Anahtar kelimeler: İtır Kafeteryada Dökümünde Görünmediğini Bildirgesinin Sgk Fakat Kurumca Giriş Başladığını
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI
: ████████ E., ████████ K.İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde, davacının Itır Kafeteryada 10.10.1987 tarihinde işe başladığını ve iş yeri tarafından işe giriş bildirgesinin verildiğini fakat SGK hizmet dökümünde bu çalışmasının görünmediğini, işe giriş bildirgesinin olmasına rağmen Kurumca sigortalılık başlangıç işleminin yapılmadığını belirterek sigortalılık başlangıç tarihinin 10.10.1987 olarak tespit edilmesini istemiştir.II. CEVAPDavalı SGK cevap dilekçesinde Kuruma başvuru yapılmadan ve başvurunun reddine karar verilmeden huzurdaki dava açıldığından dava şartı yokluğu nedeni ile davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, söz konusu hükmün zorunlu dava şartı olduğunu, Kanunun amir hükmü uyarınca sonradan ikmal edilmesinin mümkün olmadığını, davacının iddialarının hukuki temelden yoksun olup taraflarınca kabul edilmediğini, 5510 sayılı Kanun uyarınca Kurum tarafından yapılan işlemlerin yerinde olduğunu bu sebeple davanın reddi gerektiğini arz ve talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin 18.10.2022 tarihli kararı ile davanın kabulü ile davacının sigorta başlangıç tarihinin 10.10.1987 olduğunun tespitine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin 18.10.2022 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 04.05.2023 tarihli kararıyla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. BOZMA KARARIA. Bozma KararıBölge Adliye Mahkemesinin 04.05.2023 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 13.09.2023 tarihli kararı ile "...Mahkemece, öncelikle davacının da beyanı alınmak suretiyle hangi işveren ve hangi iş yerinde ve ne iş yaptığı tereddütsüz belirlenmeli, ilgili işyeri dönem bordroları dosya içine alınarak bordro tanıkları dinlenmeli, gerekirse o işyerine komşu işyerleri ve çalışanları vergi dairesi, SGK, Belediye ve Emniyet vasıtasıyla yöntemince tespit edilip çalışma kayıtları da getirtilerek dinlenmeli, toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle davacının gerçek çalışma olgusu, somut ve inandırıcı bilgilere dayalı biçimde ortaya koyulmalıdır..."gerekçesiyle karar bozulmuştur.B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Kararİlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ".. tüm dosya kapsamı içerisindeki bilgi ve belgeler ile tanık beyanları birlikte değerlendirildirip grafoloji uzmanı bilirkişi tarafından tanzim edilen raporda işe giriş bildirgesi üzerindeki imzanın davacının eli ürünü olduğu yönündeki görüşte dikkate alındığında; tespiti talep edilen tarih itibariyle fiili çalışma olgusunun somut ve net bir şekilde açıklığa kavuşturulduğuna kanaat getirildiğinden İstinaf kararı uyarınca tespit hükmü kurulan iş yerinin sicil numarası ve ticaret ünvanı doğru bir şekilde yazılmak suretiyle usul ve yasaya uygun bir şekilde ispatlanan davanın kabulüne karar vermek gerekmiş..." gerekçesiyle davanın kabulü ile davacının 10.10.1987 tarihinde ... sicil numaralı ...ve Ort. ünvanlı işyerinde 1 gün süre ile çalıştığının ve sigorta başlangıç tarihinin 10.10.1987 olduğunun tespitine, karar verilmiştir.VI. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavalı Kurum vekili, fiili çalışmanın ispatlanamadığını belirterek karara karşı temyiz talebinde bulunmuştur.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, sigorta başlangıcının tespiti istemine ilişkindir.1.Davanın yasal dayanakları, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanun'un .... maddesi hükümleridir.Bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığı yeterli olmayıp, aynı zamanda o kimsenin Yasanın belirlediği biçimde (506 sayılı Kanun'un 2. maddesi ve 5510 sayılı Kanun'un 4/a maddesi) eylemli olarak çalışması da koşuldur. Bu yön 506 sayılı Kanun'un 6. maddesi ile 5510 sayılı Kanun'un 7/a maddesinde ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun .... sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Bu bakımdan davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığının yöntemince araştırılması gerektiği ortadadır.Hizmet tespitinin bir türü olan sigortalılık başlangıç tespiti davasında, dava konusu dönem yönünden hem çalışmaların geçtiği işyerinin varlığı hem de sigortalının çalışmalarının gerçek ve sigortalı çalışma olduğunun hiçbir teredüte yol açmayacak şekilde ispatlanması gerekmektedir.Bu tür davalar yalnızca bir günlük çalışmanın tespitinden ibaret olarak görülmemeli, bir günlük çalışmanın kabulü ile saptanacak sigortalılık başlangıcının sigortalıya sağlayacağı sigortalılık süresi ile birlikte kazandıracağı haklar dikkate alınmalı ve giriş bildirgesi ile birlikte eylemli çalışmanın bulunup bulunmadığı özellikle belirlenmelidir.Bu da dava konusu çalışmaların sigortalı çalışma niteliğinde olup olmadığı, sigortalı çalışma niteliğinde ise çalışmanın varlığı yönünden dönemde bordrolu olan tanık, yoksa komşu işyeri tanığı araştırarak ifadelerinin alınması, varsa bu döneme ilişkin makbuz, fatura, defter gibi tüm kayıt ve belgelerin incelenmesi, 5 06... sayılı Kanun'lar ile Yargıtay’ın yerleşik içtihatları gereğidir.2.Yukarıda anılan yasal düzenleme ve açıklamalara göre inceleme konusu dava değerlendirildiğinde, eldeki davada, bozmaya uyulmak suretiyle yapılan yargılama sonucunda mahkemenin verdiği hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır. Eldeki davada, davacı adına dava dışı ...ve ortakları ünvanlı, ... cad. No:27/1 ...-... adresli ... sicil no.lu iş yerinden 10.10.1987 tarihli işe giriş bildirgesinin düzenlendiği, ... sicil no.lu işyerine ilişkin işyeri tescil bilgilerinde ise işveren unvanının Ocak Kafeterya olarak belirtildiği işveren yöneticisinin ise ... olduğunun kafeterya mahiyetli işyeri olduğunun belirtildiği, işyeri adresinin de ... cad. No:27 .../... olduğu, Kanun kapsam döneminin de 09.01.1970-31.12.1997 olarak belirtildiği, öte yandan aynı adresin 27/2 de işe giriş bildirgesinde belirtilen işveren olan ...ve ortaklarına ait parfümeri mahiyetli, 01.01.1983-26.05.1991 arası kanun kapsamında olan ... sicil no.lu bir işyerinin daha olduğu bozma öncesinde dosya kapsamı ile sabit olup bozma s,,,,,/3. dönem bordrosu celbedilerek varsa bordro tanıkları dinlenmeli, bordro tanıklarının tespit edilememesi halinde tarafların da beyanları alınarak davacının çalışmasını bilebilecek olan kişiler tespit edilerek sigortalılık ve vergi kayıtları da getirtilmek suretiyle beyanları alınmalı, bu kapsamda bozma öncesi dinlenen davacı tanıklarının da beyanları değerlendirilmeli, böylelikle toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle davacının işyerinde çalışıp çalışmadığı hususu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirlenmelidir.4.Kabule göre de, davacının işe giriş bildirgesinin de verilmiş olduğu ve davacının çalıştığını beyan ettiği kafeterya mahiyetli ... sicil no.lu işyeri yerine parfümeri mahiyetli ... sicil no.lu işyeri üzerinde hüküm kurulmuş olması, isabetsiz bulunmuştur.Açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.VII. KARARAçıklanan sebeple,İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, gönderilmesine,05.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.