Anahtar kelimeler: Gevaş Van Hakkın Kaldırma İrtifak Yapan Sayisi Veren Dayanan Derece
MAHKEMESİ : Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI
: ████████ Esas, █████████ KararKARAR
: Yeniden esas hakkında verilen kararİLK DERECE MAHKEMESİ
: Gevaş Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI
: ███████ Esas, ████████ KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Van ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 61... parsel sayılı taşınmazın daimi irtifak hakkı bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı cevap dilekçesi sunmamıştır.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesince tescil hükmü yönünden kesin olarak karar verilmediğini, münavebe ürünlerini ve münavebenin hesaplama yılını kabul etmediklerini, kapitalizasyon faiz oranının yüksek alındığını, sebebinin belirtilmediğini, idarece belirlenin bedel ile bilirkişilerce belirlenen bedel arasında fahiş fark bulunduğunu, dava konusu taşınmaza belirlenen bedel düşüklüğü oranının yüksek olduğunu, objektif değer artış oranı uygulanmasını kabul etmediklerini, bilirkişilerce afaki olarak değerlendirme yapılarak taşınmazın metrekare birim değerinin yüksek belirlendiğini, taşınmazda başka irtifak kamulaştırmaları nedeniyle oluşabilecek değer düşüklüğü oranının araştırılmadığını, kurul lehine vekâlet ücretine hükmedilmeyip aleyhlerine vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince istinaf kaldırma ilamı sonrasında, hükme esas alınan bilirkişi kurulu ek raporunda, sulu tarım arazisi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) uyarınca o yörede mutat olarak ekilen münavebe ürünleri olan buğday, karışık sebze, taze fasulye ve yonca münavebe ürünleri üzerinden 2018 yılı verileri esas alınarak olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri üzerinden bilimsel yolla değer biçilerek taşınmazın metrekare birim fiyatının dava tarihine göre 26,23 TL olarak hesaplanmasında, hesaplamaya esas alınan ürünler ile kapitalizasyon faiz oranının %4 olarak hesaplanmasında, dosya kapsamı, bilirkişi raporu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün parsel sorgulama sisteminin incelenmesinden anlaşılan taşınmazın niteliği, geometrik durumu, özelliği dikkate alınarak %50 oranında objektif değer artışı uygulanmasında, taşınmazın niteliği, geometrik durumu, hattın geçiş güzergahı göz önünde bulundurulduğundan değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının tespit edilerek hesaplanmasında, davalının dava açılmasına sebebiyet vermemesi, 2942 sayılı Kanun'un 29 uncu maddesinde yargılama giderlerinden davacı idarenin sorumlu olduğunun düzenlenmiş olması ve kamulaştırılan taşınmazın gerçek karşılığının ödenmesi ilkeleri karşısında davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmolunmamasında istinaf edenin sıfatına ve istinaf nedenlerine göre yöntem olarak bir isabetsizlik görülmediğini; ancak dava konusu taşınmaz hakkında daha önce Gevaş Asliye Hukuk Mahkemesinin █████/2017 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararıyla acele el koyma kararı verilmiş olup söz konusu dosyada tespit edilen 9.180,55 TL bedelin mahsup edilmesi gerekirken, bu bedel mahsup edilmeden, ilk karardaki tespit edilen bedelin mahsubu yapılarak hüküm kurulması ve Daire kaldırma kararına konu mahkemenin ilk kararını davalı taraf istinaf etmediğinden, davalı yönünden davacı idare lehine oluşan usuli kazanılmış hakkın ikinci kararda göz ardı edilmesi doğru görülmediğinden bunların yanı sıra davalı taraf vekille temsil edilmediği hâlde, davalı lehine vekâlet ücreti takdir edilmesi hatalı olduğundan, davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş; taşınmazın değeri hesaplanırken maliyetlerin düşük gelirin yüksek tutularak kamulaştırma bedelinin yüksek hesaplandığını ileri sürerek kararın bozulmasına talep etmiştir.C. Gerekçe1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca değer biçilmesi ve aynı maddenin son bendi uyarınca taşınmazın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve irtifak hakkına konu olan bölüm dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı bedelinin tespit edilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,19.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.