Anahtar kelimeler: Davaitirazın Dönüşü Kavşak Ktknın Ştiye Çarpışmaları Caddesi İstikametine İstikamette İstikamete
T.C.
İSTANBUL20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:███████DAVA
:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ
:█████/2025KARAR TARİHİ
:█████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:TALEP
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; █████/2024 tarihinde, saat 10.50 sıralarında, sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... resmi plakalı araç ile ... Caddesi üzerinden ... Kavşak istikametine seyir halinde iken aracının ön kısımları ile yine aynı istikamette seyir halinde olan davalı... San. Tic. Ltd. Şti.'ye ait, dava dışı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile geri istikamete U dönüşü yaptığı esnada aracının sol yan kısımları ile çarpışmaları sonucu yaralanmalı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın oluşumuna dava dışı sürücü ...'ın 2918 sayılı KTK'nın 53/1-b maddesinde düzenlenen sola dönüş kurallarına uymamasının sebebiyet verdiği kaza tespit tutanağından anlaşıldığını, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç sahibi aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğunu, bu kapsamda davalı şirketin dava dışı sürücünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğunu, davacı sigorta şirketi sigortalı araçta meydana gelen hasarı, Kasko Poliçesi gereğince ve alınan ekspertiz raporu doğrultusunda sigortalısına █████/2024 tarihinde 480.102,57 -TL olarak ödediğini, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen hasar bedeli tutarı bakımından davacı sigorta şirketinin rücu hakkı bulunduğunu, bu kapsamda ... plakalı aracın ZMMS sigortacısına teminat limiti olan 200.000,00-TL için başvuru yapıldığını, davacı tarafından bakiye kalan tutar için davalı... San. Tic. Ltd. Şti. aleyhine icra takibine geçildiğini, davalı şirket tarafından takibe itiraz edildiğini ve takibin durduğunu beyanla, davalı borçlunun itirazının iptali ile icranın devamına, borçlunun %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP
: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili aleyhine ikame edilen dava dilekçesindeki hususları kabul etmediklerini, davacının dava dilekçesinde belirttiği kaza tespit tutanağının dava dışı sürücü ... tarafından itiraz edildiğini, dolayısıyla ortada kesinleşmiş bir kaza raporunun bulunmadığını, müvekkili firmanın kiralama işlemi yapan bir firma olduğunu ve kira sözleşmesi içeriğinde sorumluluğun yalnızca araç sürücüsüne ait olduğunun açıkça yer aldığını, bu nedenle dava dışı ...'a davanın ihbar edilmesi gerektiğini, müvekkilinin kazada kusursuz olduğunun sabit olduğunu, olayda eylem ile zarar arasında sebep-sonuç ilişkisinin mevcut olmadığını, davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu ve müvekkilinden kaynaklı bir zarar bulunmadığından illiyet bağının da kurulmasının mümkün olmadığını belirterek mahkemenin işbu davanın usulden ve esastan reddine karar vermesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini savunmuştur.DELİLLER
: ... İcra Müdürlüğünün 2024/... esas sayılı dosyası, .... İcra Müdürlüğünün 2024/... esas sayılı dosyası, ... ve ... plakalı araçların trafik tescil kayıtları, ... numaralı hasar dosyası, ... poliçe numaralı ... Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı..... Asliye Hukuk Mahkemesinin █████/2025 tarihli .... Sayılı kararı ile dava dilekçesinin "... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine" hitaben yazıldığı halde, dosyanın sehven tevzi edildiği anlaşılmakla dosyanın İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, dosyanın Mahkememize tevzi edildiği anlaşılmıştır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödediği bedelin halefiyet ilkesi gereğince davalı şirketten tahsiline yönelik başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebinden ibaret olduğu anlaşılmaktadır.Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; █████/2024 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile davalı şirkete ait sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpışmaları sonucunda trafik kazası meydana geldiğini, ... plakalı aracın kaza tarihinde davacı sigorta şirketi tarafından ... Genişletilmiş Kasko Sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, kasko poliçesi ve ekspertiz raporu uyarınca sigortalıya █████/2024 tarihinde 480.102,57 TL ödendiğini, bakiye tutarın ödenmesi için davalı taraf aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirket ile dava dışı sürücü ... arasında kiralama sözleşmesi düzenlendiğini, sorumluluğun kiralayan araç sürücüsünde olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan █████/2025 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.... İcra Müdürlüğünün 2024/... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine 280.102,57 TL asıl alacak ve 9.531,16 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 289.633,73 TL borcun ödenmesi amacıyla █████/2024 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin █████/2024 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun █████/2024 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.Dosyada bulunan kaza tespit tutanağının incelenmesinde; 25.06.2024 günü saat 10:50 sıralarında sürücü ... sevk ve idaresindeki ... resmi plakalı araç ile ... caddesi üzerinden ... kavşak İstikametine seyir halindeki iken aracının ön kısımları ile yine aynı istikamette seyir halinde olan ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile geri istikamete U dönüşü yaptığı esnada aracının sol yan kısımları ile çarpışmaları sonucu yaralamalı maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmıştır.Tarafların iddia ve savunmaları, kaza tespit tutanağı, müzekkere cevapları hep birlikte değerlendirilerek tarafların kusur durumu, davacı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı aracın hasarlanmasından kaynaklı olarak rücuen tazmini gereken miktarın tespiti ve davalı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmak suretiyle kira sözleşmesinin, fatura, ruhsat ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenip desteklenmediği, sözleşme içeriğine göre davalı şirketin işletenlik sıfatının devam edip etmediği hususlarında rapor düzenlenmesi için dosyanın makina mühendisi ve mali müşavir bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetine tevdine karar verildiği, mali müşavir bilirkişi ... ve makina mühendisi bilirkişi ... tarafından düzenlenen █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Meydana gelen trafik kazasında, ... plakalı araç sürücüsü ...' ın % 75 (Yüzde Yetmişbeş) oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...' ın % 25 (Yüzde Yirmi Beş) oranında kusurlu olduğu, kaza tespit tutanağında ifade edilen kazanın oluş şekli, dosya muhteviyatı ve hasar fotoğrafları incelendiğinde, hasar ekspertiz raporunda belirtilen, aracın onarımı için zorunlu olarak değişmesi gereken parçaların ve işçiliklerin kaza ile uyumlu olduğu, dava konusu ... plakalı aracın markası, modeli ve dava konusu kazada hasarlanan parçaları dikkate alınarak yapılan inceleme ve piyasa araştırmasına göre; hasar ekspertiz raporunda tespit edilen KDV DAHİL 480,102.57 TL (KDV) hasar miktarının uygun olduğu, davalının araç sürücüsünün %75 kusur oranına denk gelen hasar miktarının (480.102,57 TL X %75=) 360.076,92 TL ( KDV) olduğu, davacının, davalının araç sürücüsünün kazadaki %75 kusur oranına denk gelen 360.076,92 TL hasar miktarına karşılık sigorta firmasından tahsil ettiği 200.000,00 TL düştüğünde, kalan 160.076,92 TL bakiye hasar miktarını talep edebilmesinin takdirinin mahkemeye ait olduğu, mali açıdan yapılan incelemelerde davalının, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 64/3 maddesi ve Vergi Usul Kanunu'nun 182. maddesi uyarınca tutulması zorunlu olan defterlerinin, 2024 yılı itibarıyla E-Defter uygulamasına geçmiş olduğu, bu uygulamada, yalnızca Envanter Defteri'nin noter onayına tabi olduğu ve davalının 2024 yılı envanter defteri açılış onayının yasal süreler içinde yapıldığı, ayrıca davalı 2024 yılında E-Defter kullanıcısı olarak tuttuğu elektronik defterlerin beratlarını yasal süreler içinde Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine başarıyla yüklenmiş ve onaylandığı, 2024 yılına ait beratların zamanında ve eksiksiz olarak tamamlandığı görülmekle sahibi lehine delil olma vasfı Sayın Mahkemenin takdirlerine bırakıldığı, davalının ticari defterleri incelendiğinde, davalı şirket tarafından dava dışı ... adına düzenlenen faturaların ve bu faturalara ilişkin tahsilatların 120 – Alıcılar Hesabı altında muhasebeleştirildiği, söz konusu kayıtların taraflar arasında imzalanan kira sözleşmesine dayalı ticari ilişki kapsamında düzenlendiği, bu kapsamda gerçekleştirilen gelir ve tahsilat işlemlerinin düzenli biçimde ticari defterlere işlendiği tespit edildiği, davalı tarafından dava dışı ... adına düzenlenen faturaların E-Fatura şeklinde usulüne uygun olarak düzenlendiği, dosya kapsamındaki incelemede, söz konusu faturaların tamamının davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, bu faturaların taraflar arasında bulunan kiracılık ilişkisi kapsamında araç kiralama hizmeti karşılığında düzenlendiği, fatura karşılık yapılan ödemelere ilişkin POS fişlerinin sunulduğu, rapor içeriğinde yapılan mali yönden incelemeler doğrultusunda, davalı şirket ile dava dışı ... arasında kiracı/kiraya veren ilişkisi bulunduğu, bahse konu ticari ilişkinin fatura, davalının muhasebe kayıtları ve ödeme belgeleriyle desteklendiği" şeklinde rapor düzenlenmiştir.2918 sayılı KTK hükümlerine göre, trafik kaydı "işleteni" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur. Aynı yasanın 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır. Aynı kanunun 85. maddesinde ise, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmüne yer verilmiştir.Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, araç malikleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devir edilmesi halinde (kısa bir süre için kiralanmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o araca kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir. Bunun sonucu olarak da, araç maliki sorumlu tutulmamalıdır.Davalı... Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile dava dışı ... arasında dava konusu ... plakalı aracın kiralanmasına ilişkin kiralama sözleşmesi bulunduğu ve trafik kazasının dava dışı ...'ın fiili hakimiyeti altında gerçekleştirildiği, Mahkememizce yapılan ticari defter incelemesinde davalı şirketin ticari defterleri incelendiğinde, söz konusu kayıtların taraflar arasında imzalanan kira sözleşmesine dayalı ticari ilişki kapsamında düzenlendiği, bu kapsamda gerçekleştirilen gelir ve tahsilat işlemlerinin düzenli biçimde ticari defterlere işlendiği tespit edildiği, davalı tarafından dava dışı ... adına düzenlenen faturaların e-fatura şeklinde usulüne uygun olarak düzenlendiği, dosya kapsamındaki incelemede, söz konusu faturaların tamamının davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, bu faturaların taraflar arasında bulunan kiracılık ilişkisi kapsamında araç kiralama hizmeti karşılığında düzenlendiği, fatura karşılık yapılan ödemelere ilişkin POS fişlerinin sunulduğu; bu ilişkinin fatura, cari hesap hareketleri ve kira sözleşmesi gibi yazılı belgelerle desteklendiği ve gerçek bir ticari ilişkiye dayandığı anlaşılmakla; Mahkememizce alınan bilirkişi raporu hükme ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmış ve davalı ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin sözleşme içeriğine göre işletenlik sıfatının bulunmadığı anlaşılmakla davacı tarafça davalı tarafa yönelik açılan davanın davalının işleten sıfatı bulunmadığından pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.KARAR
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı tarafından davalı tarafa yönelik olarak açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre alınması gereken 732,00-TL harcın peşin alınan 3.498,06-TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 2.766,06-TL'nin davacıya iadesine,3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 4.600,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,4-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 45.000,00- TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,6-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa re'sen iadesine,Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. █████/2026Katip ...e-imzalı*Hakim ...e-imzalı*