avadan cinsli krediye kain tarsus tapunun bam köyünde tarla ekspertiz

Anahtar kelimeler: Avadan Cinsli Krediye Kain Tarsus Tapunun Bam Köyünde Tarla Ekspertiz

T.C.

İSTANBUL BAM

17. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2022

NUMARASI

: ████████ Esas, █████████ Karar

DAVANIN KONUSU

: TAZMİNAT

KARAR TARİHİ

: █████/2025

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... isimli kişinin, müvekkilinin Tarsus şubesine başvurarak tarla alımı için tarım kredisi kullanmak istediğini bildirmesi üzerine taşınmazların krediye esas olabilecek değerlerinin tespiti sürecini başlattığını ve davalıdan ekspertiz incelemesi talebinde bulunduğunu, davalının hazırladığı ekspertiz raporlarında; Mersin ili Tarsus ilçesi, Avadan köyünde kain ve tapunun ... parsel numarasında kayıtlı tarla cinsli taşınmazın piyasa değerinin 2.975.000 TL ve acil satış değerinin 2.600.000 TL, Mersin ili, Tarsus ilçesi, Beylice köyünde kain ve tapunun ... parsel numarasında kayıtlı tarla cinsli taşınmazın piyasa değerinin 240.000 TL ve acil satış değerinin 210.000 TL olarak belirlendiğini, ekspertiz işleminin davalı tarafından tamamlanması, ekspertiz raporlarının sunulması ve de dava dışı ...'le müvekkilinin Tarsus Şubesi arasında 13.09.2011 tarihli 2.000.000 TL bedelli Genel Kredi Sözleşmesinin imzalanmasından sonra davalı ... ... Değerleme A.Ş.'nin düzenlediği ekspertiz raporları esas alınmak suretiyle; Mersin ili, Tarsus ilçesi, Avadan köyünde kain ve tapunun ... parsel numarasında kayıtlı tarla cinsli taşınmaz, Tarsus Tapu Sicil Müdürlüğünün 14.09.2011 tarih ve ... yevmiye sayılı işlemiyle 2.800.000 TL. bedelle, Mersin ili, Tarsus ilçesi, Beylice köyünde kain ve tapunun ... parsel numarasında kayıtlı tarla cinsli taşınmaz, Tarsus Tapu Sicil Müdürlüğünün 14.09.2011 tarih ve 16643 yevmiye sayılı işlemiyle 200.000 TL bedelle ipotek edildiğini, kredinin geri dönüşü yeterli teminat altına alındığını ve dava dışı ...'e 14.09.2011 tarihinde 1.363.000 TL tarla alım kredisi kullandırıldığını, ...'in kredi geri ödemesini yapmaması nedeniyle kredi hesabının kat edilmesini müteakip yasal takip işlemlerinin başlatıldığını ve Mersin 6. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasından kambiyo senetlerine özgü haciz takibi ve ayrıca Mersin 6.İcra Müdürlüğünün... sayılı dosyasından da ipoteğin paraya çevrilmesi yollu icra takipleri başlatıldığını, Mersin 6. İcra Müdürlüğünün... numarasında kayıtlı ipoteğin paraya çevrilmesi yollu takibe konu teşkil eden ipotekli taşınmazların, satışa esas olmak üzere kıymet takdirleri yaptırıldığını ve İcra Müdürlüğünce yaptırılan bu kıymet takdirleri sonucu verilen bilirkişi raporunda; Mersin ili, Tarsus ilçesi, Avadan köyünde kain ve tapunun ... parsel numarasında kayıtlı tarla cinsli taşınmaza 198.360 TL, Mersin ili, Tarsus ilçesi, Beylice köyünde kain ve tapunun ... parsel numarasında kayıtlı tarla cinsli taşınmaza 28.840 TL değer belirlendiğini, tespit edilen bu değerlerin davalının yaptırmış olduğu ekspertiz raporundan az olması nedeniyle davalıdan durumun izahının istenildiğini ve aynı zamanda davalının raporları da eklenmek suretiyle ... Değerleme A.Ş.'den ekspertiz incelemesi talep edildiğini, işbu şirket raporunda; Avadan köyünde kain ve tapunun ... parsel numarasında kayıtlı tarla cinsli taşınmazın acil satış değeri 600.000 TL, Beylice köyünde kain ve tapunun ... parsel numarasında kayıtlı tarla cinsli taşınmazın acil satış değerinin de 27.000 TL olarak bildirildiğini ve ayrıca davalı ... ... Değerleme A.Ş. tarafından düzenlenen raporların, gerçek ve fiili durumla ilgisinin bulunmadığını ve de ipoteğe konu taşınmazların olmadığını ve başka yerlerin değer tespitlerinin yapıldığının rapor edildiğini, daha sonra davalının Avadan köyü ... parsel sayılı taşınmazın için ikinci raporunu verdiğini ve █████/2014 tarihli bu raporda, taşınmazın acil satış değerinin 2.600.000 TL değil, 560.000 TL olduğunu açıkladığını, ipoteğin paraya çevrilmesi yollu icra takibinde, icra satışları kesinleşen kıymet takdir raporlarındaki değerler üzerinden yapıldığını ve takibe konu alacağın sadece 463.000 TL'lik kısmının tahsil edilebildiğini ve tahsil edilen tutar tenzil olunduktan sonra, Mersin 6.İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasında 2.072.275,67 TL üzerinden Aciz Belgesine bağlanılmak zorunda kalındığını, müvekkili bankaca, kredi öncesi süreçle ilgili olarak davalı çalışanı/Eksper Fikret ...'in de aralarında bulunduğu sorumlular hakkında Tarsus C.Başsavcılığının ██████████ Soruşturma numaralı dosyasıyla suç duyurusunda bulunulduğunu ve savcılıkça düzenlenen 08.02.2013 tarih ve ████████ Esas, ███████ nolu iddianamesiyle Tarsus 1. Ağır Ceza Mahkemesinde kamu davası açıldığını, faaliyet konusu itibarı ile SPK denetimine ve lisansına tabi olan davalının, hem Türk Ticaret Kanunu, hem Türk Borçlar Kanunu ve hem de faaliyet esaslarını düzenleyen normlar nedeniyle, sözleşmeden kaynaklanan özen yükümlülüğünü en geniş anlamda yerine getirmekle sorumlu olmasına rağmen, bu yükümlülüğünü fahiş biçimde ihlal ettiğini ve müvekkili bankanın zararına sebebiyet verdiğinin açıkça ortada olduğunu, davalının yasal düzenlemelere ve sözleşmeye aykırılığı nedeniyle, tahsis edilmemesi gereken bir kredinin verilmesine sebebiyetleri nedeniyle maruz kalınan zararın giderilmesi için Üsküdar 6. Noterliğinden keşide edilen 20.10.2014 tarih ve 78180 sayılı ihtamameye konu taleplerin karşılanmadığını, davalı ... Sigorta Şirketinin, davalının hazırladığı değerleme raporlarında gerçeğe aykırı bir değer takdiri yapılması ya da değeri etkileyecek bir bilginin verilmemesinden ötürü doğacak zararlar nedeniyle, üçüncü kişiler tarafından kendisine karşı ileri sürülecek tazminat taleplerinin sonuçlarına karşı Mesleki Sorumluluk Sigorta Poliçesini düzenlediğini, anılan poliçenin 03.04.2011 - 03.04 2012 tarihleri arasındaki sürede verilecek zararları olay başına 500.000 TL bedelle teminat altına aldığını, poliçede öngörülen 30.000 TL'lik muafiyet tenzil edildiğinde, davalı ... A.Ş.nin, davalının müvekkili bankaya verdiği zararın 470.000 TL'lik kısmından dolayı sorumluluğunun bulunduğunu, müvekkili banka tarafından davalı ... Sigorta Şirketine taahhütlü olarak gönderilen 20.03.2012 tarihli yazıyla bildirildiğini belirterek, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; 2.072.275,67 TL'nin, (davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden poliçe limiti olan 470.000 TL ile sınırlı olmak üzere) dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... ... Değerleme A.Ş. vekili Mahkememize verdiği cevap dilekçesi ile; davacının davasının haksız ve mesnetsiz olduğunu, davanın konusunun TBK.nın 116. maddesi uyarınca yardımcı kişilerin fiillerinden sorumluluk olduğunu, borçlunun yardımcı kişilerden dolayı sorumluluk şartlarının; borçlu ile zarar gören arasında bir borç ilişkisi olması, borçlunun borcun ifasını veya hakkın kullanılmasını yardımcı kişiye bırakmış olması, borcun ifasını veya hakkın kullanılmasını yardımcı kişiye bırakılmasının caiz olması, yardımcı kişinin alacaklıya işi yürüttüğü sırada bir zarar vermesi, yardımcı kişinin davranışının borçluya farazi bir kusur olarak yükletilebilmesi, zarar ve uygun bir illiyet bağının bulunması gerektiğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin, █████/2011 tarihli Ekspertiz Hizmet Sözleşmesi olduğunu, işbu sözleşme içeriği incelendiğinde anlaşılacağı gibi, sözleşmenin davacı bankanın hazırladığı tip sözleşme mahiyetinde, herhangi bir mevzuata tabi olmayan, sadece davacının istekleri doğrultusunda, davacının istediği şablonda ve davacının istediği maliyette değerleme hizmeti verilmesi istemlerini içeren bir akit olduğunu, sözleşmenin hiçbir yerinde hazırlanan raporların SPK mevzuatına uygun olacağı, bu mevzuat çerçevesinde, zemin etüdü, alan tesbiti için uzman yardımı ve özel ekipman kullanılacağına ilişkin bir düzenleme bulunmadığını, bu istemlerin hepsinin ayrı maliyet gerektirdiğini, tüm bankalar gibi, davacı banka da bu maliyetten kaçmak için, SPK mevzuatına uygun rapor düzenlenmesini istemediğini, T.C. Başbakanlık Sermaye Piyasası Kurulunun 36231672-415.99-691 sayılı 10.12.2013 tarihli yazısında, 'bankalar nezdinde tüketici konut kredileri için düzenlenmiş olan değerleme raporlarının Seri:VIlI, No:35 Sermaye Mevzuatı çerçevesinde ... Değerleme Hizmeti Verecek Şirketler İle Bu şirketlerin Kurulca Listeye alınmasına İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ kapsamına girmediğinin açık ve net olarak belirtildiğini, işbu sözleşme kapsamında, bankanın beklediği hizmetin, taşınmazın banka kriterleri çerçevesinde rayicinin belirlenmesi olduğunu, SPK mevzuatı çerçevesinde değerleme hizmeti talep edilmediğini, hatta bankanın son fıkradan da anlaşılacağı gibi, çoğunlukla resmi belgelere dahi itibar etmediğini, gösterilen yerin değerlenmesini talep ettiğini, bu sözleşme kapsamında, eksperlerden, yer tespiti yapması da istenmediğini, dava konusu olayın davacının belirttiği şekilde gerçekleşmediğini, dava dışı banka müşterisi ...'in satın alacağı taşınmazı için, müvekkili şirkete anılan sözleşme çerçevesinde değerleme yapması için 22 Ağustos 2011 tarihli, Tarsus şubesinin yetkili müdürü ...'dan "6286007-Mobis numaralı ...'in satın alacağı Avadan köyündeki ... parselde kayıtlı 165.300 m2'lik tarla vasıflı ... adına kayıtlı arazinin ekspertizinin yapılarak gönderilmesini rica ederim." içerikli e-posta mesajı tebellüğ edildiğini, işbu mesaj üzerine mutad olarak yapıldığı üzere, davalı şirketin Mersin Eksperi bilgilendirilerek, bankanın yerel bilirkişi olarak atadığı ve irtibat kurulmasını istediği ... adlı kişi belirtilen numaradan arandığını, sözleşme uyarınca belediye ve diğer resmi mercilerden gerekli evraklar temin edildiğini ve bu kişinin gösterdiği taşınmaz değerlenerek rapor haline getirildiğini, daha sonra davacı tarafından ... adlı müşterilerinin Van depremi sırasında öldüğünü ve anılan tarla için tahsis edilen kredinin kat edildiğinin bildirildiğini, yapılan araştırmada şahsın ölmediğini, kendisini ölmüş gibi nüfustan düşürdüğünü, sahte ölüm belgesi ile işlem yaptığının anlaşıldığını, olayın savcılığa intikal etmesi üzerine, kredi müşterisi ..., onun akrabası olduğu anlaşılan, banka tarafından yerel bilirkişi olarak atanan ..., Bankanın Tarım Müşteri İlişkileri Yöneticisi ..., yine banka çalışanı (...'in imam nikahlı eşi) Özlem ..., ... ve müvekkili şirket eksperi Fikret ... hakkında TCK.m.158/1-f, 37/1, 53 uyarınca bilişim sistemleri banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçlaması ile Tarsus 1. Ağır Ceza Mahkemesinde ███████ E. sayılı dosya ile dava açıldığını, yapılan yargılamada ... adlı şahsın, tüm dolandırıcılık faaliyetini organize ettiğini, imzaların sahte olduğunu, taşınmaz maliklerin, kredi miktarına itiraz ederek bu kadar paraya satış yapmadıklarının belirttiğini, dava sonunda müvekkili şirket eksperi Fikret ...'in suçsuz bulunarak beraat ettiğini, bankanın yerel bilirkişi olarak görevlendirdiği ...ve ...'in mahkum olduğunu, dava konusu olayın TBK m.116 kapsamında yardımcı kişilerden sorumluluk hükümleri çerçevesinde değerlendirileceğini, müvekkilinin çalışanı dava dışı Fikret ...'in "İfa Yardımcısı", davacı bankanın yer göstermek için görevlendirdiği yerel bilirkişi ...'inde "Kullanma Yardımcısı" olduğunu, taraflar arasındaki sözleşme, değerleme standartlarını SPK mevzuatının değil, davacı bankanın belirlediği nev'i şahsına münhasır bir sözleşme olduğunu, davacının görevlendirdiği, kullanım yardımcısı ...'in, tüm dolandırıcılık eylimini organize ederek gerçekleştirdiğini, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermediğinin, Tarsus 1. Ağır Ceza Mahkemesi kararı ile sabit olduğunu, dolayısıyla müvekkili şirket ile zarar doğurucu olay arasındaki uygun illiyet bağının, davacının ağır kusuru ile kesildiğini, davacı bankanın kendi kredi iç yönetmeliğine de aykırı davrandığını, Kredi müşterisi ...'in türkçe bilmediğini ve okuma yazmasının olmadığının ceza yargılaması sırasında ortaya çıktığını, kredi sözleşmesinin okuma yazma bilmeyenlere özgü usülde yapılmasının yasal zorunluluk olduğunu, işbu yasal zorunluluğa uymamanın yaptırımının, işlemin en baştan itibaren mutlak butlan ile batıl olması olduğunu, batıl bir sözleşmeye dayanarak, zarar gördüğü iddiasının ise açıkça MK.nın 2. maddesi uyarınca kötüniyetin göstergesi olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta Şirketi vekili Mahkememize verdiği cevap dilekçesi ile; davacı, dava dışı ...'e kredi verdiğini, bu krediyi vermeden önce teminat olarak gösterilen 2 adet ... üzerinde değerleme incelemesi yapılması için müvekkili şirket sigortalısı ... ... Değerleme A.Ş.'ye başvurduğunu, sigortalı ... şirketinin █████/2011 tarih, ...-1108171 numaralı raporu ile ... parsel için piyasa değerinin 2.975.000 TL, acil satış değerinin 2.600.000 TL, █████/2011 tarihli, ...-1108069 numaralı raporu ile ... parsel için piyasa değerinin 247.000 TL, acil satış değerinin 210.000 TL olmak üzere piyasa değeri için toplam 3.222.000 TL, acil satış değeri için toplam 2.621.000 TL değer biçtiğini, davacı tarafından bu gayrimenkuller üzerine toplam 3.000.000 TL bedelli ipotek tesis edildiğini, dava dışı ...'e 2.000.000 TL kredi kullandırıldığını, hiçbir şekilde davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla bir an için mahkemece sigortalı ...'in kusurlu olduğu düşünülse dahi, uyuşmazlık konusu ... değerleme raporu nedeniyle oluştuğu iddia edilen zararın, poliçe ve TTK uyarınca teminatı dışında olduğunu, davacı bankanın batık kredisi ile ilgili yaptığı araştırmalar neticesinde dava dışı ..., krediyi veren şubenin tarım kredileri sorumlusu ..., şubede bir sigorta şirketi temsilcisi olarak bulunan Özlem ..., uyuşmazlık konusu gayrimenkulleri değerleyen Fikret ... hakkında Tarsus Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde şikayet dilekçesi verdiğini, savcılık tarafından da ██████████ soruşturma nolu dosyadan iddianame düzenlendiğini, Tarsus 1. Ağır Ceza Mahkemesinin ███████ E. sayılı dosya ile görülen davada uyuşmazlık konusu gayrimenkulleri değerleyen Fikret ...'in kasten bu dolandırıcılık suçuna iştirak ettiği yönünde karar verilmesi halinde poliçe ve TTK uyarınca işbu uyuşmazlık konusu talep teminat dışı kalacağını, poliçenin “İstisnalar” başlıklı 5. maddesinin “U” bendi uyarınca “Sigortalının veya çalışanlarının kasten sebep oldukları ve/veya suç teşkil eden hareketleri sonucunda doğan tazminat talepleri” teminat dışı olduğunu, Tarsus 1. Ağır Ceza Mahkemesinin ███████ E. sayılı dosyadan uyuşmazlık konusu gayrimenkulleri değerleyen Fikret ... hakkında çıkacak kararın işbu dava konusu talebin poliçe teminatına girip girmediği hususunda belirleyici olduğundan, söz konusu ceza dosyasının kesinleşmesinin bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini, Poliçenin "İstisnalar" başlıklı 5.maddesinin "İ" bendi uyarınca, "Poliçede belirtilen mesleki faaliyette ilişkin yasal düzenlemelere uyulmaması dolayısıyla oluşan zararlara ilişkin tazminat talepleri" teminat dışı olduğunu, davacı uğramış olduğu zararı belgeleri ile ispatlayamadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, hiçbir şekilde davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, uyuşmazlık konusu raporun içeriğinin hatalı olduğu düşünülecek olsa dahi bu durum davacının vermiş olduğu kredi ile krediye dayanak gösterilen teminatlar üzerindeki gözetim ve denetim yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığını, hiçbir şekilde davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, uyuşmazlık konusu ... değerleme raporunun bir an için gerçeğe aykırı düzenlendiği düşünülse dahi, davacı kendi kusurlu eylemi ile de uğramış olduğu iddia ettiği zarar miktarını arttırdığını, dava dışı kredi borçlusu ...'in okuma yazmasının olmadığını ve türkçe dahi bilmediğini, bu husus Tarsus 1. Ağır Ceza Mahkemesinin ███████ Esas sayılı dosya ve Mersin 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyada yapılan tespit ile de sabit olduğunu, davacının okuma yazması olmayan, Türkçe dahi konuşamayan birine yüksek miktarda kredi vermekle gözetim yükümlülüğünü başlı başına ihlal ettiğini, sadece o bölgenin yerlisi olma sıfatına sahip olan ...'in beraberinde gelen okuma yazması olmayan, Türke bilmeyen birine kredi verdiğini, kendi kusurlu eylemi ile zararın doğmasına sebebiyet verdiğini belirterek Tarsus 1. Ağır ceza Mahkemesinin ███████ Esas sayılı doyasının kesinleşmesinin bekletici mesele yapılmasını, davacının zarara uğradığını, uğramış olduğu zararın miktarını, sigortalı ...'in kusuru ile müvekkili şirketin poliçeden kaynaklı sorumluluğunu ispatlayamadığından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacı banka ile davalı ... ... Değerlendirme A.Ş. arasında █████/2011 tarihli ekspertiz hizmet sözleşmesi imzalandığı, davalı ... Sigorta şirketi tarafından diğer davalı ... Değerlendirme A.Ş. ile ilgili █████/2011-█████/2012 tarihlerini kapsayacak şekilde mesleki sorumluluk sigorta poliçesi düzenlediği, dava dışı ...'in davacı bankadan kredi kullanmak istemesi üzerine ipotek konulacak olan 2 adet taşınmazın değerinin tespitinin davacı banka tarafından davalı ... ... Değerlendirme A.Ş.'den aralarındaki sözleşme kapsamında talep edildiği, davalı ... ... Değerlendirme A.Ş. çalışanı Fikret ... tarafından düzenlenen, ... tarafından kontrol edilen ve... tarafından onaylanan █████/2011 tarihli rapor ile Tarsus ilçesi, Beylice Köyü, ... parsel sayılı taşınmazın piyasa değerinin 247.000 TL, acil satış değerinin 210.000 TL olarak tespit edildiği, Fikret ... tarafından düzenlenen, ... tarafından kontrol edilen ve .... tarafından onaylanan █████/2011 tarihli rapor ile Tarsus ilçesi, Avadan Köyü, ... parsel sayılı taşınmazın piyasa değerinin 2.975.000 TL, acil satış değerinin 2.600.000 TL olarak tespit edildiği, davacı bankanın Tarsus şubesi ile dava dışı ... arasında █████/2011 tarihli ve 2.000.000 TL bedelli genel kredi sözleşmesi imzalandığı, bu genel kredi sözleşmesine istinaden ...'e kredi kullandırıldığı ve değer tespiti yapılan taşınmazlara ipotek konulduğu, kredi ödemelerinin aksaması üzerine davacı banka tarafından kredi hesabının kat edildiği, Mersin 6. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapıldığı, Mersin 6. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında bonoya istinaden kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi yapıldığı, bu takip sonucunda █████/2014 tarihli 2.072.275,67 TL.lik borç ödemeden aciz vesikası düzenlendiği, davalı ... ... Değerlendirme A.Ş. tarafından hazırlanan değerleme raporlarında; ... Parselde bulunan taşınmaza ilişkin olarak; taşınmazın köy girişinde, Adana-Erdemli otoban yoluna cephe olduğu belirtilmiş, harita üzerinde konumu işaretlenmiş, kadastro paftasından yerin doğru olarak tespit edildiği ifade edilmiş ve sonuç itibariyle taşınmazın piyasa değerinin 2.975.000 TL olduğu ,... Parselde bulunan taşınmaza ilişkin olarak; harita üzerinde konumu işaretlenmiş, kadastro paftasından yerin doğru olarak tespit edildiği ifade edilmiş ve sonuç itibariyle taşınmazın piyasa değerinin 247.000 TL olduğu değerlendirildiği, bilirkişi heyetince ... parselde kain taşınmazın 24.08.2011 ve 11.08.2011 tarihi itibarıyla tam hisse değeri yuvarlatılmış olarak 762.000 TL olarak, ... parselde kain taşınmazın 24.08.2011 ve 11.08.2011 tarihi itibarıyla tam hisse değeri yuvarlatılmış olarak 77.000 TL olarak hesap edilmiştir. Buna göre bilirkişi heyetince belirlenen toplam değerin 762.000 TL + 77.000 TL = 839.000 TL olduğu, davalı şirket tarafından belirlenen toplam değerin ise 2.975.000 TL + 247.000 TL = 3.222.000 TL olduğu, davalı değerleme şirketinin bulduğu toplam 3.222.000 TL 'den taşınmazların gerçek değeri olan toplam 839.000 TL'nin çıkartılmasından sonra 2.383.000 TL fazla değer tespiti yapıldığının anlaşıldığı, davalı ... ... Değerleme A.Ş.'nin, davacı ile arasındaki Ekspertiz Hizmet Sözleşmesi kapsamında kendisinden beklenen özeni göstermediği, sözleşme ile üstlendiği edimleri gereği gibi ifa etmediği, belirlediği değerin gerçek değerin çok üzerinde olduğunun görüldüğü, bu nedenle davalı ... ... Değerleme A.Ş.nin davacının bu sebeple uğradığı zarardan sorumlu olduğu sonucuna ulaşıldığı, davalı şirket ekspertizinin tam kusurlu olduğu ve davalı ... ... Değerlendirme A.Ş.'nin çalışanının kusurundan dolayı Türk Borçlar Kanunun 116.maddesi ve taraflar arasındaki sözleşmenin 4. ve 6. maddeleri gereğince sorumlu olduğu, kusur ile zarar arasındaki uygun illiyet bağının kesilmesinin söz konusu olmadığı, davacı bankanın müterafik kusurunun bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak, davalı ... ... Değerlendirme A.Ş.'nin yardımcı kişinin fiilinden dolayı davacı bankaya karşı bankanın zararını gidermekle sorumlu olduğu, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin █████/2013 tarih ve ██████████ Esas, ██████████ Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere davacı bankanın zararının kredi alacağı bulunmak kaydıyla taşınmazların değerleme tarihindeki gerçek değeri ile davalının belirlediği değer arasındaki fark kadar olduğunun kabulü gerektiği, bilirkişi heyetince değerleme tarihine göre belirlenen toplam değerin 762.000 TL + 77.000 TL = 839.000 TL olduğu, davalı şirket tarafından belirlenen toplam değerin ise 2.975.000 TL + 247.000 TL = 3.222.000 TL olduğu buna göre davalı değerleme şirketinin bulduğu toplam 3.222.000 TL'den taşınmazların gerçek değeri olan toplam 839.000 TL'nin çıkartılmasından sonra davacı şirketin 2.383.000 TL zararının bulunduğu, davacının yapmış olduğu icra takibinde 2.072.275,67 TL için aciz vesikası aldığı ve bu davada da bu miktarın tahsilini talep ettiği, davacının talep ettiği bu miktarın gerçek zararından daha az miktarda olduğu gerekçesi ile davalı ... ... Değerlendirme A.Ş. yönünden davanın kabulüne karar verildiği, davacı bankanın; davalı ... ... Değerlendirme A.Ş. nin mesleki sorumluluk sigorta poliçesine istinaden davalı ... Sigorta şirketinden poliçe limiti olan 470.000 TL'nin tahsilini talep etmiş ise de; sigorta poliçesinde 5. istisnalar maddesinin (i) bendinde; "poliçede belirtilen mesleki faaliyete ilişkin yasal düzenlemelere uyulmaması dolayısıyla oluşan zararlara ilişkin tazminat talepleri" şeklinde düzenlenerek sigorta kapsamı dışında tutulduğu, davalı değerleme şirketi eksperi Fikret ...'in kıymet takdiri yapılacak tarlaların değer tespitinde kurallara uygun olarak tapu kaydı, imar durumu, kadastro paftası, uydu görüntüsü vs. gibi bilgi ve belgelere dayalı olmadan kıymet takdiri yaptığı buna göre mesleki faaliyete ilişkin SPK düzenlemeleri ve diğer yasal düzenlemelere uyulmamış olduğu, bu nedenle sigorta poliçesinin istisnalar 5.i hükmü gereğince davalı sigorta şirketinin zarardan sorumlu olmadığı gerekçesi ile davalı sigorta şirketi açısından davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresinde davacı vekili ve davalı ... ... Değerleme A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; davalı ... ... Değerleme A.Ş. Yönünden verilen kabul hükmünün usul ve yasaya uygun olduğundan bu davalı yönünden istinaf taleplerinin bulunmadığını, diğer davalı ... Sigorta A.Ş sigorta şirketi yönünden davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, yargılama sırasında alınan 01.04.2021 tarihli bilirkişi raporunda meydana gelen zararın mesleki sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında olduğunun tespit edildiğini, bu tespitlere itibar edilmemesinin hukuken isabetli olmadığını, iş bu rapora itiraz üzerine alınan 03.02.2022 tarihli bilirkişi ek raporunda da kök rapordaki görüşlerinin değişmediğinin belirtildiğini, kök ve ek rapora itiz üzerine alınan 22.11.2022 tarihli bilirkişi raporunda davaya konu hasarın tazmininin gerekip gerekmeyeceğinin istisna kapsamında olup olmadığının poliçe genel şartları ve özel şartlar birlikte değerlendirilerek mahkemenin takdirinde bulunduğunun belirtildiğini, müvekkili tarafından uğranılan zararın teminat kapsamında olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının istinaf nedenleri doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın ... Sigorta yönünden de kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.Davalı ... ... Değerleme A.Ş. vekili istinaf nedenleri olarak; davacı bankanın talebi üzerine davacı bankanın atadığı yardımcı kişi ile irtibata geçildiğini, bu şahsın müvekkilinin ekspertizine yerel bilirkişilik yaparak taşınmazın yerini gösterdiğini, bu sayede dava konusu da olan değerleme raporunun düzenlendiğini, davacının görevlendirdiği kullanım yardımcısı ...'in dolandırıcılık eyleminin organize ederek gerçekleştirdiği, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermediği Tarsus 1 Ağır Ceza mahkemesinin kararı ile sabit olduğunu, aynı davada müvekkili şirketin eksperi Fikret ...'in suçsuz bulunarak beraatine karar verildiğini, değerleme formu ve dosya incelenecek olursa Mahkeme gerekçesinde olmadığı belirtilen imar durumu, kadastro paftası, uydu görüntüsü vs gibi bilgi ve belgelerin tamamının bulunduğunu, yargılama boyunca, müvekkilinin sadece değerleme hizmeti veren bir kuruluş olduğu, davacı bankanın kredi risklerinden sorumlu tutulamayacağı, kredi prosedürünü ikmal ve istihbarat konusunda bankanın yükümlülüklerini yerine getirmek konusunda yeterli özeni göstermediğine ilişkin itirazlarının hiç dikkate alınmadığını, yetersiz bilirkişi raporlarında Bankacılık Kanunu hükümlerinin yeteri kadar irdelenmediğini, davacı bankanın müterafik kusurunun görmezden gelindiğini, yasal mevzuat gereği kredi açma, onay verme, krediler nedeniyle maruz kalınacak riskleri ölçme, karşı tarafın mali gücünü düzenli olarak analiz etmek ve izlemek, bilgi ve belgeleri temin etme yükümlülüğünün banka yönetim kuruluna ait olduğunu, müvekkilinin davacı ile imzaladığı sözleşmede bu yükümlülükleri üsleneceğine dair beyan ve taahhüdünün bulunmadığı belirterek ilk derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava, değerleme hizmet sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince; davalı şirket ekspertizinin tam kusurlu olduğu ve davalı ... ... Değerlendirme A.Ş.'nin çalışanının kusurundan dolayı Türk Borçlar Kanunun 116.maddesi ve taraflar arasındaki sözleşmenin 4. ve 6. maddeleri gereğince sorumlu olduğu, kusur ile zarar arasındaki uygun illiyet bağının kesilmesinin söz konusu olmadığı, davacı bankanın müterafik kusurunun bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak, davalı ... ... Değerlendirme A.Ş.'nin yardımcı kişinin fiilinden dolayı davacı bankaya karşı bankanın zararını gidermekle sorumlu olduğu gerekçesi ile davalı davalı ... ... Değerlendirme A.Ş. hakkındaki davanın kabulü ile; 2.072.275,67 TL nin dava tarihinden itibaren hesaplanacak avans faizi ile birlikte davalı ... ... Değerlendirme A.Ş.den tahsili ile davacıya verilmesine, sigorta poliçesinin istisnalar 5. hükmü gereğince davalı sigorta şirketinin zarardan sorumlu olmadığı gerekçesi ile davalı ... Sigorta Şirketi hakkındaki davanın reddine, karar verilmiş, karar davacı ve davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacı şirket ile davalı ... ... Değerlendirme A.Ş. arasında █████/2011 tarihli ekspertiz hizmet sözleşmesi imzalandığı, yine davalı ... Sigorta şirketi ile diğer davalı ... ... Değerlendirme A.Ş. arasında █████/2011-█████/2012 tarihlerini kapsayacak şekilde mesleki sorumluluk sigorta poliçesi düzenlendiği, davacı bankanın Tarsus şubesi ile dava dışı ... arasında █████/2011 tarihli 2.000.000 TL limitli genel kredi sözleşmesi imzalandığı anlaşılmıştır.Mersin 6. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasında davacı tarafından dava dışı ..., ... ve ...aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapıldığı, Mersin 6. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında davacı banka tarafından dava dışı ..., ... aleyhine █████/2011 düzenleme tarihli, █████/2011 vade tarihli, 1.500.000 TL bedelli bonoya istinaden kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi yapıldığı, bu takip sonucunda █████/2014 tarihli 2.072.275,67 TL için borç ödemeden aciz vesikası düzenlendiği anlaşılmıştır.Tarsus 1. Ağır Ceza Mahkemesinin ███████ E. sayılı dosyasında; katılanın davacı Türkiye ... Bankası A.Ş., davalı ... ... Değerleme A.Ş., ..., sanıklarının Fikret ..., ..., ..., ..., ..., Özlem ... olduğu, yapılan yargılama sonucunda █████/2014 tarihli ███████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile; sanıklar Fikret ..., ... ve Özlem ... 'ın beraatlerine, sanıklar ..., ... ve ...'in üzerine atılıp banka veya kredi kurumları aracı olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçundan mahkumiyetlerine karar verildiği görülmüştür.İlk derece Mahkemesince mahallinde keşif yapılmak suretiyle dava konusu taşınmazların değerlerinin tespiti için bilirkişi raporu alınmıştır, Tarsus 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ███████ Talimat sayılı dosyasında alınan █████/2017 tarihli raporunda özetle; Fen Bilirkişisinin göstermiş olduğu taşınmazların keşfen incelendiğini, Mersin İli, Tarsus İlçesi, Avadan Mah, ... numaralı parselde kayıtlı taşınmazın, █████/2011 tarihindeki değerinin: yurt içi üfe endeksi tablosuna göre değerlendirildiğinde; 7,00 TL/m2 X (192,██████,04) = 4,41 TL, 165.300 m2 X 4,41 = 728.973 TL/m2 olduğunu, Mersin İli, Tarsus İlçesi, Beylice Mah, Alıçbeleni Mevkii, ... numaralı parselde kayıtlı taşınmazın, █████/2011 tarihindeki değerinin: 3 X (192,██████,04)=1,89 TL/m2, 41.200 m2X1,89 TL/m2 = 77.868 TL olduğunu belirtmişlerdir. Tarsus 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ███████ Talimat sayılı dosyasında bilirkişilerin sundukları █████/2018 tarihli ek raporlarında; taşınmazların █████/2011 tarihi itibariyle değerlerinin tespit edildiğini, █████/2011 tarihindeki değeri ile ilgili olarak; █████/2011 tarihleri arasında 13 gün gibi kısa bir süre bulunduğundan taşınmazların değerinde herhangi bir değişikliğin olamayacağını belirtmişlerdir. İlk derece Mahkemesince alınan █████/2019 tarihli heyet raporunda özetle; davalı şirketin davacı ... A.Ş. ile arasında imzalanmış olan 31.05.2011 tarihli Ekspertiz Hizmet Sözleşmesinin 4. maddesi doğrultusunda ekspertiz raporları arasındaki tutarlar toplamının (2.040.000 TL. + 182.000 TL.) = 2.222.000 TL'ye kadar sorumlu bulunabileceğini, gerek davalı şirketin kendisinin gerekse yetkili değerleme uzmanının gerekli dikkat ve özeni göstermediğini, tam kusurlu olduklarını ve zararın tamamından sorumlu tutulabileceklerini, davacı bankanın dava dilekçesi ile 2.072.275,67 TL asıl alacak talebinde bulunduğunu, alacak talebinin tespiti içerisinde bulunması nedeniyle davacı bankanın; dava tarihinden itibaren 2.072.275,67 TL asıl alacak üzerinden banka zararının toplam 2.222.000 TL'ye kadar (2.222.000 TL ile sınırlı olarak sorumluluğu nedeniyle) 3095 sayılı Kanun 2/2. maddesi doğrultusunda avans faizi uygulanması gerektiğini, davacının sigortacıdan zararının kısmi tazmin talebinde; davalı sigortacının sigortalısı olan diğer davalı ... ... Değerleme A.Ş. adına düzenlenen “Mesleki Sorumluluk Sigorta Poliçesi / İstisnalar ” maddesi hükmünde; sigortalı tarafından " mesleki faaliyete ilişkin düzenlemelere uyulmamış" olması nedeniyle ortaya çıkan zarardan, sigorta poliçe himayesi kapsamında davalı sigortacının davacıya herhangi bir hasar tazmin yükümü bulunmadığını, davacı tarafından tevdii edilen işin ifasında gerekli dikkat ve özeni göstermeyen 1 nolu davalı şirket ve dava dışı yetkili değerleme uzmanının tam kusurlu olduğunu ve zarardan sorumlu olacaklarını belirtmişlerdir. ... değerleme uzmanı bilirkişi tarafından sunulan █████/2019 tarihli raporunda özetle; Gayrimenkullerin bulunduğu semt ve mevki, imar durumu, yüzölçümü, ana artere olan mesafesi, belediye ve altyapı hizmetlerinden yararlanma durumu, getirebileceği kira geliri, emlak alım ve satım koşulları, mahallin rayici, değerine tesir edecek olumlu ve olumsuz tüm etkenler ile günün iktisadi koşulları da göz önüne alınarak; Mersin ili, Tarsus ilçesi, Beylice Köyü, ... parsel numaralı tarla vasıflı taşınmaz için güncel tarihli birim m2 değerinin 4,49 TL/m2 olduğu kanaatine varıldığını, güncel tarla değeri 41.200 m2 X 4,49 TL/m2 =185.000 TL/m2, Mersin İli, Tarsus İlçesi, Beylice Köyü ... parsel numaralı tarla vasıflı taşınmaz için yurt içi üfe endeksi tablosuna göre değerlendirildiğinde █████/2011 tarihindeki değeri 4,49 X (192,██████,31) = 1,92 TL/m2, Tarla değeri 41.200 m2 X 1,92 TL/m2 = 79.072 TL/m2, Mersin İli, Tarsus İlçesi, Avadan Köyü ... parsel numaralı tarla vasıflı taşınmaz için güncel tarihli birim m2 değerinin 11 TL/m2 olduğu kanaatine varıldığını, güncel tarla değeri 165.300 m2 X 9,98 TL/m2 = 1.650.000 TL/m2, Mersin İli, Tarsus İlçesi, Avadan Köyü ... parsel numaralı tarla vasıflı taşınmaz için yurt içi üfe endeksi tablosuna göre değerlendirildiğinde █████/2011 tarihindeki değeri 11 X (192,██████,31) = 4,70 TL/m2, Tarla Değeri 165.300 m2 X 4,70 TL/m2 = 777.222 TL/m2 olduğunu belirtmiştir.Bilirkişi heyeti tarafından sunulan █████/2019 tarihli bilirkişi rapora yapılan itiraz üzerine sunulan █████/2020 tarihli ek raporlarında; gayrimenkullerin 24.08.2011 tarihi itibari ile değerinin; gayrimenkullerin bulunduğu semt ve mevkii, imar durumu, yüzölçümü, ana artere olan mesafesi, belediye ve altyapı hizmetlerinden yararlanma durumu, getirebileceği kira geliri, emlak alım ve satım koşulları, mahallin rayici, değerine tesir edecek olumlu ve olumsuz tüm etkenler ile günün iktisadi koşulları da göz önüne alınarak; Mersin İli, Tarsus İlçesi, Beylice Köyü ... parsel numaralı Tarla vasıflı taşınmaz için güncel tarihli birim m2 değerinin 4,49 TL/m2 olduğu kanaatine varıldığını, güncel tarla değeri 41.200 m2 X 4,49 TL/m2 = 185.000 TL/m2, Mersin İli, Tarsus İlçesi, Beylice Köyü ... parsel numaralı tarla vasıflı taşınmaz için yurt için üfe endeksi tablosuna göre değerlendirmede; █████/2011 tarihindeki değerinin 4,49 X (192,██████,31) = 1,92 TL/m2, tarla değeri 41.200 m2 X 1,92 TL/m2 = 79.072 TL, Mersin İli, Tarsus İlçesi, Avadan Köyü ... parsel numaralı tarla vasıflı taşınmaz için güncel tarihli birim m2 değerinin 11 TL/m2 olduğu kanaatine varıldığını, güncel tarla değeri 165.300 m2 X 9,98 TL/m2 = 1.650.000 TL/m2, Mersin İli, Tarsus İlçesi, Avadan Köyü ... parsel numaralı tarla vasıflı taşınmaz için yurt içi üfe endeksi tablosuna göre değerlendirildiğinde █████/2011 tarihindeki değerinin 11 X (192,██████,31) = 4,70 TL/m2, tarla değeri 165.300 m2 X 4,70 TL/m2 = 777.222 TL olduğunu, davacı banka ile davalı ... ... A.Ş. arasında imzalanmış olan █████/2011 tarihli ekspertiz hizmet sözleşmesinin 4.maddesi doğrultusunda ekspertiz raporları arasındaki farkın 3.215.000 TL - 856.294 TL = 2.358.706 TL olduğunu, davacı bankanın dava dilekçesi ile 2.072.275,67 TL asıl alacak talep ettiğini, tespitleri olan 2.358.706 TL'den daha az talepte bulunduğunu, talep ile bağlılık ilkesi gereğince talebi gibi 2.072.275,67 TL alacaklı bulunabileceğini, sigorta ve kusur sorumluluk yönünden itirazlara iştirak edilmediğini ve bu nedenle kök raporda belirtilen görüşte değişikliğe gidilmediğini belirtmişlerdir. İlk derece Mahkemesince farklı bir bilirkişi heyetinden alınan █████/2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda; davalı ... ... tarafından hazırlanan ve davacıya sunulan ekspertiz raporunda - Mersin İli, Tarsus İlçesi, Avadan Köyü'nde kain, ... numaralı parselde kayıtlı tarla cinsi taşınmazın piyasa değerinin 2.975.000 TL., acil satış değerinin 2.600.000TL., Mersin İli, Tarsus İlçesi, Beylice Köyü'nde kain, ... numaralı parselde kayıtlı tarla cinsi taşınmazın piyasa değerinin 240.000TL., acil satış değerinin 210.000TL. olarak belirtilmiş olmasına rağmen yapılan değerlendirmede ekspertiz raporunun verildiği tarihte ... numaralı parselde kayıtlı taşınmazın değerinin 1.350.000TL., ... numaralı parselde kayıtlı taşınmazın değerinin 134.591 TL. olduğunun tespit edilmesi sebebiyle davalı ... ... tarafından hazırlanan ve davacıya sunulan ekspertiz raporunda ... ve ... parselde kayıtlı iki taşınmaz için belirlenen piyasa bedellerinin gerçeği yansıtmadığı, gerçek piyasa bedellerinin üzerinde olduğunu, Sigorta alanı bakımından inceleme yapıldığında davalı ... ... ile diğer davalı sigorta şirketi arasında ... 8 numaralı poliçenin 01.04.2011 tarihinde akdedildiğini, poliçenin süresinin 03.04.2011-2012 tarihleri arasında olduğunu, davalı ... ...'ün çalışanı Fikret ...'in hazırladığı ekspertiz raporundaki değerlendirmeler sebebi ile davacı bankanın zarara uğradığını, Fikret ...'in yargılandığı ceza davasının sonuçlandığını, bu zarara kasten sebebiyet vermediği, ihmal ve kusur sonucu olduğuna hükmedildiğini, Fikret ... ... değerlemesi yaparken mesleği gereği gereken özeni ve titizliği göstermesi gerektiği, ancak tapu kaydını, imar durumunu, kadastro pafta bilgilerini, uydu görüntüsünü almadan, kendisine gösterilen yerin gerçekte orası olup olmadığını araştırmadan değerleme yapması neticesinde sorumluluğunu yerine getirmediğinin anlaşıldığını, bu sebeple yanlış değerleme sonucu olarak davacının zarara uğramasına sebep olduğunu, meydana gelen zararın mesleki sorumluluk poliçe teminat kapsamında olduğunu, poliçe kapsamında ödenmesi gereken miktarın muafiyet tenzili ile 470.000 TL. olduğunu, Bankacılık alanı bakımından inceleme yapıldığında davacı bankanın alacaklarının aciz vesikasına bağlandığını, aciz belgesi sonrasında da herhangi bir tahsilata rastlanmadığını, dava tarihi itibariyle de davacının aciz belgesi uyarınca 2.072.275,67TL. alacaklı olduğunu, Borçlar hukuku bakımından inceleme yapıldığında; “vekil” sıfatını haiz davalı ... ...'ün, sözleşmenin karşı tarafı olan ve “vekalet veren” sıfatını haiz davacı bankaya karşı sözleşmeden doğan sorumluluğunun bulunduğunu, eğer Mahkemece yukarıda yer alan teknik bilirkişinin tespiti kabul edilecek olursa bu halde davalı ... ...'ün, TBK m. 506 hükmüne göre borcunu özenle ifa etmediğini, basiretli bir vekilin göstermesi gereken davranışı esas almadığını, vekilin sadakat borcu gereği olarak vekalet verenin yararına ters düşecek ve ona zarar verecek davranışlardan kaçınma borcu altında olduğunu, dolayısıyla borçlar hukuku kapsamında kusuruyla sözleşmeyi ihlal eden/sözleşmeye aykırılıkta bulunduğu anlaşılan davalı ... ...'ün, davacının zararını tahsil etme borcu altında olduğunu, davalı Recl ...'ün tazminat sorumluluğunun belirlenmesi bakımından benzer bir olayda verilen Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin E. ██████████, K. ██████████, T. 17.12.2013 kararına göre “davacının zararı, kredi alacağı bulunmak kaydıyla, taşınmazın değerleme tarihindeki gerçek değeri ile davalıların belirlediği 75.000TL arasındaki fark kadar olduğunun kabul edildiğini, eğer Mahkemece bu hüküm nazara alınacak olursa bankanın zararının ... numaralı parselde kayıtlı taşınmaz bakımından 2.975.000TL. - 1.350.000TL. =1.625.000TL., ... mumaralı parselde kayıtlı taşınmaz bakımından 240.000TL. - 134.591TL. =105.409 TL, (toplamda 1.625.000TL.+ 105.409TL.= 1.730.409TL.) olabileceğini belirtmişlerdir. Aynı bilirkişiler tarafından sunulan █████/2022 tarihli ek raporunda özetle; sigorta ve ... yönünden yapılan inceleme neticesinde kök rapordaki görüşün değişmediğini, Borçlar hukuku yönünden inceleme yapıldığında (gayrimemenkul, bankacılık ve sigorta yönünden yapılan değerlendirmeler nazara alındığında) davacı bankanın, uğradığı zarar dolayısıyla şimdilik 2.072.275,67TL.nin (davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti olan 470.000TL. ile sınırlı olmak üzere) dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsili talep etmesi sebebiyle (sigortacı bilirkişi tarafından tespit edildiği üzere) poliçe kapsamındaki 470.000TL. bakımından davalıların TBK m. 162 vd. hükümleri uyarınca müteselsilen sorumlu olabileceğini ancak 1.730.409TL.lik zarar yönünden ise sadece davalı ... ...’ün sorumlu olabileceğini, bununla birlikte dosyaya sunulan dilekçeler, uzman görüşü, tüm belgeler incelenmiş olup eğer Mahkemece davacı bankanın gerçeğe aykırı şekilde hazırlanmış ekspertiz raporu nedeniyle zarar uğradığı kabul edilecek olursa bu takdirde zarara sebebiyet veren ekspertiz raporunu hazırlayan gerçek kişinin fiilinden TBK m. 116 hükmü gereğince davalılardan ... ...’ün sorumlu olup olmayacağı noktasında, “ifa yardımcısı” sayılabilecek Fikret ...’in (teknik inceleme neticesinde bu yönde kanaate varıldığı üzere) gerçeğe aykırı ekspertiz rapor hazırlaması nedeniyle davacı bankanın zarar uğraması bakımından değerlendirme yapıldığında; davalı ... ...’ün cevap dilekçesinin “Ek-4” kısmında sunulan 22.08.2011 e-mailde irtibat kişisi olarak gösterilen ...isimli üçüncü kişinin davranışının bu zarar sebebiyet verip vermediği noktasında bu kişinin davalı ... ... tarafından seçilmediği ve dolayısıyla illiyet bağının kesildiği kanaatine varılabileceği, bu halde sonuç olarak TBK m. 116/I hükmünce davalı ... ...’ün zarardan sorumlu olup olmadığının Mahkemenin takdirinde olduğunu belirtmişlerdir. İlk derece mahkemesinde daha önceki bilirkişi heyetlerinden farklı bir bilirkişi heyetinden alınan █████/2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; taşınmazların değeri bakımından; Mersin İli, Tarsus İlçesi, Beylice Mahallesi, Alıçbeleni Mevki, ... nolu parselde kayıtlı, 41.200 m2 yüzölçümlü, tarla vasıflı taşınmazın; 24.08.2011 ve 11.08.2011 tarihi itibarıyla tam hisse değerinin 77.013,96 TL, yuvarlatılmış olarak 77.000 TL olarak hesap ve takdir edildiğini, Mersin İli, Tarsus İlçesi, Avadan Mahallesi, ... nolu parselde kayıtlı, 165.300 m2 itibarıyla tam hisse yüz ölçümlü, tarla vasıflı taşınmazın; 24.08.2011 ve 11.08.2011 tarihi değerinin 762.176,50 TL, yuvarlatılmış olarak 762.000 TL olarak hesap ve takdir edildiğini, bankacılık değerleme uzmanlığı bakımından; muhatabın takip/dava ile temerrüde düştüğünü, davacının dava tarihi itibariyle aciz vesikasında toplam 2.072.275,67 TL tutarı kadar alacaklı bulunduğunu, taraflar arasında bu konuda bir çekişmenin de olmadığını, Sigortacılık bakımından; Davalı ... Sigorta A.Ş.'nin, diğer davalı ... ... Değerleme A.Ş.'yi ... poliçe numarası ile █████/2011 - █████/2012 vade tarihleri arasında Mesleki Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalayan sigorta şirketi olduğunu, ilgili sigorta poliçesinde Mesleki Sorumluluk teminatının “Olay Başı - 500.000 TL ve Yıllık Toplam Limit 2.500.000 TL” olduğu ve her bir hasar için 30.000 TL tutarında muafiyet uygulanacağını, Sigorta poliçesinin 3. sayfasında yer alan İstisnalar kısmında özet olarak; "Bu sigorta aşağıdaki durumlardan kaynaklanan tazminat taleplerini karşılamaz... i) Poliçede belirtilen mesleki faaliyete ilişkin yasal düzenlemelere uyulmaması dolayısıyla oluşan zararlara ilişkin tazminat talepleri, ... u) Sigortalının veya çalışanlarının kasten sebep oldukları ve/veya suç teşkil eden hareketleri sonucunda doğan tazminat talepleri," hükümlerinin bulunduğunu, Sigortacılık tekniği açısından meydana gelen zararın davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından üretilen ilgili sigorta poliçesi kapsamında tazmin edilebilmesi için dava konusu olayda davalı ... ... Değerleme A.Ş. ve/veya çalışanı dava dışı eksper Fikret ... tarafından düzenlenen ekspertiz raporunda “mesleki faaliyete ilişkin yasal düzenlemelere uyulup uyulmadığının” tespitinin gerektiği ve takdir yetkisinin Mahkemeye ait olduğunu, sözleşme ilişkisi bakımından; Mahkemenin, yapılan hesaplamalara itibar etmesi halinde, davalı değerleme şirketinin yaptığı hesapların, taşınmazların gerçek değerinin çok üzerinde olması sebebiyle; davalı ... ... Değerleme A.Ş.'nin, davacı ile aralarındaki Ekspertiz Hizmet Sözleşmesi kapsamında kendisinden beklenen özeni göstermediği, sözleşme ile üstlendiği edimleri gereği gibi ifa etmediği, dolayısıyla davacının bu sebeple uğradığı zararı davalıdan talep edebileceği sonucuna ulaşılabileceğini, tarafların birlikte kusurlu olup olmadıklarının takdirinin tamamen Mahkemeye ait olduğunu ve Mahkemenin, davacının zarara uğramasında yahut uğradığı zararın artmasında davacı bankanın kusurlu olduğu kanaatine ulaşması halinde, TBK m. 114/2 göndermesi ile TBK m.52 kapsamında tazminatı kısmen indirebileceği veya tamamen kaldırabileceğini belirtmişlerdir. 1-Davalı vekilinin istinaf nedenlerinin değerlendirilmesinde;Dosya kapsamından, taraflar arasında düzenlenen █████/2011 tarihli ekspertiz hizmet sözleşmesinde, davacı bankanın ekspertiz hizmeti alan, davalı şirketin ekspertiz hizmeti veren olduğu, sözleşmesinin 2. maddesinde, sözleşme konusunun, banka tarafından incelenmesi talep edilen tüm gayrimenkullerin ekspertiz raporlarının hazırlanması işi olduğu, sözleşmenin 6.1 maddesinde, iş bu sözleşme çerçevesinde şirket ortaklarının ve/veya yöneticilerinin ve/veya çalışanlarının fiillerinin şirketin fiilleri olarak kabul edileceği, 6.2. Maddesinde de değerleme şirketinin, iş bu sözleşme çerçevesinde sağlanan değerleme hizmetindeki taşınmazın değerlendirilmesi de dahil olmak üzere, her türlü işlemi nedeniyle bankanın uğrayacağı her türlü zararı tazmin edeceğini gayrikabili rücu kabul, beyan ve taahhüt ettiği, bankanın eksik tanzim edilmiş rapora ve/veya yanlış yer tespiti nedeni ile yanlış değer tespitine dayanarak ve/veya taşınmaz üzerinde raporun hazırlanması esnasında rapora esas tutulan takyidat bilgilerinin yanlış ve/veya eksik iletilmesi nedeniyle oluşacak bankanın uğramış olduğu tüm zararlaranı bankanın ilk talebinde derhal bankaya ödemeyi gayrikabil rücu olarak kabul ve taahhüt ettiği görülmektedir.Taraflar arasındaki ekspertiz hizmet sözlemesi gereği davalı şirketin, █████/2011 tarihinde Mersin ili Tarsus ilçesi, Avadan köyü, ... parsel sayılı taşınmazın kıymet takdirini 2.975.000,00TL piyasa değeri, 2.600.000,00 TL acil satış değeri olarak belirlediği, yine Mersin ili Tarsus ilçesi, Beylice köyü, ... parselde kayıtı taşınmazın kıymetini de 247.000,00 TL piyasa değeri, 210.000,00 TL acil satış fiyatı olarak belirlendiği, her iki raporda da taşınmazlara ilişkin olarak harita üzerinde konumunun işaretlendiği, kadastro paftasından yerin doğru olarak tespit edildiğinin ifade edildiği anlaşılmıştır.Her iki taşınmaz üzerine de ayrı ayrı 2.800.000,00 TL ve 200.000,00 TL limitli banka lehine ipotek tesis edildiği, ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takipte taşınmazların satışa çıkarıldığı, kıymet takdiri üzerine Avadan köyü ... parsel sayılı taşınmazın 198.360,00 TL olarak, Beylice köyü ... parsel sayılı taşınmaza 28.840,00 TL olarak satışa esas değerinin tespit edildiği ve davacının beyanına göre takibe konu alacağın sadece 463.000,00 tahsil edildiğinin bildirildiği, borçlular aleyhine başlatılan kambiyo takibinde alacaklı bankanın talebi üzerine İİK 143. maddesine dayalı olarak 2.072.275,67 TL alacak için █████/2014 tarihli borç ödemeden aciz vesikası düzenlendiği anlaşılmıştır.Taraflar arasındaki sözlemenin 4.1. Maddesinde;" şirket, taşınmazın değerlemesini yaparken taşınmazın tapu kaydı, takyidat durumu, imar durumu, ruhsat ve iskan bilgileri gibi Tapu ve kadastro Müdürlüğü, Belediye ilgili birimleri ve bunlar ile sınırlı olmaksızın tüm ilgili kuruluşların kayıtlarını ve taşınmaza ait diğer özelliklerini(işçilik, malzeme kalitesi, inşaat durumu, kullanım alanı, alt yapısı, ulaşımı, açık adresi, yasal durum değeri, satış kabiliyeti, civarındaki taşınmazların değeri, acil satış değeri, sigorta değeri, arsa payı hariç net inşaat değeri vb.) incelemekle ve bu hususların tamamını içerir şekilde bankanın belirlediği yazım şekli ve formatta raporu hazırlamakla yükümlüdür. Banka bazı işle özelinde resmi kurum incelemesi yapılmamasını yazılı olarak talep edebilir."4.3. Maddesinde de; "Şirket, Banka tarafından kendisine sağlanan her türlü bilgi ile yukarıda belirtilen kurum ve kuruluşların kayıtlarından temin edeceği bilgileri taşınmaz mahallinde yaptığı incelemesi ile saptadığı bulguları karşılaştırmakla yükümlüdür. Söz konusu kayıtlar arasında uyumsuzluk olması halinde bu durumu açık ve net olarak tüm detaylarıyla birlikte tanzim edilecek raporda belirteceğini ve Bankaya derhal durumdan haberdar edeceğini beyan ve taahhüt eder." denilmiştir.Davacı bankanın şikayeti üzerine yapılan yargılama sonucunda, Tarsus 1 Ağır Ceza Mahkemesinin ███████ E- ████████ K sayılı kararında sanıklar ..., ... ve ...’in üzerlerine atılı banka veya kredi kurumları araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçunu işledikleri sabit olduğu gerekçesi ile cezalandırılmalarına, Sanıklar Fikret ..., ... Ve Özlem ...’ın üzerine atılı suçu işlediklerinin sabit olmadığı gerekçesiyle beraatlerine karar verildiği anlaşılmıştır.Davalı şirketin görevlendirdiği eksper Fikret ...'in ceza mahkemesindeki savunmasında; "2004 yılından beri değişik firmalara yaklaşık 3 yıldan beri de ... ... adlı firmaya ... değerleme işi yapıyorum, ... firması tarafından iş yerimize bir gayrimenkulün değerleme işi mail ortamında geldikten sonra yeri gösterecek kişi olarak belirtilen ... ben kendi telefonumla aradım, elemanım Tarsus'ta tapu'nun önünde buluştular, elemanımın adı ...'dir birlikte gayrimenkule gitmişler fotoğraflarını çekmişler, bende aynı gün bu gayrimenküle elemanım Uğur ile birlikte gittim ve dosya içerisindeki eksper raporunu hazırladım, bize ayrıca bir kadastro teknisyen ücreti ödenmedi, bizden böyle bir talepte de bulunulmadı, sadece mail ile gelen kişinin göstereceği yerin değerinin belirlenmesi istendi, bizde bu doğrultuda işlem yaptık, kadastro aptikasyonu da yoktu, bunlar ekstradan ücrete tabidir, 165 dönümlük yerdi, bizde bu yerin büyüklüğü de dikkate alındığında başkaca herhangi bir araştırma yapmadık, bizdende herhangi bir araştırma yapılması istenmedi, biz bu gayrimenkulün tarımdaki belgelerini de çıkarttık, üzerinde şeftali ve erik ağaçlarının olduğu da belirtiliyordu, buna göre değerlendirme yaptık, bugünde olsa o gayrimenkule aynı değerleri çıkartırız, ben mimarlık, mühendislik fakültesi mezunuyum, şehir ve planlama bölümünden mezunum" şeklinde beyanda bulunmuştur.Bu kapsamda, dosyada yer alan bilirkişi raporlarında da belirtildiği üzere, davalı şirket tarafından görevlendirilen eksperin, taşınmazların konumunu harita ve kadastro planlarından tam olarak belirlemesi ve yerinde inceleme ve değerleme yapmasının SPK ve Borçlar Kanunu kapsamında vekilin özen yükümlülüğü gereği olduğu, dava konusu taşınmaz değerleme gibi önemli bir konuda azami özenin gösterilmesi, tüm evrakların bilgi ve belgelerin ayrıntılı şekilde değerlendirilmesi, bir kişinin beyan ve yer göstermesine bağlı kalınmaması gerektiği, bu nedenle gerekli dikkat ve özeni göstermeyen davalı şirket ile görevlendirdiği değerleme uzmanının tam kusurlu olduğu anlaşılmıştır.Davacının alacağın tahsili bakımından tüm takip yollarını tükettiği ve alacağını tahsil etme imkanı bulunmadığından ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takipte kesin aciz belgesi düzenlendiği görülmüştür. Aciz belgesi borçlunun mal varlığının, alacaklının alacağını karşılamaya yetmediğini gösteren tek ispat aracıdır ve ilgililerce şikayet veya itiraz yoluyla İcra Hakimliğince ortadan kaldırılmadıkça geçerlidir. Buna göre davalı şirket tarafından kıymet takdirinin doğru yapılmadığı ve davacının bu nedenle zarara uğradığı davalı ... ... Değerlendirme A.Ş.'nin çalışanının kusurundan dolayı Türk Borçlar Kanunun 116.maddesi ve taraflar arasındaki sözleşmenin 4. ve 6. maddeleri gereğince sorumlu olduğu anlaşılmıştır. Davacı banka görevlisinin ekspere mail atarak sonradan dolandırıcılık suçundan hüküm giydiği anlaşılan ...'i irtibat kişisi olarak göstermesinin bankaya kusur izafesi için yeterli olmadığı anlaşılmıştır. Sonuç olarak, dosya kapsamı, alınan bilirkişi raporları ve taraflar arasındaki sözleşme hükümleri dikkate alındığında, ilk derece Mahkemesinde davalı değerleme şirketi yönünden tesis edilen kararda usul ve yasaya aykırı bir yön görülmemiştir. Belirtilen nedenler ile davalı vekilinin istinaf nedeni yerinde görülmemiştir. 2- Davacı vekilinin istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde; Davacı vekili hükmü davalı sigorta şirketi yönünden verilen red kararının hukuka aykırı olduğundan bahisle istinaf etmiştir. Davalı değerleme şirketi eksperi Fikret ... 'in kıymet takdiri yapılacak tarlaların değer tespitinde kurallara uygun olarak tapu kaydı, imar durumu, kadastro paftası, uydu görüntüsü vs. gibi bilgi ve belgelere dayalı olmadan kıymet takdiri yaptığı ve buna göre mesleki faaliyete ilişkin SPK düzenlemeleri ve diğer yasal düzenlemelere uymadığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Davalı şirket ile diğer davalı sigorta şirketi arasında düzenlenen ve █████/2011-█████/2012 tarihlerini kapsayan Mesleki Sorumluluk sigorta poliçesinin istisnalar maddesinin 5 (i) bendinde; "poliçede belirtilen mesleki faaliyete ilişkin yasal düzenlemelere uyulmaması dolayısıyla oluşan zararlara ilişkin tazminat talepleri" şeklinde olup, poliçede belirtilen mesleki faaliyete ilişkin yasal düzenlemelere uyulmamasından kaynaklı zararların sigorta teminat kapsamı dışında olduğu düzenlenmiştir. Bu nedenle sigorta poliçesinin istisnalar 5.i hükmü gereğince davalı sigorta şirketinin zarardan sorumlu olmadığı anlaşılmakla ilk derece Mahkemesince davalı sigorta şirketi açısından davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesi kararında usul veya esas yönünden hukuka aykırılık görülmediğinden, davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince ayrı ayrı esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M

:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere,

1-İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Esas, █████████ Karar sayılı ve █████/2022 tarihli kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacı vekili ve davalı ... ... Değerleme A.Ş. vekilinin istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1b-1 bendi gereğince ayrı ayrı esastan REDDİNE,2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 345,55 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL harcın davalı ... ... Değerleme A.Ş. tarafından peşin olarak yatırılan 35.389,30 TL harçtan mahsubu ile bakiye 34.773,90 TL harcın talep halinde adı geçen davalıya İADESİNE,4-Taraflarca yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde BIRAKILMASINA, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1b-1 bendi ile aynı kanunun 361.1 maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta süre içerisinde Temyiz Kanun Yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.█████/2025