Anahtar kelimeler: Davamenfi Çağlayan Özetledavacı Aksesuar İban İth Ştine İrsaliye Şubesi Toplamda
T.C.
İSTANBUL21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:███████ KararDAVA
:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
:█████/2024KARAR TARİHİ
:█████/2026Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacılar vekilinin █████/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle;Davacı müvekkili ...'in keşidecisi olduğu ve ... A.Ş. ... Şubesi'ne ait ... IBAN numaralı hesabına bağlı, her biri 80.000 TL bedelli olan toplamda 7 adet çekin, 30.04.2024 ile 30.10.2024 tarihleri arasında düzenlenmiş olduğunu, bu çeklerin tamamının, ticari ilişkisi kapsamında diğer davacı ... Aksesuar Sistemleri İnş. İth. Tic. Ltd. Şti'ne teslim edildiğini, ... 'un ise bu çekleri dava dışı ... San. Ve Tic. A.Ş'ye göndermek amacıyla, 29.03.2024 tarihinde ... takip numaralı ve AO ... irsaliye numaralı gönderiyle ... ... Şubesi üzerinden İstanbul Çağlayan Şubesi'ne yönlendirdiğini, ancak gönderilen zarfın kargo sürecinde kaybolduğunu ya da çalındığını ve karşı tarafa ulaşmadığını, bu hususun ... tarafından 16.04.2024 tarihli 2024/... sayılı yazı ile kabul edildiğini, bu olay üzerine davacı müvekkilleri tarafından ... ve ... Cumhuriyet Başsavcılıklarına ayrı ayrı olmak üzere suç duyurusunda bulunulduğunu, devamında .... Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde 2024/... Esas sayılı dosya üzerinden hasımsız olarak çek iptali davası açıldığını ve ödeme yasağı kararı alındığını, ilgili kararın da çeklerin bankaya ibrazını önlemek amacıyla bankalara bildirildiğini, buna rağmen davalılarca bu çeklerin üçüncü kişilerce haksız şekilde ele geçirilerek cirolandığını, ilk olarak ... İnş. .... Teks. Ltd. Şti.'ne, ardından .... Elek. Güv. San. Tic. Ltd. Şti'ne (ve bazı çeklerde ... ... Hırd. Plas. San. Tic. Ltd. Şti'ne) ve nihayetinde ... A.Ş.'ye ciro edilerek teslim edildiğini, ... tarafından 03.04.2024 tarihinde çeklerin teslim alındığı ve teyit amacıyla davacı ... ile telefon görüşmesi yapıldığını, bu görüşmede çeklerin kargo sürecinde kaybolduğu bilgisinin ...'e açık şekilde bildirildiğini, yine aynı hususun şirket yetkilisi ... tarafından da telefonla beyan edildiğini, bu bilgilendirmelere rağmen davalı ...'in ... ve ... seri numaralı çekleri sırasıyla .... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... ve 2024/... Esas sayılı dosyalarına konu ederek icra takibi başlattığını, müvekkillerin bu çeklerin arkasında cirosu bulunmakla birlikte bu çeklerin çalındığını ve borç ilişkisi bulunmadığını belirtmesine rağmen, cebri icra tehdidi altında her iki çekin de ödemesini yapmak zorunda kaldığını, diğer 5 çekin ise henüz keşide günü gelmediği için icra takibine konu edilmediğini, fakat aynı şekilde icra tehdidiyle karşılaşma riskinin halen devam ettiğini Davacı müvekkillerinin, öncelikle, ... ve ... seri numaralı, sırasıyla 30.04.2024 ve 30.05.2024 keşide tarihli çeklerin, çeklerin kargo sürecinde kaybolduğunu ve bu durumun ilgili kargo şirketi tarafından yazılı olarak bildirildiğini, buna rağmen çeklerin kötü niyetli şekilde üçüncü kişiler tarafından ciro edilerek ... A.Ş'ye ulaştırıldığını, bu şirketin çeklerin kayıp olduğu bilgisini açıkça bildiği hâlde icra takibine konu ettiğini, bu sebeple müvekkilinin cebri icra tehdidi altında ödeme yapmak zorunda kaldığını, bu ödemelerin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan istirdat edilmesi gerektiğini beyan ettiklerini, ayrıca henüz keşide tarihleri gelmemiş olan ..., ..., ..., ... ve ... seri numaralı çeklerin de aynı şekilde haksız şekilde devredildiğini ve icra takibine konu edilme tehlikesi taşıdığını, bu nedenle bu çekler yönünden bankaya ibraz ya da icra takibi yapılmasının önlenmesi için ihtiyati tedbir talep ettiklerini, tüm bu çeklerin davalıların eline geçişinin hukuka aykırı olduğunu, davacıların bu şirketlerle herhangi bir ticari ilişki içinde bulunmadığını ve borçlarının da bulunmadığını, bu nedenle tüm dava konusu çekler yönünden davacıların davalılara borçlu olmadığının tespitine ve çeklerin iptaline karar verilmesi gerektiğini, ayrıca çeklerin kötü niyetli şekilde kullanıldığını, bu durumun açıkça kötüye kullanma teşkil ettiğini ve bu sebeple davalılar hakkında dava değeri üzerinden en az 9020 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, çeklerin kargo sürecinde kaybolduğu ve ...'nun bu durumu açıkça kabul ettiği dikkate alındığında, ... A.Ş.'ne HMK m.61 gereğince davanın ihbar edilmesinin uygun olacağını, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin de davalılara yüklenmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ... vekilinin █████/2024 tarihli cevap dilekçesinde; Davacı tarafın, çalındığını iddia ettiği çekler bakımından, müvekkili şirketin kötü niyetli olduğunu ve davacının zararına kasıtlı hareket ettiğini, ancak müvekkili şirketin söz konusu çekleri müşterilerinden 6361 sayılı yasa ve ilgili mevzuat kapsamında, fatura ile tevsik edilen alacak temlikine dayalı olarak, yasal prosedürlere uygun şekilde iktisap ettiğini, bu işlemlerin tamamının iyi niyetli şekilde ve finansal kiralama ile faktoring mevzuatına uygun biçimde yürütüldüğünü, çeklerin meşru ve haklı hamili sıfatının müvekkili şirkette bulunduğunu, dolayısıyla kambiyo senedi hukukuna göre müvekkili aleyhine herhangi bir istirdat ya da iptal talebinin ileri sürülemeyeceğini, ayrıca dava konusu edilen çeklerden ... ve ... seri numaralı olanların müvekkili tarafından hiçbir şekilde iktisap edilmediğini ve müvekkili uhdesinde bulunmadığını, bu nedenle bu çeklere ilişkin olarak müvekkili aleyhine açılan davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, davacının ileri sürdüğü iddiaların somut ve hukuken geçerli bir delile dayanmadığını, iddia edilen telefon görüşmesinin işlem tamamlandıktan sonra gerçekleştiğini ve hukuki bağlayıcılığı olmadığını, müvekkilin dava konusu olayda herhangi bir kastının, kötü niyetinin veya ağır kusurunun bulunmadığını, hatta hırsızlık olayında davacıyla birlikte mağdur konumda olduğunu beyanla, müvekkil şirketin meşru ve iyi niyetli hamil olduğunu, kötü niyetli olduğuna ilişkin iddiaların tamamen asılsız ve delilsiz olduğunu, bu nedenle davanın tamamının haksız ve kötü niyetli olarak açıldığını, davanın reddiyle birlikte, davacı tarafın %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahküm edilmesini, ayrıca yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.DELİLLER
:-... CBS 2024/... Soruşturma sayılı dosyası Uyap kayıtları,-.... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas ve 2024/... Esas sayılı takip dosyaları Uyap kayıtları,-.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... Esas sayılı dosyası Uyap kayıtları,-Mali Müşavir ..., Bankacı ... ve Nitelikli Hesap uzmanı ... tarafından sunulan █████/2025 tarihli bilirkişi kök raporu ve █████/2025 tarihli bilirkişi ek raporu,DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava, dava konusu çekler yönünden davacının menfi tespit ve yapılan ödemenin istirdatına ilişkindir..... İcra Müdürlüğünün 2024/... esas sayılı takip dosyası ve .... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... esas sayılı dosyası incelendiğinde; davalı alacaklı ... A.Ş. tarafından davacı ve diğer davalı borçlular aleyhine Kambiyo Senetlerine Mahsus Haciz Yolu ile icra takibi başlatıldığı, takibe dayanak kambiyo senetlerinin sırasıyla 80.000,00TL bedelli ve 80.000,00TL bedelli çek 2 adet çek olduğu anlaşılmıştır..... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... sayılı dosyasında Birleştirme kararı verilerek dosyanın Mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.Mahkememiz dosyasında █████/2025 tarihli ara kararı gereğince birleşen .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... sayılı dosyasının tefrik edilerek, Mahkememizin ... Esasına kaydı yapılmış ve yargılamaya belirtilen esas üzerinden devam edilerek mezkur dava hâlâ derdesttir.Davacı ve davacıdan sonra gelen davalı cirantalar arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı hususunda Mahkememizce re'sen seçilen Mali Müşavir ..., Bankacı ... ve Nitelikli Hesap uzmanı ... tarafından hazırlanan █████/2025 tarihli bilirkişi kök raporu ve █████/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "...davacılar tarafından davalılara yapılmış bir geçerli bir cironun veya ticari ilişkinin somut olarak tespit edilememesi, tam aksine davacıların dava dışı bu çekleri dava dışı ... San. ve Tic. A.Ş.’ye verilmek üzere hazırlamış olduklarının ticari defter kayıtlarından anlaşılmış olması, davalı ... A.Ş.’nin BA-BS formlarında sadece yurt dışı firmalarla işlem bildiriminde bulunulması, ... Ltd. Şti. ile 1 belge karşılığı 239.680,00 TL işlem beyan etmesine karşılık bu firmanın daha önce terkin edilmiş olması, davalı ... ... Ltd. Şti.’nin 2024 BA formunda, ... A.Ş. ile 7 belge karşılığı 230.648,34 TL işlem beyan etmesine rağmen BS formlarında herhangi bir beyanda bulunmaması, davalı ... Ltd. Şti.’nin BA formlarında yalnızca ... ve ... şirketleriyle sınırlı ticari işlem bildirmiş olması, özetle davalı şirketlerin geçerli bir ticari ilişki sonucunda dava konusu çekleri devraldıklarına ilişkin herhangi bir somut delil sunamamaları, bu durumun TTK. m. 222/5 hükmü uyarınca aleyhe delil oluşturması gibi hususlar dikkate alındığında; davalıların dava konusu çekleri iktisap ederken ağır kusurlu oldukları dolayısıyla çeklerin bedelini talep demeyecekleri, bu bakımdan davacıların taleplerinin yerinde olduğu,..davaya konu çekin yetkili ve meşru hamili olduğunu ve çekin elinden rızası hilafına çıktığını hem dosya içeriğinden, hem dosyaya celbedilen belgelerden -BA BS kayıtları- hem de yapılan mali bilirkişi incelemesi ile kanıtladığı, ayrıca davalı Faktoring şirketinin davalılar arasındaki ticari ilişkinin gerçekliği hususunda herhangi bir istihbari araştırma yapmadığı, maruz kalması muhtemel risklerin önlenmesi için gerekli tedbirleri almadığı ve bir faktoring kuruluşu olarak çekin iktisabında ağır kusurlu olduğu.." sonuç ve kanaatine varılmıştır.Davalı faktoring şirketine kıymetli evrak üzerinde birden fazla ciro olması halinde tek tek bütün cirantalar hakkında istihbarat araştırması yapmak yükümlülüğü yüklenemez ise de kendisi ile faktoring ilişkisi kuran ve fatura ile kıymetli evrakı kendisine sunan fatura alacaklısı görünen ile fatura borçlusu hakkında araştırma yapması gerekir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' nin █████/2020 tarih █████████ Esas, █████████ Esas sayılı kararı da aynı yöndedir. Nitekim davalı faktoring şirketi, çok basit şekilde senet borçlusu olarak görünen davacı ve davalılara ulaşabilecek, çekin teyidini sağlayabilecek ve bu yolla çekin kayıp olduğunu öğrenebilecekken bu yükümlülüğünü yerine getirmemiştir.Yukarıda açıklanan nedenlerle, .... İcra Müdürlüğünün 2024/... esas sayılı takip dosyası ve .... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... esas sayılı dosyalarında takibe konu edilen ... seri numaralı, ... seri numaralı 80.000,00TLlik çekler nedeniyle yapılan ödemenin istirdatına, bunun yanında ... seri numaralı, ... seri numaralı, ... seri numaralı 80.000,00TL bedelli 3 adet çek yönünden davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş; ancak, tefrik edilen dosyada halen yargılaması devam eden ... seri numaralı yönünden bu aşamada karar verilmemiş, ... seri numaralı, 80.000,00TL bedelli çekin ise davalılar ile bir ilgisi bulunmadığından bu çek yönünden talebin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;a) Davacıların .... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... esas sayılı icra dosyasında ve buna dayanak █████/2024 keşide tarihli, ... seri numaralı, 80.000,00TL bedelli çek nedeni ile davalılara BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, davacılar adına başlatılan takibin iptaline, davacı tarafından icra dairesine yatırılan 112.750,00TL'nin ödeme tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ... A.Ş.'den alınarak davacılara verilmesine,b) Davacıların .... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... esas sayılı icra dosyasında ve buna dayanak █████/2024 keşide tarihli, ... seri numaralı, 80.000,00TL bedelli çek nedeni ile davalılara BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, davacılar adına başlatılan takibin iptaline, davacı tarafından icra dairesine yatırılan 111.240,00TL'nin ödeme tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ... A.Ş.'den alınarak davacılara verilmesine,c) Davacıların █████/2024 keşide tarihli, ... seri numaralı, 80.000,00TL bedelli çek nedeni ile davalılara BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, davaya konu mezkur çekin istirdatı ile davalı ... A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine,d) Davacıların █████/2024 keşide tarihli, ... seri numaralı, 80.000,00TL bedelli çek nedeni ile davalılara BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, davaya konu mezkur çekin istirdatı ile davalı ... A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine,e) Davacıların █████/2024 keşide tarihli, ... seri numaralı, 80.000,00TL bedelli çek nedeni ile davalılara BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, davaya konu mezkur çekin istirdatı ile davalı ... A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine,2-)█████/2024 keşide tarihli, ... seri numaralı, 80.000,00TL bedelli çek yönünden Mahkememizin tefrik edilen ... Esas sayılı dosyasında yargılama devam ettiğinden mezkur çek yönünden bu aşamada karar verilmesine yer olmadığına,3-)█████/2024 keşide tarihli, ... seri numaralı, 80.000,00TL bedelli çek yönünden davalılar ile ilgisi bulunmadığından mezkur çek yönünden talebin reddine,4-)Dava konusu ile ilgisi bulunmadığından davacıların icra inkar tazminat taleplerinin reddine,5-)Alınması gereken 31.695,15TL harçtan, peşin alınan 10.656,19TL harcın mahsubu ile bakiye 21.038,96TL harcın davalılardan müteselsilen alınarak Hazineye irat kaydına,6-)Davacı tarafça yapılan 427,60TL başvurma harcı, 10.656,19TL peşin harç, 15.000,00TL bilirkişi ücreti, tebligat ve posta masrafından oluşan 9.989,00TL olmak üzere toplam 36.072,79TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre hesaplanan 26.820,11TL'nin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,6100 sayılı HMK.nun 326/2 maddesi gereğince bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,7-)Davalı ... tarafından yapılan 15.100,00TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre hesaplanan 3.873,15TL'nin davacıdan alınarak davalı ...'e verilmesine,8-)Davacı lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 74.238,40TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,9-)Davalı ... lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 45.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak mezkur davalıya verilmesine,10-)6100 sayılı HMK.nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,11-)Arabuluculuk ücreti olan 4.000,00TL'den kabul-red oranına göre hesaplanan 1.026,00TL'nin davacıdan, 2.974,00TL'nin davalılardan müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026Katip ...E-imzalıdırHakim ...E-imzalıdır