tempra erkilet yıllı fiat bulvarı kocasinan hitap arkadan model fiilden

Anahtar kelimeler: Tempra Erkilet Yıllı Fiat Bulvarı Kocasinan Hitap Arkadan Model Fiilden

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

T.C.

KAYSERİ

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR

ESAS NO

: ...

KARAR NO

: ...

HAKİM

: ... ...

KATİP

: ... ...

DAVACI

:...

VEKİLİ

: Av. ...

Av....

DAVALI

: 1- ....

VEKİLİ

: Av....

DAVALI

: 2- ....

DAVA

: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: ...

KARAR TARİHİ

:...

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

: ...

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili ...'ın █████/2024 tarihinde 10.25 sıralarında, kendi adına kayıtlı olan ve yine kendi sevk ve idaresindeki ... plakalı FIAT Marka Tempra Sx-ak Model 1996 model yıllı aracı ile Kayseri ili Kocasinan ilçesi Erkilet Bulvarı üzerinde kendisine hitap eden trafik ışığında beklemekte iken; davalı ...'ın işleteni ve yine ... sevk ve idaresindeki ...plakalı araç arkadan gelerek müvekkili ...'ın ... plakalı aracına çarptığını, çarpmanın etkisiyle bu araçta (...) fazlaca hasar meydana geldiğini, davalı ... 'ın ...plakalı aracın işleteni ve kaza anındaki sürücüsü; diğer davalı ...'nin ise ...'a ait aracın ZMMS poliçesini tanzim eden sigorta olduğunu, aracın piyasa bedelinin 235.000 TL olduğu, araçtaki hasar miktarının 180.300 TL olduğu ve sovtaj bedelinin de 55.000 TL olduğunu, ancak müvekkilinin, aracın hurda halini ancak ve ancak 53.000 TL gibi bir bedel ile zorlanarak bir üçüncü kişiye satabildiğini beyanla bilirkişi raporundan sonra bedel artırım dilekçesi sunulmak üzere 500 TL pert bedelinden oluşan maddi tazminatın işbu belirsiz alacak davası ile beraber haksız fiil tarihinden (█████/2024) itibaren işletilecek reeskont avans faizi ile beraber davalı ... ile davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsiline, (sigorta şirketinin rizikonun gerçekleştiği tarihteki genel şartlar uyarınca belirlenen poliçe limitleri ile sorumlu tutulmasına), 1.000 TL araç mahrumiyeti tazminatı bedelinin haksız fiil tarihinden (█████/2024) itibaren işletilecek avans faizi ile beraber ...'dan tahsiline, dava açılmadan önce yapılan eksper masrafı (2.500 TL) ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan alınarak taraflarına verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; belirsiz alacak davasının menfaat yokluğu nedeni ile reddi gerektiğini, yetki itirazlarının olduğunu, davanın İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesini, şirket tarafından yaptırılan ekspertiz incelemesi neticesinde davacının aracının raiç bedelinin 140,000.00 TL olduğu; sovtaj bedelinin 78,500,00 TL olduğu ve tazminat bedelinin 61.500,00 TL olduğunun tespit edildiğini, ancak davacı ile herhangi bir anlaşmaya varılamadığını, faiz yönünden itirazlarının olduğunu, sadece yasal faizin istenebileceğini beyanla davanın reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

... plakalı aracın ve ...plakalı aracın kayıt maliklerinin kim olduğuna dair ilgili kayıt ve belgeler Uyap sistemi üzerinden dosya arasına alınmıştır.

Kayseri Emniyet Müdürlüğü Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak █████/2024 günü, ... plakalı aracın ve ...plakalı aracın arasında yaşanan kazaya ilişkin; görüntü, fotoğraf, mobese kamerası kaydı, trafik kaza tespit tutanağı vs. olup olmadığı hususlarında araştırma yapılmıştır.

Koru Sigorta A.Ş'ye müzekkere yazılarak ... plakalı aracın ve ...plakalı aracın █████/2024 tarihli trafik kazasından dolayı açılan hasar dosyası ve poliçe örneği celp edilmiş, incelenmesinde, ...plakalı aracın █████/2024 başlangıç ve █████/2025 bitiş tarihli ZMMS ile sigortalandığı görülmüştür.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak ... plakalı aracın trafiğe çıktığı tarihten bu yana tramer kayıtları ve ilgili belgeleri celp edilmiştir.

Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi ... █████/2025 tarihli raporunda özetle;

-...plaka sayılı araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki araç ile günün gündüz vakti, görüşün açık olduğu yol üzerinde seyri esnasında, yola gereken dikkat ve özeni vermesi, seyrini müteyakkız sürdürmesi, aracının hızını mahal şartlarına uydurması ve karşılaşmış olduğu kavşağın kendi seyir istikametine göre yaşanan trafik yoğunluğunu dikkate almaksızın katılış yaptığı ve kurallara uygun şekilde beklemekte olan dava konusu araca arkadan çarpmak suretiyle sebebiyet verdiği olayda asli ve tam kusurlu olduğu;

- ... plakalı araç sürücüsü ...'ın ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir olmadığından kusurunun olmadığı,

- Dava konusu hasar dolayısıyla ... plaka sayılı araçta meydana gelen hasar miktarının eksper ön değerlendirmesine göre 180.300,00 TL olduğu, gerek tespit edilen rakamın hasar onarım çalışmalarında artacak olma ihtimalinin yüksekliği, gerekse hasarlı haldeki sovtaj bedeli değerlendirildiğinde, araç rayiç bedeli ile kıyaslandığında onarımının ekonomik olmadığı, Pert (total) işlemi uygulanmasının uygun olduğu,

- Dava konusu aracı kullanamamaktan doğan mahrumiyet bedelinin emsal araç açısından kaza tarihinde günlük 750 TL (araç model yılı ve hasar tarihine göre kiralama bedeli) olacağı, kaza olmasaydı dahi davacı tarafından yapılması gereken amortisman, yakıt vb. zorunlu gider kalemlerinin (kaza tarihinde 50 TL) haricinde 700 TL günlük araç kiralama bedelinin oluştuğu bu süreçte Gerçek Araç Mahrumiyet Zararının 7.000,00 TL olduğu yönünde değerlendirme yapılmıştır. Rapordan birer suret taraflara tebliğ edildiği rapora karşı davalı ...Ş vekilinin itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.

Davacı vekilinin █████/2025 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu, harcını tamamladığı, ıslah dilekçesinin davalılara tebliğ edildiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:

Dava, trafik kazası nedeni ile meydana gelen araç pert bedeli ve kullanılmaması sebebiyle uğranılan ikame araç zararının tazmini istemi ile açılan tazminat davasıdır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir.

6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri itibarı ile 7251 sayılı Kanun'la değişik 6102 Türk Ticaret Kanunu'nun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.

Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar anlaşmaya varamadıkları görülmüştür.

Tarafların anlaşamadıkları hususların

█████/2024 tarihinde ... plakalı araç ile ...plakalı araç arasında meydana gelen kazada kim ya da kimlerin ne oranda kusurlu olduğu, kaza sebebiyle davacının ... plakalı aracında meydana gelen pert bedeli ve ikame araç zararı hususlarının olduğu, tespit edildi.

Kusur ön sorununun değerlendirmesinde;

Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi ... █████/2025 tarihli raporunda özetle;

- ... plakalı araç sürücüsü ...'ın ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir olmadığından kusurunun olmadığı bildirilmiştir.

Bu rapor, dosya kapsamındaki trafik kaza tespit tutanağı, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu, hüküm vermeye ve denetime elverişli olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.

Araç hasar zararına dair değerlendirmede;

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasına göre; trafik kazasında zarar gören aracın gerçek hasar zararından zarar verenin aracını zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalayan sigorta şirketi de zarar veren ile birlikte sorumludur.

Mahkememizce görevlendirilen bilirkişiler tarafından düzenlenen raporda özetle;" Dava konusu hasar dolayısıyla ... plaka sayılı araçta meydana gelen hasar miktarının eksper ön değerlendirmesine göre 180.300,00 TL olduğu, gerek tespit edilen rakamın hasar onarım çalışmalarında artacak olma ihtimalinin yüksekliği, gerekse hasarlı haldeki sovtaj bedeli değerlendirildiğinde, araç rayiç bedeli ile kıyaslandığında onarımının ekonomik olmadığı, Pert (total) işlemi uygulanmasının uygun olduğu,

- Dava konusu ... plaka sayılı aracın █████/2024 tar fasa rayiç değerinin 235.000,00 TL olduğu, 53.000,00 TL sovtaj bedeli düşüldükten sonra kusur oranına göre Davacının gerçek zararının Araç Hasar Fark Bedelinin 182.000,00 TL olduğu, Kusur Oranında Bakiye Araç (Hasar) Bedelinin ise 182.000,00 TL olduğu değerlendirildiği bildirilmiştir. Bu rapordaki tespit, dosya kapsamındaki kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.

İkame araç (araç mahrumiyet, araç kiralama) zararına dair değerlendirmede;

Hasar gören aracın onarım süresi boyunca kullanılamaması ya da işletilememesi sebebiyle ortaya çıkan zarar, ticari araçlarda (taksi, otobüs, servis, minibüs ve diğer ticari araçlar) "Ticari Kazanç Kaybı Tazminatı"nın konusunu oluşturmaktadır.

Onarım süresince kullanılamayan araçlardan dolayı kazada kusuru bulunan araç sahibi ve sürücüsü müteselsil olarak sorumludur. Trafik kazası sebebiyle hasar gören aracın onarım süresince çalıştırılamaması sebebiyle oluşan "kazanç kaybı", "araç mahrumiyet zararı" başka bir anlatımla "ikame araç zararı" trafik sigortası kuvertürü dışında kalmaktadır.

Borçlar Hukukuna göre, bir şeyin kısmen hasar görmesinden veya kullanılamamasından dolayı oluşacak olan zarar, buna neden olan kişilerden talep edilebilmektedir.

Araç, trafik kazası sonucunda zarar görmüş ise, onarım süresince kullanılamayacağından, aracın kullanış amacına göre, mahrumiyet zararı belirlenmelidir. Eğer, uğranılan zarara ilişkin yeterince delil sunulamıyorsa, Türk Borçlar Kanunu'nun 50/2. maddesi gereği, hakkaniyete uygun bir bedel tayin ve takdir edilmeli, sonucuna göre karar verilmelidir.

Yargıtay kararlarında da açıkça belirtildiği üzere, ticari araç kazanç kaybı için sigortanın sorumluluğuna gidilememektedir. Ticari kazanç kaybı karşı tarafın trafik sigortalarından talep edilemez. Ticari kazanç kaybı kazada kusuru bulunan diğer aracın ruhsat sahibinden veya sürücüsünden talep edilebilir. Kazada kusursuz olmak şart değildir. Kusurun tamamı ticari araç sahibinde olmadığı sürece talepte bulunulabilir.

Mahkememizce görevlendirilen bilirkişilerce verilen raporda özetle; " Dava konusu aracı kullanamamaktan doğan mahrumiyet bedelinin emsal araç açısından kaza tarihinde günlük 750 TL (araç model yılı ve hasar tarihine göre kiralama bedeli) olacağı, kaza olmasaydı dahi davacı tarafından yapılması gereken amortisman, yakıt vb. zorunlu gider kalemlerinin (kaza tarihinde 50 TL) haricinde 700 TL günlük araç kiralama bedelinin oluştuğu bu süreçte Gerçek Araç Mahrumiyet Zararının 7.000,00 TL olduğu " yönünde görüş ve kanaatlerini bildirilmiştir. Bu rapordaki tespit, dosya kapsamındaki kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.

Gerçek kişi davalıların ve davalı ... şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartları'nın, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.

Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen hasar zararı ile araç değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin █████/2013 tarih ve █████████ Esas, ██████████ Karar). Kaldı ki █████/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre araç değer kaybı, maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır.

Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince haksız bir eylem sonucunda zarara uğrayan kimse, uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir.

Haksız fiil, kişinin diğer kişilerin hukuken korunan haklarına zarar verici nitelikteki hukuka aykırı eylemleridir. Haksız fiil kavramındaki "haksız" ifadesi hukuka aykırılık anlamını taşımaktadır. Burada esasen haksız denilmesiyle kastedilen, hukuk düzeni tarafından korunan davranışların ihlalidir. Fiilin haksızlığı, hukuka aykırılık durumudur. Bir kişi, hukuk düzeni tarafından zarar meydana gelmesini önlemek amacıyla konulan kuralları, emirleri ihlal ettiği takdirde hukuka aykırılık durumu oluşmaktadır. Haksız fiilden söz edebilmek için öncelikle fiil unsurunun varlığı gerekmektedir. Haksızlığı doğuran fiil, icrai bir harekette bulunmak şeklinde olabileceği gibi, ihmali bir davranış göstermekle de işlenebilir. Haksız fiilin oluşması için işlenen fiilin hukuk düzenince konulan emredici hükümlerin ihlali sonucunu doğurması gerekir. Bu durumda işlenen fiil, hukuka aykırı bir fiil olmalıdır.

Somut uyuşmazlıkta davacının araç pert bedeli zararından tüm davalılar sorumludur.

Yine az yukarıda değinildiği üzere ikame araç zararı, dolaylı bir zarar olup, yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre araç mahrumiyet (ikame araç) zararı için sigorta şirketinin sorumluluğuna gidilemez ve karşı tarafın trafik sigortacısı olan sigorta şirketinden talep edilemez. Eldeki davada ikame araç zararından haksız fiil hükümlerine göre sadece araç işleteni ve sürücüsü olan davalıların sorumlu olduğu değerlendirilmiştir. Dava dilekçesindeki araç mahrumiyet zararının tazminin sadece araç işleteni ve sürücüsü olan davalıdan talep edildiği, sigorta şirketinden ise talep edilmediği görülmüştür.

Bedel arttırım (ıslah) talebi, Temerrüt tarihine ve faize ilişkin değerlendirmede;

Davacı vekilinin █████/2025 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu, harcını tamamladığı, ıslah dilekçesinin davalıların vekillerine tebliğ edildiği görülmüştür.

2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde, sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel sartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluslarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.

Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartları'nın B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, böyle bir başvurunun yapılmaması halinde ise dava tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrüt faizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir.

Davalı gerçek kişiler yönünden ise 6098 sayılı TBK'nun 117/2. maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir.

Anılan açıklamalar uyarınca davalı ... şirketinin █████/2025 tarih itibari ile temerrüte düşürüldüğü tespit olunmakla, davalı ... yönünden bu tarihten başlatılmıştır. Diğer davalı yönünden ise temerrüt tarihi █████/2024 olay tarihi kabul edilmiştir.

Dava ve talep arttırım dilekçelerinde yasal faiz talep edilmiş olup, talep edilen faiz türünün somut dosya kapsamına uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Yargılama sonunda tüm dosya kapsamına göre;

Davacının pert bedeline ilişkin davasının KABULÜ ile, 180.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, alacağın davalı ... yönünden █████/2025 tarihinden, davalı ... yönünden ise kaza tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, davacının davalı ...'a karşı ikame araç bedeline ilişkin davasının KABULÜ ile, 7.000,00 TL'nin davalı ...''dan alınarak davacıya verilmesine, alacağa kaza tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenler ile;

1-Davacının pert bedeline ilişkin davasının KABULÜ ile, 180.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, alacağın davalı ... yönünden █████/2025 tarihinden, davalı ... yönünden ise kaza tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

2-Davacının davalı ...'a karşı ikame araç bedeline ilişkin davasının KABULÜ ile, 7.000,00 TL'nin davalı ...''dan alınarak davacıya verilmesine, alacağa kaza tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması alınması gerekli 12.773,97-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 615,40-TL ve ıslah harcı 3.167,88-TL 'nin mahsubu ile eksik 8.990,69-TL harcın (davalı ...'nin 8.654,14-TL'lik kısmı ile sınırlı sorumlu olması kaydı ile) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) davalı ...Ş'den alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

5-Davacı tarafından yapılan 615,40-TL başvurma harcı, 615,40-TL peşin harç, 3.167,88-TL ıslah harcı, 1.002,50-TL posta ücreti ve 4.500,00-TL olmak üzere toplam 5.502,50-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

6-Davalılar tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

7-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap edilen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,

8-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,

9-Kararın mahiyeti gereği davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,

10-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,

Dair, davacı vekilinin, davalı ... ve davalı ... vekilinin, yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır