildiği, buna göre her iki raporun da hüküm kurmaya elverişli ve yeterli olduğunun görüldüğü anlaşılmakla davacı vekilince de bu doğrultuda ıslah talebi sunulduğu tespit edilmekle sigorta şirketince sigortalı bulunan aracın hususi olduğu ve sigorta şirketinin temerrüt tarihinin usulüne uygun başvurudan sonra 8 iş günü bitiminde oluşacağı tespiti ile açılan davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-DAVANIN KABULÜNE,

39.990,00 TL değer kaybı bedelinin( talep ile bağlı kalınarak) sigorta şirketinin (poliçe teminat limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla) başvuru sonrası 8 iş günü bitimi temerrüt tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Kabul edilen 39.990,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 2.731,72 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.112,60 TL harcın düşümü ile eksik kalan 1.619,12 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 685,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.540,20 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacının karşıladığı 355,00 TL tebligat gideri, 7.200,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.555,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı sigorta şirketinden tahsili ile Hazineye İrat Kaydına,

6-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 39.990,00 TL üzerinden takdir edilen 39.990,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı davalılar vekillerinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.

Katip Hakim