Anahtar kelimeler: Açılışının Formunda Aralığında Bizzat Feri Evraklardan Yazısı Müdahil Başlaması Kesinlik
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI
: ███████ E., ███████ K.İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalıya ait işyerinde 01.04.2015 – 14.09.2015 tarih aralığında çalışmanın tespitini talep ve dava etmiştir.II. CEVAP1.Davalı cevap dilekçesinde, işyerinin açılışının 13.05.2015 olduğunu, işe başvuru talep formunda bizzat kendi yazısı ile 13.05.2015 tarihinde hazırladığını, işe başlaması için gereken evraklardan nüfus kayıt örneğinin 21.05.2015, sağlık raporunun 22.05.2015 tarihli olduğunu, banka hesabının bu tarihte açıldığını, resmi açılıştan önce çalışmasının mümkün olamayacağını belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.2. Fer'i müdahil SGK cevap dilekçesinde; hak düşürücü sürenin geçtiğini, bu tür davaların kamu düzenini ilgilendirdiğini, bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiğini, Kurum kayıtlarının resmi ve yazılı belge niteliğinde olup, aksini kanıt aynı nitelikte yazılı delillerle olması gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin 30.06.2020 tarihli kararı ile davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine davacının 01.04.20 15... .05.2015 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tespitine dair karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin 30.06..2020 tarihli kararına karşı süresi içinde,davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin tarihli kararı ile başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİA. Bozma KararıBölge Adliye Mahkemesinin █████/2020 tarihli kararının süresi içinde, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, "...Eldeki davada, tanık beyanları irdelendiğinde, davacının bildirim öncesi çalışmalarının sürekli olmadığı anlaşılmakla, davacının kaç gün boyunca, günde kaç saat çalıştığına dair tanıkların ayrıntılı beyanları alınmak suretiyle tespiti gereken süreler tereddütsüz şekilde kanıtladıktan sonra; sonuca göre Mahkemece karar verilmelidir..." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Kararİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacı tarafın 01.04.20 15... .05.2015 tarihleri arasında davalı ....Tic. A.Ş. Yanında kesintisiz ve asgari ücretle çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, dair karar verilmiştir.VI. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri, davanın reddi ile kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçiş hükümlerini içeren Geçici 7. maddesi gereğince 506 sayılı Kanun'un █████. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.Bu tür davalarda Mahkemece yapılacak iş, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, çalışmanın gerçekleştiği ileri sürülen işyerinin Kurum nezdinde bulunan dosyası, işverence hazırlanması gerekli ücret ödeme bordroları, puantaj kayıtları ve diğer kayıtlar getirtilmeli, dönemsel sigorta primleri bordrosuyla veya aylık prim ve hizmet belgesiyle bildirimleri yapılan sigortalılar tanık sıfatıyla dinlenilmeli, Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli, aynı çevrede faaliyet yürüten ve davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan tarafsız nitelikte başka işverenler ve bordrolu çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının varlığı araştırılarak celbedilmeli ve işçilik hakları davasında dinlenen tanıkların anlatımları ile bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanıkların anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, işin mevsimlik olduğu anlaşılırsa dönemleri belirlenmeli, bu dönemde davacı ile işveren arasındaki sözleşmenin askıda olduğu ve mevsimlik dönemlerde hak düşürücü sürenin işlemeyeceği gözönünde bulundurulmalı; böylelikle çalışmanın varlığı, başlangıç ve bitiş tarihleri, mevsimlik mi, sürekli mi olduğu, yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alındığında kısmi çalışma mümkün olduğundan kısmi ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalıdır.İnceleme konusu eldeki davada, Mahkemece bozmaya uyulmuş olmakla , bozma sonrası verilen karar yerinde değildir. Daire bozma ilamında, davacı ile aynı iş yerinde çalışan tanıkların beyanları kapsmaında davacının garson olduğu, tadilat işlerinde kısmi çalışma şeklinde çalışmalara yardım ettiği açıkça belirtilmiş olup, kısmi çalışma sürelerinin tespiti yönünde tanıkların beyanları alınmak suretiyle tespite işaret edilmiş olmasına rağmen, uyulan bozma ilamı sonrası başka komşu iş yeri tanıkları dinlenilmek suretiyle önceki beyanlarla çelişecek şekilde alınan beyanlar kapsamında tam kabul kararı verilmesi isabetsizdir.Bu kapsamda, uyulan bozma kararı gerekleri yerine getirilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,10.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.