Anahtar kelimeler: Kesmiş Sera Adıyla Endeksli Dolar Kestiğini Başlattığını Durduğunu Antalya Borca
T.C.
ANTALYA1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ███████DAVA
: TespitDAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle
: Müvekkili şirketi ile davalı arasında ... tarihinde "Sera Satış Sözleşmesi" adıyla bir sözleşme imzalandığını, davalının, sözleşmeden kaynaklı olarak alacağının olduğu gerekçesi ile müvekkili şirkete dolar endeksli fatura kestiğini, davalı, kesmiş olduğu faturalar ile Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlattığını, müvekkili şirketi tarafından borca itiraz edilmesi üzerine icra takibinin durduğunu, davalı tarafından, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... E. Sayılı dosyası ile, itirazın iptali davası açılmış olup, dava istinaf aşamasında olduğunu, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... E. Sayılı dosyasında, icra takibinin asıl alacak ... USD üzerinden devamına karar verildiğini, ... tarihli bilirkişi raporunda, "Takip tarihinde usd kuru ... üzerinden yapılan işin bedeli olan ... usd nin TL karşılığı ise ... TL olarak hesaplandığı" şeklinde beyan edildiğini, yani bilirkişilerce, ... USD'nin TL karşılığı, ... TL olarak hesaplandığını, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ doğrultusunda Türk parasına çevrilerek belirlenmesi için, tebliğin 8. Maddesinin 27. Fıkrası gereği, "sözleşme bedeli Türk parası olarak taraflarca yeniden belirlenmesi zorunludur" ibaresinden dolayı, arabuluculuğa başvurulduğunu, ancak tarafların anlaşamadığını, işbu nedenle dava açmak zorunda kaldıklarını, "Türkiye’de yerleşik kişiler kendi aralarında akdedecekleri; yurt dışında ifa edilecekler ile gemi adamlarının taraf oldukları dışında kalan iş sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştıramazlar." bilindiği üzere taraflar, yapmış oldukları sözleşme bedelini USD olarak belirlediklerini, Yukarıda belirttiğimiz tebliğ doğrultusunda sözleşmenin geçersiz olduğunu, zira karşı tarafın müvekkili için almış olduğu tüm malzemeler, Türkiye'den alınmış malzemeler olduğunu, taraflar arasında bir anlaşma sağlanamadığını, Türk Parası Kıymetini Koruması çerçevesinde, sözleşmelerin yabancı para birimi ile yapılamayacağının açık olduğunu, taraflar, Türk parasını belirlemek zorunda olduğunu, bunun emredici bir hüküm olduğunu, bu sebeple borç var ise, borcu Türk parasına çevrilerek karar vermesi gerektiğini, davanın kabulü ile davalı tarafından müvekkili Şirkete kesilen ve Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyasına konu olan fatura borcunun, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ doğrultusunda Türk parasına çevrilerek belirlenmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle
: Dava konusu, Antalya Genel İcra Müdürlüğü’nün .../... E. sayılı dosyasında takip konusu yapılan ... USD tutarındaki alacağın Türk Lirası karşılığının belirlenmesi olup, davanın sonucu doğrudan icra dosyasındaki borç miktarını etkileyecek nitelikte olduğunu, dolayısıyla mahkemece verilecek karar, yalnızca hukuki bir durumun tespitine yönelik olmayıp, alacağın miktarını belirleyerek icra kabiliyeti doğuran bir sonuç doğuracağını, bu tür davalar, 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 16. maddesi uyarınca, “talep sonucu para veya parayla ölçülebilen bir değerle ilgili ise nispi harç alınır” hükmü kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, davacı tarafın talebi parayla ölçülebilen bir değere (... USD) ilişkin olduğundan, bu dava nispi harca tabi eda davası niteliğinde olduğunu, Yargıtay da benzer uyuşmazlıklarda, alacağın varlığı veya miktarına ilişkin davaların tespit davası olarak değil, eda davası olarak nitelendirilmesi gerektiğini açıkça belirttiğini, bu itibarla mahkemece, davanın niteliği dikkate alınarak nispi harcın icra takibine konu alacak miktarı (... USD) üzerinden hesaplanması ve eksik harcın tamamlattırılması gerektiği, taraflar arasında aynı sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlık, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin .../... Esas sayılı dosyasında daha önce yargılama konusu yapıldığı, anılan davada müvekkilinin alacaklı sıfatıyla, davacı borçlu tarafından yapılan icra takibine yönelik itirazın iptali talebinde bulunduğu, mahkemece yapılan yargılama sonucunda “itirazın kısmen iptali ile takibin asıl alacak ... USD üzerinden devamına” karar verildiği, bu karar halen kesinleşmemiş olup, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi’nin ilgili hukuk dairesinde derdest durumda olduğunu, sonuç olarak davacının aynı sözleşmeden kaynaklanan, aynı icra dosyasına ilişkin iddialarını yeni bir davayla ileri sürmesi derdestlik ve maddi anlamda kesin hüküm ilkelerine açıkça aykırı olduğu, aksi halde bir mahkeme kararının başka bir mahkeme kararı ile ortadan kaldırılması sonucu ortaya çıkacağını, ayrıca iddia ve savunmanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağına da aykırılık teşkil edileceğini, derdestlik yönünden davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği, esasa ilişkin itirazları ise davacı taraf, müvekkili ile davacı arasında imzalanan ... tarihli sera satış sözleşmesinin döviz cinsinden yapıldığı, bu nedenle Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğin 8. Maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle Türk lirasına çevrilmesi, uyarlanması talep edilmiştir. Talep hem yasaya hem de tebliğe aykırı olup reddi gerektiği, somut olayda dava konusu sözleşme ... tarihinde akdedildiği, takibe konu faturalar ise ... tarihinde düzenlenmiş olup, davacı tarafın ileri sürdüğü iddiaların aksine, sözleşme ve fatura tarihinin ... tarihinden önce olması nedeniyle ...-.../... sayılı Tebliğ ile getirilen Türk parası cinsinden ödeme zorunluluğu kapsamına girmediği, Bu durumda ...-.../... sayılı Tebliğ’de açıkça düzenlenen istisna hükümleri uyarınca, söz konusu sözleşmeden kaynaklanan döviz cinsinden ödeme yükümlülüklerinin Türk parası cinsinden yerine getirilmesi ve kabul edilmesi şartı aranmayacağını, dolayısıyla, davacı tarafın ... tarihli sözleşmenin döviz cinsinden düzenlenmiş olmasını Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Tebliğ’e aykırılık olarak ileri sürmesi mevzuata açıkça aykırı olup, ...-.../... sayılı Tebliğ ile getirilen geçici istisna hükümleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, bu itibarla, sözleşmenin döviz cinsinden düzenlenmiş olması hukuken geçerli olup, davacının Türk lirasına uyarlama talebi hem Tebliğ hükümlerine, hem de sözleşme serbestisi ilkesine aykırı olduğunu, Sera yapım sözleşmesi bir "eser sözleşmesi" niteliğinde olduğu, ilgili tebliğ, eser sözleşmelerinin döviz cinsinden maliyet içermesi durumunda bedelin döviz olarak kararlaştırılabileceğine dair açık bir istisna getirdiğini, müvekkilinin sera yapımında kullandığı malzemelerin (örneğin, ithal konstrüksiyon, özel cam, sulama sistemleri vb.) döviz cinsinden maliyetler içerdiği açık olduğundan, sözleşmenin en başından beri hukuka uygun olduğu ve döviz yasağı kapsamında olmadığı hususu da izahtan vareste olduğu, müvekkili TBK m. 99 uyarınca kendisine tanınan seçimlik hakkı, alacağını döviz cinsinden icra takibine koyarak kullandığı, bu alacağın fiili ödeme günündeki kur üzerinden tahsil edileceği anlamına geldiği ve borçlunun bu seçime müdahale hakkı olmadığı, haksız açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Antalya GİM .../... Esas sayılı dosyasında USD cinsi alacak üzerinden yapılan ilamsız icra takibine konu fatura borcunun Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32. Sayılı karara ilişkin tebliğin 8. Maddesi uyarınca borcun Türk Parasına çevrilerek belirlenmesinin talep edilip edilemeyeceği, davalının derdestlik iddiasının yerinde olup olmadığı, davanın belirsiz alacak olarak açılıp açılamayacağı, eksik harcın ikmalinin gerekip gerekmediği taraflar arasında ihtilaflıdır.Antalya ... ATM'nin .../... Esas-.../... K sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden temini ile yapılan incelemesinde; Davacı takip alacaklısı ... Şti tarafından davalı takıp borçlusu ... Şti aleyhine açılan itirazın iptali davasında yapılan yargılama sonucu; Davanın kısmen kabulü ile; Davalının Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin asıl alacak ... USD üzerinden devamına, Kabul edilen alacağa 3095 sayılı Kanunun 4/A maddesi uyarınca takip tarihinden itibaren kamu bankalarınca Amerikan doları için açılmış 1 yıl vadeli mevduata ödenen en yüksek faiz oranın uygulanmasına, Fazlaya ilişkin istemin reddine, Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine, karar verildiği, kararın istinaf aşamasında olduğu belirlinmiştir.Antalya iş bu davada Antalya GİM .../... Esas sayılı takip dosyasında aleyhlerini USD cinsi para birimi üzerinden yapılan ilamsız icra takibine yapılan itiraz üzerine, Antalya ... ATM'nin .../... Esas-.../... K sayılı dosyasında görülen itirazın iptali davasında USD üzerinde kurulan hükmün ve USD cinsi başlatılan icra takibinin Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32. Sayılı karara ilişkin tebliğin 8. Maddesine aykırı olduğunu iddia ederek ilamsız icra takibine konu fatura borcunun Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ doğrultusunda Türk parasına çevrilerek belirlenmesini talep etmiştir.Antalya BAM 15.HD nin █████████ E-█████████ K sayılı emsal kararlarında da değinildiği gibi Türk parasının kıymetinin korunmasına amacıyla yürürlüğe konan mevzuatın Mahkemelerce re'sen nazara alınması gerektiği,Somut olayda, davaya konu alacak nedeniyle Antalya ... ATM'nce verilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulmuş olmasıyla ilk derece Mahkemesince kurulan hükümde, bahsi geçen mevzuata aykırılık söz konusu ise zaten BAM tarafından yapılacak istinaf incelemesi sırasında re'sen nazara alınacak olması karşısında; davacının iş bu davayı açmakta hukuki menfaatinin bulunmadığı tespit edilmiş ve davanın esası hakkında inceleme yapılmaksızın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın HUKUKİ MENFAATE İLİŞKİN DAVA ŞARTI YOKLUĞUNDAN REDDİNE,2-Alınması gerekli ... TL harcın peşin alınan ... TL harçtan mahsubu ile bakiye ... TL harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine5-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca davacıya iadesineDair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. █████/2026Başkan ...¸e-imzalıdırÜye ...¸e-imzalıdırÜye ...¸e-imzalıdırKatip ...¸e-imzalıdır