Anahtar kelimeler: Satarken Kesim Kimyasal Satımdan Cinsinden Boya Döviz Kıymetini Vadesindeki Cinsi
ESAS NO
: 2024/KARAR NO
: 2026/HAKİM
:KATİP
:DAVACI
:VEKİLİ
: Av.DAVALI
:VEKİLİ
: Av.DAVA
: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2026KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle
: Müvekkili firma, davalı firmaya ürün satışı yaptığını, müvekkil firma, davalıya kimyasal boya sattığını, müvekkil firma yaptığı satışlarda Türk Parasının Kıymetini Koruma Kanunu gereği, döviz ile ücretlendirilen ürünleri satarken TL cinsinden faturalandırıp ödemenin ise "Döviz cinsi verilen siparişler için fiyatlar fatura kesim tarihindeki ... Bankası döviz satış kuru üzerinden faturalandırılacak olup, ödeme vadesindeki güncel kur üzerinden hesaplanarak tahsil edilecektir." şeklinde yapılacağı hususunda davalıyla anlaşıldığını, müvekkil davalı yana siparişi verilen ürünleri satmış ve teslim etmiştir. Müvekkil firma davalı yana ürün satarken sipariş teyit formunda ve davalı yana tebliğ edilen faturalarda ödemelerin gecikmesi halinde "Geciken ödemelerde aylık %5 gecikme zammı tahakkuk edilir." şeklinde önermede bulunmuş olup işbu önerme de yine davalı yan tarafından kabul edildiğini, davalı yan tarafından ödemelerin yapılmaması üzerine müvekkil tarafından davalı yan adına vade farkı faturası düzenlendiğini, İşbu fatura da davalıya tebliğ edildiğini, davalı yan tarafından işbu faturaya ilişkin herhangi bir itiraz yapılmadığını, davalı yanın borcunu ödememesi üzerine, . ... 1. Genel İcra Müdürlüğünün 2023/... E. Sayılı dosyas yasal takip başlatmak zorunluluğumuz hasıl olduğunu, takibe ilişkin olarak davalı yanın haksız ve mesnetsiz şekilde icra takibine itiraz ederek takibi durdurduğunu, davalı yan basiretli bir tacir gibi hareket etmesi gerekirken müvekkilimle aralarında mevcut ticarette edimlerini yerine getirmediğini, ... Arabuluculuk Bürosu 2024/ Büro Dosya Numarası ve 2024 / dosya numaralı arabulucu dosyası ile yapılan arabulucu görüşmeleri de anlaşamayarak son bulduğunu, bu nedenlerle borçlunun icra takibine yaptığı haksız ve kötüniyetli itiraz tamamen başlatılan icra takibini durdurmak ve zaman kazanmak adına yapılan kötü niyetli bir itiraz olduğunu, haklı davanın kabulü ile, bu nedenle borçlunun haksız ve mesnetsiz itirazının iptaline ve haklı icra takibinin devamına, borçlunun takip konusu borcu haksız yere durdurması sebebiyle avans faiziyle borçludan tahsiline, davaya konu takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere, davalının icra-inkar tazminatına mahkum edilmesine, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle
: davacının itirazın iptali talebiyle açtığı dava haksız ve mesnetsiz olup reddi gerektiğini, öncelikle davacı tarafça öne sürülen vade farkı uygulaması hukuka aykırı olup müvekkil tarafından kabul edilmiş, geçerliliği bulunan bir hüküm olmadığını, bu nedenle davacı şirketçe düzenlenen vade farkı faturası haksız taleplerden ibaret olduğunu, ayrıca kabul anlamına gelmemekle birlikte vade farkı alacağına faiz işletilmesi faize faiz yürütülmesi yasağına aykırı bir durum oluşturmadığını, bu sebeplerle davacı tarafından açılan davanın reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER
:Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, ... 1. Genel Müdürlüğünün 2023/... sayılı icra takip dosyası, ticari defterler, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. Maddesine göre açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.İlgili icra dosyasının incelenmesinde davacı tarafından davalı aleyhine █████/2023 tarihinde ilamsız takip talebinde bulunulduğunu, İcra Dairesi tarafından davalı borçluya ilamsız takiplerde ödeme emri tebliğ edildiği ve davalı tarafından yasal süre içinde █████/2023 tarihinde borca itiraz ettiği anlaşıldı.Tarafların ticari defterleri talep edilmiş taraflarça ibraz edilen ticari defterler bir mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiştir.Mali müşavir tarafından hazırlanan █████/2025 tarihli raporunda özetle: Davalı şirket ... Arıtma Kumlama Altyapı Ve Kanal Temizlik Sis.Tic.Ltd.Şti tarafından 2023-2024 yıllarına ait ticari defterleri Yevmiye Defterleri ibraz edildiğini, davalı şirketin 2023 yılına ait Yevmiye defterinin açılış ve kapanış tasdikinin 6102 sayılı TTK nu 64/3 maddesine ve V.U.K 220-221-222 Maddelerine göre süresinde yapıldığı ,Davalı Şirketin 2024 yılına ait yevmiye defterinin açılış tasdikinin 6102 sayılı TTK nu 64/3 maddesine ve V.U.K 220-221-222 Maddelerine göre süresinde yapıldığı kapanış tasdiki için 30.06.2025 tarihine kadar süresinin olduğu görüldüğünü, tarafların bağlı bulunduğu Vergi Dairelerinden gelen cevap müzekkerelerine göre 2023 yılı içerisinde taraflar arasında sadece 8 adet faturanın ... Sisteminde kayıt edildiği ve icra takibine ve davaya konu davacı tarafından E fatura olarak ve Ticari Fatura senoryası ile düzenlenen 23.11.2023 tarih nolu 37.783,20 TL tutarlı Vade Farkı faturasının dava dosyasında itiraz edildiğine dair belge olmamasına rağmen kabul edilmediği ve red edildiği ve ticari defterlerine de kayıt edilmediği anlaşılmadığını, davalı taraf 2023 yılı ticari defter kayıtlarına göre icra takip tarihi itibari ile davalı taraflar ile davacı taraf arasında cari hesap bakiyesinin olmadığı görülmediğini, mahkemeniz tarafından icra takibine ve davaya konu davacı tarafından davalı tarafa düzenlenen 23.11.2023 tarih nolu 37.783,20 TL tutarlı Vade Farkı faturasının geçerliliğinin kabulü halinde davacı taraf ... Kimya Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin davalı taraf ... Arıtma Kumlama Altyapı Ve Kanal Temizlik Sis.Tic.Ltd.Şti'den 37.783,20 TL alacaklı olacağı görüş ve kanaati varıldığı hususu bildirilmiştir. Aynı bilirkişi tarafından hazırlanan █████/2025 tarihli ek raporda özetle; 23.11.2023 tarih nolu 37.783,20 TL tutarlı Vade Farkı faturasının taraflar arasında sözleşme ile belirlenmemesi ve taraflar arasında daha evvel vade farkı faturası düzenlenmediği ve dolayısıyla vade farkı faturası ile ilgili ödeme yapılmadığı bu nedenle vade farkı faturası düzenlenmesinin teamül haline gelmediği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Davacının ticari defterleri için talimat yazılmak suretiyle SMMM bilirkişiden bilirkişi raporu temin edilmiştir. Mali müşavir tarafından hazırlanan █████/2025 tarihli raporunda özetle: Taraflar arasındaki uyuşmazlık konusunun Alacaklının ... 1. Genel İcra Dairesi 2023/... Esas sayılı dosyası ile alacağının tahsili ile başlattığı takip olduğu, takibe konu alacağın 23.11.2023 tarih ve ... nolu faturaya dayandırıldığı , davacının 2023-2024 yıllarında e-defter mükellefi olduğu, davacıya ait 2023-2024 yıllarına ait yasal defterlerinin (Envanter Defteri) açılış tasdiklerinin yasal süresi içerisinde usulüne uygun olarak yaptırıldığı, yevmiye defteri ve Defter-i Kebir e-defter beratlarını yasal süresi İçerisinde e-defter sistemine yüklemelerinin yapıldığı, davacının 2023-2024 yıllarına ait yasal defterlerinin delil niteliği taşıdığı, alacağa konu edilen 23.11.2023 tarih ve ... nolu , 37.783,20 TL Tutarlı faturanın davacı yasal defterlerinde kayıtlı bulunduğu, davacının yasal defterleri üzerinde yapılan incelemede davacının takip tarihi olan 03.12.2023 tarihi itibariyle 168.285,87 TL alacağı olduğu, Takibe konu edilen fatura tutarının bakiye içerisinde mevcut olduğu hususu bildirilmiştir. Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; davacı tarafça vade farkı faturası alacaklarının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalı tarafça itiraz edilmesi üzerine açılmış itirazın iptali ve takibin devamına karar verilmesine ilişkindir. ... 2001/,2003/ karar sayılı ,27.06.2003 tarihli ilişkin kararında faturaya “alacağın belli bir zamanda ödenmemesi halinde belirli bir oranda vade farkı alınacağı” kaydı konulması ile ilgili olarak "Vade farkı yasal düzenlemeler kapsamında tanımlanmış ve kabul edilmiş bir kavram değildir...Sonuç olarak, faturanın sözleşmenin ifa safhasıyla ilgili olduğu için TTK’nın 23/2. maddesine göre süresinde itiraz olunmamak suretiyle kabul edildiği varsayılan fatura içeriği ancak sözleşmenin ifa safhasıyla ilgili olarak faturada yer alması olağan sayılan satılan malın cinsi, veya yapılan işin adedi, türü bedeli gibi hususlara ilişkin olabilir.Faturadaki gecikme halinde vade farkı alınacağına ilişkin kayda itiraz edilmemesi,faturada yer almakla birlikte taraflar arasındaki sözleşmede düzenlenmemiş bir hususa ilişkin kaydın da kabul edildiği anlamına gelmez. Vade farkı kaydının faturanın zorunlu içeriğinde olmayıp, yasal sürede itiraz edilmedi diye kabul edilmesinin ağır bir sonuç doğuracağı; faturadaki vade farkı uygulanır ibaresinin yazılması halinde TTK nın 23/1. maddesindeki karinenin uygulama alanı bulmayacağı, zira fatura sözleşme olmadığı gibi, faturaya itiraz edilmemesinin de ona sözleşme niteliği vermeyeceği, faturalara (bedelin belli bir sürede ödenmesi halinde vade farkı ödenir.) ibaresinin yazılarak karşı tarafa tebliği ve karşı tarafça TTK nın 23/2. maddesi uyarınca sekiz gün içinde itiraz edilmemesi halinde bu durum sadece fatura münderecatının kesinleşmesi sonucunu doğurup vade farkının davalı yanca kabul edildiği ve istenebileceği anlamına gelmeyeceğine" karar verilmiştir.Anılan içtihadı birleştirme kararı ile, somut olayda olduğu gibi vade farkı düzenlenmesine ilişkin olan satım faturalarında vade farkına ilişkin kayda ve faturaya itiraz edilmemesi halinde kaydın vade farkı talebine hak vermeyeceği, taraflar arasında vade farkı ödeneceğine ilişkin bir sözleşme hükmü veya ticari defterlerinde vade farkı uygulanmasına ilişkin teamül bulunmadığı,teamülden anlaşılması gerekenin taraflar arasındaki ticari ilişkide bu yönde teamül bulunup bulunmadığının olduğu,SMMM bilirkişi tarafından tanzim edilen bilirkişi ek raporda da vade farkı faturasının taraflar arasında sözleşme ile belirlenmediği,taraflar arasında daha evvel vade farkı faturası düzenlenmediği ve dolayısıyla vade farkı faturası ile ilgili ödeme yapılmadığı,vade farkı faturası düzenlenmesinin teamül haline gelmediği gözetilerek, davacının ilgili icra takibine konu vade farkı faturasına istinaden davalıdan alacaklı olmadığı tespit edilerek davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.(Emsal mahiyette ... BAM 12. HD'nin 2025/ Esas sayılı ilamı dikkate alınarak)H Ü K Ü M
: Yukarıda açıklanan nedenlerle,1-Davanın REDDİNE,2-Yasal şartlar oluşmaması nedeniyle davalı tarafın kötüniyet tazminat talebinin reddine,3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 456,33 TL'nin mahsubu ile bakiye 275,67 TL nispi karar ve ilam harcının davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,4-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında ... Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 3.600,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye ÖDENMESİNE,5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kararın mahiyeti gereği kendi üzerinde bırakılmasına,6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,7-Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 37.783,20 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,8-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı , gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren HMK’nın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi’ne ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026Katip¸E-imzalıdır.Hakim¸E-imzalıdır.