Anahtar kelimeler: Otoyolnun İhlalli Şirketçe Ödenmeksizin Geçiş Katı Ödenmeyen Gecikme Ödenmemesi Araçlar
T.C.
İSTANBUL4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili █████/2025 tarihli dava dilekçesinde özetle; ...(“Otoyol”)’nun işletmesi Davacı Müvekkil Şirket tarafından yürütüldüğünü, davalıya ait... plakalı araçlar ile 26.09.2023 - 14.09.2024 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçiş yapıldığını, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine davacı şirketçe davalı aleyhine ... 5. İcra Müdürlüğü'nün ...e. Sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatılmış olup, Davalı-Borçluya ödeme emri 23.12.20244 tarihinde tebliğ edildiğini, açıklanan bu nedenlerle; davanın kabulü ile davalının ... 5. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası kapsamında yapılan itirazın iptalini, takibin, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un ilgili maddelerince geçiş ücretine uygulanan “ dört katı tutarındaki ceza ” ile avans faiz oranlarında yapılan değişiklikler uyarınca faizin değişen oranlarda kademeli olarak hesaplanması gerektiği göz önünde bulundurularak devamına, davacının alacağının tahsilini teminen ... 5. icra müdürlüğü ... es sayılı dosyasına sunulmak üzere ihtiyati haciz kararı verilmesine, davalı şirketin İİK.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20' sinden az olmamak üzere İcra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili █████/2025 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davalı şirkete ait ... plaka sayılı araçlar, Türkiye Cumhuriyeti Devleti sınırları içerisinde yer alan karayollarını kullanarak kargo taşımacılığı yaptığını, bu araçların ücretli karayollarından geçiş yaptığı sırada HGS/OGS hesaplarında yeterli bakiye bulunmaması durumunda veya HGS/OGS sisteminde yeterli bakiye olmasına rağmen geçiş ücretinin sistemsel bozukluk sebebiyle alınamamasından kaynaklı ihlalli geçişin meydana gelmesi durumunda ihlalli geçiş tarihinden itibaren 15 gün içerisinde müvekkil şirket tarafından HGS/OGS hesaplarına yeterli tutar yatırılarak davacı şirkete geçiş borcunu ifa ettiğini, netice itibariyle ihlalli geçiş tarihinden itibaren 15 gün içerisinde davalı şirket tarafından hesaba ücret yatırılarak hesapta yeterli bakiye bulunmasına rağmen geçiş ücreti yatırılan hesaptaki tutardan tahsil edilmediğini, bu sebeple davalı şirkete ihlalli geçiş cezası tahakkuk edilmesi hukuka aykırılık teşkil ettiğini, açıklanan bu nedenlerle; davanın reddine, davalının ... 5. İcra Dairesi'nin ...Esas Sayılı dosyasına yapılan itirazın kabulü ile takibin iptaline, davacı tarafından haksız ve kötüniyetli olarak yapmış icra takibi ve işbu davanın açılması nedeniyle %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, aksi kanaatte olunması halinde davalının takibe itiraz anındaki haklılığı göz önüne alınarak aleyhine icra inkar tazminatı ve yargılama giderlerine hükmedilmemesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER
: Bilirkişi Raporu, PTT yazı cevabı, ... 5. İcra Dairesi'nin ...esas sayılı dosyası, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ
:█████/2025 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "Değerlendirme bölümünde de değinildiği üzere; Davacı tarafından sunulan bilgi ve belgelerden, davalı şirket adına tescilli araçların davacı şirketin işletmesini yapmış olduğu otoyoldan geçiş yaptığı, Excel listesinde belirtilen her bir geçişe ilişkin olarak toplam 376 adet fotoğrafın görüntü kayıtları isimli klasör içinde yer aldığı, Excel listesinde ayrıca fotoğraflarda yer alan işlem numarasının belirtildiği ve her bir geçişin işlem numarası ile ilişkilendirildiği, CD içerisinde yer alan geçişlere ilişkin fotoğraflarla, excel listesinde belirtilen geçişlerin örtüştüğü, fotoğraflarda otoyola giriş-çıkışın nereden ve hangi tarihte yapıldığına ilişkin bilgiler yer almakta olduğu, Davalı şirket ait 8 aracın HGS ürünün bulunmadığı anlaşılmakta olup, bu geçişlere ilişkin ödemelerin yapılmamış olduğunun dosya kapsamından anlaşıldığı, aksini gösterir bilgi-belgeye dosya kapsamında rastlanılmadığı, Diğer 16 adet araca ilişkin sunulan hesap hareketleri tabloları incelendiğinde; geçiş yapılan tarihlerde geçiş ücreti kadar bakiyenin bulunmadığı ve 15 gün içerisinde de bakiyenin yeterli hale getirilmemiş olduğu, bir kısım hgs etiketlerine zaman zaman yüklemeler yapıldığı görülmekle ödemesi yapılmamış önceki geçişlere ilişkin ücretlerin kesilmesi sebebiyle alacağa konu edilen geçiş ücretleri için yeterli bakiye kalmadığı, yapılan bakiye artırımlarının geçiş ücretinin tamamını karşılamadığı, davacı şirket tarafından yapılan provizyon sorgulamalarının bakiye yetersiz olması sebebiyle karşılanmamış olduğu, İlgili mevzuat hükümleri doğrultusunda 15 gün içinde ödenmeyen geçiş ücretleri için 4 katı ceza uygulanması gerektiği, bu durumda davacı tarafça geçiş ücreti ve ceza ücreti toplamı olarak 208,500 TL asıl alacak, 46.608,20 TL İşlemiş Faiz, 9.321,64 TL KDV olmak üzere, 264.429,84 TL Toplam Alacak talep edilebileceğinin hesaplandığı, Davacı şirket tarafından ... 5. İcra Dairesinin ... Esas Sayılı dosyasında 16.12.2024 tarihinde; 208.500,00 TL Asıl Alacak (İstenen:9451.75 Yıllık Diğer) 42.986,53TL Faiz- Ticari-Yıllık 8.59748TL KDV 260.084,01 TL Toplam Alacak talep edildiği," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.GEREKÇE
: Dava, otoyol ihlalli geçişinden kaynaklı başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.... 5.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 260.084,01 TL geçiş ücreti para cezası, KDV ve işlemiş faiz üzerinden takip başlattığı, davalının hiçbir borcu olmadığından bahisle ödeme emrine süresinde itiraz ettiği, eldeki itirazın iptali davasının yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5. maddesinde; "...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir..." hükmü düzenlenmişken █████/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan "on" ibareleri "dört" şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır." düzenlemesi yapılmıştır.Kanunun 30. maddesinin, █████/2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesinin Anayasa aykırılığı iddiası ile açılan davada, Anayasa Mahkemesi ... tarih,... E. 2018/8 Karar sayılı kararında; "... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17.Hukuk Dairesinin █████/2022 Tarih, ...Esas ve ... Karar sayılı kararı ve yerleşik uygulamaları)Davacı şirket tarafından geçiş ücretlerinin ve ceza bedellerinin tahsili noktasında uygulanması gereken yasal düzenleme, yasanın 30. maddesinin 5, 6 ve 7. fıkralarıdır. Zira 3. fıkrada düzenlenen tebliğ hükmünün, maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları yönünden geçerli olduğu açıkça düzenlenmiş olup, idari para cezalarının ise Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından verileceği belirtilmiştir.Davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalar ise bu kapsamda olmadığından, yasal düzenleme ile tebliğ zorunluluğunun olmadığı ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmesi gerektiği açıktır. Ancak bu hükmün uygulanabilmesi için ihlalli geçişin, geçiş anında muhataba bildirilmesi gerekmektedir.Davacı tarafından ihlalli geçiş esnasında bu bildirimlerin basılarak davalıya ait araç sürücülerine teslim edildiğinin ispatlanması gerekmektedir. OGS cihazı/ HGS etiketi bulunduğu sabit olan davalı araçlarının, gişelerden geçiş yaptığı esnada geçiş ücretlerinin bakiye olmaması yada başka bir nedenle tahsil edilemediğinin, nakit/kart ile ödeme yapılmadığının ve ödeme yapmaksızın geçiş yapılması sebebiyle 15 gün içerisinde cezasız ödeme yapma imkanına sahip olduklarının, davalı tarafça bilindiği ancak ödeme yapılmadığı yönündeki davacı iddiası ile geçiş ücretleri ve cezaların muaccel olduğu tarihin bu şekilde belirlenmesi mümkündür. Yine geçiş anında tahsilat yapılmamış ise bu durumun bankadan mı yoksa davacının kullandığı HGS/OGS sisteminden mi kaynaklandığı, bakiyenin belli bir limit altına düşmesi halinde otomatik yükleme yapılıp yapılmadığı, geçiş anında bakiye yetersiz kalırsa sonradan yapılan yükleme ile geçişten itibaren 15 gün içerisinde tahsilat yapılıp yapılmadığı/tahsilatın mümkün olup olmadığı, sonradan yükleme yapılmış ise geçiş bedellerinin tahsil edilememesinin sebebinin ne olduğunun da belirlenmesi gerekmektedir (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45.Hukuk Dairesinin █████/2022 Tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararı ve yerleşik uygulamaları).Uyuşmazlık kapsamında ve hükme esas alınan █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda; "...Davalı şirket adına tescilli araçların davacı şirketin işletmesini yapmış olduğu otoyoldan geçiş yaptığı, Excel listesinde belirtilen her bir geçişe ilişkin olarak toplam 376 adet fotoğrafın görüntü kayıtları isimli klasör içinde yer aldığı, Excel listesinde ayrıca fotoğraflarda yer alan işlem numarasının belirtildiği ve her bir geçişin işlem numarası ile ilişkilendirildiği, CD içerisinde yer alan geçişlere ilişkin fotoğraflarla, excel listesinde belirtilen geçişlerin örtüştüğü, fotoğraflarda otoyola giriş-çıkışın nereden ve hangi tarihte yapıldığına ilişkin bilgiler yer almakta olduğu, Davalı şirket ait 8 aracın HGS ürünün bulunmadığı anlaşılmakta olup, bu geçişlere ilişkin ödemelerin yapılmamış olduğunun dosya kapsamından anlaşıldığı, aksini gösterir bilgi-belgeye dosya kapsamında rastlanılmadığı, Diğer 16 adet araca ilişkin sunulan hesap hareketleri tabloları incelendiğinde; geçiş yapılan tarihlerde geçiş ücreti kadar bakiyenin bulunmadığı ve 15 gün içerisinde de bakiyenin yeterli hale getirilmemiş olduğu, bir kısım hgs etiketlerine zaman zaman yüklemeler yapıldığı görülmekle ödemesi yapılmamış önceki geçişlere ilişkin ücretlerin kesilmesi sebebiyle alacağa konu edilen geçiş ücretleri için yeterli bakiye kalmadığı, yapılan bakiye artırımlarının geçiş ücretinin tamamını karşılamadığı, davacı şirket tarafından yapılan provizyon sorgulamalarının bakiye yetersiz olması sebebiyle karşılanmamış olduğu, İlgili mevzuat hükümleri doğrultusunda 15 gün içinde ödenmeyen geçiş ücretleri için 4 katı ceza uygulanması gerektiği, bu durumda davacı tarafça geçiş ücreti ve ceza ücreti toplamı olarak 208,500 TL asıl alacak, 46.608,20 TL İşlemiş Faiz, 9.321,64 TL KDV olmak üzere, 264.429,84 TL Toplam Alacak talep edilebileceğinin hesaplandığı, Davacı şirket tarafından ... 5. İcra Dairesinin ...Esas Sayılı dosyasında 16.12.2024 tarihinde; 208.500,00 TL Asıl Alacak (İstenen:9451.75 Yıllık Diğer) 42.986,53TL Faiz- Ticari-Yıllık 8.59748TL KDV 260.084,01 TL Toplam Alacak talep edildiği," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Rapora itiraz edilmesine rağmen davalı yanca aksi yönde delil sunulmadığından raporun usul ve yasaya uygun Mahkememiz denetimine elverişli olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmıştır.Davalının icra takibine haksız yere itirazda bulunmaları ve alacağın likit olması nedeni ile toplam alacağın % 20 oranında icra inkar tazminatının (İİK md.67/2) davalıdan tahsilde tekerrür olmamak üzere alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.HÜKÜM
: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;1-Davanın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla KABULÜNE,Davalının ... 5.İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına,2-İİK mad. 67/2 uyarınca alacak likit ve itiraz haksız olduğundan 260.084,01 TL alacağın %20'si olan 52.016,80 TL icra inkâr tazminatının tahsilde tekerrür olmamak üzere davalıdan alınarak davacıya verilmesine,3-Alınması gereken 17.766,33 TL nispi karar harcından peşin yatırılan 3.141,17 TL harcın mahsubu ile eksik alınan 14.625,16 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye İrad Kaydına,4-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 45.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,5-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL peşin harç, 615,40 TL başvuru harcı, 87,50 TL vekalet harcı, 7.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 210,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 8.528,30 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14.maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,7-Davacı tarafından yatırılan teminatın karar kesinleştikten sonra ve talep halinde iadesine,8-Kullanılmaya ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı yanın yokluğunda verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025Katip¸e-imzalıdırHakim¸e-imzalıdır