toki kaba ştiye karakolu prime işini inşaatının kazanç inş sınır

Anahtar kelimeler: Toki Kaba Ştiye Karakolu Prime İşini İnşaatının Kazanç İnş Sınır

10. Hukuk Dairesi █████████ E. , ██████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., ████████ K.

Taraflar arasında görülen hizmet ve prime esas kazanç tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, dava dışı Toplu Konut İdaresi Başkanlığının (TOKİ) sınır karakolu inşaatının kaba inşaat işini ihale ile davalı ... İnş. Tic. San. Ltd. Şti’ye verdiğini, bu şirketinde davalı ... ile anlaştığını, müvekkilinin ...Sınır Karakolu inşaatında davalı ... nezdinde 20.07.2010-20.01.2011 tarihleri arasında aylık 2.000TL ücretle şoför olarak; şoföre ihtiyaç olmadığı zamanlarda ise inşaatta çalıştığını, sigorta girişinin yapılmadığını, primlerinin ödenmediğini ileri sürerek bir kısım işçilik alacaklarının yanı sıra davalı şirketler yanında 20.07.2010-20.01.2011 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... İnş. Tic. San. Ltd. Şti. vekili, müvekkili şirket ile diğer davalı şirket arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunmadığından öncelikle davanın taraf sıfatı yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğundan bahsedebilmek için çalışma olgusunun ispatlanması gerektiğini, davacının aylık 2.000TL ücretle çalıştığına dair iddianın hayatın olağan akışına aykırı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı Kurum vekili, davacının iddia ettiği döneme ait çalışmasının mevcut olmadığını, davanın kamu düzenini ilgilendiren nitelikte olduğunu, çalışma olgusunun re’sen araştırılması gerektiğini, işyerlerinde çalıştırılan işçilerin sigorta primlerini bildirme yükümlülüğünün işverende olduğunu, ayrıca hak düşürücü sürenin dolduğunu belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ... cevap dilekçesi sunmamış, duruşmalara da katılmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 27.02.2014 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararıyla; davalılar ... İnş. Tic. San. Ltd. Şti. ve Kurum yönünden davanın kabulü ile davacının 20.07.2010-20.01.2011 tarihleri arasında aylık brüt 2.793,68TL ücretle davalı ... İnş. Tic. San. Ltd. Şti’ye ait işyerinde çalıştığının tespitine, davalı ... yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... İnş. Tic. San. Ltd. Şti. ve Sosyal Güvenlik Kurumu vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 10.06.2014 tarihli,█████████ Esas,██████████ Karar sayılı kararı ile; davacıya nezdinde çalıştığı işverenin açıklattırılması, davalı ....'nin ihale ile aldığı ve yükleniminde olan işin taşeronluk sözleşmeleri ile var ise, işyerinde çalışanlara ilişkin listeler ihale makamından sorulup tespit edilmesi, bu husus inşaatların yapıldığı karakollardan da sorularak, inşaatlara giriş çıkışlarda atılan imzalara ilişkin belgelerin celbedilmesi, beyanlarına başvurulan tanıklar, gerekirse yeniden dinlenilerek, davacının şirket çalışanı olduğuna dair beyanlarının açıklattırılması, davalı şirket işyeri tarafından, davacıya verildiği iddia edilen vekaletname örneğinin, ilgili müdürlük ile noterlikten istenilmesi, alacak davası dosyası celbedilerek buradaki tanık beyanlarının değerlendirilmesi, çelişki oluşursa giderilmesi, davacının çalıştığını belirttiği iş ortaklığının alt işveren sıfatı ihale makamından araştırılması, ücret ödemelerinin kim tarafından ve ne şekilde gerçekleştirildiğinin soruşturulması, işin ve işyerinin kapsam ve niteliğinin araştırılması gerektiği yönünden karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 10.12.2015 tarihli ve █████████ E. █████████ K. sayılı kararıyla; davalılar ... İnş. Tic. San. Ltd. Şti. ve Kurum yönünden davanın kabulü ile davacının 20.07.2010-20.01.2011 tarihleri arasında aylık brüt 2.095TL ücretle davalılar ... İnş. Tic. San. Ltd. Şti’ye ait işyerinde çalıştığının tespitine, davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmiş; karara karşı davalı ... İnş. Tic. San. Ltd. Şti. ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Dairemizin 29.09.2016 tarihli,██████████ E. ██████████ K. sayılı ilamında; hizmet tespitine yönelik kararın isabetli olduğu, ancak tanık beyanları ve ücrete ilişkin Kurum kayıtlarına itibar edilerek, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu, davacının aylık 2.095,00 TL brüt ücret karşılığı çalıştığına yönelik karar verilmesinin yerinde olmadığı belirtilerek karar bozulmuştur.

3.Mahkemenin 07.02.2019 tarihli ve ███████ E., ███████ K. sayılı kararı ile önceki gerekçeye ilaveten terör olaylarının yoğun olduğu yerde sınır karakolu inşaatında şoför olarak çalışan davacının brüt 2.095TL ücretle çalışmasının olağan olduğu gerekçesiyle direnme kararı verilmiş, davalı ... İnş. Tic. San. Ltd. Şti. ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

4.Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 15.06.2022 tarihli, ███████-122 Esas, ████████ Karar sayılı ilamında; Mahkemece tanık beyanları ve Kurum kayıtları kapsamında davacının aylık brüt 2.095TL ücret aldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de prime esas kazancın tespitine ilişkin araştırma ve incelemenin yeterli bulunmadığı, prime esas kazancın tespitinin istendiği eldeki davada re’sen araştırma ilkesinin geçerli olduğu ve davanın kamu düzenini ilgilendirdiği dikkate alındığında prime esas kazanç belirlenirken 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 288. ve 292. (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (200. ve 202.) maddelerindeki belge (senet) ile ispat kuralları ile bağlı olunmaksızın öncelikle işçilik alacağı davasında kabul edilen ücret miktarının eldeki dava bakımından kuvvetli delil kabul edilmesi gerektiğinden davacının davalılar aleyhine açtığı işçilik alacağı davasının akıbeti araştırılarak bu davada kabul edilen aylık ücret miktarının tespit edilmesi, daha sonra yukarıda açıklandığı gibi emsal ücret araştırması yapılması ve tüm dosya kapsamında delillerin birlikte değerlendirilerek sonuca ulaşılması gerektiği belirtilerek direnme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

C.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece, davalı ... Ltd. Şti. ve SGK hakkında açılan davanın kabulü ile davacının 20.07.2010-20.01.2011 tarihleri arasında davalı ...Ltd. Şti'ye ait 4.4120.0101.1004629.030. ... sicil sayılı işyerinde brüt 2.095,00 TL ücret üzerinden hizmet akdi ile 5510 sayılı Kanun'a tabi çalıştığının tespitine, davalı ... İş Ortaklığı hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, yeterli araştırma yapılmadığını, belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet ve prime esas kazanç tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 3 70... . maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesidir.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

10.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.