Anahtar kelimeler: Kargolandığını Kargonun Ulaşma Söylemiş Lehtarı Dönüş Geçilmiş Ellerine Ulaşmadığının Kargo
T.C.
İSTANBUL6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ███████DAVA
: Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (İstirdat)DAVA TARİHİ
: 21.10.2025KARAR TARİHİ
: 21.01.2026Mahkememizde görülmekte olan Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (İstirdat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜDavacı vekili dava dilekçesinde özetle
: Müvekkil ticari alışverişleri doğrultusunda, lehtarı ...Şirketi olan ... Şubesi, 200.000TL (iki yüz bin Türk Lirası ) bedelli, ... seri numaralı çeki düzenlendiğini, çek müvekkilin çalışanı ... tarafından ... Şubesinden 10.03.2025 tarihinde kargolandığını, kargonun ulaşma tarihi 11.03.2025 olması gerekirken ... müvekkili 12.03.2025 tarihinde arayarak çekin ellerine ulaşmadığının belirlendiğini, bunun üzerine müvekkilin çalışanı tarafından kargo şirketi ile iletişime geçilmiş kargonun akıbeti sorulduğunu, kargo firması geri dönüş yapacağını söylemiş ancak dönüş yapılmamıştır. 14.03.2025 tarihinde çekin lehtarı ... Limited Şirket yetkilisi müvekkil...'ü arayarak çekin ellerine hiç ulaşmadığını ancak ... Faktoring Şirketi tarafından arandığını, ... isimli tanımadıkları bir firmanın çeki bozdurmaya çalıştığını beyan ettiğini, durum faktoring şirketine bildirilmiştir ve faktoring şirketi çeki kabul etmediğini, aynı tarihte müvekkil çekin çalındığını anlamış , suç duyurusunda bulunmuş ve derhal ... 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin ...E. Sayılı dosyası ile çekin zayi olduğu bildirilmiş, iptali ve ödemeden men yasağı konulması talep ettiğini, .. 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin ...E. Sayılı dosyası ile yatırılan teminat doğrultusunda çeke ödemeden men yasağı konulduğunu, durum bankaya bildirilmiş ve 17.03.2025 tarihinde derhal Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiğini, ... seri numaralı çekin iptalinin istendiği ve tedbir kararının kabul edilerek ödemeden men yasağı konulduğunun 10'ar gün arayla 3 kez ilan edilmesine yönelik talepte mahkemece bildirilmiştir. Nitekim çek 10.03.2025 tarihinde lehtar... Şirketi'ne gönderilmiş, 14.03.2025 tarihinde Şirinoğlu Faktoring'in lehtar olarak görünen ... Şirketi ile iletişime geçmesi ve çekin bozdurulmaya çalışıldığı konusunda bilgi verilmesi üzerine aynı gün içinde çekin çalındığı anlaşılmış ve suç duyurusunda bulunulduğunu, her ne kadar davalı çekin zayi olması nedeniyle iptaline karar verilmesine ilişkin açmış olduğumuz dosyada mücerretlik ilkesinin geçerli olduğunu öne sürse de banka tacir olup basiretli davranmak zorunda olduğunu, hakkında ödeme yasağı olan ve ticaret sicil gazetesinde ilan edilmiş çeki kabul etmiş olması bankayı hamil yapamayacağını, ayrıca çekin ciro silsilesinde sahte kaşe ve imza bulunmakta olup geçerli ciro silsilesinden de bahsedilemeyeceğini, yukarıda arz ve izah olunduğu üzere fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla, keşidecisi ... lehtarı ...Şirketi olan ... ,... Şubesi, 200.000TL (iki yüz bin Türk Lirası ) bedelli, ... seri numaralı çekin davalıdan istirdatına , müvekkile iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle
: Müvekkil Bankanın temlik cirosu ile iktisap ettiği ve yetkili ve meşru hamil olduğu ... tarafından keşide edilen, dava konusu █████/2025 tarihli ve 200.000,00 -TL bedelli 1 adet çek, yasal süresi içinde takasa ibraz edildiğini, takastan ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)'nin ... E. Sayılı dosyasından ödeme yasağı konulduğu bilgisi alınmış ve çekin arkasına karara istinaden ödenmediği kaşe edilerek, iade edildiğini, dava konusu çek incelendiğinde; çeklerin keşideci ... tarafından imzalanarak tedavüle çıkarıldığı; temlik cirosu ile müvekkil banka şubesine teslim edilmiş olduğu görüleceğini, çekin müvekkil banka şubesine temlik cirosu ile verilmiş olması sebebiyle Keşideci ile ciranta(lar) arasındaki hukuki ilişki, meşru ve yetkili hamil olarak Müvekkil Banka Şubesi'nin dışında gerçekleşen bir husus olup müvekkil banka şubesine karşı ileri sürülemeyeceğini, zira bilindiği üzere diğer ticari senetlerde olduğu gibi çeklerde de mücerretlik ilkesi geçerli olacağını, nitekim T.T.K.'nın ilgili hükmü uyarınca Poliçeden dolayı kendisine müracaat olunan kimse keşideci veya önceki hamillerden biriyle kendi arasındaki doğrudan doğruya mevcut olan münasebetlere dayanan defileri müracaatta bulunan hamile karşı ileri süremez denilmekte olup; Poliçeler hakkındaki bu hüküm aynı yasaya gore çekler hakkında da uygulanmakta olduğunu, dava konusu çek incelendiğinde ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı ve Müvekkil Bankanın 6102 sayılı TTK'nın 790. maddesi gereğince meşru ve yetkili hamil olduğu görüleceğini, bu sebeple dava konusu çekin ellerinden rızaları dışında çıktığını iddia eden davacı vekili, yetkili hamil olduğunu kanıtlaması gerektiğini, ayrıca yetkili hamil olan müvekkil bankanın çeki kötü niyetli iktisap etmiş olduğunu ve çeki iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerektiğini, ancak mevcut dosya kapsamında davacı vekilince dosyaya bu yönde herhangi bir delil sunmadığını, mevcut çekte görüleceği üzere 6 ciranta bulunmakta olup bahse konu cirantaların dava konusu çekin hırsızlık malı olduğunu bilerek iktisap ettiği veya hırsızlık malı olduğunu bilebilecek durumda olduğuna ilişkin de herhangi bir iddiada bulunmadığını, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, Mahkeme aksi kanaatte olunması ve davanın reddedilmemesi halinde duruşma öncesinde dosyanın bilirkişiye tevdiine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini sayın talep etmiştir.DELİLLERDavacı vekilinin belirttiği, ... 3.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...E. Sayılı çek iptal dosyasının, ödemeden men yasağı, ticaret sicil gazetesi ilanı, ... Cumhuriyet Başsavcılığı ... sayılı soruşturma dosyası celbi, şikayet dilekçesi, Lehtar ...Şirketinin imza sirküleri, vergi kayıtları, dava konusu çekin lehdarı ...Şirketinin keşideci İbrahim Öztürk adına düzenlediği 30.11.2024 tarihli fatura, Ciro silsilesinde yer alan dava dışı ...Ltd.Şti. , ...(TC: ...), ... Ltd.Şti., .... Ltd.Şti. vergi kayıtları, davalı vekilinin belirttiği,... Bankası T.A.O, ... Şubesi, ... Seri Numaralı, █████/2025 Keşide Tarihli, 200.000,00 -TL tutarlı çek, borçluya ait resmi kurum ve kuruluşlardaki imza örnekleri, imza Sirküleri, banka defter kayıtları delil olarak değerlendirilmiştir.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları tek tek tespitine geçildi. Dava istirdat davası olup uyuşmazlığın, lehtarı ...Şirketi, ... Şubesi, 200.000TL bedelli, ... seri numaralı çekin davalıdan istirdatının yerinde olup olmadığından ibaret olduğu anlaşılmıştır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE
:Dava, TTK 792 uyarınca çek istirdatına ilişkindir.Dava konusu çekin incelenmesinde; ...Şubesine ait, 12.06.2025 tarihli ve 200.000,00 TL bedelli çekin davacı tarafından ,dava dışı ...Şti.ye keşide edildiği, çekin dava dışı lehtarın cirosuyla dava dışı ... Tic. Ltd. Şti.'ne, bu şirketin imzası ile ...'e ciro edildiği, bu kişinin ...Şti ye, daha sonra bu şirketin imzası ile ...Şti ye ciro edildiği, daha sonra bu şirketin imzası ile ... Ltd Yti ye ciro edildiği, bu şirketin de çeki tahsil amacıyla davalı bankaya devredildiği, çekin 12.06.2025 tarihinde davalı bankanın ... Şubesine ibraz edildiği, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin... tarihli ödemeden men kararı şeklindeki tedbir kararı sebebiyle işlem yapılamadığı anlaşılmaktadır.TTK'nın 792. maddesine göre; "Çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790.maddesine göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle hükümlüdür." aynı Kanunun 790. maddesinde ise "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve bir birine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir beyaz ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır" düzenlemesi bulunmaktadır. TTK'nın 790. maddesine göre, iktisap anında ciro silsilesinde görünüş itibari ile kopukluk olup olmadığını inceleme yükümlülüğü bulunmaktadır. Çeki iktisap edene bunun dışında daha fazla yükümlülük yükleyen bir mevzuat hükmü bulunmamaktadır.Bu kapsamda bir kimsenin muntazam bir ciro zinciriyle çeki iktisabı, kendisine ancak şeklî anlamda meşru hamil sıfatını kazandıracak olup maddi hukuk anlamında hak sahipliğinin mevcudiyeti için devralanın çekin iktisabında kötü niyetinin yahut ağır kusurunun bulunmaması gerekmektedir. Aksi takdirde TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılacak istirdat davası sonucu çeki iadeye mecbur kalır. Bu davada, davacının çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve çeki elinde bulunduran şahsın kötü niyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.TTK'nın 792. maddesinde belirtilen kötü niyetten maksat, senedin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıktığını bilmek veya bilebilecek durumda bulunmaktır. Ağır kusur ise senedin iktisabında olağan özenin gösterilmemesini ifade eder. Yine, TTK’nın 792. maddesindeki ''Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa...'' ibaresi, çekin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıkmış olmasını, yani çalınmasını, tehdit ya da hile ile alınmasını, kaybedilmesini veya rıza ile fakat devri sakatlayan hukuki olgularla elden çıkmasını ifade etmektedir. Ancak çeki çalan veya hile ile hamilinden alan ya da bulan kişinin senedi ciro ile devretmesi hâlinde, bunu bilmeyen ve bilebilecek durumda da olmayan, başka bir deyişle kötü niyetli ve ağır kusurlu bulunmayan yeni hâmil korunur. Bu tür davalarda, yukarıda da belirtildiği gibi çekin önceki hâmilin elinden rızası hilafına çıkarak yeni hâmil tarafından kötü niyet veya ağır kusur ile iktisap edildiği iddiasını ispat külfeti davacıya ait olup anılan olgular tanık dâhil her türlü delille kanıtlanabilir (Yargıtay HGK'nın █████/2021, E...., K....tarih ve sayılı kararı).Bu bilgilere göre somut olayda davacı, dava konusu olan, keşideci davacı tarafından dava dışı ... Ltd. Şti.ye gönderilen çekin kargoda çalındığını ve davalının çeki iktisabında kötüniyetli veya ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlamakla yükümlüdür. Davacının keşideci olması ve çekin zayi olmasından sonra davacının iş yerinde çalışan ve çeki kargoya teslim eden ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...soruşturma sayılı dosyasında şikayetçi olduğu anlaşılmış ,bu haliyle davacının çekin hamili iken rızası dışında elinden çıktığını ispatladığı kanaatine varılmıştır.Çekin kaybolması sonucu davacının ... 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin ...E. Sayılı dosyası ile çekin zayine ilişkin dava açtığı ve mahkemece 17.03.2025 tarihinde ödemeden men yasağına ilişkin tedbir kararı verildiği görülmüştür. Mahkemece ödemeden men yasağı kararı verilmesi davalı bankanın çeki iktisap anında kötüniyetli olduğunu göstermemektedir. Yerleşmiş Yargıtay uygulamaları uyarınca çek iptali davaları hasımsız olarak açıldığından davalı taraf çek iptali davasında taraf olmadığından, bu davada verilen karar davacıyı bağlamayacağı gibi, dava konusu çekin kaybolması ve bu kapsamda zayi sebebiyle çek iptali davasının açılmış olması, davalının çeki iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispata yeterli değildir (Yargıtay HGK'nun █████/2021 tarih ve ... esas ve...arar).Davacının çekte keşideci olarak yer aldığı, çekin ciro silsilesinde kopukluk olmadığı, davalının çekin iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu gösteren herhangi bir delilin dosya kapsamında mevcut olmadığı, çekin mücerret nitelikte olduğu, bu haliyle davacının, davalının iktisabında kötüniyetli veya ağır kusurlu bulunduğunu ispatlayamadığından davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;1-Davacının davasının Reddine,2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin olarak yatırılan 3.415,50 TL den mahsubu ile Hazine'ye gelir kaydına, bakiye 2.683,5 TL nin karar kesinleşmesi ile davacıya iadesine,3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,5-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan delil avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleşmesinden sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,6-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden, karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T hükümlerine göre belirlenen 45.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,Dair, taraf vekillerinin huzurunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026Katip¸e-imzalıdırHakim¸e-imzalıdır