Anahtar kelimeler: İptale Zayi Bono Bonolar Suretini Bononun Yasağı Ttk Elinde Ttknın
T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ███████DAVA
: Zayi Belgesi VerilmesiDAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026KARARIN YAZILMA TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde; 150.056,00 TL bedelli ... ( ...) tarafından keşide edilen senedin zayi edildiğini, söz konusu bono hakkında ödeme yasağı verilmesini ve iptaline karar verilmesini talep etmiştir.Dava; TTK md. 778/1-ı yollamasıyla iptale dair TTK md. 757 ila 765.maddeleri gereğince bononun zayi nedenine dayalı iptali istemine ilişkindir.Türk Ticaret Kanunu'nun 778. maddesi delaleti ile bonolar bakımından iptal davaları açısından uygulanması gerekli TTK.'nın 759/2. maddesi uyarınca iptal isteminde bulunan kişi bono elinde iken zayi olduğuna dair inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, senedin bir suretini ibraz etmek yahut da senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.İptal davası açılabilmesinin ilk koşulu, senedin zayi olmasıdır. Senedin zayi olması demek, hak sahibinin isteği dışında elden çıkması nedeniyle ibrazının mümkün olmamasıdır. İptal davasının ikinci koşulu, senette yer alan hakkın halen mevcut olmasıdır. Eğer hak, bir ödeme ile ortadan kalkmışsa, artık senedin iptaline gerek kalmaz. İptal davasının üçüncü koşulu, iptal talebinde bulunanın hak sahibi olmasıdır. Başka bir anlatımla,kıymetli evrakın yitirilmesi nedeniyle iptalinin dava edilebilmesi için, davacının senedin kaybolduğu veya bunun öğrenildiği anda senetteki hakkın alacaklısı sıfatını taşıması gerekir. Zayi nedeniyle iptal davası açılabilmesinin dördüncü koşulu senet zilyetliğinin yeniden iktisabının mümkün olmamasıdır. Başka bir deyişle,senedin yitirilmesinin geçici değil devamlı olması gerekir. Örneğin,senedin kimin elinde olduğu biliniyorsa,bu durumda senet zilyetliğinin yeniden kazanılması imkanı,açılacak bir istirdat davası ile mümkün olduğundan iptal davası açılamaz.İptal davası açılabilmesinin beşinci ve son koşulu ise iptali dava edilen senedin kıymetli evrak niteliğini taşımasıdır. Kıymetli evrak niteliğinde olmayan senetlerin TTK hükümlerine göre iptali istenemez.İptal kararının hüküm ve sonuçları bakımından üç ilkeden söz edebiliriz.Birinci ilkeye göre;iptal kararı ile iptal isteminde bulunan kişi,zayi olan ve zayi olduğu iddia edilen senedi ibraz edebilmiş olsaydı,hangi hukuki durumda bulunacak idiyse,o hukuki duruma gelir.İkinci ilke şudur;Yapılan ilan üzerine senedin hamilinin ortaya çıkmadığı,bu sebeple istihkak iddiasının mahkemece karara bağlanmadığı hallerde iptal kararı mülkiyet sorununu çözen bir karar değildir. İptal kararı senedin temlik fonksiyonunu ortadan kaldırmamasına rağmen teşhis fonksiyonunu yok eder. Eski (orijinal)senet ile hak dermeyan edilemez. Nihayet iptal kararı,iptal talebinde bulunan kimseye borçludan ifayı isteme hakkını verir. İptal kararına göre iyiniyetle ödemede bulunan borçlu borcundan kurtulur. Üçüncü ilkeye göre,iptal kararı iptal edilen senedin yerine geçmez (Poroy- Tekinalp).Türk Ticaret Kanunu'nun 778(1).ı yollamasıyla 757 ila 765 maddeleri uyarınca bononun niteliğine aykırı düşmedikçe poliçenin iptaline ilişkin hükümler bononun iptalinde de uygulanır. İptale ilişkin dava üzerine mahkemece iptal talep edenin bono elindeyken ziyaya uğradığına dair verdi açıklamaları inandırıcı bulması halinde verilecek ilanla bonoyu eline geçireni TTK 761.maddesinde belirtilen süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde bononun iptaline karar verileceğini ihtar edeceği düzenlenmiştir.Bonoda bulunması gereken zorunlu unsurlar 6102 sayılı TTK'nın 776. maddesinde sayılmıştır. Ancak 6102 sayılı TTK'nın 778/2-f maddesi atfıyla bonolara da uygulanan TTK'nun 680. madde hükmü uyarınca bononun kısmen doldurulmuş ya da sadece imzalanmış olarak tedavüle çıkarılması mümkün olup, bu eksiklik senedin ibrazına kadar tamamlanabilir. Bu nedenle lehdar hanesi açık olan bononun doldurularak, zorunlu unsurları tamamlanarak kambiyo senedi vasfıyla işlem yapılması mümkün olduğundan, zayi nedeniyle iptal davasına konu edilmesi de mümkündür. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' nin █████████ Esas ██████████ Karar, █████████ Esas █████████ Karar, █████████ Esas █████████ Karar, █████████ Esas █████████ Karar sayılı ilamları).Somut olayda; TTK gereği, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde dava konusu 1 adet kambiyo senedini fiilen elinde bulunduranların şayet vadesi geçmişse birinci ilan gününden itibaren üç ay içinde şayet vadesi henüz geçmemişse vadeden itibaren üç ay içinde mahkememize ibraz etmeleri aksi halde iptaline karar verileceği hususu üç kez ilan ettirilmiş ve karar vermek için gerekli olan vadeden veya ilandan itibaren hangisi uzunsa uzun olan asgari üç aylık ibraz süresinin geçmesi mahkememizce beklenmiş olup, herhangi bir kimsenin müracaat ve ibrazı olmamıştır.Dava konusu 1 adet senet hakkında ibraz bilgilerinin bulunmadığı bu haliyle ibraz edilmediği anlaşılmıştır.Tüm dosya kapsamı ve samimi ve inandırıcı görülen davacının iddiası ile dava konusu bir adet kambiyo senedinin davacının hamili (elinde) iken kaybetmek suretiyle iradesi dışında elinden çıktığı yönünde mahkememize tam bir vicdani kanaat geldiğinden davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki hükmün kurulması gerekmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:1-Davanın KABULÜ İLE,Keşidecisi ... Kefil ... muhatabı ... Gayrımenkul Yatırım A.Ş. olan 150.56,00TL olan emre muharrer senedin İPTALİNE,2-Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 732,00 TL harcın mahkememiz veznesine yatırılan 615,40 TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 116,60 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,Dair, HMK.320/1 maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2026Katip ...¸e-imzalıdırHakim ...¸e-imzalıdır