eritme makinanın rafinerisi formuna ocağı satımdan formunda formu iştigal siparişi

Anahtar kelimeler: Eritme Makinanın Rafinerisi Formuna Ocağı Satımdan Formunda Formu İştigal Siparişi

T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ███████

DAVA

: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

: █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket kıymetli maden rafinerisi işi ile iştigal etmekte olup; işyerinde kullanmak üzere "Eritme Ocağı" siparişi verildiğini, sipariş verilen eritme ocağı için .... San. Ve ic. A.Ş. Tarafından █████/2022 tarih ve ... numaralı teklif formu ile teklif verildiğini ve işbu teklif formunda siparişi verilen ve üretilecek olan makinanın özellikleri belirtildiğini, ilgili teklif formuna istinaden makinanın özellikleri ile birlikte diğer hususların da düzenlendiği █████/2022 imza tarihli sözleşme taraflar arasında imzalanarak siparişin üretimine geçildiğini, işbu sözleşme esas alınarak davacı şirket tarafından davalı şirkete 20.000 Euro ödendiğini belirtmiş, aşağıda genel teknik özelliklerine yer verilen dava konusu "...." ürünü ekte sunulan sözleşme gereğince .... isimli firma tarafından üretilerek davacı şirkete teslim edilecek Sözleşme ile üretim süreci, teslim süresi, garanti ve sorumluluklar da ayrıca hüküm altına alınmış ve üretici firma tarafından işbu sözleşme hükümlerine aykırı davranılmış olmakla üretimi gerçekleştirilen makinanın teknik özellikleri teklif formu ve sözleşmede belirtilen özellikleri taşımadığını, satışı ve montajı davalı şirket tarafından yapılan makina üretici tarafından kurulduğu ilk günden itibaren ekte sunulan █████/2022 tarih ... numaralı teklif formunda ve █████/2022 tarihinde tanzim edilen sözleşmede belirtilen güç ve kapasitede çalışmadığı için makinenin ayıbı davalı şirkete ihbar edilmiş ilerleyen süreçte davalı şirket tarafından gönderilen servis elemanlarının yapmış olduğu işlemler ise bir türlü sonuç vermediğinden satın alınan makinadaki ayıp bir türlü giderilemediğini, İşbu arızalar ve arızalara istinaden davalı şirket tarafından gönderilen servis elemanlarının yaptığı işlemler █████/2023 - █████/2023 tarihleri arasında 14 kez tutanak altına alınmış olduğunu, yukarıda yer verilen tutanaklarda açıkça görüleceği üzere her ne kadar davaya konu makinanın 130 kg gümüş ergitme kapasiteli ve 250 KVA gücünde çalışacağı kararlaştırılmış ise de davacı şirkete teslim edilen makinanın belirtilen kapasitelerde çalışmadığını, beklenilen sürelerde gümüş ergitmenin yapılamadığını, makinanın 250 KVA güçte çalışmadığı, maksimum 100 KVA güç ile çalıştığı, devirme ünitesinin güvenli ve stabil çalışmadığını, akina gövdesinde insan sağlığına zarar verebilecek seviyede indiksüyon oluştuğu ve gövdenin beklenilenden fazla ısındığı gibi sözleşmeye ve teklife aykırılıklar tespit edildiğini belirtmiş, bu hususta davalı şirket ile defalarca iletişime geçildiğini, mail yazışmaları gerçekleştirildiğini, ancak bir türlü sonuç alınamadığını, bu süreç boyunca davacı şirket belirlediği kapasitede üretim gerçekleştirememiş olduğu, maddi zararlara uğradığını, kaldı ki dava konusu makinanın ilgili sözleşmenin 4. Maddesi uyarınca taahhüt edildiği tarihten itibaren '' 90 gün '' içerisinde teslim edilmesi gerekirken, █████/2022 tarihinde sözleşme imzalanmış olup makina ancak 20.04.2023 tarihinde davacı şirkete teslim edildiğini, teslimat tarihi 90 günlük süreyi müteakiben 57 gün daha geciktiğini, Bilahare davacı şirket tarafından dava konusu makinada yer alan kusur ve arızaların hukuki tespiti için T.C. Bakırköy ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş numaralı dosyasıyla delil tespiti talep edilmiş olup █████/2023 tarihinde, Bilirkişi Heyeti tarafından dava konusu makina üzerinde yerinde inceleme yapıldığını, █████/2023 tarihli Makina Mühendisi Bilirkişi ... ile Elektrik Mühendisi Bilirkişi ... tarafından dosyaya sunulan Bilirkişi Heyeti Raporu kapsamında söz konusu makinanın belirtilen özelliklerde çalışmadığı ve kusurlu olduğu tespit edildiğini, yukarıda detaylıca arz ve izah edildiği üzere ve T.C. Bakırköy ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyasından alınan 13.09.2023 tarihli bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere davalı şirket elemanları tarafından yapılan tüm düzeltme ve iyileştirme işlemlerine rağmen satılan makina kurulduğu ilk gün itibariyle istenilen güç, kapasite ve randımanda çalışmamış olduğunu düzeltme çabaları da bir türlü sonuç vermediğini, davalı üretici şirkete defalarca yapılan ayıp ve hata bildirimleri davalı şirketçe kabul edilmiş bir takım tamiratlar ve düzeltmeler yapılmış ancak bunlara rağmen davaya konu makinede ayıplar giderilemediğini, ve bu ayıplar ve arızalar sözleşmenin 6.3. Maddesi uyarınca 30 iş günü içerisinde giderilememiş ve halen daha devam ediyor olması sebebiyle davacı şirket tarafından sözleşmenin 6.3. Maddesi uyarınca sözleşmeden dönülmesi ile ödenen bedelin iadesi talep edildiği belirtmişlerdir. ancak davalı tarafından davacının işbu talebi kabul edilmemiş olduğunu bir anlaşma ortamı sağlanamadığından davacı şirketin zararı her geçen katlanarak artmakta olduğunu, işbu talepler ile öncelikle dava şartı arabuluculuk kapsamında arabuluculuk başvurusu yapılmış ancak arabuluculuk süreci anlaşmama ile sonuçlanmış olduğunu belirterek, netice itibariyle davacı şirket sözleşmenin madde 6.3. Hükmü gereğince sözleşmeden dönme hakkını kullanmış olduğunu davacının davalı üreticiye ödediği 20.00 Euro'nun temerrüt tarihinden itibaren yabancı para mevduat hesabına uygulanacak en yüksek faiziyle birlikte tahsiline hükmedilmesini ve davalarının kabulünü talep etmişlerdir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafça ikame edilen alacak talepli dava dosyasında özetle; davalı tarafa ödenen 20.000 Euro'nun 28.09.2023 tarihinden itibaren yabancı para mevduat hesabına bankalarca uygulanan en yüksek faizi ile birlikte tahsiline ve ödeme yapılıncaya kadar sözleşmeye konu makine üzerinde davalı şirketi lehine hapis hakkı tanınmasına karar verilmesini dava ve talep etmiş olduğunu, davalı ... unvanlı firma 2004 tarihiden bu yana kesintisiz olarak; yüksek frekanslı (indüksiyon) ısıtma, eritme ve ısıl işlem makineleri ve bu makinelere ait ekipman olan indiktör bobini, eritme potası v.b. cihazların üretimi, tamiri, bakımı, yedek parça alım satımı ve ithalat ihracatı alanında faaliyet gösteren Türkiye'nin öncü firmalarından biri olduğunu, Davalı ile davacı firma arasında █████/2022 tarihinde imzalanan 1 adet 130 kg gümüş eritme kapasiteli hidrolik devirmeli .... alımını konu edinen sözleşme gereğince aşağıdaki hükümler genel olarak düzenlendiğini, Davalının yukarıda belirtilen sözleşme hükümlerine uygun bir şekilde makineyi üretip, █████/2023 tarihinde davacı firmaya tam ve eksiksiz bir şekilde teslim edilmiş, çalışır vaziyette devreye alınmış, bir aylık test ve uygunluk süreci boyunca dava konusu makine sorunsuz bir şekilde çalıştırıldığını belirtilerek, davalı firma sözleşmeye uygun bir şekilde ürettiği makineyi █████/2023 tarihinde davacıya teslim etmiş ve █████/2023 tarihli servis formundan anlaşılacağı üzere çalıştırarak devreye alındığını █████/2023 tarihli servis formunda ....nın devreye alındığı ve cihazın problemsiz bir şekilde çalıştığı belirtilmiş olup, söz konusu servis formu davacı firma tarafınca imzalandığını, Davalı firmanın satış sözleşmesine konu makineyi, sözleşmeye uygun, çalışır ve eksiksiz vaziyette davalı alıcıya teslim ettiği tarihten bu yana 15 ay geçmiş olmasına rağmen kabul edilirlik belgesi düzenlenmediğinden dolayı davalı sözleşmede belirtilen bakiye kalan satın alma bedelini tahsil edemediğini, davacı taraf, davalıya sözleşmede kararlaştırıldığı üzere bir aylık test ve uygunluk süreci içerisinde makinede herhangi bir uygunsuzluk veya yetersizlik bildirmemesine rağmen davacı alıcı firma tüm ısrarlarımıza rağmen kabul edilirlik tutanağını imzalamadığını belirtmiş, tüm bu nedenlerden ötürü sunulan beyanlar ve delillerden de anlaşılacağı üzere davaya konu makine sipariş formu ve sözleşmeye uygun olarak imal edildiği, davacı firmaya gönderilen solid çizimin onaylanması sonrası üretime geçildiğini, makinenin süresinde teslim edildiğini, kurulum esnasında sorunsuz bir şekilde çalıştığı ve bu durumun tutanak ile tespit edildiğini, sözleşme ile belirtilen bir aylık test süresi içerisinde herhangi bir ayıp veya arızanın bildirilmediğini ve tüm bu nedenlerle ayıplı mal satışından kaynaklı iş bu alacak davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ:

Dava; taraflar arasındaki sözleşmeye konu makine satışından kaynaklanan ayıp nedeniyle sözleşmeden dönme ve bedelin iadesi talebine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Tarafların uyuşmazlık noktalarının ana başlıklarıyla;taraflar arasındaki █████/2022 tarihli sözleşmeye konu ...'nın teknik özelliklerinin teklif formu ve sözleşmede belirtilen özellikleri taşıyıp taşımadığı, makinanın ayıplı olup olmadığı, sözleşmenin Bakırköy ... Noterliği'nin █████/2023 tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarname ile fesih edilip edilmediği, sözleşmeden dönme koşullarının oluşup oluşmadığı, davacının ödediği bedelin iadesini talep edip edemeyeceği davasından ibaret olduğu anlaşıldı.

Bakırköy ... Sulh Hukuk Mahkemesi'ne yazılan müzekkereye cevap gelmiş, istenilen bilgi ve belgelerin mahkememize gönderildiği görülmüştür.

Bakırköy ... Noterliği'ne yazılan müzekkereye cevap gelmiş; █████/2023 tarih, ... yevmiye sayılı ihtarnamenin bir örneği gönderilmiştir.

İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne yazılan müzekkerelere cevap verildiği, ticaret unvanı belirtilen şirket hakkında, bilgisayar kayıtlarımıza göre en son bilgiler mahkememize ibraz edilmiştir.

Davacı tanığı ...'nun Mahkememizce alınan █████/2025 tarihli duruşmadaki beyanında "Davacı şirkette 2003 yılından bu yana teknik birimde çalışmaktayım. Dava konusu makineye muadil örnek makinelerimiz vardır, biz işimiz gereği bu makineleri kullanmaktayız. Dava konusu makine geldiği günden bir sorunludur. Isıtma ve eritme üzerine işlem yapıyoruz. Makinede Isınmaması gereken yerler ısınıyor, istediğimiz ve talep ettiğimiz zaman eritme sağlanmıyor. Birkaç kez arıza çıkardı. İyi niyet gösterdik. Davalı tarafın görevlileri geldi. Makineyi çalıştırmaya çalıştılar. Makine ile ilgili makinenin geldiği günden beri problem yaşadık ve verim alamadık. Makine halen davacı şirkettedir ancak kullanılmamaktadır. Atıl bir vaziyette durmaktadır. Makinedeki arıza; makinenin eritme yaptığı bölüm, ısıtma yaptığı yer dışında diğer bölmelerinde ısınmalar meydana geliyor. Bu sorunu çözümlemek için ısınan bölümlerinden soğuk su borusu geçirdiler. Ancak buna rağmen ısınma problemi kesilmedi. Bunun dışında makine üzerinde elektronik bir devre vardır. IGBT dediğimiz elektronik parça vardır. Bu parça patladı. İşlem göremez hale geldik. Davalıya haber vererek davalının yetkilileri gelip IGBT dediğimiz elektronik parçayı değiştirdiler. Ancak parça değişimden sonra sorunlar ve ısınmalar devam etti. Bize taahhüt edilen zaman ile ilgili makine özelliklerini taşımıyordu. Taahhüt edilen sürede eritme işlemi yapamadık. Bilgim ve görgüm bundan ibarettir." şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır.

Davacı tanığı ....'in Mahkememizce alınan █████/2025 tarihli duruşmadaki beyanında "Ben davacı şirkette teknik servis - elektrikçi olarak yaklaşık 14 yıldır çalışıyorum. Dava konusu makine ilk geldiği zaman kurulum aşamasında biz de vardık. Makine geldiği günden beri sürekli problem yaratıyor. Eritme bölümünde problemler vardı. Bizim istediğimiz süre zarfında eritme yapmıyordu. Makine gövdesinde ısınma ve elektrik kaçağı problemleri de vardı. Tüm bu sorunları davalı firmaya ilettik buna rağmen sorunlar giderilemedi. Makinenin ısınan bölümlerine bakır borularla soğutma hattı çekildi ancak yine de bir işe yaramadı. Gövdesinde de elektrik kaçakları mevcuttur. Bunu gelen davalı firma görevlilerine söyledik. Söylememize rağmen bu konudaki problem de giderilemedi. Makinenin eritme kısmındaki bobin kısmı genişletilerek eritme probleminin giderileceği söylendi. Fakat bu işlemler yapıldı. Yapılmasına rağmen eritme problemi devam etti. Biz firma ile başta konuştuğumuzda eritme süresi için 15 dakika bize taahhüt edildi. Makinenin eritme süresi ise 40 dakikayı bulmaktadır. Makineyi kurmaya gelen kişinin yetki belgesi yoktu. Elektrikçi değildi. Bizim söylemlerimize göre makineyi kurmaya çalıştı ancak yine de kuramadı. Makine çalışmış ise de istediğimiz şekilde çalışmadı. Makinede elektronik devresinde IGBT dediğimiz elektronik devre elemanı vardır. Bu makine için yetersizdi. İki defa IGBT elektronik devre patladı. İki defa değiştirilmesine rağmen iki kere patladı. Makine davacı şirkette bulunduğu katta atıl bir şekildedir. Şu anda makineyi problem olduğu için kullanamamaktayız. biz davalı firma yetkilisi ile konuştuğumuzda 400 amper güçte 15 dakikada 130 kg malın eritilebileceği taahhüt edilmişti ancak gelen makine 400 amper güçtedir ancak bu sorunlar nedeniyle bu güce hiçbir zaman çıkamadı. dedi.

Davalı vekili talebi üzerine tanıktan soruldu: Bana gösterilen .... numaralı servis formundaki adımın altında yer alan imza bana aittir. Makine geldiği ve kurulduğu ilk gün bir problem yoktu. Makineyi kullandığımız zaman problemleri ortaya çıkmaya başladı. Bu dediğim IGBT elektronik devre de ertesi günü patladı. Bilgim ve görgüm bundan ibarettir." şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır.

Davalı tanığı ...'ın Mahkememizce alınan █████/2025 tarihli duruşmadaki beyanında "Ben davalı şirket çalışanıyım. Ben indüksiyon makinesinde imalat bölümünde çalışmaktayım. Aynı zamanda servise de gitmekteyim. Kurulum ve arıza hizmeti de veriyorum. 2022 yılında dava konusu makine davacı tarafından sipariş edildi. Siparişle ile ilgili gerekli görüşme ve çizimler .... bey ile yapıldı. Onaylandıktan sonra imalat için bize verildi. Biz makineyi bize verilen bilgiler doğrultusunda ve anlaşma doğrultusunda yaptık. Bitirdik. Davacıya teslim ettik. Davacı imalat sürecinde iş yerine de geldi. Kendi gözü ile yapılan işi bizzat gördü. Makineyi davacıya hatırladığım kadarıyla 2023 yılında teslim ettik. Makinenin kurulumunu ... ile birlikte yaptık ve makineyi çalışır hale getirdik ve teslim ettik. Makine istenen güç ve amperde çalıştı. İstenilen saatte ve kiloda eritme işlemini gerçekleştirdi. Sonrasında makine 3-4 ay çalıştı. Davacıda birden fazla indüksiyon eritme makinesi vardır. Makine iki parçadan oluşmaktadır. Makinenin pota bölümünün davacının elindeki diğer makinelerin pota bölümü ile aynı ölçüde olmasını bizden istediler. Bunun ile ilgili yazılı bir sözleşme ya da anlaşma yapılmadı. Davacı bize bir çizim verdi. Şifahen söylendi. Biz de makineyi teslim aldık onların istediği şekilde pota kısmını revize ettik. Biz bunu yaparken pota büyüyeceği için "makine aynı amperi basmayabilir " şekilde uyarılarda bulunduk. Davacı "bizim için önemli değil, aynı pota olması gerekiyor, biz zaten fazla eritme yapıyoruz " şeklinde beyan etti. Revize edilmiş hali ile makineyi tekrar davacıya teslim ettik. Revize sonrası makinede güç kaybı meydana geldi. Pota büyüdüğü için güç kaybı meydana geldi. Buna rağmen onlara taahhüt edilen 130 kg'ı bir saatte eriyordu. Hatta daha fazlasını da veriyordu. Davacı taraf tekrar pota kısmının sökülüp kendi istekleri gibi sıfırdan üretilmesini istedi. Bunu revizeden sonra talep ettiler. Bizim patron ... bey bunun mümkün olmayacağını söyledi. Biz zaten makineyi davacının çizdiği ve istediği şekilde hem çizdik ve revize ettik. Davacı daha sonra para ödemeyeceğini söyledi. Taraflar arasında bu uyuşmazlık çıktı. Ben 15 senedir davalı yanında çalışmaktayım. Hem imalat kurulum hem de teknik servis kısmındayım. Servis formunu da ben tuttum. Benim teknik servis yetkili belgem yoktur. 250 kwa, 400 amper güç basar. En maksimum seviyede bu şekilde güç basar. İlk yaptığımız potada makinenin bu güçte çalıştığını gördük. Ve davacı taraf bu şekilde de 3-4 ay çalıştırdılar.

Tanığa ... nolu servis formu gösterilerek soruldu: Bana gösterilen servis formunda yer alan ... isminin altındaki imza bana aittir, Bilgim ve görgüm bundan ibarettir." şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır.

Davalı tanığı ....'nın talimat Mahkemesince alınan █████/2025 tarihli duruşmadaki beyanında "Ben davalı şirkette imalat sorumlusu olarak çalışırım, genel itibariyle şirkete verilen siparişler kapsamında çizimler ilgili firmalarca yapılar, daha sonra indiksiyon makinesi üretiriz. Bildiğim kadarıyla şirketin bizi bilgilendirdiği kadarıyla davacı şirket çizimleri yaparak siparişi vermiş biz de dava konusu indiksiyon makinesini ürettikten sonra ben firma adına İstanbul'a gidip makineyi kurduk, makineyi çalıştırdık, sözleşmede taahhüt edilen saatte 130 kg ergitme yapıldığı hususunu test ettik. Hatta o gün akşama kadar orada bulundum. Birden çok test yapıldı. Herhangi bir sorun olmaksızın makineyi teslim ettik, karşı taraf teslim formunu imzaladı. Yaklaşık 4-5 ay sonra indiksiyon makinesinin bir parçası olan pota diye tabir edilen eritme ocağı siparişi verildi, bu bahsettiğim ürün bizim ilk ürettiğimiz indiksiyon makinesine ekli olarak zaten vardı ancak sonradan yedek olarak tekrar sipariş verildi. Bu yedek eritme ocağını da İstanbul'a götürüp kurduk. Herhangi bir sorun yoktu. Sözleşme de yazılı olan saatte 130 kg ergitme (gümüşü sıvı hale getirme) işlemi yapılabiliyordu. İban Numaram ... dir. Benim bilgim ve görgüm bundan ibarettir" şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır.

Mahkememiz dosyası █████/2025 tarihli duruşma zaptının ara kararında; Davacının iddiası, davalı taraf savunması, sunulan ve toplanan deliller, Bakırköy ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyasında alınan █████/2023 tarihli bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamına göre, davalı tarafça satışı yapılan makinenin ayıplı olup olmadığı, sözleşme ve teklif formunda belirtilen teknik özellikleri taşıyıp taşımadığı, sözleşmede belirtilen güç ve kapasitede çalışıp çalışmadığı, ayıp iddiasının subüt bulması halinde ayıbın niteliği (gizli-açık ayıp), ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı, sözleşmeden dönme şartlarının oluşup oluşmadığı, davacının sözleşme bedeli olarak ödenen 20.000,00-Euro bedelin █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faiziyle birlikte davalıdan tahsili taleplerinin kabul edilip edilmeyeceği hususlarının tespiti konusunda bilirkişi incelemesi yapılmasına, karar verilmiş,

█████/2025 tarihli Bilirkişi raporunda özetle;"Davacı dilekçesinde ve sunduğu ekler ile 250 KVA gücünde olacağı taahüt edilen makinanın belirtilen kapasitede çalışmadığı, Değişik İş Bilirkişi Raporunda da en fazla 135 KVA çıktığını, Sözleşmede, ürünün teknik özellikleri kısmında da ve ürün tanımı ve miktar bölümünde de (Sözleşme 1.ve 2.madde) 25S0K VA olduğu, * Davalı dilekçesinde de; * Makinenin kurulumundan sonra davalı alıcının sözleşme haricindeki özel istekleri neticesinde bobin çapında değişiklik yapılması talep edilmiştir. Söz konusu bobin çapının değiştirilmesi neticesinde makinenin güç çıkışının azalacağı davalı alıcı firmaya bildirilmiş ve netice itibariyle davalı alıcının istekleri doğrultusunda bobin yarı çapı büyütülerek değişiklik yapılmıştır. Kısacası davalı alıcı tarafınca talep edilen söz konusu değişiklik makinenin ilk çiziminde ve satın alma sözleşmesinde belirtilen ölçülerden faklı olup, bunun neticesinde makinenin güç çıkışından düşmesi müvekkilimin makineyi sözleşmeye aykırı bir şekilde imal ettiği anlamına gelmeyecektir. Makinenin gücünün zayıflamasına sebep olan bobin çapındaki değişiklik hiçbir teknik soruna sebep yokken makinede çalışan ustanın pota değişimini daha kolay yapabilmesi için keyfi olarak talep edilmiştir. Tüm bunlara rağmen müvekkil satıcı firmadan dıştan dışa 40 cm ve içten içe 33 cm'lik ilk satış sözleşmesinde belirtilmeyen özel ölçüler dahilinde sipariş verilmiştir. Müvekkil tarafınca söz konusu pota üretilip takıldığında ise makinenin 250 KVA güç çıkışını sağlamadığı tespit edilmiştir.” Daha sonra satış sözleşmesinden bağımsız olarak alıcı firmanın vermiş olduğu özel ölçüler dahilinde üretilen bobinle makinenin 250 KVA güç çıkışı sağlamadığı görülmüş olup, bu durum alıcı firmanın özel isteği üzerine yapıldığı için söz konusu güç kaybı müvekkil alıcı firmanın kusurundan kaynaklanmamaktadır. Davalının makinenin 250 KVA çıkmadığını, bunun nedenin de imalat hatası değil, alıcının istekleri doğrultusunda makinede revizyon yaptıklarını, bobin yarı çapını büyüttüklerini, davalının bu konuda davacıya uyarıda bulunduğunu ancak alıcının talep ettiği değişikliği yaptıklarını, bundan dolayı da ilk başta sözleşmedeki çizimden ve sözleşmedeki ölçülerden farklı olduğunu, pota değişimi talep edildiğinden dışa 40cm ve içten içe 33 cmlik özel ölçü siparişini verdiklerini, bu potayı taktıkları için 250 KVA çıkılmadığı belirtilmiştir. Öncelikle Değişik İş Bilirkişi Raporunda tespit edilen bahse konu makinenin 250 KVA çıkamadığı hususuhem davalı hem davacı tarafından kabul edildiği ancak davacının 250 KVA çıkamamasının imalat hatası olarak değerlendirdiği, davalının ise pota değişimi nedeniyle olduğu belirtildiğinden her iki tarafında makinenin 250 KVA çıkamadığı konusunda hemfikir olduklarından dolayı, bu konuda itilaf olmaması nedeniyle dava konusu makinenin yerinde incelemeye gitmeye gerek olmadığı kanaatine varılmıştır. Bobin çapını büyültmek çoğu durumda gücü azaltır. Bobinin ortalama çapı — (40 * 33) / 2 — 36.5 cm — ortalama yarıçap — 0.1825 m. Bobinin ortalama kapladığı alan © 7-r? — 0.1046 mv 250 kVA / 400 V üçfaz nominal akım: 1 fnom) — Vdfrac (250000) (İsgrt3iedot400)Yapprox 360.84 A. i V. ph plapprox 230.94) V. (reaktans — 0.64 O )Önemli not: gerçek indüktans L bobin alanıyla orantılıdır ama aynı zamanda sarım sayısı N, bobin yüksekliği/uzunluğu 1, çekirdek/permeabilite vb. faktörlere bağlıdır. Burada göreli etkiyi göstermek için sadece alan (dolayısıyla çap) değişiminin L ve X üzerindeki kare oranını kullandım (yaklaşık doğru ilk yaklaşım). Aşağıda çapı büyütmenin tipik etki görünür güç (S) yaklaşık sonucu: Çapı 9610 (1.1x) büyütürsen: 1” 298.2 A, S * 206.6 kVA, Çapı 9420 (1.2x) büyütürsen: 15 250.6 A, S © 173.6 kVA, Çapı 9450 (1.5x) büyütürsen: 15 160.4 A, SS 11 kVA, Çapı 2x yaparsan: 15 90.21 A, S - 62.5 kVA, (Yukarıdaki rakamlar, L ec alan ec çap? ve X << L varsayımıyla hesaplandı — gerçek cihazta coupling, turn sayısı, bobin yüksekliği, frekans ve kapasitör rezonansı gibi ilave etkiler sonucu değiştir Faz gerili belirli oranlarda büyüttüğümüzde beklenen akım ve dolayısıyla: Mevcut ölçülerde bobin zaten belirli bir L ve coupling sağlıyor; çapı büyütmek akımı ve dolayı görülen görünür gücü düşürür. Bu nedenle çapı büyüterek 250 KVA'yi elde edemezsin tersine, daha düşük güç alırsın (üstteki örnekler bunu gösteriyor). Dolayısıyla evet bobin çapını yükseltildiği için akım düşüklüğü olduğu ancak satıcı firmanın bot çapını yükseltildiğinde makinenin gücünün düşeceğini bildirmesi ve bu konuda alıcı firmayı uyarması gerekmektedir. Ayrıca bobin çapı arttırıldığında makinenin 250 kVA olması için yapılması gerekenler: kaynak /inverter/trafo kapasitesini arttırmak veya bobin geometrisini küçültüp/optimize ederek coupling'i arttırmak ve rezonansı ayarlamak (kapasitör bankı vs.) yani çapı büyütmek değil, tam tersine bobin ve rezonans dizaynını iyileştirmesi gerekliliğini bilecek teknik donanıma sahip olması gerekmektedir. Yeni bobin çapı ile makinenin çıkabileceği maksimum güç hesaplanması yapılması gerektiğinden makinenin yapılan değişikliklerle birlikte sözleşmesinden ayrı olduğu ve değişikliklerin gücü desteklemediğinden ayıplı konuma düştüğü anlaşılmıştır. Sözleşme ve teknik formdaki özellikleri şimdiki haliyle taşımadığı bunun nedeninin de bobin çapı değişikliğine gidildiğini, bobin çapı büyültüldüğünü ve bu nedenle sorunların baş gösterdiği, sorumluluğun üretici firmada olduğu, değişikleri makineye adapte ederken meydana gelebilecek her türlü önlemi alması, değişikliği yaparken makinenin güçten düşeceğini bilmesi ve ona göre iyileştirici önlem alması, alamıyorsa da bu değişikliğe gidilmemesi gerektiğinden kusurun satıcıda olduğu kanaati oluşmuştur. Ayıplı mal ihbarının zamanında yapılıp yapılmadığı hususu Hukuk/Sözleşmeler alanına girdiğinden

uzmanlığımız konusu dışında tespitler olduğundan tarafımızca cevap verilememiştir. Konusunda Uzman

Bilirkişilerin dosya kapsamına dahil edilmesi gerektiği, " görüş ve kanaatine varılmıştır.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davanın taraflar arasındaki sözleşmeye konu ....'nın ayıp nedeniyle sözleşmeden dönme ile ödenen bedelin iadesi istemine ilişkin olduğu, davacı tarafça sözleşmeye konu makinenin

250 KVA gücünde olacağının taahüt edilmesine rağmen belirtilen kapasitede çalışmadığı, en fazla 135 KVA çıktığını ileri sürerek sözleşmeden dönme ile ödenen bedelin iadesini talep ettiği anlaşılmış, davada basit yargılama usulü uygulanmıştır.

Eser sözleşmesinde ayıp, imâl edilen bir eserde veya bir malda sözleşme ve ekleri ile iş sahibinin beklediği amaca ve dürüstlük kurallarına göre bulunması gereken vasıfların bulunmaması ya da olmaması gereken bozuklukların bulunması şeklinde tanımlanmaktadır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6.maddesi uyarınca eser sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda işin yapılıp teslim edildiğini ispat yükü yükleniciye, teslimden sonra ayıbın varlığını ispat yükü ise iş sahibine aittir.

TBK'nın 474/1.maddesi gereğince açık ayıplar bakımından iş sahibi işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve uygun bir süre içerisinde tespit ettiği ayıpları yükleniciye bildirmekle yükümlüdür. TBK'nın 477/son maddesine göre ise "Eserdeki ayıp sonradan ortaya çıkarsa iş sahibi, gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorundadır; bildirmezse eseri kabul etmiş sayılır." hükmü düzenlenmiştir.

Ayıp ihbarının yazılı olarak yapılması zorunlu olmayıp süresinde ayıp ihbarının yapıldığı her türlü deliller ve tanık beyanıyla dahi kanıtlanabilir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 02.02.1979 gün ███████-393 E. ███████ K. sayılı ilamı). Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 13.05.2009 tarih ve 13-160 E., 185 K. sayılı ilamında da açıklandığı üzere, ayıp ihbarı kural olarak şekle tabi bulunmayıp içeriği itibariyle ayıptan karşı tarafın haberdar olmasını sağlamaya elverişli her türlü ihbarın, ayıp ihbarı olarak kabulü mümkündür.

İş sahibinin ayıptan doğan hakları ise TBK'nın 475. maddesinde düzenlenmiştir. Bu haklar; sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedelden indirim ya da ücretsiz onarım isteme hakları ile genel hükümlere göre tazminat isteme hakkıdır. Bunlardan ilk üçü, yani dönme, bedelden indirim ve ücretsiz onarım isteme hakları seçimlik haktır. Tazminat isteme hakkı ise, iş sahibinin zarar görmesi şartıyla her üç seçimlik hakla birlikte istenebilir. Bu haklar sınırlı olarak sayılmış olduğu için bunlar genişletilemez. Öte yandan TBK'nın 475. maddesinde eser sahibine tanınan haklardan hangisini kullanabileceğinin, mahkemece uzman bilirkişi aracılığıyla eser üzerinde yaptıracağı inceleme sonucu ayıbın derecesi belirlenmek suretiyle takdir olunur.

Taraflar arasında davacının siparişini yaptığı, davalı tarafından imalatı yapılacak olan 130 kg gümüş eritme kapasiteli hidrolik devirmeli 250 KVA indüksiyon eritme ocağının tasarım, üretim, uygun çalışır halde teslim ve garantisi hususunda sözleşme düzenlendiği, sözleşmenin 3.maddesinde "Sözleşme konusu ekipman ve imalatçının yapacağı işler" başlığında yer alan 1.bentte ürün tanımı ve miktarın düzenlendiği, ürünün teknik özelliklerinde çıkış gücünün 250 KVA, su devrinin Eşanjör su sistemi, devirme ünitesinin Hidrolik devirme ünitesi, potanın EX 552 Silisyum Karbür, Max ısının 1300 derece olarak belirtildiği anlaşılmıştır.

Davalı tarafından, davacının dıştan dışa 40 cm ve içten içe 33 cm'lik ilk satış sözleşmesinde belirtilmeyen özel ölçüler dahilinde sipariş verdiği, davalının söz konusu potayı üretip takıldığında makinenin 250 KVA güç çıkışını sağlamadığı, bu durumun davacının özel isteği üzerine yapıldığından güç kaybı nedeniyle davalının kusurunun bulunmadığı savunmasında bulunulmuş olup, Mahkememizce bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verildiği, denetime açık ve hüküm vermeye elverişli olduğu kanaatine varılarak hükme esas alınan █████/2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda mevcut ölçülerde bobinin belirli bir L ve coupling sağladığı, çapı büyütmenin akımı ve dolayısıyla iletilen görünür gücü düşüreceği, ancak üretici ve satıcı firma olan davalının bobin çapını yükseltildiğinde makinenin gücünün düşeceğini davacıya bildirmesi gerektiği, ayrıca bobin çapı arttırıldığında makinenin 250 kVA olması için; kaynak/inverter/trafo kapasitesini arttırmak veya bobin geometrisini küçültüp/optimize ederek coupling’i

arttırmak ve rezonansı ayarlamak (kapasitör bankı vs.) yani çapı büyütmek değil, tam tersine bobin ve rezonans dizaynını iyileştirmesi gerekliliğini bilecek teknik donanıma sahip olması gerektiği, yeni bobin çapı ile makinenin çıkabileceği maksimum güç hesaplanması yapılması gerektiğinden makinenin yapılan değişikliklerle birlikte sözleşmesinden ayrı olduğu ve değişikliklerin gücü desteklemediğinden ayıplı olduğunun kabulü gerekeceği, davacı tarafından, ayıbın ortaya çıkmasından hemen sonra, davalıya gönderilen ihtarname ve mahkemeden tespit talebinde bulunmak suretiyle, davalıya bildiriminin yapılmış olması karşısında, davacının, ayıbı öğrenir öğrenmez satıcı olan davalıya TBK'nun 223/2 maddesinde belirtilen "derhal" ihbar etme yükümlülüğünü yerine getirdiğinin kabulü gerektiği, bu nedenle davacının, TBK'nun 227. Maddesi gereğince ayıp nedenle seçimlik hakkını kullanılabileceği, TBK m.227 uyarınca, sözleşmeden dönme şartları yönünden; makinedeki ayıbın sözleşmenin amacını doğrudan etkileyen nitelikte olduğu, makinenin sözleşmede belirtilen teknik özellikte 250 KVA güç çıkışını sağlayamadığı, istenilen teknik performansın sağlanamadığı, bu nedenle sözleşmeden dönme hakkının koşulları oluştuğu, Makinenin montajı yapılmış olmakla birlikte, teknik fonksiyonları yeterli olmadan teslim edildiği, dolayısıyla usulüne uygun, eksiksiz ve üretime hazır teslim gerçekleşmediği, taraflar arasındaki sözleşme konusu makinenin ayıplı teslim edildiği, davacının ihbar yükümlülüğünü usulüne uygun yerine getirdiği, sözleşmeden dönme koşullarının oluştuğu sonuç ve kanaatine varılarak; davacının davasının kabulü ile, taraflar arasındaki sözleşmeye konu ....'nın davacı tarafından davalıya iadesi ile, 20.000,00-Euro'nun iade tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesine göre işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davacının davasının KABULÜ ile, taraflar arasındaki sözleşmeye konu ....'nın davacı tarafından davalıya İADESİ ile, 20.000,00-Euro'nun iade tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesine göre işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 49.005,59-TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 12.251,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 36.754,19-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

3-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

5-Davacı tarafından ödenen 427,60-TL başvurma harcı, 12.251,40-TL peşin harç, 22.201,50-TL tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 34.880,50-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

6-Davalı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,

7-Davacının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 113.610,00-TL ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

8-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının HMK m.333 hükmü gereği ilgilisine İADESİNE,

9-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,

Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026

Katip ...

¸e-imza

Hakim ...

¸e-imza