Anahtar kelimeler: Acentelik Ereceğinin Detaylı İmtina Üstlendiği Akdedilen Markası İlişki Açma Borcu
T.C.
İSTANBUL4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ███████DAVA
: İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2023KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA VE TALEP
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ... Anlaşması imzalandığını, işbu anlaşma ile müvekkili şirket tarafından davalıya “...” adresinde bulunan işletmede ... markası ile “...” açma hakkı verildiğini, ilgili sözleşme ile tarafların yükümlülükleri, hak ve borçlarının belirlendiğini ve sözleşmenin hangi şartlarda sona ereceğinin detaylı olarak açıklandığını, taraflar arasında akdedilen sözleşmeye göre taraflar arasındaki ticari ilişki devam ettiğini, ancak bir süre sonra davalının haklı bir sebep olmaksızın üstlendiği borcu yerine getirmekten imtina ettiğini ve müvekkili şirkete olan borçlarını ödememeye başladığını, sunmuş oldukları cari hesap ekstresinde görüldüğü üzere davalının müvekkili şirkete icra takip tarihi itibariyle 2.315,16 TL borcunun mevcut olduğunu, müvekkili şirketin faturalardan kaynaklanan işbu alacağının tahsili için ... 4. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, davalı borçlu tarafından takibe itiraz edildiğini, taraflar arasında imzalanan Franchise Sözleşmesi’nin 13.maddesinde; sözleşmenin hükümlerinin davalı tarafından yerine getirilmemesi ya da davalının sözleşmenin süresinden önce haklı bir neden olmaksızın sözleşmeyi feshetmesi ya da davalının kusurlu davranışları nedeniyle sözleşmenin sona ermesi halinde davalının 20.000 EUR cezai tazminatı ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, davalının, müvekkili şirketin izni ve onayı olmaksızın işletmeyi kapattığını, davalının bu hareketi ile taraflar arasında akdedilen franchise sözleşmesinin tüm hükümlerine ve ticari ilişkinin ruhuna aykırı davrandığını, aynı zamanda müvekkili şirketin ticari itibarını da zedelediğini, müvekkili şirketin bu durumu çok sonra haricen öğrendiğini, öğrenir öğrenmez de davalı tarafa ... tarihinde ... 7. Noterliği’nin ... yevmiye no.lu ihtarnamesinin keşide edildiğini ve davalının sözleşmeye uygun olarak işletmeyi açarak faaliyete geçirmesi aksi halde sözleşmenin haklı nedenle feshedilerek cezai şart talep edileceğinin ihtar edildiğini, davalı tarafça işbu ihtarnameye hiçbir surette cevap verilmediği gibi işletmenin tekrar faaliyete geçmediğini, bu sebeple davalı şirketin cezai şart ödemesi gerektiğini, cezai şartın tahsili amacıyla davalı aleyhine ... 4. İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalının icra takibini haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek itirazların reddine, takiplerin aynı şartlarla devamına, kötü niyetli davalı aleyhine takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP
:Davalı taraf usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.DELİLLER
:... 4. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı uyap dosyası, ... 4. İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı uyap dosyası, taraflar arasında imzalanan sözleşme, fatura ve ihtarname örnekleri, ticari kayıtlar, bilirkişi raporu.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Davacı tarafından açılan dava, İİK 67.maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır.Taraflar arasındaki uyuşmazlık, taraflar arasındaki franchise anlaşması nedeniyle davacının davalıdan alacağı ve cezai şarta ilişkin alacağı bulunup bulunmadığı hususlarındadır.İlgili ... 4. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı uyap dosyasının incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine fatura alacağından kaynaklanan 2.315,16 TL alacağın ve ilgili ... 4. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı uyap dosyasının incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine franchise sözleşmesi ve ihtarname alacağından kaynaklanan cezai şarta ilişkin 20.000,00 Euro alacağın tahsili amacı ile ilamsız icra takipleri başlatıldığı, davalı borçlunun icra dosyalarına sunduğu itiraz dilekçelerinde özetle, dosya alacaklısına borcunun bulunmadığını ileri sürdüğü, davacı alacaklının iş bu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu, takiplerin yetkili icra dairesinde yapıldığı, geçerli haciz yolu ile ilamsız genel takip bulunduğu, borçlu tarafından yasal süresi içerisinde yapılmış ve takibi durdurmuş geçerli itirazlar olduğu, davanın bir yıllık yasal süresi içerisinde açıldığı, itirazın iptali davasının koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır.Mahkememizin ... Esas - ... Karar sayılı █████/2023 tarihli " Davanın kabulü ile, davalı tarafından ... 4. İcra Müdürlüğünün ...E sayılı ve ... 4. İcra Müdürlüğünün ...E sayılı icra dosyalarına yöneltilen itirazların iptaline ve takiplerin devamına, her bir icra dosyasında asıl alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine..." dair kararını İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi...Esas - ... Karar sayılı█████/2024 tarihli kararı ile, "... G E R E K Ç E : Dava; franchise sözleşmesinden kaynaklandığı iddia edilen alacak ve cezai şartla ilgili başlatılan icra takiplerine yapılan itirazlarla ilgili İİK 67.maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf yargı yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Öncelikle davalı vekilinin usule ilişkin istinaf talepleri incelenmiştir. Dosyada mevcut ... Ticaret Sicil Müdürlüğünün yazısına göre davalı şirketin dava açılmadan önce tasfiye edilerek ticaret sicil kaydından terkin edildiği tespit edilmiştir. HMK’nun 114/1-d maddesi uyarınca tarafların taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartlarından olup, dava şartları mahkemece yargılamanın her aşamasında kendiliğinden araştırılır. Tüzel kişiliği dava açılmadan önce sona eren davalının taraf (husumet) ehliyeti bulunmadığından, ancak yeniden ihyası ile sicile kaydedilmesi halinde davalı hakkındaki dava görülebileceğinden, Mahkemece bu konuda değerlendirme yapılmaksızın karar verilmesi doğru olmamış, davalı vekilinin diğer istinaf talepleri bu aşamada incelenmeksizin istinaf talebinin kısmen kabulüne karar verilmiştir. Tüm bu nedenlerle; davalı vekilinin istinaf taleplerinin kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, Mahkemece davacı tarafa davalı şirketin ihyası için dava açmak üzere süre verilmesi, dava açılması halinde bu davanın sonucu beklenerek, davalı şirket ihya edildiği takdirde taraf teşkilinin sağlanması, davacının talepleri hakkında bundan sonra değerlendirme yapılması için dosyanın mahkemesine iadesine..." ifadelerine yer vererek kaldırmıştır.Mahkememizce davacı vekiline; davalı şirketin ihyası için dava açmak üzere süre verilmiştir. Davalı ...Şti'nin ... Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas, ... karar sayılı kararı ile ihyasına, Tasfiye memuru olarak önceki tasfiye memuru davalı ... 'ın (T.C.KN: ...) atanmasına karar verildiği ve kararın kesinleştiği anlaşılmıştır,Mahkememizin █████/2025 tarihli ara kararı ile;" 1- Davalı... Ltd. Şti'nin ... Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas,...karar sayılı kararı ile ihyasına karar verildiğinden ve karar kesinleştiğinden tasfiye memuru ...'ın uyap'a kaydı ile duruşma gün ve saatini bildirir tebligat yapılmasına, 2-Davalı ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, incelemenin █████/2025 günü saat 14:10'da mahkememiz kaleminde yapılmasına, bilirkişi olarak bozma öncesi rapor düzenleyen bilirkişi ...'in seçilmesine, davalı tarafın inceleme gün ve saatinde ticari defter ve belgelerini ibraz etmesi, ya da ticari defter ve kayıtlar üzerinde inceleme yapılmak üzere yerinde inceleme talebinde bulunmasına, aksi takdirde ibrazdan kaçınmış sayılacaklarının ihtarına, taraflara tebligat çıkartılmasına, çıkartılacak tebligata "inceleme gün ve saatinde ticari defter ve belgelerini ibraz etmesi, aksi takdirde ibrazdan kaçınmış sayılacaklarının ihtar edilmesinin" şerh düşülmesine 3-Davalı defterleri de incelenerek, bozma öncesi davacı defterleri incelenerek hazırlanan raporda dikkate alınarak bilirkişi tarafından bütüncül rapor düzenlenmesinin istenilmesine, bilirkişiye 6.000,00 TL ücret takdirine, ücretin davacı yanca 2 haftalık kesin süre içerisinde karşılanmasına, verilen kesin süre içerisinde masraf yatırılmadığı taktirde Karşı taraf defterleri incelenemeyeceği için davacı tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olarak kabul edilemeyeceği husunun davacı vekiline ihtarına ( davacı vekiline ihtaratlı tebligat yapılmasına, ) " karar verildiği görülmüştür.Davalı defterleri ve bozma öncesi davacı defterleri incelenerek hazırlanan rapor da dikkate alınarak bilirkişi tarafından bütüncül rapor düzenlenmesi istenilmiş, bilirkişi ...mahkememize sunmuş olduğu ek raporunda özetle; "...A- Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup Tutulmadığı Yönünden; Tarafların 2017-2018-2019- 2020 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapıldığı, 2021-2022 ve 2023 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin GİB onaylı beratlarının süresinde alındığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, B- Davacı Alacağı Yönünden: Davacı şirket tarafından, davalı şirket aleyhine başlatılan; ... 4. İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyasına konu fatura alacağı toplamının 1.135,16 TL olduğu, İstanbul 4. İcra Müdürlüğünün ██████████ Esas sayılı dosyasına konu 20.000,00 EUR cezai şart alacağını talep edip edemeyeceğine ilişkin hukuki ve nihai değerlendirmenin Mahkemeye ait olacağı, C- FAİZ: Davacı/alacaklı, her iki takip öncesinde faiz talebinde bulunmadığı çin taleple bağlılık kuralı gereği bu konuda değerlendirmenin yapılmadığı, ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas Sayılı Dosyası Yönünden: Sayın Mahkeme'nin kısmen ya da tamamen Davacı lehine hüküm kurması halinde; tarafların tacir olması, işin ticari iş olması, temerrüt faiz oranının önceden kararlaştırılmamış olması münasebetiyle, takip sonrasında hükmolunacak davacı alacağı için 3095 s.k m.2/2 kapsamında ticari faiz talebinin yerinde olduğu, ... 4. İcra Müd. ... Esas Sayılı Dosyası Yönünden: Sayın Mahkeme'nin kısmen ya da tamamen Davacı lehine hüküm kurması halinde; tarafların tacir olması, işin ticari iş olması, temerrüt faiz oranının önceden kararlaştırılmamış olması münasebetiyle takip tarihinden sonrasında yabancı para (EURO) ana para alacağı için 3095 s.k m.4/a maddesi kapsamındaki “.. Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır. (3095 Sayılı Kanun m. 4/a)...” faizi isteyebileceği..." görüş ve kanaatine varıldığını bildirmiştir. Bilirkişi Raporu dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve hüküm kurmaya elverişlidir.Tüm dosya kapsamı değerlendirilmekle; .... A.Ş. ile Franchise ... Şti. (Yeni Unvanı: ... Ltd. Şti.) arasında 16.05.2017 tarihli ... Sözleşmesi imzalanmıştır.İhtar Eden ...A.Ş. vekili tarafından, Muhatap ... Ltd. Şti. adına gönderilen ... 7.Noterliğinin ... tarih, ... yevmiye no.lu ihtarnamesinin incelenmesinde; " 1.Müvekkil keşideci ile imzalamış bulunduğunuz 16.05.2017 tarihli ... Anlaşması gereğince “...” adresinde bulunan işletmede ... markası ile ticari faaliyet yürüttüğünüz malumunuzdur. 2.Ancak müvekkilin izni ve onayı olmaksızın yukarıda adresi belirtilen işletmeyi kapattığınız haricen tespit edilmiştir. 3.Müvekkilin izni ve onayı olmaksızın işletmenin kapatılması ...Franchise Anlaşmasının açık bir ihlali olduğu gibi franchise sözleşmesine konu edilen markanın ticari itibarını zedelemektedir. Bu sebeple doğan hukuki ve mali sorumluluk tarafınıza aittir. Sayın Muhatap; İşbu ihtarnamenin tarafınıza tebliği ile birlikte derhal ... Anlaşmasına uygun olarak işletmeyi açarak faaliyete geçmenizi, aksi halde sözleşmenin haklı nedenle feshedilerek, başta cezai şart olmak üzere sözleşmenin feshine neden olmanız nedeniyle doğacak zarar ziyanın tarafınızdan talep edileceğini ihtar ederiz.” şeklinde olduğu, ihtarnamenin 28.05.2018 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu anlaşılmıştır.... 4. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı icra takibine konu edilen alacağın, davacı şirket tarafından, davalı şirket adına düzenlenen “Duratrans Baskı” ve “Operasyon Komisyon (Royalty) Bedeli Gelirleri” açıklamalı iki adet toplam 2.315,16 TL tutarlı faturaya ilişkin olduğu, faturaların taraflar arasında imzalanan Franchise Sözleşmesi doğrultusunda düzenlenmiş olduğu anlaşılmış, alınan bilirkişi raporu ile, davalı şirketin yasal ticari defterleri usul yönünden incelendiğinde, 2017-2022 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapıldığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, davalı şirket kayıtlarında davacı şirkete ait muavin defter kayıtları incelendiğinde davacının tanzim ettiği faturaların alacak kaydı yapıldığı, davalı tarafından yapılan ödemelerin ise borç kaydı yapılarak davacı alacağından mahsup edildiği, davalının 31.12.2017 tarihi itibari ile davacıya 1.135,16 TL borcunun olduğu tespit edildiğinden 1.135,16 TL'yi davacının talep edebileceği kabul edilmiştir. Her ne kadar mahkememiz kısa kararında sehven 1.135,16 yerine 1.315,16 yazılmışsa da kısa kararda değişiklik yapılamayacağından gerekçeli karar yazım aşamasında hüküm kısmında düzeltilmemiştir.... 4. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı icra takibine konu edilen alacak , taraflar arasında düzenlenen Franchise Sözleşmesi ve davacı şirket tarafından, davalı şirkete gönderilen ihtarnameden kaynaklanan 20.000,00 EUR bedelli cezai şart alacağına ilişkindir. Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 13.Cezai Şart maddesinde; “İşbu anlaşmanın ve eklerinin hükümlerinin Franchise alan tarafından yerine getirilmemesi ya da Franchise Alanın sözleşmenin süresinden önce haklı bir neden olmadan sözleşmeyi feshetmesi ya da Franchise Alanın kusurlu davranışları nedeniyle Franchise Verenin sözleşmeyi feshetmek zorunda kalması halinde; Franchise Verenin tüm dava ve talep hakları saklı kalmak üzere, Franchise Alan, 20.000 EUR cezai tazminatı nakden ödemeyi kabul ve taahhüt eder.” şeklinde kararlaştırılmıştır. Davacı şirket tarafından, davalı şirkete gönderilen ... 7.Noterliğinin... tarih, ... yevmiye no.lu ihtarnamesinin incelenmesinde; davalı şirketin sözleşmeye aykırılıklarının giderilmesi, aksi halde sözleşmenin haklı nedenle feshedileceği, başta cezai şart olmak üzere sözleşmenin feshine neden olmaları nedeniyle doğacak zarar ziyanın talep edileceği ihtar ve ihtarname tebliğ edilmiş, davacı şirketin cezai şart bedelini talep edebileceği kabul edilmiştir.Takip sonrası faiz yönünden, ... 4. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası yönünden, tarafların tacir olması, işin ticari iş olması, temerrüt faiz oranının önceden kararlaştırılmamış olması münasebetiyle, takip sonrasında hükmolunacak davacı alacağı için 3095 s.k m.2/2 kapsamında ticari faiz talebinin yerinde olduğu, ... 4. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası yönünden, tarafların tacir olması, işin ticari iş olması, temerrüt faiz oranının önceden kararlaştırılmamış olması münasebetiyle takip tarihinden sonrasında yabancı para (EURO) ana para alacağı için 3095 s.k m.4/a maddesi kapsamındaki “…Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır. (3095 Sayılı Kanun m. 4/a)…” faizi isteyebileceği tespit edilmiştir.Açıklanan nedenlerle; Davanın kısmen kabulüne, davalının ... 4. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın 1.315,16 TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemlerin reddine, davalının ... 4. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına, davacı alacaklının tazminat istemini dava dilekçesinde açıkça talep etmiş olması ve takip konusu alacağın miktarının belli (likit) olması dikkate alınarak borçlunun itirazının haksız olması nedeniyle asıl alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın kısmen kabulüne, davalının ... 4. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın 1.315,16 TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemlerin reddine, davalının ... 4. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına, ... 4. İcra Müdürlüğünün ... dosyalarında kabul edilen asıl alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,2-Harçlar Kanununca alınması gerekli 28.616,09 TL ilam harcından peşin yatırılan 6.151,86 TL harcın mahsubu ile bakiye 22.464,23 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,3-Davacı tarafından yatırılan 6.151,86 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14. Maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul / ret oranına göre 1.316,04 TL'sinin davalıdan, bakiye 3,96 TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 67.026,43 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 1.000,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,7-Davacı tarafından yapılan 179,90 TL başvuru harcı, 8.500,00 TL bilirkişi ücreti, 710,00 TL tebligat ve müzekkere giderleri olmak üzere toplam 9.389,90 TL yargılama giderlerinden davanın kabulü oranında 9.361,73 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep edildiğinde taraflara iadesine,Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026Katip¸e-imzalıdırHakim¸e-imzalıdır