Anahtar kelimeler: Bam Gebze Sakarya Esaskarar Faturanın Yazildiği Şart Başkan Abonelik Cezai
T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2021/--- - 2021/***
T.C.SAKARYABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ5. HUKUK DAİRESİDOSYA NO
: █████████KARAR NO
: ████████KARAR TARİHİ
: █████/2026KARARIN YAZILDIĞI TARİH
: █████/2026T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN
:... (...)ÜYE
:... (...)ÜYE
:... (...)KATİP
:... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİDAVA TARİHİ
: █████/2023KARAR TARİHİ
: █████/2025NUMARASI
: ████████ Esas - ████████ KararDAVACI
:CEREAN ENERJİ ANONİM ŞİRKETİ - ...VEKİLLERİ
: Av. ...Av. ...DAVALI
: ...VEKİLİ
: Av. ...DAVA
: Abonelik sözleşmesinden kaynaklanan cezai şart için düzenlenen faturanın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptaliHÜKÜM
: İstinaf başvurusunun esastan reddiİSTİNAF EDEN
: Davalı vekiliTaraflar arasındaki abonelik sözleşmesinden kaynaklanan cezai şart için düzenlenen faturanın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.İlk derece mahkemesinin kararı davalı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde özetle;Taraflar arasında ticari faaliyetine ilişkin olarak ve ticari elektrik aboneliği sözleşmesi bulunduğunu, davalı ile müvekkili şirket arasında imza altına alınan elektrik abonelik sözleşmesinden kaynaklanan cayma bedeline ilişkin olmak üzere 2 adet faturanın bedelinin ödenmemesi sebebiyle Merkezi Takip Sistemi ile icra takibine geçildiğini, sonrasında borçlu tarafından yetkiye itiraz edildiğini ve Gebze İcra Müdürlüğü'nün dosyası ile icra takibine devam edildiğini, Gebze İcra Müdürlüğü'nün dosyasından gönderilen ödeme emrine davalı tarafından tüm alacak miktarına, borca, faize ve ferilerine itiraz ettiğini ve icra takibinin durduğunu, borca ve icra takibine konu faturanın sözleşmedeki hükümlere karşılık düzenlendiğini, söz konusu fatura bedelinin davalı tarafından ödenmediğini, takip konusu fatura gereği, davacı müvekkili şirketin davalıdan alacaklı olduğunu, taraflar arasında imza altına alınan sözleşme gereği belirlenen faiz oranlarına da uygun olarak faizin belirlenmiş olduğunu ve faturaya yansıtıldığını beyanla; davanın kabulüne, davalının takibe, borca, faize faiz oranına ve tüm ferilerine yaptığı itirazın iptali ile takibin devamını, %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Dava dilekçesinin ekinde sunulan sözleşmeye bakılırsa sözde cayma bedelinin net bir şekilde hesaplanabilir nitelikte olduğunu, itirazın iptali davasının kısmi dava şeklinde açılmasının mümkün olmadığını, müvekkilinin davacı şirkete böyle bir borcu bulunmadığını, müvekkilinin ödemekle yükümlü olduğu herhangi bir cezai şart bedeli bulunmadığını, davacı tarafın bahsini geçirmiş olduğu herhangi bir fesih işleminin müvekkili tarafından yapılmadığını, bu sebeple de (cayma bedeli olarak nitelendirilen) cezai şartı kabul etmediklerini, davacının, müvekkili şirket aleyhine başlattığı icra takibine yönelik borca ve tüm ferilerine ilişkin itirazlarını bir kez daha yinelediklerini beyanla; davanın dava şartı noksanlığından usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise müvekkili hakkında açılmış bulunan işbu itirazın iptali davasının esastan reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre; "Davanın kısmen kabulü ile takibin 152.042,31 TL üzerinden devamına, İcra inkar tazminat talebinin reddine" karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;Müvekkilinin davacı şirkete böyle bir borcu bulunmadığını, huzurdaki davanın dayanaktan yoksun olduğunu, davacı şirket vekili dava dilekçesinde takibe konu edilen FET... fatura numaralı 115.790,17 TL, FET... fatura numaralı 36.252,14 TL tutarlı olan faturaların cezai şarttan kaynaklandığını ifade etmişse de ortada müvekkilinin ödemekle yükümlü olduğu herhangi bir cezai şart bedeli bulunmadığını, davacı tarafın bahsini geçirmiş olduğu herhangi bir fesih işleminin müvekkili tarafından yapılmadığını, bu sebeple de (cayma bedeli olarak nitelendirilen) cezai şartı kabul etmediklerini, müvekkilinin ne yazılı ne sözlü herhangi bir ifadede bulunmadığını, sözleşmeyi feshettiği anlamına gelecek herhangi bir eylemde bulunmadığını, işbu feshin neye dayandığının anlaşılmadığını, eksik ve hatalı tespitler içeren bilirkişi raporunun hükme esas alınmaması gerektiğini, yerel mahkeme tarafından da dosya kapsamında bulunan aboneye özel sözleşme koşullarının ilgili maddesinin yeterince dikkatli ve özenli bir şekilde incelenmediğini ve somut olayda cezai şart bakımından koşullar vukuu bulmamasına rağmen hatalı tespitler içeren bilirkişi raporunun esas alınarak hüküm kurulduğunu beyanla, istinaf başvurusunun kabulüne, yapılacak inceleme sonucunda yerel mahkeme kararının kaldırılarak dosyanın yeniden yerel mahkemede görülmek üzere gönderilmesine, dosyanın bölge adliye mahkemesinde görülmesi halinde, istinaf incelemesi neticesinde yerel mahkeme kararının kaldırılmasına ve talepleri doğrultusunda davanın reddine, davacı taraf aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatının hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle;Davalı yanın istinafa başvurusunun reddi ile reddolunun tutar ve icra inkar tazminatı yönünden kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukuki NitelendirmeUyuşmazlık, abonelik sözleşmesinden kaynaklanan cezai şart için düzenlenen faturanın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.2. İlgili Hukuk6100 sayılı HMK, 6098 sayılı TBK, 6102 sayılı TTK3. Değerlendirme ve kararDava, abonelik sözleşmesinden kaynaklanan cezai şart için düzenlenen faturanın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir.İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulü ile takibin 152.042,31 TL üzerinden devamına, icra inkar tazminat talebinin reddine karar verilmiş, hükme karşı davalı vekilince istinafa başvurulmuştur. Davalı vekili istinaf cevap dilekçesi sunarak reddolunan tutar ve icra inkar tazminatı reddi yönündne kararın kaldırılması talebinde bulunmuştur. Mahkemece, █████/20025 tarihli ek kararla yasal süre geçtikten sonra gerekçeli karar istinaf edildiğindendavacı vekilinin istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Davacı vekili, istinafa cevap dilekçesinin istinafa başvuru olarak değerlendirilmesinin hatalı olduğunu belieterek ek karardan rücu edilmesini talep edilmiştir. Bu durumda, istinaf incelemesi davalı vekilinin istinaf başvurusuna hasren yapılmıştır.Davanın dayanağı olan Gebze İcra Dairesinin █████████ Esas sayılı dosyasında, davacı/alacaklı tarafından █████/2022 son ödeme tarihli 36.252,14 TL cezai-şart faturası, 7.854,63 TL işlemiş faiz, █████/2022 son ödeme tarihli 115.790,17 TL cezai-şart faturası, 25.087,87 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 184.984,81 TL'nin tahsili bakımından ilamsız icra takibi başlatılmış, davalının takip dosyası ile süresi içerisinde, borcun tamamına, faize ve tüm fer’ilerine itirazı nedeniyle takip durmuştur.Taraf şirketler arasında, davalının adresine ait elektrik tesisatına ilişkin “Cerean Enerji Elektrik Abonelik Sözleşmesi”nin imzalanmış olduğu, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren yürürlüğe girdiği, sözleşmenin, 5.8 maddesinde “abone’nin herhangi bir faturasını tam ve zamanında ödememesi halinde cerean, abone’nin Sözleşmesini fesih edebilir. 5.11 maddesinde; “ cerean tarafından tanzim edilmiş bir faturada belirtilen son ödeme tarihine kadar, fatura bedelinin eksiksiz olarak ödenmemiş olması halinde, abone hiçbir ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşmüş sayılır ve bu durumda cerean sözleşme’yi herhangi bir ihbara veya ihtara hacet kalmaksızın derhal feshetme ve abone aleyhine tüm alacak, hak ve talebi için gider ve masrafları abone’ye ait olmak üzere her türlü yasal yollara başvurma hakkına sahiptir. ayrıca, bu hallerde cerean hiçbir ihbara gerek olmaksızın abone’nin elektrik enerjisini kestirme hakkına da sahiptir. ayrıca işbu durumda cerean, önceden hiçbir ihbara gerek duymaksızın abone’nin vermiş olduğu teminatı nakde çevirme ve irat kaydetme hakkına sahip olup, nakde çevrilen teminatlar abone’nin borcunun faizi ve masraflarıyla birlikte kapatılmasına yetmiyor ise, cerean kalan borcun hukuki yollardan abone’den tahsili cihetine gitme, ve Sözleşmeden doğan diğer haklarını kullanma ve yasal yollara başvurma hakkına sahiptir.”6.2. Maddesinde de“(i) Taraflardan birinin bu Sözleşme’nin veya Tarife Paketi’nin herhangi bir hükmünü ihlal etmesi halinde diğer taraf ve (ii) abone’nin sözleşme’nin 4.1. maddesi kapsamında elektrik satışının başlayamaması, abone’nin herhangi bir faturasını son ödeme tarihine kadar ödememiş olması, abone’nin ilgili mevzuat’ın öngördüğü serbest tüketici limitinin altında kalması, abone’ye karşı herhangi bir kimse tarafından iflas, haciz, ihtiyati haciz, konkordato vb. yollardan yasal kovuşturmaya başlanması hallerinde cerean işbu sözleşme’yi derhal ve sözleşme’den doğan hakları saklı kalmak üzere haklı nedenle ve tek taraflı olarak feshedebilir. bu madde kapsamında cerean tarafından bir fesih yapılması halinde, abone işbu fesih nedeniyle cerean’ın uğradığı zarar ve ziyanı, tüm masrafları, ve ayrıca kullandığı tarife paketi’nde öngörülen iptal bedeli, fesih tazminatı, cezai şart ve diğer bedelleri ödemekle yükümlüdür. cerean, bu madde kapsamında fesih halinde, her türlü zarar ve ziyanını karşılamak için avukatlık ücreti dahil tüm takip ve icra masraf, gider ve ücretleri abone’ye ait olmak üzere, yasal takip yollarına başvurabilecektir. Cerean’ın bu madde hükümlerine uygun olarak sözleşme’yi feshetmesi durumunda, abone’nin tazminat, zarar veya ziyan talep hakkı olmayacaktır.” aynı şekilde sözleşmenin aboneye özel sözleşme koşullarının 1.maddesinde “tedarik başlangıç tarihinden sonraki ilk 24 ay içerisinde abone tarafından herhangi bir sebep ile fesih edilmesi veya bu sürede abonenin herhangi bir neden ile tedarikçinin portföyünden çıkmış olması halinde, abone tedarikçi tarafından fesih tarihine kadar kendisine düzenlenmiş olan faturaların ortalama tutarının 2 katı kadar , daha bir fatura düzenlenmemiş olsa bile tahmini fatura tutarının iki katı kadar fesih bedeli tazminatı olarak tedarikçiye derhal ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt ederim.“ hükümleri bulunmaktadır.Türk Borçlar Kanunu’nun 179 ila 182 nci maddelerinde düzenlenen ceza koşulu, borçlunun, asıl borcunu ilerde hiç veya gereği gibi ifa etmediği takdirde alacaklıya karşı ifa etmeyi önceden taahhüt ettiği edime denir. Bu nedenle ceza koşulu, asıl borca bağlı olarak ve ancak bu borcun ihlâli ile doğabilecek olan fer'î bir edimdir. Borçlu ceza koşulu ödemeyi taahhüt etmişse, artık alacaklı herhangi bir zarara uğradığını iddia etmek veya zararının miktarını ispat etmek zorunda kalmadan, tazminat elde etme imkânını bulacaktır. Ceza koşulunun kararlaştırılabilmesi için asıl borcun mahiyeti önemli değildir; bir verme borcu kadar, yapma veya yapmama borçlarında da cezai şart kararlaştırılabilir.Davada uygulanması gereken TBK’nın 179. Maddesi, “Bir sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi durumu için bir ceza kararlaştırılmışsa, aksi sözleşmeden anlaşılmadıkça alacaklı, ya borcun ya da cezanın ifasını isteyebilir. Ceza, borcun belirlenen zaman veya yerde ifa edilmemesi durumu için kararlaştırılmışsa alacaklı, hakkından açıkça feragat etmiş veya ifayı çekincesiz olarak kabul etmiş olmadıkça, asıl borçla birlikte cezanın ifasını da isteyebilir.Borçlunun, kararlaştırılan cezayı ifa ederek sözleşmeyi, dönme veya fesih suretiyle sona erdirmeye yetkili olduğunu ispat etme hakkı saklıdır.” hükmünü içermektedir.Borcun belirlenen zaman veya yerde ifa edilmemesi dışında kalan diğer borca aykırılık hâlleri için ifaya eklenen ceza koşulu kararlaştırabilecekleri gibi; bu iki ihlâl durumu için seçimlik ceza koşulu da kararlaştırabilirler. Ayrıca tarafların, ceza koşulu anlaşmasında, seçimlik ceza koşulu ile ifaya ekli ceza koşuluna birlikte yer vermeleri de mümkündür.Somut olayda; davacı tarafından ibraz edilen bilgi ve belgelerden yargılamada alınan bilirkişi raporu ile de tesbit edildiği üzere, davalının sözleşme kapsamında ödemesi gereken faturaları davacı tarafından davalıya gönderilen fatura edilen elektrik faturaların bedelleri faturalarda belirtilen son ödeme tarihlerinden sonra ödendiği, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 4.1, 5.8 ve 6.2 maddeleri kapsamında abone’nin herhangi bir faturasını son ödeme tarihine kadar ödememiş olması halinde davacının tek taraflı olarak sözleşmeyi feshetme hakkına sahip olduğu, sözleşmenin 6.2 maddesi uyarınca davacının davalıdan fesih tazminatını talep edebileceği, düzenlenen cayma faturalarının sözleşmenin feshine yönelik bildirim niteliğinde olduğu, Aboneye Özel Sözleşme Koşulları, Sözleşmenin Yürürlüğü, Süresi ve Fesih koşulları başlığı altındaki hükümlerden, fesih tazminatının, Abonenin sözleşme başlangıç ve bitiş tarihleri arasında davacı tedarikçi tarafından davalı abone adına düzenlenmiş faturaların ortalama tutarının 2(iki) katı olduğunun düzenlendiği, takibe konu 20.10.2022 tanzim 31.10.2022 vade tarihli Seri A FET... 115.790,17 TL bedelli, 20.10.2022 tanzim 31.10.2022 vade tarihli Seri A FET... 36.252,14 TLbedelli faturalarını ödemiş olduğuna ilişkin herhangi bir belge dosya münderecatında tespit edilemediği, taraflar arasındaki yapılmış olan abonelik sözleşmesine göre davalının tüketim faturalarının son ödeme tarihinden sonra ödediğinden dolayı sözleşme feshedildiği ve sözleşme bitiş süresinden önce fesih nedeniyle cayma bedeli 20.10.2022 tarihli faturaların düzenlendiği, davacı tarafından düzenlenen ve ihtilaf konusu olan cayma bedeli faturaların düzenleme tarihi olan █████/2022 tarihinde, davalının, davacıya söz konusu elektrik aboneliğinden dolayı 257.363,63 TL ödenmemiş 4 adet fatura borcu olduğu, davalının fatura tutarlarının belirlenme ve hesaplanma yöntemine ilişkin istinafının bulunmadığı, 2 adet cayma faturasının düzenlediği tarihte taraflar arasında █████/2022 tarihinde düzenlenen sözleşmenin 5.8, 5.11 ve 6.2. ile aboneye özel sözleşme koşullarının 1.maddesine dayandığı ve cezai şart koşullarının oluştuğu anlaşılmakla fatura bedelleri yönünden davacının takibinde haklı olduğundan davanın kısmen kabulünde bir isabetsizlik bulunmamıştır.V. KARARAçıklanan sebeplerle; ilk derece mahkemesi dosyasında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2025 tarih, ████████ E - ████████ K sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 10.386,01 TL harçtan, peşin yatırılan 2.597,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 7.789,01 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına, (harç tahsil müzekkeresinin temyize tabi dosyalarda Dairemizce, temyize tabi olmayan (kesin karar) dosyalarda ilk derece mahkemesince ilgili vergi dairesine yazı yazılmak sureti ile yerine getirilmesine,)3-İstinaf yargılama giderlerinin istinafa başvuran taraf üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,5-H.M.K. 302/5 maddesi gereğince iş bu ilamın kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararın yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin, H.M.K. 359/4 maddesi gereğince iş bu kararın taraflarına tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,6-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme ile HMK 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere █████/2026 oy birliği ile karar verildi.*Başkan ...e-imzalıdırÜye ...e-imzalıdırÜye ...e-imzalıdırKatip ...e-imzalıdır