Anahtar kelimeler: Atanmamasına Doç Gazi Doçent Dalı Anabilim Fakültesi Kadroya Sekizinci Atanmasına

T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No
: █████████Karar No
: █████████TEMYİZ EDEN (DAVALI)
: ... ÜniversitesiVEKİLİ
: Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI)
: ...İSTEMİN KONUSU
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava konusu istem
: Davacı tarafından █████/2020 tarih ve 31279 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gazi Üniversitesi Teknoloji Fakültesi ... Anabilim Dalı için ilan edilen bir adet doçent kadrosuna kendisinin atanmamasına ve bu kadroya Doç. Dr. ...'nin atanmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti
: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlığın çözümü teknik ve uzmanlık bilgisi gerektirdiğinden, Mahkemenin █████/2021 tarihli kararıyla, davacı ile anılan kadroya ataması yapılan ...'nin bilimsel ve akademik çalışmaları değerlendirilerek hangi adayın anılan kadroya atanmasının daha uygun olduğunun tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmesi üzerine, söz konusu incelemeyi yapmak üzere görevlendirilen bilirkişiler tarafından █████/2022 tarihinde Mahkeme kayıtlarına giren bilirkişi raporunda özetle, enerji sistemleri mühendisliğinin, makine mühendisliği, elektrik elektronik ve endüstri mühendisliği gibi farklı mühendislik derslerinin yanında fizik, kimya, matematik ve ekonomi gibi farklı alanları da içinde barındıran disiplinler arası bir mühendislik dalı olduğu, ilanda yer verilen "güneş enerjisi alanında çalışmaları olmak" koşulunun her iki aday için sağlandığı, objektif ve ölçülebilir bir değerlendirme yapılabilmesi için her iki aday ikinci koşul olan Gazi Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Akademik Atanma ve Yükseltme Kriterlerine göre karşılaştırma yapıldığı, bu karşılaştırmayı yapmak için adayların akademik çalışmalarının incelendiği, Gazi Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Akademik Atanma ve Yükseltme Kriterleri uyarınca oluşturulan tabloya göre davacı ile anılan kadroya ataması yapılan Doç Dr. ...'nin, "ÜAK tarafından verilen Doçent unvanına sahip olmak", "Alanı ile ilgili olarak, Yükseköğretim Kurumlarında en az bir yıl eğitim programı dâhilinde tam zamanlı ders vermiş olmak. (Yurtdışı dâhil)", "Yüksek lisans/doktora tez danışmanlığı yapmış veya yapıyor olmak.", "En az dört yayınının her birine en az dört atıf almış olmak, (h-indeksi en az dört olmak) (h-indeksi yedi ve üzeri olanlarda iki yardımcı kriter sağlanmış sayılır.)", "SCI-Expanded/SSCl/AHCl tarafından taranan dergilerde en az sekiz özgün tam araştırma makalesi yayımlamış olmak", "Yukarıdakilere ek olarak, Gazi Üniversitesi Senatosunca onaylanan dergilerde cn az iki makale yayımlamış olmak.", "Uluslararası bilimsel toplantılarda bildirisi olmak veya uluslararası bilimsel toplantılara davetli konuşmacı olarak katılmış olmak ya da uluslararası bilimsel toplantılarda başkan, başkan yardımcısı olmak veya bilimsel sekretarya yürütmek.", " En az bir yıl süreyle idari görev yapmış olmak." şartlarının her ikisi açışından sağlandığı, davacı açısından "Belgelendirilmek kaydıyla, patent/endüstriyel tasarım/tez veya proje çıktısı sanayide uygulamaya geçirilmiş veya ticarileştirilmiş olmak.", "Ulusal/uluslararası projede yönetici, danışman/uzman veya araştırmacı olarak yer almak.", "Ulusal kitap editörlüğü yapmış olmak veya ulusal indekste taranan dergilerde editör/ editör yardımcılığı yapmış veya yapıyor olmak.", "Uluslararası kitap editörlüğü yapmış olmak veya uluslararası indekste taranan dergilerde editör/editör yardımcılığı yapmış veya yapıyor olmak.", "Ulusal bilimsel toplantılarda bildirisi olmak veya ulusal bilimsel toplantılara davetli konuşmacı olarak katılmış olmak ya da ulusal bilimsel toplantılarda başkan, başkan yardımcısı olmak veya bilimsel sekreterya yürütmek." kriterlerinin de sağlandığı, sonuç olarak, anılan kadro için Gazi Üniversitesi tarafından verilen ilanda belirtilen "Gûnes enerjisi alanında çalışmaları olmak" kriterinin her iki aday için, Gazi Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Akademik Atanma ve Yükseltme Kriterleri yönünden davacının anılan kadroya atanan olan Doç. Dr. ...'ye göre daha fazla kriteri (davacının 14 kriteri, Doç. Dr. ...'nin 9 kriteri) sağladığı yönünde tespitte bulunulduğu, bilirkişi raporunun sonuç kısmında, davacı ile söz konusu kadroya ataması yapılan Doç Dr. ...'nin ilanda belirtilen "Güneş Enerjisi konusunda çalışmaları olmak" kriterlerini sağladığı, nitekim Üniversite jüri raporlarında da bu yönde kanaat bildirildiği, diğer yandan Gazi Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Akademik Atanma ve Yükseltme Kriterleri kapsamında davacının daha fazla şartı sağladığının ve Enerji sistemleri mühendisliğinin farklı alanları da içinde barındıran disiplinler arası bir mühendislik dalı olduğu yönündeki tespitleri dikkate alındığında, idarece sahip olunan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri ilkesine aykırı kullanıldığı kanaatine ulaşılarak, doçent öğretim görevlisi kadrosuna davacının atanmamasına ve anılan kadroya Doç. Dr. ...'nin atanmasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta, istinaf başvurusuna konu karara esas alınan bilirkişi raporunda, gerek davacının ve gerekse anılan kadroya atananın, kadro için belirlenen "Güneş enerjisi alanında çalışmaları olmak" koşulunu sağladığı hususunun belirtilmesi ile yetinildiği, bu hususta ayrıntılı ve gerekçeli bir tespit ve değerlendirmenin yapılmadığı, Dairenin ... tarih ve E:... sayılı Ara Kararı ile, bu hususta bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verildiği, bu karara istinaden düzenlenen Bilirkişi Raporunda, "Doç. Dr. ... ve Doç. Dr. ...'nin birimsel eserleri incelendiğinde 'Güneş enerjisi konusunda çalışmaları olmak', ön şartı ile ilgili olarak; Doç. Dr. ...'nün SCl-Expanded Tarafından Taranan Dergilerde Yayımlanan Makaleler kapsamında 4 makalesi. Uluslararası Bilimsel Toplantılarda Sunulan ve Bildiri Kitaplarında (Proceedings) Basılan Bildiriler kapsamında 11 adet Uluslararası Bildirisi olduğu, Doç. Dr. ...'nin SCI-Fxpanded Tarafından Taranan Dergilerde Yayımlanan Makaleler kapsamında hiç makalesi olmadığı. Uluslararası Bilimsel Toplantılarda Sunulan ve Bildiri Kitaplarında (Proceedings) Basılan Bildiriler kapsamında 1 adet Uluslararası Bildirisi olduğu ve Ulusal hakemli dergilerde yayımlanan makaleler kapsamında 6 adet Ulusal Bildirisi olduğu değerlendirilmiştir. Sonuç: Doç. Dr. ...'nün Doç. Dr. ...'ye göre 'Güneş enerjisi konusunda çalışmaları olmak' ön şartı ile ilgili olarak daha fazla bilimsel yayını olduğu tespit edilmiştir. Durum Ek 1 ve EK 2'de açıklıkla görülebilir." şeklinde görüş ve kanaat bildirildiği gerekçesiyle davalı idarece istinaf başvurusuna konu edilen kararın, usul ve esas yönünden hukuka uygun olup kaldırılmasını gerektiren bir nedennin bulunmadığı belirtilerek 2577 sayılı Yasanın 45/3. maddesi uyarınca başvurunun belirtilen açıklamayla birlikte reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI
: Davalı idare tarafından, davalı idare vekilince, oluşturulan jürinin yasal mevzuata uygun olarak seçildiği, jüri üyelerinin adayların başvurduğu bilim alanı ile ilgili olduğu ve objektif değerlendirme yapıldığı, Mahkemece aldırılan bilirkişi raporunda esasa dair hiç bir değerlendirmenin mevcut olmadığı, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI
: Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ
:Uyuşmazlıkta; Doç. Dr. ... ve Doç. Dr. ...'ye ait akademik aktivite puanları yönünden inceleme yapılmadığı görüldüğünden, bu hususa ilişkin bilgi ve belgenin incelenmesi suretiyle karar verilmesi gerekirken bu yönde bir inceleme yapılmaksızın eksik incelemeye dayalı verilen Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME
:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle,1. Temyiz isteminin reddine,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,5. Kesin olarak, █████/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.KARŞI OY
:(X)- 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Doçentlik ve atama" başlıklı 24. maddesinin (d) fıkrasında, "Yükseköğretim kurumları, doçent kadrosuna atama için, doçentlik unvanına sahip olmanın yanında Yükseköğretim Kurulunun onayını almak suretiyle, münhasıran bilimsel kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak, bilim veya sanat disiplinleri arasındaki farklılıkları da göz önünde bulundurarak, objektif ve denetlenebilir nitelikte ek koşullar belirleyebilirler. Yükseköğretim kurumlarının belirlediği ek koşullar arasında sözlü sınavın yer alması halinde bu sınav Üniversitelerarası Kurul tarafından oluşturulacak jürilerce yapılır." hükmü, (e) fıkrasında, "Doçentlik unvanına sahip olanlar yükseköğretim kurumları tarafından ilan edilen doçent kadrolarına başvurur. Doçent kadrosuna başvuran adayların durumlarını incelemek üzere rektör tarafından, varsa biri ilgili birim yöneticisi, en az biri de o üniversite dışından olmak üzere üç profesör tespit edilir. Bu profesörler her aday için ayrı ayrı olmak üzere birer rapor yazarlar ve kadroya atanacak birden fazla aday varsa tercihlerini bildirirler. Üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunun bu raporları göz önünde tutarak alacağı karar üzerine, rektör atamayı yapar." hükmü düzenlenmiş, aynı Kanunun 65. maddesinde ise, bu kanun kapsamındaki yükseköğretim kurumlarında doktor öğretim üyeliğine, doçentlik ve profesörlüğe yükseltilme ve atanma işlemlerinin Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği belirtilmiştir.█████/2018 tarih ve 30449 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği'nin "Atanma şartı" başlıklı 8. maddesinde, "(1) Doçent kadrolarına atanabilmek için, 2547 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi uyarınca doçentlik unvanını almış bulunmak veya yurt dışında alınan doçentlik unvanının, 2547 sayılı Kanunun 27 nci maddesi gereğince Üniversitelerarası Kurul tarafından Türkiye’de geçerli sayılmış olması gereklidir. (2) Yükseköğretim kurumlarının 2547 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi uyarınca doçent kadrolarına atama için belirlediği ek koşullar arasında sözlü sınavın yer alması halinde Üniversitelerarası Kurul tarafından oluşturulacak jüriler tarafından yapılacak bu sınavda başarılı olmak gereklidir. Ancak sözlü sınav sonucunda doçentlik unvanını kazananlar için ek koşul olarak sözlü sınavdan başarılı olma şartı getirilemez." düzenlemesine, "İlan ve başvuru" başlıklı 9. maddesinde, "(1) Bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsündeki açık bulunan doçent kadroları, Resmî Gazete’de ve üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsünün internet ana sayfasında rektörlükçe ilan edilerek duyurulur. Bu ilanda adaylara on beş günden az olmamak üzere başvuru süresi tanınır ve son başvuru tarihi belirtilir. (2) Adaylar özgeçmişlerini, bilimsel çalışma ve yayınlarını kapsayan bir dosyayı dört nüsha olarak, ilanda belirtilen süre içerisinde rektörlüğe teslim eder." düzenlemesine, "Atama süreci" başlıklı 11. maddesinde ise, "(1) Rektör, ilan edilen doçent kadrosuna başvuran adayların durumlarının incelenmesi için en az biri başka üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsünden olmak üzere adayın başvurduğu bilim alanı ile ilgili olan üç profesörü, ilana son başvuru tarihinden itibaren on beş gün içinde, sözlü sınavın yapılması halinde ise sözlü sınavların bitiş tarihinden itibaren on beş gün içinde tespit eder. İlan edilen kadronun bulunduğu birimin bölüm başkanının profesör olması halinde, tespit edilecek üç profesörden birinin bölüm başkanı olması zorunludur. (2) Rektör, aday veya adayların özgeçmişlerini, bilimsel çalışma ve yayınlarını kapsayan dosyaları bu profesörlere göndererek kişisel raporlarını bir ay içinde bildirmelerini ister. Bu profesörler aday veya adaylar hakkında ayrı ayrı tercih ve görüşlerini rektöre bildirir. (3) Dosya inceleme sonuçlarının bir ay içinde gelmemesi halinde aynı usulle tespit edilen başka profesörlere dosyalar incelenmesi için gönderilir. (4) Rektör dosya inceleme sonuçlarına dayanarak, üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunun gerekçeli görüşünü de aldıktan sonra atama hakkındaki kararını verir. (5) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 34 üncü maddesi uyarınca sözleşmeli çalıştırılacak yabancı ülke vatandaşı öğretim elemanlarının doçent kadrolarına atanma ile ilgili yukarıda yer alan şartları sağlamaları kaydıyla, sözleşmeli olarak çalıştırılmasında bu Yönetmelikte belirlenen ilan şartı dışındaki usul ve esaslar uygulanır." düzenlemesine yer verilmiştir.Hukuk devleti ilkesi ile idarelerin ve kişilerin belli kurallar çerçevesinde hareket etmelerini amaçlanmıştır. Sosyal hukuk devletlerinde bu mekanizmanın işleyişini sağlamaya yönelik olarak; asli unsurların başında Anayasa yer almaktadır.Anayasal ve yasal ilkelerle bağlı kanuni idarenin varlığı ise; idarelerin yargısal faaliyet ile yasal sınırlar içerisinde hareket etmesinin sağlanması ve idarelerin hareket alanlarının hukuksal sınırlarının çizilmesiyle mümkündür. O halde idarelerin işlem ve eylemlerinin yargı denetimine tabi olması da hukuk devleti ilkesinin tabi sonucudur.Kamu yararı kavramı, tüm devlet organlarının işlem ve eylemlerinin genel nitelikteki amacını ve aynı zamanda nedenini oluşturmakta, çeşitli hak ve özgürlükler açısından bir sınırlama nedeni niteliği de taşımakta olup; bu kavram genel bir ifadeyle bireysel, özel çıkarlardan ayrı ve bunlara üstün olan toplumsal yararı ifade etmektedir.İdareler, kanunlarla kendilerine verilen görev, yetki ve sorumluluklar çerçevesinde, sundukları kamu hizmetinin ifasına yönelik olarak, kamu hizmetinin etkili ve verimli bir biçimde yürütülmesi, kamu yararının daha somut bir biçimde ortaya konulması için hizmet gerekleri doğrultusunda -ilgili kanununda bağlı yetki içinde bulunduğu belirtilmediği takdirde- birden çok seçenekten birisini tercihte takdir yetkisiyle donatılmışlardır.Ancak; idareye tanınan bu takdir yetkisinin, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmeyeceği izahtan varestedir. Takdir yetkisinin yargısal denetimi, bu yetkinin hukuka, eşitlik ilkesine ve kamu yararına uygun olup olmadığı ile sınırlıdır.Bir başka deyişle; idarelerin işlem tesis ederken Anayasa ve yasalarla çizilen çerçeve içinde takdir hakkına sahip oldukları açık ise de, bu takdir hakkı, serbestçe ve keyfi şekilde kullanılanabilecek bir durumu ifade etmeyip, kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından hukuka uygun olarak temellendirilmiş olgularla desteklenmelidir.Yukarıda yer alan hükümlerden de anlaşıldığı üzere; idarenin takdir yetkisi kapsamında ilan edilen herhangi bir akademik kadroya başvuran ve jüri değerlendirmesi sonucunda ataması olumlu görülen adaylar arasından söz konusu kadro için en uygun adayın tercihi konusunda yasaların tanıdığı serbesti çerçevesinde tercihte bulunabileceği tartışmasız olup; uyuşmazlıkta, bu takdir yetkisinin öncelikle ilgili mevzuatta belirlenen sınırlar çerçevesinde, 2547 sayılı Kanun'un öngördüğü amaçlar doğrultusunda ve objektif kriterlere dayanılarak ve bu suretle takdir yetkisinin hukuka uygun olarak kullanılması gerekmektedir.Uyuşmazlığın çözümü, hukuk bilgisi dışında teknik ve özel bir değerlendirme gerektirmesi hasebiyle Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup; hazırlanan raporda, Gazi Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Anabilim Dalı için ilan edilen bir adet doçent kadrosu için başvuran davacı ve anılan kadroya atanan aday hakkında "Güneş enerjisi alanında çalışmaları olmak" koşulu ve Gazi Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Akademik Atanma ve Yükseltme Kriterlerine göre karşılaştırma yapıldığı, bu karşılaştırmayı yapmak için adayların akademik çalışmalarının incelendiği, Gazi Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Akademik Atanma ve Yükseltme Kriterleri uyarınca oluşturulan tabloya göre değerlendirme yapıldığı görülmektedir.Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden de anlaşıldığı üzere; üniversiteler bünyesinde ilan edilen öğretim üyesi kadrolarına yapılacak atamalarda; anılan kadroya başvuracak adaylar arasından, kadronun ilan edildiği alan ve alanın ihtiyaçları dikkate alınmak suretiyle, akademik ve bilimsel yeterlilik yönünden en yetkin ve donanımlı adayın tespit edilmesi ve liyakat esasları doğrultusunda tespit edilen adayın atamasının yapılması akademik yükseltilme ve atama rejiminin nihai amacıdır. Zira; bilimin ve akademinin gelişerek ilerleyebilmesi, akademik personelin yeterli birikime sahip olması, sürekli gelişime açık olması, yaptığı akademik çalışmalarla bilime katkı sağlaması sayesinde mümkün olacaktır. Bu itibarla; üniversiteler bünyesinde ilan edilen akademik personel kadrolarına yapılacak atamalara yönelik yapılacak seçimlerde, adayların; çalışma alanları, çalışmaların niceliksel ve niteliksel yönü, çeşitliliği, alana sunduğu katkısı, orjinalliği, etki alanları, yayınların yayınlandığı mecraların bilimsel güvenirliği, alanla ilgili çalışma yapan bilim insanları ve çalışmaları üzerinde yarattığı etki gibi çok yönlü bir incelemeye tabi tutulması neticesinde ve liyakat ilkeleri uyarınca en uygun adayın atamasının yapılması gerektiği açıktır.Bu bağlamda; akademisyenlerce yapılan bilimsel ve akademik çalışmaların gerek nitelik gerekse nicelik itibariyle değerlendirilmesine yönelik değerlendirme parametreleri arasında yer alan; "akademik aktivite puanlama sisteminin" yukarıda ifade edilen bilimsellik, orjinallik, güvenirlik, etki alanı, alana katkısı vb. kriterler yönünden dikkate alınması gerektiği yadsınamaz.Somut olayda; bilirkişilerce yapılan değerlendirmede kullanılan kriterlerin; ilan edilen kadro için belirlenen özel şarta yönelik çalışmalar ile Gazi Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Akademik Atanma ve Yükseltme Kriterleri uyarınca ikincil bir karşılaştırmaya yönelik olduğu görülmekle birlikte; Mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi raporunun yanında, uyuşmazlığa konu kadroya başvuran adayların akademik puanlarının da incelenmesi suretiyle değerlendirme yapılmasının, -yukarıda ayrıntısına yer verilen akademik yükseltilme ve atama rejiminin nihai amacına ulaşılması için- gerekli olduğu değerlendirildiğinden; bilirkişi raporunda -ve/veya- raporun yanında davacı ve kadroya atanan Doç. Dr. ...'nin akademik puanlarının değerlendirilerek bir karşılaştırma yapılmadan verilen eksik inceleme ve araştırmaya dayalı Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmadığından, eksik incelemeye dayalı Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf kanun yolu başvurusunun reddine ilişkin bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.