Anahtar kelimeler: Şahısı Kytknın Arkada Sıkıştırmasıyla Şeritte Manevra Arkasında Eylemden Araçla Park
T.C.
ANTALYA3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████ KararDAVA
: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ
: █████/2021KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle
: Müvekkili şirket sigortalısı ... ... ... ... ... Şti. ... plakalı aracını ... no.lu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) poliçesi ile sigorta ettirdiğini, ... tarihinde dava dışı ... ... , sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ... ... ... üzerinde park yasağının olduğu en sağ şeritte geri manevra yaptığını, aracın arkasında bulunan şahısı arkada park halinde bulunan ... plakalı araçla sıkıştırmasıyla kaza meydana geldiğini, ... tarihli Kaza Tespit Tutanağında, dava dışı ... ... idaresindeki ... plakalı aracın 2918 sayılı K.Y.T.K'nın 47-1-D maddesini ihlal ettiğinden kusurlu olduğu belirtildiğini, kaza tespit tutanağında da sabit olduğu üzere dava dışı ... ... kaza anında ehliyetsiz olduğunu, dava dışı ... plakalı aracın maliki araçta oluşan maddi tazminatın tazmini için aracın kasko poliçesini düzenleyen dava dışı ... ... A.Ş.'ye başvurduğunu, ... ... A.Ş. Nezdinde yaptırılan ekspertiz incelemesi sonucunda sigortalısına ... -TL tazminat ödemesi yapıldığını, müvekkili şirkete sigortalı ... plakalı aracın sürücüsü ... tarihli kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu için ... ... A.Ş. Tarafından müvekkil şirkete rücu başvurusu yapılmış, başvuru üzerine müvekkili şirket nezdinde ... .... no'lu hasar dosyası açılmış ve inceleme sonucunda hasar bedeli olan ... -TL , ... tarihinde ... ... A.Ş.'ye ödediğini, dava dışı sigortalı araç sürücüsü ... ... kaza anında ehliyetsiz olduğunu, müvekkili şirket, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre ödediği tazminatı sigorta ettiren davalı ... ... ... ... Şti.’den rücuen tazminat ve talep hakkına sahip olduğunu, kaldı ki; aynı kazada vefat eden ... ... mirasçılarına ödenen destekten yoksun kalma tazminatının rücusu için Antalya ... .Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... /... E sayılı dosyası ile açmış oldukları itirazın iptali davasının yargılaması sırasında alınan ... tarihli Adli Tıp Kurumu raporunda ... ... %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu tespit edilmiş ve yapılan yargılama sonucunda ... tarihli ... /... K. Sayılı kararı ile haklı davamızın kabulü ile %20 icra inkar tazminatına hükmedildiğini, müvekkili şirket, ödenen tazminatın araç maliki davalı- sigortalı ... ... ... Şti.’den tahsili amacıyla öncelikle davalıya ... tarihli rücu mektubu gönderilmiş davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmaması nedeniyle Antalya Genel İcra Dairesi ... /... E.(Eski Esas: Antalya ... . İcra Dairesi'nin ... /... E.) sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi ikame edilmiş, takibe ilişkin ödeme emri davalı tarafça tebellüğ edilmiş ve fakat davalının yapmış olduğu haksız ve tahsil sürecini uzatmaya yönelik, hüsnüniyet kaidelerine aykırı itirazları neticesinde icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiğini, davalı tarafın icra dosyasına yapmış olduğu haksız ve hukuki dayanaktan yoksun itirazı nedeniyle, HMK 389-392. maddelerine göre ... plaka sayılı aracın kaydına ve borç miktarı kadar mal varlığı üzerine , karar kesinleşinceye kadar teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasına, davanın kabulüne, itirazın iptali ile icra takibinin devamına, asıl alacağa ödeme tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, davalı yanın %20’den aşağı olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı tarafa usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş, davalı vekili cevap dilekçesinde özetle : Davanın süresi içinde açılmadığını bu nedenle hak düşürücü süresi içerisinde açılmayan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davada ileri sürülen tüm taleplerin zamanaşımına uğradığını, tarafları ve hukuksal uyuşmazlığı aynı olan Antalya ... . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... E. - .../... K. Sayılı dosyası tarafımızca istinaf edilmiş olup, anılan dosya; ilgili İstinaf Dairesi'ne sevk edilme aşamasındadır. İstinaf incelemesi sonucu verilecek karar işbu davanın sonucunu doğrudan etkileyecek nitelikte bulunduğundan işbu dava açısından Antalya ... . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... /... E. Sayılı dosyasının kesinleşmesinin bekletici mesele yapılmasını davaya konu maddi olay tamamı ile üçüncü kişinin ağır ve tam kusurlu eylemi neticesinde meydana geldiğini, vekil eden şirketin (işletenin) hiçbir kusuru bulunmadığını, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, dava dilekçesinde maddi olay detaylı bir şekilde anlatılmadığı gibi Kemer ... . Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... /... E. Sayılı dosyasından kesinleşen oluşa aykırı yansıtıldığını, rücu kapsamında açılan işbu tazminat davasına konu olayın öncelikle detaylı bir şekilde izah edilmesi gerektiğini, olay tarihi itibariyle vekil eden şirkete ait araç otel personel taşıması faaliyetinde kullanıldığını, olay günü, tüm turizm sektöründe mutat bir uygulama olduğu üzere vekil eden şirkete ait ... plakalı araç otelin (...) vardiya transferlerini gecikmeksizin yapmak üzere hazır halde bulundurulduğunu, ancak olay günü vardiyadan erken çıkan dava dışı ... ... isimli otel çalışanı, tamamı ile başına buyruk bir şekilde vekil edene ait araca yolcu bölümünden giriş yaptığını kendi ifadelerine nazaran aracın içerisinin sıcak olduğundan bahisle araç şoförüne sormadan, haber vermeden izinsiz bir biçimde klimayı işler hale getirmek üzere tüm uyarılara rağmen yolcu bölümünden kontağa uzanarak aracı çalıştırmaya kalkışmış ve aracın geriye hareket etmesine neden olarak sonucunda elim olay meydana geldiğini, Kemer ... . Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... /... E. Sayılı dosyasında oluş içerisinde tam ve tek kusurlu dava dışı ... isimli şahıs kabul edilmiş ve şahsın hükümlendirilmesine karar verildiğini, iki aracın (midibüs) arasında, münhasıran araç trafiğine ayrılmış ve araçlara ait olan kaplama üzerinde durarak yasaya muhalif hareket ettiğini, bu hususta müteveffa/yayanın kusurlu hareketi olup neticeye etken/illi değeri haiz bir kusur olduğunu, öte taraftan işletme halinde ve araç trafiğinin bulunduğu asfalt kaplama üzerinde tehlikeli araçların arasında durmakta ayrıca yasa ve yönetmeliklere aykırı olduğunu, davada müteveffanın işbu kusurlu eylemlerinin de varlığının kabulü ile davanın reddi yönünde hüküm tesis edilmesi gerektiğini, Antalya ... . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... /... E. - ... /... K. Sayılı dosyasının kesinleşmesinin bekletici mesele yapılmasına, devamla zamanaşımı itirazımız dahil işbu dilekçemizde arz ve izah ettiğimiz tüm maddi ve hukuki gerçekler tahtında davanın REDDİNE, davacının %20'den aşağı olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatı ile teczyesine, karar verilmesini talep etmiştir.Mahkememizce davacı Sigorta Şirketinden ... plaka sayılı araca ait hasar dosyası, dava dışı ... Şirketinden ... plaka sayılı araca ait Kasko poliçesi ve hasar dosyası, dava dışı ...'ın kaza tarihi olan ... tarihi itibariyle otobüs kullanımı için ehliyetinin bulunup bulunmadığına ilişkin bilgi ve belgeler, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden ... plaka sayılı aracın karıştığı kazalara ilişkin bilgi ve belgeler, Antalya ... . Asliye Ticaret Mahkemesinden ... /... Esas sayılı dava dosyası, Antalya Genel İcra Dairesinin ... /... Esas sayılı dosyası, Kemer ... . Asliye Ceza Mahkemesinin ... /... Esas sayılı dosyası celbedilmiş incelenmiştir.Mahkememizce Ankara Trafik İhtisas Dairesine müzekkere yazılarak tarafların iddia ve savunmaları, hasar dosyası sigorta bilgi ve gözetim merkezinin cevabi yazısı ve dosyadaki bilgi ve belgeler dikkate alınarak ... Plaka sayılı araçta meydana gelen hasar bedelinin tespiti için rapor düzenlenmesinin istenilmiş ATK ... tarihli raporunu dosyaya sunmuştur.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Davacı şirket sigortalısı ... ... .Ltd. Şti., ... plakalı aracını ... no.lu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) poliçesi ile sigorta ettirmiştir. ... tarihinde müteveffa yaya ... ... , "..." plaka sayılı servis otobüsü ile "... " plaka sayılı servis otobüsü arasında sigara içtiği sırada, sanık ...'ın müdahalesiyle geriye doğru hareket eden "..." plaka sayılı servis otobüsü ile 1-1,5 m. gerisinde park halinde bulunduğu bildirilen "... " plaka sayılı servis otobüsü arasına sıkışması sonucundu kaza meydana gelmiştir. ... tarihli Kaza Tespit Tutanağında, dava dışı ... idaresindeki ... plakalı aracın 2918 sayılı K.Y.T.K'nın 47-1-D maddesini ihlal ettiğinden kusurlu olduğu belirtilmiştir. Kaza tespit tutanağında da sabit olduğu üzere dava dışı ... kaza anında ehliyetsizdir.Dava dışı ... plakalı aracın maliki araçta oluşan maddi tazminatın tazmini için aracın kasko poliçesini düzenleyen dava dışı ... A.Ş.'ye başvurmuş, ... A.Ş. nezdinde yaptırılan ekspertiz incelemesi sonucunda sigortalısına ... -TL tazminat ödemesi yapılmıştır. Davacı şirkete sigortalı ... plakalı aracın sürücüsü ... tarihli kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu için ... A.Ş. Tarafından davacı şirkete rücu başvurusu yapılmış, başvuru üzerine davacı şirket nezdinde ..., no'lu hasar dosyası açılmış ve inceleme sonucunda hasar bedeli olan ... -TL , ... tarihinde ... A.Ş.'ye ödenmiştir.Dava açılmadan önce davacı tarafça davalılar aleyhine arabuluculuk başvurusunda bulunulduğu ve arabuluculuk son tutanağının dosyaya sunulduğu anlaşılmıştır.Borçlar Kanunu ve 2918 sayılı KTK. uyarınca; trafik kazalarından kaynaklanan hasarlara sebebiyet veren kusurları oranında söz konusu hasar bedelinden sorumludur.BK.49 maddesinde “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.” hükmü yer almaktadır. Bu sebeple, davalı tam kusuru ile sebebiyet verdiği kazadan kaynaklanan zararı tazmin etmekle yükümlüdür. Aynı zamanda, 2918 sayılı KTK’nin 85/1 maddesinde, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, … motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmünün yer aldığı tehlike esasına ilişkin kusursuz sorumluluk hali de düzenlenmiştir. Keza KTK’nin 84/5. maddesinde, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükmü yer almaktadır. Aynı zamanda, 2918 sayılı KTK’nun 91 ve devamı maddelerinde düzenlendiği üzere; sigorta şirketi, ZMSS temin ettiği araçların üçüncü kişilere verdiği zarardan da poliçe limitleri dahilinde, kusur oranında sorumludur.Keza TTK.’nun 1472. maddesinin, “Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.” hükmü gereği; sigortacıya, ödediği tazminatı, haksız fiili ile zarara sebebiyet verenlerden ve bu fiilden sorumlu olanlardan kendi sigortalısının haklarına halef olarak geri alma hakkı tanınmıştır.İtirazın iptali davası, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK)’nun 67.maddesinde düzenlenmiş olup, “Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın (Değişik ibare: █████/2012- 6352 S.K./11. md.) yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir" hükmü öngörülmüştür. Bu hüküm uyarınca, alacaklının kötüniyet tazminatına mahkûm edilebilmesi için takibin haksız ve kötü niyetle yapılmış olması gerekir.Yargıtay uygulamasına ve öğretiye göre, alacağının bulunmadığını bildiği veya bilmesi gereken bir durumda olduğu halde, icra takibine girişen alacaklı, kötü niyetli kabul edilir. Örneğin, alacağı kendisine tamamen ödenmesine rağmen icra takibine girişen, kefil hakkında kefalet limitinin üzerindeki bir miktar için takip yapan, vadeden önce icra takibine girişen veya kredi sözleşmesinde imzasının bulunmadığı kendisine bildirilen bankanın gerekli incelemeyi yapmaksızın icra takibi başlatması durumlarında alacaklı, İİK’nun 67.maddesi anlamında kötüniyetli sayılmalıdır. (Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, 2. baskı, Ankara 2013, s. 258)Antalya ... . ATM'nin ... /... Esas nolu dosyasında aldırılan ATK kusur raporunda, " Sanık ..., ... ... Caddesi üzerinde, ... yönünde park halinde bulunan "..." plaka sayılı servis otobüsünün içerisinde yolcu olarak bulunduğu sırada, tanık ...'un yukarıdaki ilk ifadesinden de anlaşılmakla, ikaz edilmesine rağmen, klimayı çalıştırmak için aracın kontağını çevirmesi sonucu, geri viteste olan aracın geriye doğru hareket ederek, bu araçla, bu aracın arkasında park halinde bulunan "... " plaka sayılı otobüsün arasında sigara içmekte olan yaya ...'i iki aracın arasına sıkıştırması sonucu meydana gelen olaydaki; dikkatsizliği, tedbirsizliği ve kurallara aykırı davranışıyla asli kusurludur. Müteveffa yaya ...'in, "..." plaka sayılı servis otobüsü ile .... " plaka sayılı servis otobüsü arasında sigara içtiği sırada, sanık ...'ın müdahalesiyle geriye doğru hareket eden "..." plaka sayılı servis otobüsü ile 1-1,5 m. gerisinde park halinde bulunduğu bildirilen "... " plaka sayılı servis otobüsü arasına sıkışması sonucu meydana gelen olayda; olay öncesi araçların çalışmıyor olması ve yolun kuru yüzeyli ve düz bir yol olması dikkate alındığında; aralarında 1-1,5 m. boşluk bulunan, düz ve kuru yüzeyli yolda, motorları çalışmaz ve park halinde iki aracın arasında bulunmasının, korunma tedbiri almasını gerektirecek tehlikeli bir durumu çağrıştırmadığı değerlendirilmiş olup, "... " plaka sayılı servis otobüsünün geriye doğru hareket ederek, kendisini sıkıştırması neticesi meydana gelen olayda, hatalı herhangi tutum ve davranışı görülmediğinden, sonuçta atfı kabil kusuru yoktur." şeklinde tespitte bulunulmuştur.Somut olay kapsamında Mahkememizce ATK'dan aldırılan ... tarihli raporda, davaya konu ... plaka sayılı otobüste meydana gelen hasar miktarının ... -TL olduğu,... tarihli kasko ekspertiz raporunda belirtilen hasarların durum ve miktarı kazanın oluş şekline ve alınan darbelere uygun olduğu belirtilmiştir.Tüm bu nedenlerle, davanın kısmen kabulü ile, tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile davalının Antalya Genel İcra Dairesinin ... /... sayılı takip dosyasındaki itirazının kısmen iptaline, takibin ... -TL asıl alacak ve ... -TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam ... -TL üzerinden devamına karar verilmiş, takip öncesi işlemiş faiz hesaplanırken, davacının ödeme yaptığı tarih olan ... ile icra takip tarihi olan ... tarih aralığı baz alınmıştır. Yine ... -TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda yasal faiz uygulanmasına, dava konusu alacak yargılamayı gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.H Ü K Ü M
: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;1-Davanın KISMEN KABULÜ ile ;-Tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile, davalının Antalya Genel İcra Dairesinin ... /... sayılı icra takip dosyasındaki itirazının kısmen iptaline,-Takibin ... -TL asıl alacak ve ... -TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam ... -TL üzerinden devamına, bu asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda yasal faiz uygulanmasına,2-Dava konusu alacak yargılamayı gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,3-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin alınan ... TL harç mahsup edilerek bakiye ... TL harcın davalıdan alınarak Hazineye İrad Kaydına,4-Davacı tarafından peşin yatırılan harç toplamı ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Davacı tarafından iş bu dava dosyasında peşin yatırılan gider avansından kullanılan ... TL'den kabul ve red oranına göre ... TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6-Davacı taraf kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,7-Davalı taraf kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,8-Yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde HMK Gider Avansı Tarifesinin 5/1. maddesi gereğince hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarılması, hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmek suretiyle yatıran tarafa iadesine,Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı miktar itibariyle KESİN olmak üzere karar açıkça okunarak verildi.█████/2026Katip ...¸ e-imzalıdırHakim ...¸ e-imzalıdır