Anahtar kelimeler: Esaskarar Yazildiği Rücuen Katip Müracaat İşçiye Adana Kuruma Anlaşma İşçilik
T.C. ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINAT.C.ADANA2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO
: ████████KARAR NO
: ████████HAKİM
: ...KATİP
: ...DAVACI
: ...VEKİLLERİ
: ...DAVALI
: 1- ...VEKİLİ
: ...DAVALI
: 2- ...VEKİLİ
: ...DAVALI
: 3- ...DAVA
: Tazminat (Rücuen Tazminat)DAVA TARİHİ
: █████/2022KARAR TARİHİ
: █████/2023GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: ...Davacı tarafından açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;DAVANIN ÖZETİDavacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı işçi ...'e işçi alacaklarının tahsili için davacı kuruma müracaat edildiğini, dava dışı işçi ile yapılan anlaşma sonucu işçilik alacaklarının işçiye müvekkili kurum tarafından 24.01.2020 tarihinde 6.041,24-TL ve 18.994,84-TL ödendiğini, müvekkili kurum ile davalı şirketler arasında asıl işveren, alt işveren ilişkisinin mevcut olduğunu, asıl işverenin, alt işverenin işçilerine karşı o iş yeri ile ilgili olarak iş kanunundan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu olduklarını, müteselsil borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince müteselsil borçlunun ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceğini, edilmelidir, müvekkili kurum ile taraflar arasında hizmet alım sözleşmesi imzalandığını, düzenlenen sözleşmeye göre, sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukların yükleniciye ait olduğu sözleşme ve şartnamelerle hüküm altına alındığını, alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapmış olduklarını, her alt işveren kendi çalıştırdığı dönemde oluşan, kıdem tazminatı, fazla çalışma alacağı gibi işçilik alacaklarından sorumlu olduğunu, müvekkili kurum ile davalılar arasında ihale yoluyla “Hizmet Almalarına İlişkin Sözleşme” imzalanmış olduğunu, davalıların belirli sürelerle bu işi almış olduğunu ve söz konusu işleri yürütmek üzere personel çalıştırdığını, sözleşmeye göre sözleşme konusu iş ile ilgili çalışan personele ilişkin sorumlulukların tamamının yüklenici (davalılara) ait olduğunu, dolayısı ile davalıların sözleşmesi fesih edilen personelin kıdem tazminatlarını (her bir davalının çalıştırdığı süre ile sınırlı) yerine getirmesi gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, 12.204,57-TL”nin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan rücuen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.SAVUNMANIN ÖZETİDavalı ......... Tic. Ltd.Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça talep edilen alacağın tamamen yersiz olduğunu, müvekkilinin yapılan ödeme ile ilgili herhangi bir hukuki sorumluluğunun bulunmadığını, Müvekkili şirketin, 4734 Sayılı kanun uyarınca kamu ihalesi ile davacı kurumun alt işverenliğini üstlendiğini, ve müvekkili şirket ile davacı kurum arasında düzenlenen hizmet sözleşmesinde de işçilere üst işveren tarafından ödenecek tazminatlardan dolayı alt işveren rücu edileceğine ilişkin bir madde bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.Diğer davalıya usulüne uygun tebligatın yapıldığı ancak duruşmalara gelmemiş ve herhangi bir beyanda da bulunmamışlardır.Davalılardan... İmar ... Ltd.Şti mahkememiz dosyasından tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydı yapıldı.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava, hizmet alım sözleşmesi gereğince dava dışı işçi için yapılan ödemenin taraflar arasındaki sözleşmeye göre davalı alt işverenlere rücu talebine ilişkindir.Bilirkişi ... 10.01.2023 tarihli raporunda; dava dışı işçi ... ’nin davacı kurum ve bağlı alt işverenler nezdinde çalışma sürelerikarşılığı toplam Kıdem Tazminatının 18.994,84-TL olduğu,iş bu tutarın 6.752,75- TL’si dava dışı ... Personel … AŞ sorumluluğunda, 12.242,09-TL‘ si davalılarsorumluluğunda olmakla birlikte,davacının davalılarla ilgili talebi olan 12.204,57-TL'nin çalışma süreleri karşılığı oranlaması sonucundadavalı;1. ... … LTD ŞTİ’ den 1.324,69-TL’ nin,2. ... … LTD ŞTİ’ den 2.334,52-TL' nin,3.... … AŞ’ den 8.545,36-TL’ nin,Rücuen Tazmininin talep edilebileceği, Sorumluluğa ilişkin çalışma sürelerinin SGK kaydı uyarınca tespit edildiği, Dosya arasında davalılardan dava öncesi rücu talebine ilişkin tebliğ evrakı bulunmamasınedeniyle faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olabileceği, Faiz türü hususunda takdirin sayın mahkemede olduğu, Davalı ... … AŞ tarafından davacı kurumdan olan alacaklarına karşılık MAHSUPtalebinde bulunulmuş ise de bu hususta herhangi bir tespit yapılamadığı,yönünde rapor sunmuştur.Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir (Yargıtay Hukuk 15.Dairesi'nin 31.05.2021 Tarih ve █████████ E.-█████████ K.).Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle; dava dışı ...'in davacının alt iş verenleri davalılar nezdinde çalıştığı, hizmet alım sözleşmeleri nedeniyle açılan rücu davalarında verilen kararlara bakan Yargıtay Hukuk 23. Dairesinin uygulamalarında sözleşmede açıkça hangi tarafın sorumlu olduğuna ilişkin bir hükmün bulunmaması halinde hizmet alım sözleşmelerinin mahiyeti gereği tüm ücret ve sosyal hakların alt iş veren tarafından yapılması gerektiği belirtilmiş olup, dava dışı işçinin çalıştığı kıdeminden 122 günlük çalışmasının davalılardan ... ..... Ltd.Şti'den, 215 günlük çalışmasının davalılardan ... ..... Ltd.Ştide olduğu, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücretinden sorumluluğun son alt işverende olduğu, kıdem tazminatından sorumluluğun ise işçinin çalıştığı günlere göre yapılan oranlama neticesinde davalılardan ......... Ltd.Şti'nin 1.324,69-TL'den, .........Ltd.Şti'den 2.334,52-TL-TL'den, sorumlu olduğu, taraflar arasındaki sözleşmelerden işçi alacaklarından alt işverenin sorumluluğunu kısıtlayan herhangi bir hükmün bulunmadığı, dava tarihinden önce davacı tarafından yapılan ödemeye ilişkin davalılara gönderilmiş herhangi bir ihtarın bulunmadığı, faiz talebinin dava tarihinden itibaren yerinde olduğu, tarafların tacir olduğu ve uyuşmazlığın ticari davaya sebebiyet verdiği ve davacının avans faiz talebinin uygun olduğu anlaşılmakla aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;Davanın Kabulü ile;1-) 1.324,69-TL'nin dava tarihi olan 21.09.2022'den itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan ... Temizlik Medikal ve Yemek Üretim Hizmetleri Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden,2.334,52-TL'nin dava tarihi olan 21.09.2022'den itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan ... Ürünleri İmalat ve Dış Ticaret Limited Şirketinden alınarak davacıya verilmesine,2-)Karar ve ilam harcı olarak hesaplanan 249,96-TL den peşin alınan 208,43-TL harcın mahsubu ile bakiye 41,53-TL harcın davalılardan ... Temizlik Medikal ve Yemek Üretim Hizmetleri Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ... Ürünleri İmalat ve Dış Ticaret Limited Şirketinden tahsili ile Hazineye irad kaydına,3-)AAÜT gereğince hesaplanan 1.324,69-TL vekalet ücretinin davalılardan ... Temizlik Medikal ve Yemek Üretim Hizmetleri Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden alınarak davacıya ödenmesine,4-)AAÜT gereğince hesaplanan 2.334,52-TL vekalet ücretinin davalılardan ... Ürünleri İmalat ve Dış Ticaret Limited Şirketinden alınarak davacıya ödenmesine5-)Davacının yapmış olduğu 1.545,00-TL'den 559,32-TL'sinin davalılardan ... Temizlik Medikal ve Yemek Üretim Hizmetleri Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden, 985,69-TL'sinin davalılardan ... Ürünleri İmalat ve Dış Ticaret Limited Şirketinden alınarak davacıya ödenmesine,6-) Davacı tarafından yatırılan 208,43-TL peşin harç ile 80,70-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 289,13-TL harcın davalılardan ... Temizlik Medikal ve Yemek Üretim Hizmetleri Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ... Ürünleri İmalat ve Dış Ticaret Limited Şirketinden alınarak davacıya ödenmesine,7-)Arabuluculuk bürosu tarafından ödenmesine karar verilen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin, 6183 sayılı kanuna göre davalılardan ... Temizlik Medikal ve Yemek Üretim Hizmetleri Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ... Ürünleri İmalat ve Dış Ticaret Limited Şirketinden tahsil edilerek hazineye irat kaydına,8-)Fazla yatan avans var ise Adalet Bakanlığı HMK Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesine göre, karar kesinleştikten sonra talep sahibine elektronik ortamda hesap numarası var ise bu numara üzerinden, yok ise PTT aracılığı ile adreste ödemeli gönderilmesine, (gönderme masrafının avanstan karşılanmasına ),Dair, davacı vekili ile davalı ... A.Ş vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda KESİN olmak üzere karar verildi..█████/2023Katip ... Hakim ...e- imzalıdır e- imzalıdır