Anahtar kelimeler: Asttasak Gensek Ayim Okuldan Muvazzaf Kurslar Astsubay İlişiğinin Adayı Okulları
T.C.
D A N I Ş T A YİKİNCİ DAİREEsas No
: █████████Karar No
: █████████TEMYİZ EDEN (DAVALI)
:... KomutanlığıVEKİLİ
: Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI)
:...VEKİLİ
: Av. ...İSTEMİN KONUSU
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava Konusu İstem
: Davacının; muvazzaf jandarma astsubay adayı olarak ASTTASAK eğitimine devam etmekte iken, güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle okuldan ilişiğinin kesilmesine ilişkin Jandarma Okulları Kurslar Komutanlığı'nın... günlü, ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davayı reddeden Askeri Yüksek İdare Mahkemesi (AYİM) ... Dairesinin kesinleşen ... günlü, Gensek No:..., E:..., K:... sayılı kararının, 7103 sayılı Kanun ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na eklenen Geçici 9. madde hükmü uyarınca yargılamanın yenilenmesi suretiyle kaldırılarak, okuldan çıkarılmasına yönelik işlemin iptali ve statü dışında geçen döneme dair parasal haklarının hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti
: ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; 2013-2014 eğitim ve öğretim yılında Jandarma Kurslar Komutanlığı Jandarma Astsubay Temel Kurs Tabur Komutanlığı bünyesinde jandarma astsubay adayı öğrencisi olarak ASTTASAK eğitimine tabi tutulan davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması sonucunda; ... (Kapatılan) ...'üncü Sulh Ceza Mahkemesinin... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile, "kardeşe karşı basit yaralama" suçundan 5 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına (HAGB) karar verildiği, bu kararın itiraz edilmeyerek █████/2010 tarihinde kesinleştiği, bunun üzerine Dış Kaynaktan Muvazzaf Astsubay Temin Yönetmeliği'nin 6'ncı maddesinin (a) fıkrasının (2) numaralı bendinde yer alan "Taksirli suçlar hariç olmak üzere, affa veya zaman aşımına uğramış yahut para cezasına çevrilmiş veya ertelenmiş hükümlülüklerine ilişkin kayıtları adlî sicilden çıkartılmış olsa bile bir cürümden hükümlü bulunmamak veya soruşturma altında olmamak" ve (5) numaralı alt bendindeki "yapılacak güvenlik soruşturmasında olumlu sonuç almak" şartlarını sağlamadığından bahisle Jandarma Kurslar Komutanlığı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Değerlendirme Komisyonunca ... tarihinde "menfi" karar verilerek, okula giriş koşullarını taşımadığının sonradan anlaşılması sebebiyle █████/2013 tarihinde ilişiğinin kesildiği, söz konusu ilişik kesme işleminin iptali istemiyle açılan davanın, AYİM ... Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği, davacı tarafından █████/2017 tarihinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne başvurulduğu, yargılama devam ederken ... (sehven ... yazılmıştır.) tarihinde yürürlüğe giren 7103 sayılı Kanun ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usul Kanunu'na eklenen Geçici 9. maddesiyle yeniden yargılama olanağı getirilmesi nedeniyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesince iç hukuk yolları tüketilmediğinden bahisle başvurunun reddine karar verildiği, bunun üzerine yargılamanın yenilenmesi talebiyle bakılan davanın açıldığı, her ne kadar davacıya isnat edilen "basit yaralama" suçunu işlediği gerekçesiyle ceza mahkemesince mahkumiyetine hükmedildiği sabit ise de, hükmün devamında aldığı mahkumiyetinin HAGB kararı verilmesi nedeniyle davacı aleyhine bir sonuç doğurmayacağı, ayrıca ... (Kapatılan) .... Sulh Ceza Mahkemesinin... günlü, E:..., K:... sayılı ek kararı ile, "hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kaldırılmasına" karar verildiği, HAGB kararının Dış Kaynaktan Muvazzaf Astsubay Temin Yönetmeliği'nin 6/a-2 maddesinde belirtilen "Taksirli suçlar hariç olmak üzere; affa veya zamanaşımına uğramış, yahut para cezasına çevrilmiş veya ertelenmiş, hükümlülüklerine ilişkin kayıtları adli sicilden çıkarılmış olsa bile bir cürümden hükümlü bulunmamak veya soruşturma altında olmamak" hükmü kapsamında olmadığı ancak, davacının suça konu fiilinin aynı Yönetmeliğin 6/a-5 maddesinde yer alan "yapılacak güvenlik soruşturmasında olumlu sonuç almak" koşulu yönünden astsubaylığa girmeye engel oluşturup oluşturmayacağının incelenmesi gerektiği, bu bağlamda; davacının, basit yaralama suçunu, izlenecek televizyon dizisi konusunda çıkan tartışma sonucu kardeşini basit tıbbi müdahale ile giderilebilir şekilde darp etmesi şeklinde işlediği, ceza duruşması sırasındaki ifadesinden pişman olduğunun anlaşıldığı, mağdur müştekinin de şikayetinden vazgeçtiği hususları göz önüne alındığında, anılan Yönetmeğin 6/a-5 (sehven 6/a-2 yazılmıştır.) maddesindeki "yapılacak güvenlik soruşturmasında olumlu sonuç almak" koşulu yönünden, suçun vasıf ve mahiyeti, işleniş biçimi, davacının pişmanlığı, müştekinin şikayetinden vazgeçmesi gibi unsurlar hep birlikte değerlendirildiğinde, bu durumun, davacının astsubaylık mesleğine girmesine engel oluşturacağı ve güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanacağı yönünde değerlendirilmesinin hakkaniyetle bağdaşmayacağı sonucuna varıldığından, davacının astsubay adaylığına son verilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan; dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu saptandığından, davacının statü dışında geçen döneme dair parasal haklarının tazmininin Anayasa'nın 125. maddesinin son fıkrası hükmü gereği olduğu gerekçesiyle, yargılamanın yenilenmesi isteminin kabulüne, AYİM İkinci Dairesinin █████/2014 günlü, E:████████, K:█████████ sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, bu işlem nedeniyle yoksun kalınan statü dışında geçen döneme ilişkin parasal haklarının ilk davanın açıldığı tarihten itibaren başlatılmak üzere davacının talebi ile bağlı kalınarak hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte hesaplanarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti
: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olup kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle, davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI
: Davalı idare tarafından; davacının, yaptırılan güvenlik soruşturması sonucunda, “basit yaralama” suçunu işlemesi nedeniyle hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına kararı verildiği tespit edilerek, durumunun olumsuz olarak değerlendirildiği, hakkında HAGB kararı verilen kişinin, hükümlü sayılmadığı, ancak sanık sıfatını muhafaza ettiği, davacının işlediği suçun kasten işlenen cürümlerden olduğu, ilgili Yönetmeliğin 6/a-5 maddesinde yer alan koşul yönünden değerlendirildiğinde ise, HAGB kararının mahiyeti itibariyle yargılama konusu suçun sübut bulduğunu gösteren, belirli bir deneme süresi öngörerek de yargılamayı bu süre boyunca bekleten bir karar olduğu, davacının yaralama eyleminin astsubaylığa engel görülmemesinin kamu menfaati açısından hukuka uygun olmadığı, davacının ilişiğinin kesildiği okulun (JATEK), 669 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile lağvedildiği, yeni kurulan Akademi bünyesindeki okulun (ASEM) ise, eğitimlerinin ve eğitim sürelerinin farklı olduğu, davacının muvazzaf astsubay olarak yetiştirilebileceği herhangi bir okul bulunmadığı için mahkeme kararının gereğinin yapılmasına hukuken ve fiilen de imkan olmadığı, diğer taraftan, yargılamanın yenilenmesi talepli işbu davanın öncesinde AYİM nezdinde görülen ilk davada, davacının yalnızca işlemin iptalini talep ettiği, özlük haklarına ilişkin bir talebinin olmadığı, yargılamanın yenilenmesi talepli işbu davada ise, dava konusunun genişletilerek, özlük haklarının da talep edildiği ve AYİM İkinci Dairesinde açılan dava tarihi esas alınarak ödenmesi yönünde hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN CEVABI
: Cevap verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ
: ...DÜŞÜNCESİ
: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun █████/2023 günlü, K:███████ sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 2. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosya, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca incelendi:Yargılamanın yenilenmesine konu ilk mahkeme kararı olan Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ... Dairesinin... günlü, Gensek No:..., E:..., K:... sayılı kararının, 6545 sayılı Kanun'un 3. maddesi ile değişik 2576 sayılı Kanun'un 3. maddesi uyarınca kurulan Bölge İdare Mahkemelerinin tüm yurtta göreve başladıkları █████/2016 tarihinden önce verilmiş olduğu, bu karara karşı yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunulması üzerine yapılan yargılama sonucunda verilen ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:...sayılı kararının da doğrudan temyize tabi bulunduğu anlaşıldığından; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ...günlü, E:..., K:... sayılı karar kaldırılarak, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE
:MADDİ OLAY
:2013-2014 eğitim ve öğretim yılında Jandarma Kurslar Komutanlığı Jandarma Astsubay Temel Kurs Tabur Komutanlığı bünyesinde jandarma astsubay adayı öğrencisi olarak ASTTASAK eğitimine tabi tutulan davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması sonucunda; ... (Kapatılan)...'üncü Sulh Ceza Mahkemesinin... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile, "kardeşe karşı basit yaralama" suçunu işlediği gerekçesiyle 5 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği ve bu kararın itiraz edilmeyerek █████/2010 tarihinde kesinleştiğinin tespit edilmesi üzerine, Dış Kaynaktan Muvazzaf Astsubay Temin Yönetmeliği'nin 6'ncı maddesinin (a) fıkrasının (2) numaralı bendinde yer alan; "Taksirli suçlar hariç olmak üzere, affa veya zaman aşımına uğramış yahut para cezasına çevrilmiş veya ertelenmiş hükümlülüklerine ilişkin kayıtları adlî sicilden çıkartılmış olsa bile bir cürümden hükümlü bulunmamak veya soruşturma altında olmamak" ve (5) numaralı alt bendindeki "yapılacak güvenlik soruşturmasında olumlu sonuç almak" şartlarını sağlamadığı gerekçesiyle, Jandarma Kurslar Komutanlığı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Değerlendirme Komisyonunca █████/2013 tarihinde "menfi" kararı verilerek, okula giriş koşullarını taşımadığının sonradan anlaşılması sebebine dayanılarak █████/2013 tarihinde ilişiği kesilmiştir.Söz konusu işlemin iptali istemiyle açılan davada, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ... Dairesinin Gensek No:..., ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla, davanın reddine karar verildiği, bu karara karşı kararın düzeltilmesi yoluna başvurulmadığı, akabinde davacı tarafından; "kamu hizmetine girme hakkı", "masumiyet karinesi" ve "adil yargılanma" hakkının ihlal edildiğinden bahisle yapılan bireysel başvurunun, Anayasa Mahkemesinin █████/2017 günlü, █████████ sayılı kararıyla reddedildiği, bu kez Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvuru yapıldığı, yargılama devam ederken █████/2018 tarihinde yürürlüğe giren 7103 sayılı Kanun ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usul Kanunu'na eklenen Geçici 9. maddesi hükmüyle yeniden yargılama olanağı getirilmesi nedeniyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesince iç hukuk yolları tüketilmediğinden bahisle başvurusunun reddine karar verilmiştir.Davacı tarafından; 7103 sayılı Kanun ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na eklenen Geçici 9. maddesi hükmü uyarınca yargılamanın yenilenmesi isteminin kabul edilerek, muvazzaf jandarma astsubay adayı iken, güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle okuldan ilişiğinin kesilmesine ilişkin Jandarma Okulları Kurslar Komutanlığı'nın █████/2013 günlü işleminin iptali ile statü dışında geçen döneme ait parasal haklarının hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen işbu dava açılmıştır.İLGİLİ MEVZUAT
:█████/1994 günlü, 4045 sayılı Güvenlik Soruşturması, Bazı Nedenlerle Görevlerine Son Verilen Kamu Personeli ile Kamu Görevine Alınmayanların Haklarının Geri Verilmesine ve 1402 Numaralı Sıkıyönetim Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun’un 1. maddesinde; “Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması; kamu kurum ve kuruluşlarında, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları halinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler ile askeri, emniyet ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ve ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel hakkında yapılır. Devletin güvenliğini, ulusun varlığını ve bütünlüğünü iç ve dış menfaatlerinin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgeler ile gizlilik dereceli kamu personeli ile meslek gruplarının tespiti, birim ve kısımların tanımlarının yapılması, güvenlik soruşturmasının ve arşiv araştırmasının usul ve esasları ile bunu yapacak merciler ve üst kademe yöneticilerinin kimler olduğu Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulacak yönetmelik ile düzenlenir.” hükmü yer almakta iken, █████/2018 günlü, 7148 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 29. maddesiyle söz konusu maddeye 2. fıkra olarak; “Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimler, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması kapsamında bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşları arşivlerinden ve elektronik bilgi işlem merkezlerinden bilgi ve belge almaya, 4/███████ tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesinin beşinci ve 231 inci maddesinin onüçüncü fıkraları kapsamında tutulan kayıtlara ulaşmaya, Cumhuriyet başsavcılıkları tarafından yürütülen soruşturma sonuçlarını, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlar ile kesinleşmiş mahkeme kararlarını almaya yetkilidir.” hükmü eklenmiş, anılan hüküm Anayasa Mahkemesinin █████/2020 günlü, E:████████, K:███████ sayılı kararı ile iptal edilmiştir.█████/2021 günlü, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Kanun, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapılmasına ve elde edilecek verilerin kullanılmasına ilişkin temel ilkeleri, kimler hakkında yapılacağını, araştırma konusu edilecek bilgi ve belgelerin neler olduğunu, bu bilgilerin ne şekilde kullanılacağını, hangi mercilerin soruşturma ve araştırma yapacağını, Değerlendirme Komisyonunun oluşumu ve çalışma usul, esaslarını, veri güvenliği ile verilerin saklanma ve silinme sürelerini düzenlemektedir." hükmü; "Arşiv araştırması" başlıklı 4. maddesinde, "(1) Arşiv araştırması; a) Kişinin adli sicil kaydının, b) Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından hâlen aranıp aranmadığının, c) Kişi hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının, ç) Kişi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararları ve 4/███████ tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesinin beşinci ve 231 inci maddesinin onüçüncü fıkraları kapsamında alınan kararlar ile kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguların, d) Hakkında kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası olup olmadığının, mevcut kayıtlardan tespit edilmesidir." hükmü; "Güvenlik soruşturması" başlıklı 5. maddesinde, "(1) Güvenlik soruşturması, arşiv araştırmasındaki hususlara ilave olarak kişinin; a) Görevin gerektirdiği niteliklerle ilgili kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerindeki olgusal verilerinin, b) Yabancı devlet kurumları ve yabancılarla ilişiğinin, c) Terör örgütleri veya suç işlemek amacıyla kurulan örgütlerle eylem birliği, irtibat ve iltisak içinde olup olmadığının, mevcut kayıtlardan ve kişinin görevine yansıyacak hususların denetime elverişli olacak yöntemlerle yerinden araştırılmak suretiyle tespit edilmesidir." hükmü; "Değiştirilen ve yürürlükten kaldırılan hükümler" başlıklı 13. maddesinde, "(8) █████/1994 tarihli ve 4045 sayılı Güvenlik Soruşturması, Bazı Nedenlerle Görevlerine Son Verilen Kamu Personeli ile Kamu Görevine Alınmayanların Haklarının Geri Verilmesine ve 1402 Numaralı Sıkıyönetim Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun yürürlükten kaldırılmıştır." hükmü, "Atıflar" başlıklı 14. maddesinde, "(1) Mevzuatta 4045 sayılı Kanuna yapılan atıflar bu Kanuna yapılmış sayılır." hükmü düzenlenmiştir.HUKUKİ DEĞERLENDİRME
:Dava konusu işlem tarihinde güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması, 4045 sayılı Kanun hükümleri uyarınca yapılmaktadır. Anılan Kanun'un 1. maddesinin Anayasa Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile iptal edilmesi ve 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan işlemlere yönelik bireysel başvurularda verilen ihlal kararları dikkate alınarak kanun koyucu tarafından 7315 sayılı Kanun yürürlüğe konulmuş ve 4045 sayılı Kanun da yürürlükten kaldırılmıştır.7315 Kanun'la, Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda, güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırmasının yapılmasına ve elde edilecek verilerin kullanılmasına ilişkin temel ilkeler belirlenmiş; güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırmasının, kimler hakkında yapılacağı, araştırma konusu edilecek bilgi ve belgelerin neler olduğu, bu bilgilerin ne şekilde kullanılacağı, hangi mercilerce soruşturma ve araştırma yapılacağı, bu kapsamda Değerlendirme Komisyonunun oluşumu ve çalışma usul, esasları, kişisel veri güvenliği ile kişisel verilerin saklanma ve silinme süreleri düzenlenmiştir.Bu itibarla, Anayasa Mahkemesi kararlarındaki kanuni düzeyde eksik düzenleme bulunduğu yolundaki gerekçeler göz önüne alınmak suretiyle kanun koyucu tarafından 7315 sayılı Kanun'la yeni yasal düzenleme yapılmak suretiyle bu konudaki eksiklikler giderildiğinden; somut olayda, kişisel verilerin güvenliğinin sağlanması ve özel hayatın gizliliğinin korunması amacına yönelik olarak 7315 sayılı Kanun ile getirilen çerçevede değerlendirme yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.Nitekim 7315 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten sonra Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun pek çok kararında (█████/2023 günlü, E:████████, K:█████████; █████/2023 günlü, E:████████, K:████████; █████/2023 günlü, E:████████, K:███████ sayılı kararları) güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması kaynaklı uyuşmazlıklarda 7315 sayılı Kanun çerçevesinde değerlendirme yapılması gerektiği belirtilmiştir.Bu durumda, dava konusu işlemin 7315 sayılı Kanun'a uygunluğu yönünden bir değerlendirme yapılması suretiyle karar verilmesi gerekirken, bu yönde bir değerlendirme yapılmaksızın yargılamanın yenilenmesi isteminin kabulüyle dava konusu işlemin iptali, bu işlem nedeniyle yoksun kalınan statü dışında geçen döneme ilişkin parasal haklarının ilk davanın açıldığı tarihten itibaren başlatılmak üzere davacının talebi ile bağlı kalınarak hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte hesaplanarak davacıya ödenmesi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,2. ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E
:..., K:... sayılı kararının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun -yargılamanın yenilenmesine konu ilk mahkeme kararının verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle- 49. maddesinin 1/a fıkrası uyarınca BOZULMASINA,3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. madde uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (15) on beş gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, █████/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.(X) KARŞI OY
:█████/1994 günlü, 4045 sayılı Kanun ile; bazı kamu personeli için güvenlik soruşturması ve arşiv araştırılması yapılmasının öngörüldüğü, kamu personeli olmayan öğrenci statüsündekilere ilişkin düzenlemeye yer verilmediği;█████/2018 günlü, 7148 sayılı Kanun’un 29. maddesiyle, anılan 4045 sayılı Kanun’un 1. maddesine 2. fıkra olarak eklenen; güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimlerin; arşivlerden ve elektronik bilgi işlem merkezlerinden bilgi ve belge alma kayıtlara ulaşma, mahkeme kararlarını alma yetkisini düzenleyen kuralın, Anayasa Mahkemesinin 19/2/2020 günlü, E:████████, K:███████ sayılı kararı ile "Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda kişisel veri niteliğindeki bilgilerin alınmasına, kullanılmasına, işlenmesine yönelik güvenceler ve temel ilkeler kanunla belirlenmeksizin bunların alınmasına ve kullanılmasına izin verilmesi Anayasa’nın 13. ve 20. maddeleriyle bağdaşmamaktadır." gerekçesiyle;İtiraz yolu ile yapılan başvurular üzerine, Anayasa Mahkemesinin █████/2021 günlü, E:███████, K:███████ sayılı kararı ile yukarıda aktarılan gerekçeyle, 4045 sayılı Kanun’un 1. maddesinin birinci fıkrasında yer alan kamu personelinden, "Milli Savunma Bakanlığı, jandarma,…” ve “…ve ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel…” ibarelerinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verildiği;4045 sayılı Kanun kapsamında bulunanların, bireysel başvuruları üzerine ise Anayasa Mahkemesince verilen kararlarda da; "... 4045 sayılı Kanun ile öngörülen güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yönteminin kanunilik koşulunu sağlamadığı, 4045 sayılı Kanun'un sadece hangi kamu görevleri bakımından güvenlik soruşturması yaptırılacağını düzenlediğini ancak konuyla ilgili temel esasları, ilkeleri ve çerçeveyi belirlemediği, Kanun'un ve ilgili Yönetmelik'in; kişisel verilerin kayıt, muhafaza ve kullanımını içeren tedbirlerin kapsamını, uygulanmasını düzenleyen ve özellikle, süre, stoklama, kullanım, üçüncü kişilerin erişimi, verilerin gizliliği, bütünlüğü ve imhası konusundaki usullere ilişkin, muhataplarının yetki aşımı ve keyfîliğe karşı yeteri kadar güvenceye sahip olmalarını sağlayacak açık ve detaylı kuralları içermemesi nedeniyle kanunilik şartını sağlamadığı sonucuna varılmıştır. (Ramazan Erdoğan, ██████████, 12/1/2023, §Fatih Saraman, [GK], B. No: █████████, 27/2/2019, §§ 88-90; Süleyman Akif Nazlıgül, B. No: ██████████, 15/6/2021, § 33)." gerekçesine yer verilerek, ihlal kararları verildiği anlaşılmaktadır.Anayasa ve kanunlara sadık kalarak faaliyette bulunma yükümlülükleri olacak şekilde kamu görevlisi olarak atanmak üzere mesleki eğitime tabi tutulan kişilerin güvenlik soruşturmasının ve arşiv araştırmasının yapılmasını öngören kuralların kanun koyucunun takdir yetkisinde bulunduğu ve güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapılmasına ve elde edilecek verilerin kullanılmasına ilişkin temel ilkelerin kanunda düzenlenmesi gerektiğinde tartışma bulunmamaktadır.24/3/2016 günlü, 6698 sayılı Kişisel Verileri Koruma Kanunu ile kişisel verilerin işlenmesinde başta özel hayatın gizliliği olmak üzere kişilerin temel hak ve özgürlüklerini korumak amacıyla kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişilerin yükümlülükleri ile uyacakları usul ve esasların düzenlendiği; bu Kanun'un 6. maddesinde; kişilerin ırkı, etnik kökeni, siyasi düşüncesi, felsefi inancı, dini, mezhebi veya diğer inançları, kılık ve kıyafeti, dernek, vakıf ya da sendika üyeliği, sağlığı, cinsel hayatı, ceza mahkûmiyeti ve güvenlik tedbirleriyle ilgili verileri ile biyometrik ve genetik verilerinin özel nitelikli kişisel veri olduğu, özel nitelikli kişisel verilerin; ilgilinin açık rızası olmaksızın işlenmeyeceği, sağlık ve cinsel hayat dışındaki kişisel verilerin, kanunlarda öngörülen hâllerde ilgili kişinin açık rızası aranmaksızın işlenebileceği kuralının getirildiği görülmektedir.█████/2021 tarihinde yürürlüğe giren 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun "hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacaklar" başlıklı 3. maddesinde, "Arşiv araştırması, statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın ilk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında yapılır... özel kanunları uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına tabi tutulan kişiler ile milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis, hizmetlerde statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın istihdam edilenler hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birlikte yapılır." hükmü amir kılınmış, anılan Kanun'un 13. maddesinde, kamu personeli olmayan öğrenci statüsündeki kişiler yönünden, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının birlikte yapılmasını sağlayan kurallar getirilmiş, maddenin devamında 4045 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılmıştır.Öğrenci statüsündeki kişiler hakkındaki, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması, tesis edildikleri tarihteki mevzuat uyarınca sürdürülmüş, bu nedenle açılan bir kısım davalar devam ederken, 7315 sayılı Kanun ile konuya ilişkin yasal düzenleme yürürlüğe girmiş ise de; Anayasa Mahkemesinin 19/2/2020 günlü, E:████████, K:███████ sayılı kararında, "İtiraz konusu kuralların da yer aldığı 4045 sayılı Kanun, 7/4/2021 tarihli ve 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu’nun 13. maddesinin (8) numaralı fıkrasıyla yürürlükten kaldırılmıştır. Başvuran Mahkemede bakılmakta olan davalara konu işlemler itiraz konusu kuralların yürürlükte olduğu dönemde bu kurallar uyarınca tesis edilmiştir. 7315 sayılı Kanun, kuralların dayanak teşkil ettiği işlemlerin hukuki etkilerine dair geçmişe yönelik herhangi bir özel hüküm içermemektedir. Hukuka uygunluk karinesinden yararlanan ve iptal edilmediği ya da yürürlükten kaldırılmadığı sürece hukuk aleminde varlığını ve etkilerini devam ettiren idari işlemlerin hukuki denetimi, tesis edildiği dönemde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilmektedir. Bu bağlamda başvuran Mahkeme de yürürlükten kalkmış olan kuralları, dava konusu idari işlemlerin hukuki denetimini gerçekleştirirken denetleyici norm olarak gözetmek durumundadır. Başka bir ifadeyle kurallar bakılmakta olan davalarda uyuşmazlığın çözümü için uygulanacak kural olma niteliğini sürdürmektedir. Bu itibarla kuralların yürürlükten kaldırılmış olmalarının esaslarının incelenmesinde herhangi bir etkisi bulunmamaktadır." şeklinde ifade edildiği üzere, 7315 sayılı Kanun'un devam eden davalarda uygulanmasına imkan bulunmamaktadır. Başka bir anlatımla, idarece dava konusu işlem 7315 sayılı Kanun uyarınca tesis edilmediğinden, hukuki denetimi de 7315 sayılı Kanun çerçevesinde yapılamayacaktır.Bu durumda; yasal dayanağı olmayan mevzuat uyarınca, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlanması nedeniyle öğrencilik ile ilişik kesmeye ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.Dava konusu işlemin belirtilen gerekçe ile hukuka uygun olmaması, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılamayacağı ya da hiçbir işleme gerek olmadan güvenlik soruşturması sonucunun olumlu olduğu ve buna dayanılarak ilgili statüye geçilmesi gibi sonuçlar doğurmayacağından, parasal hak talebinin bu aşamada kabul edilemeyeceği açıktır.Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmalarına ilişkin olarak kişisel veri niteliğindeki bilgilerin alınmasına, kullanılmasına, işlenmesine yönelik güvenceler ve temel ilkeleri içeren 7315 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden sonra; öğrenci statüsüne alınacak kişilere ilişkin olarak, arşiv araştırması ve güvenlik soruşturması yapılması ve neticesine göre işlem tesis edilmesi görev ve yetkisinin idareye ait bulunduğu ise izahtan varestedir.Bu doğrultuda temyize konu kararın, iptale ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçe ile onanması, parasal kısmının ise yargılamanın yenilenmesine konu olamayacağından reddi gerektiğinden bozulması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyorum.