Anahtar kelimeler: Hatayın Taraihli Bezelye Beridir Hassa Tohumu Reyhanlı Çiftçi Markalı Odasına
T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
TÜRK MİLLETİ ADINAT.C.KONYA. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO
:KARAR NO
:HAKİM
:KATİP
:DAVACI
:VEKİLİ
:DAVALI
:VEKİLLERİ
:DAVA
: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
:KARAR TARİHİ
:KARARIN YAZILDIĞI TARİH
:Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:1.BEYANLAR
:Davacı vekilinin Konya . Tüketici Mahkemesine sunmuş olduğu █████/2023 taraihli dava dilekçesinde özetle; Davacının yaklaşık 20 yıldan beridir Hatay'ın Hassa ilçesinde Ziraat Odasına kayıtlı olarak Hassa ve Reyhanlı gibi farklı ilçelerde tarla kiralamak suretiyle bezelye üreticiliği yapan bir çiftçi olduğunu, davalı şirketten son 3 yıldır Sertifikalı Ultirillo cinsi Mostar Bezelye Tohumu alarak bezelye üretimi yaptığını, davalı şirketten aldığı Mostar markalı sertifikalı Ultirillo cinsi, üretim ve pazarlaması yine davalı ... Sanayi Limited Şirketi olan bezelye tohumundan ilk 2 yılda 1.000 m2 lik tarlada yaklaşık 1.500 kilogramlık verim aldığını, davalı şirketten kullandığı bu tohuma itimat etmek suretiyle 3. yılda yani 2021-2022 üretim sezonu için 2021 yılı Ekim ayında davalı firmadan 3.000 kg tohum aldığını, davacının davalı şirketten almış olduğu bu tohumları iki ayrı ilçede farklı iki tarlaya ektiğini, ekim sırasında 1000 metrekarelik alana yaklaşık 12-15 kilogramlık tohum kullandığını, bu tarlalardan birisi Hatay'ın Hassa ilçesinde 70.000 metrekare alana ekildiğini, ekim yapılan bu arazide don olayı olduğu için ekilen tarla sürülerek buradaki bezelye ekim işi iptal edildiğini, buradaki zararın davaya konu edilmediğini, tohumu şirketten alınarak ekimi yapılan 2. tarla ise Hatay'ın Reyhanlı ilçesinde 130.000 metrekarelik bir tarla olduğunu, bu tarlada 2.000 kilogram tohum kullanıldığını, hasattan yaklaşık 15 gün önce ürünün durumundan davalı şirketin sattığı tohumda ciddi bir problem olduğunu, davalı şirket tarafından satılan tohumun sertifikasında belirtilen ürün olmadığı anlaşıldığını, bu durumun anlaşılır anlaşılmaz davalı şirkete davacı tarafından bildirildiğini, şirket yetkilileri de mevcut durum için bilirkişi raporu alınarak tespit yapılmasını önerdiğini, davacının da davalı tarafın önerisini de dikkate almak suretiyle Reyhanlı Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş dosyası ile tespit talebinde bulunduğunu, mahkeme tarafından uyuşmazlık konusu tarla mahallinde yapılan keşif sonunda bilirkişi raporu düzenlendiğini, 1.000 metrekarelik bir tarladan yaklaşık 1.500 kg dolaylarında verim elde edildiğini, 130.000 metrekarelik dava konusu tarlada yaklaşık 200.000 kg civarında hasat yapılması beklenirken ancak 20.000 - 30.000 kg bezelye hasat edildiğini ancak hasadı yapılan bu 20-30 tonluk bezelye de son derece kalitesiz olduğu için piyasanın çok altında bir fiyata satılabildiğini, kalitesiz bezelyenin hasadı daha zor ve pahalı olduğunu, davalı şirketin sertifikasında gösterilen ürünü vermeyip onun yerine kalitesiz ve ayıplı mal vermesi sebebiyle davacının davalı şirketin ağır kusurundan kaynaklı 2022 yılındaki davaya konu tarladan elde edeceği gelirde % 90 kazanç kaybına uğradığını, Bu durumun davacı için yaklaşık olarak en az 1.500.000 TL'lik zarara tekabül ettiğini, bu nedenlerle davanın kabulünü, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekilinin Konya . Asliye Hukuk Mahkemesine sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; görev itirazlarının olduğunu, itirazlarının kabulü ile Asliye Ticaret mahkemelerinin görevli olduğuna karar verilmesini, davaya devam edildiği taktirde öncelikle husumet ve zaman aşımı yönünden itirazlarının değerlendirilerek davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin karşı taraftan tahmiline ve gereğine karar verilmesini, davanın esasına yönelik inceleme yapıldığı taktirde davanın esastan reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu ıslah dilekçesi özetle; Fazlaya dair talep, dava ve bilirkişi raporuna göre ıslah hakları saklı kalmak kaydıyla, davalı şirketçe müvekkiline satışı yapılan ayıplı tohum nedeniyle müvekkilinin uğramış olduğu maddi zarar için şimdilik 100.000 TL tazminat şeklindeki taleplerini bilirkişi raporu doğrultusunda 999.358,40 TL artırarak 1.099.358,40 TL olarak ıslah ettiklerini beyanla; Islah taleplerinin kabulü ile, bilirkişi raporu doğrultusunda müvekkilinin uğramış olduğu 1.099.358,40 TL tutarındaki maddi zararın, mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı işletilmek suretiyle faiziyle birlikte davalı şirket tarafından müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.2.GÖREVSİZLİK KARARI VE GEREKÇESİ
:Konya . Asliye Hukuk Mahkemesi'nin █████/2024 tarihli ... esas ve ... karar sayılı ilamı ile "Dosya mahkememize Konya . Tüketici Mahkemesi ... Esas, ... Karar sayılı dosyasının mahkememize görevsizlikle gelmiş olduğu, yukarıdaki esasa kaydının yapıldığı anlaşıldı. Dava; Ayıplı Mal Nedeniyle Tazminat davasıdır. Bir davanın ticari nitelikte olup olmadığı, bir diğer ifade ile Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp görülmeyeceğinin belirlenmesi işi de Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde gösterilen ilkelere göre yapılmalıdır. Öğretide de benimsenen görüşe göre ticari davalar mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrılmaktadır. Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinin 1. bendinin (a) alt bendi uyarınca bu Kanunda düzenlenen hukuk davaları mutlak ticari davalardır. Nispi ticari davalar ise konusu ne olursa olsun, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarıdır (TTK.m.4/1). Kanuni düzenleme uyarınca sadece mutlak ya da nispi ticari davalar asliye ticaret mahkemesinde görülürken, bunlar dışında kalan davalar (istisnalar saklı kalmak kaydıyla) asliye hukuk mahkemelerinde görülmelidir. Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır. Ayrıca dava şartlarına ilişkin düzenlemenin HMK'nın 114. ve 115. maddelerinde düzenlendiği, HMK'nın 114/1-c maddesinde mahkemenin görevli olmasının dava şartı olduğu, aynı kanunun 115. maddesinde mahkemenin dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağı ve taraflarında her zaman ileri sürebileceği, dava şartlarının noksan olması halinde davanın usulden reddine karar verileceği bildirilmiştir. Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; davalı taraf şirket olup tacirdir, ayrıca davacı taraf bilanço usulüne göre defter tuttuğundan tacir sayılır, tarafların açıklandığı üzere tacir olup taraflar arasındaki ihtilafın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olduğu dosyada sabit bulunduğundan ve uyuşmazlığa konu davanın ticari dava olması nedeniyle mahkememizce görevsizlik kararı verilmesi gerekmiş, görevli mahkeme olan Asliye Ticaret Mahkemesi'ne dosyanın gönderilmesine" gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.3.MAHKEMEMİZCE TOPLANAN DELİLLER VE YAPILAN İŞLEMLERZiraat Mühendisi Bilirkişi ... █████/2024 tarihli raporunda özetle şu hususları belirtmiştir; Hatay İli ... İlçesi, ... Mahallesi ... parselde ekili 130.876,00 m² miktarındaki bezelye ekili tarlada uniform olmayan tohumluktan kaynaklı olduğu belirtilen zararın 1.099.358,40 TL olduğu kanaatine varılmıştır.Ziraat Mühendisi Bilirkişi ... █████/2025 tarihli ek raporunda özetle şu hususları belirtmiştir; Hatay İli ... İlçesi, ... Mahallesi ... parselde ekili olduğu belirtilen 130.876,00 m² miktarındaki bezelye ekili parselin 2022 üretim sezonunda ... , ... ve ... adlarına kayıtlı Çiftçi Kayıt Sistemi Belgelerinde toplam yaklaşık 112,5 dekar olduğunu, Parselde Çiftçi Kayıt Sistemi Belgelerine göre çok parçalı ürün yetiştiriciliği yapıldığı 2021 üretim sezonunda yaklaşık 2 dekar, 2022 üretim sezonunda ise 112,5 dekar bezelye üretiminin yapıldığının beyan edildiğini, her ne kadar zeminde uyulup uyulmadığı görülmese de Çiftçi Kayıt Sistemi beyanlarında Bezelye üretimi ile ilgili münavebeye uyulduğunu, davalı tarafça iddia edilen hususlarla ilgili mevcut bilgi ve belgeler ışığında değerlendirme yapmak mümkün olmayıp ancak tohumluk analizi sonucuna göre değerlendirilebilecek hususlar olduğunu, Doğu Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Yemeklik Tane Baklagiller konu uzmanlarınca yapılan gözlemlere dayanılarak çeşidin saf olmadığı belirtilse de bununla ilgili bir oran verilemediğini, oran verilebilmesi için tohumluk partisi/partilerinden numune alınarak analize gönderilmesi gerektiğini, ancak böyle bir analizin yapılamadığını, alınan numunelerin çürüdüğünün belirtildiği görüldüğünü, tüm bu değerlendirmelerle tohumluk partisi/partilerinin saf çeşitten olup olmadığı ile kesin kanaate varılamayacağı kanaatine varılmıştır.Ziraat Mühendisi ... , Ziraat Mühendisi ... Ev ve Ziraat Mühendisi Bilirkişi Bilirkişi ... █████/2025 tarihli raporunda özetle şu hususları belirtmiştir; Hatay İli ... İlçesi, ... Mahallesi 130.876,00 m² olan ... nolu parselde ekili olan 2022 yılı üretim sezonu için Bezelye bitkilerindeki zararın, uniform olmayan tohumluktan kaynaklı olduğunu ve zararın ise 1.099.358.40 TL olabileceği kanaatine varılmıştır.4.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Tarafların iddia ve savunmaları beraber değerlendirildiğinde uyuşmazlık konusunun taraflar arasında gerçekleşen tohum satışının ayıplı olarak gerçekleştirilmesi nedeniyle meydana gelen zarara ilişkin olduğu görülmüştür.Tüm dosya kapsamı beraber değerlendirildiğinde; taraflar arasında birden çok defa tohum satışının gerçekleştiği, bu yapılan satışlardan birinin akabinde davacının ilgili tohumları ektiği fakat satılan ve ekilen tohumun satış sertifikasındaki ürün olmadığında bahisle zararının oluştuğundan bahisle iş bu davanın dermeyan edildiği, davalı tarafından davacının iddialarının kabul edilmediği, dosyanın teknik mütalaada bulunması için bilirkişi heyetine tevdi edildiği, Adana Doğu Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü tarafından hazırlanan rapora göre, farklı fenotipe ait bitkilerin bulunduğunun tespit edildiği ilgili ürünlerin tek çeşit olmadığı gibi hastalıktan da ari olmadığının belirlendiği, taraflar arasında tohum satışı hususunda herhangi bir ihtilaf bulunmadığı, davalının her ne kadar davacının birden fazla çeşitte tohum ektiğini iddia etse de buna ilişkin ispat hususunu yerine getiremediği böylece davalının taraflar arasında anlaşma yapılan üründen farklı bir ürünü teslim ettiği, böylece davacının maddi zararının meydana geldiği değerlendirilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.Hüküm
: Gerekçesi Yukarıda açıklandığı Üzere:Davanın KABULÜ İLE,1-1.099.358,40 TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan █████/2024'den itibaren işleyecek avans faizi ile beraber davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,2-Davanın kabul edilen kısmı üzerinden alınması gereken 75.097,17 TL karar ilam harcından davacının ödediği ıslah harcı olan 17.070,00 TL nin mahsubu ile eksik kalan 58.027,17 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,3-Davacı tarafından yatırılan ıslah harcı olan 17.070,00 TL'nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,4-Dava açılışında alınmadığı anlaşıldığından alınması gereken 615,40 TL başvuru harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,5-Davacı tarafından yapılan masraf olan
: 20.587,25 TL'nin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,6-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre hesaplanan toplam 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazine’ye gelir kaydına,7-Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 165.910,18 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,8-Karardan sonra yapılacak masrafların davalıdan alınmasına,9-Davalının yaptığı masrafların davalı üzerinde bırakılmasına,10-Taraflarca yatırılan ve dosyada bakiye kalan delil/gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,11-Karar kesinleştiğinde Reyhanlı Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasının mahkemesine iadesine,Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın kendilerine tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize iletilmek üzere bulundukları yer Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verecekleri dilekçe veya tutanağa kaydedilmek koşuluyla beyanda bulunmak suretiyle Konya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Katip Hakim