Anahtar kelimeler: Deviz Ebatlı Mozaikler Porseleni Taşlar Havuzlarda Fuarlar Saygın Meblağda Tanınırlık
T.C.
İSTANBUL2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ███████DAVA
:Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarım Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarım Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili, müvekkili şirketin 1987 yılından bugüne kadar havuz porseleni üretiminde uluslararası alanda saygın tanınmış bir şirket olduğunu, dünyanın en nitelikli havuz porseleni imal etmenin yanı sıra katıldığı ulusal ve uluslararası fuarlar ve internet üzerinden yapmış olduğu reklam faaliyetleri ile ulusal ve uluslararası tanınırlık kazandığını, dünya çapında 104 ülkeye ihracat yaparak ülkemize büyük meblağda deviz kazandırdığını, 2019 yılına kadar havuzlarda kullanılan taşlar küçük ebatlı mozaikler şeklinde imal edilmekteyken dünyada ilk defa farklı bir ürün imal ettiklerini, bu ürünün 33x66 cm ebadında doğal görünümlü havuz karoları olduğunu, 2020 ve 2021 yılında 9 ayrı yüzeye sahip (9 face) doğal görünümlü karoları bir araya getirerek özel tasarımlardan oluşan iki adet katalog basıldığını, havuz karolarına ilişkin 04.10.2022 tarihinde tescil ettirmiş olduğu ... nolu çoklu tasarımlarını ilk kez sosyal medya paylaşımlarını 22.07.2019 tarihinde yaptıklarını, internet üzerinde yapılan “...” ürünlerine ilişkin paylaşımın ise 22.07.2019 tarihinde yaptıklarını, işini her alanda en iyi şekilde yapmaya çalıştığını belirten müvekkilinin bir dünya markası olarak ilerlemekte iken davalı şirket tarafından müvekkili şirkete ait ürün görselinin birebir kopyalanmak suretiyle ... isimleri ile kullanılarak satışa sunulduğunu tespit ettiklerini, noter tarafından tespiti yapılan bu tasarımları kullanarak haksız rekabete sebebiyet verdiğini belirterek müvekkilinin tasarım haklarına davalı tarafından tecavüz edildiğinin tespitini, davalı şirketin davaya konu müvekkili şirkete ait ürün ve tasarımlara vaki tecavüzün önlenmesi ve durdurulmasını, tecavüze konu ürünlere el konulmasını, maddi zararı ile ilgili olarak belirsiz alacak davacı niteliğinde olmak üzere şimdilik 10.000 TL alacağının dava tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalı tahsilini, 50.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde, müvekkili şirketin 1992 yılından bu yana bina dış cepheleri, yüzme havuzları, mutfak banyo cafe vb. tüm iç mekânlar için cam mozaik üreterek yurt içi ve yurt dışına ihracatta bulunduğunu,müvekkili şirketin cam mozaik koleksiyonunu 8 farklı ebat ve formda 1000'e yakın ürün parlak ve mat baskı seçenekleri içerdiğini, davalının dava dilekçesinde belirttiği dava konusu ürünlerin yurt dışında ve yurtiçinde yıllardır üretildiğive kamuya sunulduğunu, bu nedenle kanunda öngörülen mutlak yenilik kriterlerini taşımadığını, davacının ürettiği ve tasarımlarını ihlal edildiğini iddia ettiği büyük ebatlı porselen havuz karolarının davalı müvekkili şirket tarafından ilk olarak 2018 yılı Şubat ayında ithal ederek katalog bastırdığını, bayilerine stantlar kurduğunu ve satışa başladığını, davacının o tarihlerde henüz üretime başlamamışken davalı müvekkili şirketin büyük ebatlı ürünleri yurt dışından İspanya’dan ithal ederek Türkiye’de tanıtım ve pazarlama için ürün katalogları bastırarak dağıttığını, bu sebeple davacının bu iddialarının yersiz olduğunu, davacının uluslararası alanda daha önceden kamuya sunulmuş desenlerin kullanarak büyük ebatlıkaro oluşturmuş ve sanki yeni bir tasarım yapmış gibi Ekim 2022 ayında kendi adına tescil ettirdiğini ancak davacının bu tasarımlarının tescil başvurusundan önce kamuya sunulmuş tasarımlar olduğu, asıl davanın ve davacının tüm taleplerinin reddini, karşı davanın kabulünü, davacı adına 04.10.2022 tarihli başvuruya istinaden tescil edilen... nolu endüstriyel tasarımlarının yeni ve mutlak ayırt edicilik unsuru oluşturmadığından hükümsüzlüğünü ve sicildenterkinini ve hükmün ilanını talep ve beyan etmiştir.Davacı vekili cevaba cevap ve karşı davaya cevap dilekçesinde, müvekkili şirketin 2019 yılında havuz karosu imalatında inovasyon gerçekleştirdiğini, davalı tarafça sunulan delillerin dava konusu ile ilgisi olmadığını, davalı tarafın cevap dilekçesinin 5. maddesinde ithal ettiğini iddia ettiği ürünlerin büyük ebatlı havuz seramikleri değil havuz aksesuarları olduğunu, davalı tarafın 2018 yılında dava konusu ürünleri ithal etmediğini ve 2019 yılında da dava konusu ürünlerle ilgili çalışma yapmadığını, davalı tarafın ... ile olan ilişkisinin çelişkiler ve gerçek dışı bilgilerle donatıldığını, 07.10.2020 tarihli sözleşmeye delil olarak dayanılamayacağını, bu sözleşmenin imza tarihinin gerçeği yansıtmadığını beyan ederek dava dışı ... şirketine iş bu davanın ihbar edilmesine, dava dışı şirketten davalının sipariş verdiği ürünlerin faturaların istenmesine, müvekkilinin tasarım haklarına davalı tarafından tecavüz edildiğinin tespitine, davalı şirketin davaya konu müvekkili şirkete ait ürün ve tasarımlara vaki tecavüzünün önlenmesine ve durdurulmasına, tecavüze konu ürünlere el konulmasına, el konulan ürünlerin imhasına, masrafları davalı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük bir gazetede ilanına, şimdilik 10.000 TL alacağın dava tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 50.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davalının karşı davasının reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Tarafların bildirdikleri deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi raporu alınmıştır.Mahkememizce alınan █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda; "...davacı ...A.Ş.’ye ait... numaralı "..." isimli tasarım ile davalıya ait ... internet sitesinde yayımlanan "..." isimli tasarımın yüzey dokusu, ana teması, desen yapısı ve estetik algısı bakımından yüksek derecede benzerlik gösterdiği, aralarındaki küçük farklılıkların bilgililenmiş kullanıcı nezdinde tasarımlar arasında ayırt edici bir etki oluşturmadığı, bu nedenle tasarımların Sınai Mülkiyet Kanunu’na göre ayırt edici nitelikten yoksun olacak şekilde aynılık derecesinde benzer olduğu, davacı...A.Ş.’ye ait ... numaralı isimli “...” tasarım ile davalıya ait ... internet sitesinde yayımlanan "..." isimli tasarımın yüzey dokusu, ana teması, desen yapısı ve estetik algısı bakımından yüksek derecede benzerlik gösterdiği, aralarındaki küçük farklılıkların bilgilenmiş kullanıcı nezdinde tasarımlar arasında ayırt edici bir etki oluşturmadığı, bu nedenle tasarımların Sınai Mülkiyet Kanunu’na göre ayırt edici nitelikten yoksun olacak şekilde aynılık derecesinde benzer olduğu, davacı ... A.Ş.’ye ait...numaralı "...”" isimli tasarım ile davalıya ait ... internet sitesinde yayımlanan "..." isimli tasarımın yüzey dokusu, ana teması, desen yapısı ve estetik algısı bakımından yüksek derecede benzerlik gösterdiği, aralarındaki küçük farklılıkların bilgilenmiş kullanıcı nezdinde tasarımlar arasında ayırt edici bir etki oluşturmadığı, bu nedenle tasarımların Sınai Mülkiyet Kanunu’na göre ayırt edici nitelikten yoksun olacak şekilde aynılık derecesinde benzer olduğu, davacı ... A.Ş.’ye ait ... numaralı "..." isimli tasarım ile davalıya ait ... internet sitesinde yayımlanan "..." isimli tasarımın yüzey dokusu, ana teması, desen yapısı ve estetik algısı bakımından yüksek derecede benzerlik gösterdiği, aralarındaki küçük farklılıkların bilgilenmiş kullanıcı nezdinde tasarımlar arasında ayırt edici bir etki oluşturmadığı, bu nedenle tasarımların Sınai Mülkiyet Kanunu’na göre ayırt edici nitelikten yoksun olacak şekilde aynılık derecesinde benzer olduğu, SMK 57. Madde kapsamında davacı yanın tasarım başvuru tarihinden geriye doğru bir yıldan önceki tarihlerde dava konusu tasarımların kataloglarının basıldığı, havuzlara uygulandığı, videolarının paylaşıldığı satış faturalarının yer aldığı dikkate alındığında davacı yanın tasarım tescil başvurusundan geriye dönük bir yıldan önceye ilişkin kullanımları sebebiyle yeni sayılamayacağı, 6769 sayılı kanunun 77. maddesi uyarınca, 57. maddede sayılı şartları taşımadığı ve yeni olarak değerlendirilemeyeceğinden hükümsüz kılınabileceğinin değerlendirilmekle nihai takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu, davacı yanın dava konusu ...sıra numaralı tasarımlarının hükümsüz kalması halinde davacı yanın tecavüz iddiaları tescilli tasarım hakkı bakımından korunamayacağı, davacı yanın ... sıra numaralı tasarımlarının 55. ve 57. maddeler kapsamında hükümsüz kılınması ihtimalinde davacı tasarımının tescilsiz tasarım hükümlerinden 69. madde "(2) Tescilsiz tasarımların koruma süresi, koruma talep edilen tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten itibaren üç yıldır." hükmü kapsamında yararlanabilmesi 3 yıl içinde koruma talep etmesi gerektiği ancak davacı yanın dava konusu tasarımları 2020- 2021 kataloglarında yer verdiği, 26.05.2021, 21.12.2020 20.01.2021 tarihli faturalar ile satışa konu ettiği dikkate alındığında 01.08.2024 tarihli dava tarihinde tescilsiz tasarım korumasının 3 yıllık süresinin dolduğu değerlendirilebileceği, bu minvalde tescilsiz tasarım korumasından yararlanıp yararlanamayacağının takdiri Sayın Mahkemenize ait olduğu, tasarımların haksız rekabet kapsamında korunması için Yüksek Mahkeme kararlarında mutlak yenilik ve ayniyet şartlarının arandığı, davalı yanın kullanımları ile davacı yanın dava konusu tasarımlarının benzer olmakla birlikte Yargıtay içtihatları kapsamında haksız rekabet teşkil edip etmeyeceğinin takdirinin Sayın Mahkemenize ait olduğu..." yönünde görüş ve kanaate ulaşıldığı anlaşılmıştır.Mahkememizce alınan █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda; "...kök raporda arz ettiğimiz görüş ve kanaatlerimizin devam ettiği yönünde görüş ve kanaatlerimiz oluşmuştur..." yönünde görüş ve kanaate ulaşıldığı anlaşılmıştır.Dava; asıl davada tasarım hakkına tecavüzün tespiti, durdurulması, önlenmesi, ortadan kaldırılması, ilgili ürünlere el konulması, maddi ve manevi tazminat talepleri ile karşı davada asıl dava davacısına ait ... sayılı tasarım tescil belgesinin hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.Davaya konu yapılan ... no.lu çoklu “...” isimli tasarımların 04.10.2022 tarihinde davacı karşı davalı adına tescil edildiği, davaya konu anlaşmazlık konusu edilen ürünlerin yüzey “...” desen tasarımına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.Davalı karşı davacı tarafından ,internet sitesinde yayınlanan ve davacı karşı davalının tescilli tasarımına benzer olduğu belirtilen linkler ve görseller teknik bilirkişilerce incelenmiş, bu doğrultuda görseller dosya kapsamına sunulmuş, bilirkişi raporunun denetlenebilir ve hükme esas alınabilir nitelikte olduğu anlaşılmıştır.6769 sayılı kanunun 77. maddesi ;" (1) Aşağıdaki hâllerde tasarımın hükümsüz sayılmasına mahkeme tarafından karar verilir:a) 55 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56. ve 57. maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58 inci maddenin dördüncü fıkrası ve 64 üncü maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse. " hükmünü düzenlemiştir.Tüm dosya kapsamı yukarıda özetlenen bilirkişi raporu ile birlikte değerlendirildiğinde, davacı karşı davalı yanın davaya konu tasarımları kül halinde göz önünde bulundurulduğunda tasarım tescil tarihinden önce kamuya arz edildiği, davacı karşı davalı yanın tasarım başvuru tarihinden geriye doğru bir yıldan önceki tarihlerde dava konusu tasarımların kataloglarının basıldığı, havuzlara uygulandığı, videolarının paylaşıldığı satış faturalarının yer aldığı dikkate alındığında davacı karşı davalı yanın tasarım tescil başvurusundan geriye dönük bir yıldan önceye ilişkin kullanımları sebebiyle yeni sayılamayacağı, 57. maddede sayılı şartları taşımadığı ve yeni olarak değerlendirilemeyeceğinden hükümsüz kılınmaları gerektiği, böylelikle davacı karşı davalı yanın tecavüz iddialarının tescilli tasarım hakkı bakımından korunamayacağı, davacı karşı davalı yanın dava konusu tasarımlara 2020- 2021 kataloglarında yer verdiği ve 26.05.2021, 21.12.2020 20.01.2021 tarihli faturalar ile satışa konu ettiği dikkate alındığında 01.08.2024 tarihli dava tarihinde tescilsiz tasarım korumasının 3 yıllık süresinin dolduğu, SMK m. 69'da "(2) Tescilsiz tasarımların koruma süresi, koruma talep edilen tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten itibaren üç yıldır." hükmünün düzenlendiği ve davacı karşı davalı yanın tescilsiz tasarım korumasından yararlanamayacağı anlaşılmakla açıklanan hususlar çerçevesinde asıl davanın reddine karşı davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.HÜKÜM
: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;Asıl dava yönünden;1-Asıl davanın tümden reddine,2-Alınması gereken 732,00 TL karar harcının, peşin yatırılan 427,60 TL'den mahsubu ile artan 304,40 TL harcın talebi halinde davacıya iadesine,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,5-a)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden tasarım hakkına tecavüz davası yönünden A.A.Ü.T.'sine göre 55.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,b)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden maddi tazminat davası yönünden A.A.Ü.T.'sine göre 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,c)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden manevi tazminat davası yönünden A.A.Ü.T.'sine göre 50.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,6-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,7-Arabuluculuk sırasında suçüstü ödeneğinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,Karşı dava yönünden;1-Karşı davanın kabulü ile karşı davalı adına tescil edilen ... nolu endüstriyel tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, ilan yapılmasına yer olmadığına,2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken toplam 732,00 TL harcın daha önceden ödenen 427,60 TL peşin harcın düşüldükten sonra eksik kalan 304,40 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,3-427, 60 TL peşin harç ve 427,60 TL başvuru harcının karşı davalıdan alınarak, karşı davacıya verilmesine,4-Karşı dava davacısı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,5-Karşı dava davalısı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,6-Karşı dava davacısı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; A.A.Ü.T.'ne göre belirlenen 55.000,00 TL vekalet ücretinin karşı dava davalısından alınarak karşı dava davacısına verilmesine,7-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştikten sonra ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Katip¸e-imzalıdırHakim¸e-imzalıdır