palas cephesine cephe yanca inşaatın projesinde eser anadolu sınırlı başlatılan

Anahtar kelimeler: Palas Cephesine Cephe Yanca İnşaatın Projesinde Eser Anadolu Sınırlı Başlatılan

T.C

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

15.HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: █████████

KARAR NO

: █████████

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İSTANBUL ANADOLU 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2021

NUMARASI

: █████████ Esas, ████████ Karar

DAVANIN KONUSU

: İtirazın İptali

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Dava; eser sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebine ilişkin olup, mahkemece davacı vekilinin davasının kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı yanca istinaf talebinde bulunulmuştur.Davacı vekili, Taraflar arasında, ... Palas projesinde inşaatın cephesine ... Cephe Elemanları, eski şirketin eksik bıraktığı mastik, montaj, balustral, ... imalatı, cephe boyası, tamir ve bakım işlerini götürü usulde yapılması hususunda toplam 1.055.767,00 TL karşılığı █████/2016 tarihinde bir sözleşme imza ettiklerini, davalı tarafın müvekkili şirket tarafından imalatı yapılan işlerin ödemelerini sözleşmenin 13. Maddesine uygun olarak her ay hakediş yapılmak sureti ile müvekkiline 120 ve 150 günlük çekler ile ödemesi yapılacak olduğunu, ancak yapılam ödemelerin %19 müvekkiline teslimi ve satışı vaat edilen 8 kat 482 numaralı stüdyo daireye karşılık olarak kesildiğini, davacının sözleşmeye uygun imalatına rağmen hakediş ve ödemeleri zamanında yapılmadığını, davalı tarafın müvekkilinin 2016 yılı Mart ayı çalışmasına karşılık 2016 yılı Nisan ayı tarihinde birinci hakedişi ödediğini, davalı tarafın, Mayıs 2016 tarihinde hakkediş yapmadığını, müvekkili ile davalı şirketin Haziran 2016 tarihinde bir hakkediş daha yaptığını, ancak hakkedişlerin düzenli yapılmaması ve ödemelerin aksaması nedeniyle müvekkili şirketin █████/2016 tarihinde ödemelerin yapılmaması ve hakkedişlerin yapılmasına davalı tarafın imkan vermemesi gerekçesi ile işin uzayabileceğini Üsküdar 12. Noterliği marifeti ile ihtarname keşide edildiğini, daha sonda davalı şirketin hiçbir gerekçe göstermeyerek Sultanbeyli 2. Noterliği marifeti ile ihtar ile sözleşmeyi fesih ettiğini, davalı şirketin müvekkilinin alacağı olan bedeli kendisine ödemeyerek ve inşaat sahasında bulunan demirbaş ve kullanacağı malları kendisine iade etmeyerek kendisini inşaat sahasından çıkardığını, davalı tarafın kötü niyetli olarak müvekkilinin yasal alacağını kendisine ödememek için müvekkili ile olan hukuki ilişkisini hukuka aykırı bir şekilde sonlandırdığını, müvekkilinin bu gelişmeler üzerine yapılan hesaplamalar neticesinde davalı şirketten olan yasal alacağını almak amacıyla işin faturasını karşı tarafa █████/2016 tarihinde ... Kargo vasıtası ile gönderdiğini, yine müvekkili tarafından ödemelerin yapılmasını aksi halde yasal yollara başvurulacağının Beyoğlu 3. Noterliği marifeti ile ihtarname gönderildiğini, davalı şirket müvekkiline bu paranın ödenmeyeceğini █████/2017 tarihli Sultanbeyli 2. Noterliği marifetiyle müvekkiline cevap verdiğini, müvekkilinin alacağın tahsili amacıyla İstanbul Anadolu 11. İcra Müdürlügü'nün ... E. Sayılı dosyası ile toplam 247.503,87 TL tutarlı bir icra takibi yapmak zorunda kaldığını, davalı taraf icra takibine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu, davalı tarafın kötü niyetli olması sebebiyle %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili, taraflar arasında █████/2016 tarihli götürü bedel sözleşmesi imzalandığını, sözleşmede müvekkili şirket tarafından inşaatı yapılan ... Palas projesindeki mevcut cephede yer alan ... cephe elemanları ile mastik, montaj, balustral, ... imalatı, cephe boyası ile tamir ve bakım işlemlerinin götürü bedel usulü ve taraflarca mutabık kalınan fiyat üzerinden pursantaj usulü hakkedişler vasıtası ile davacı tarafça yapılması kararlaştırıldığını, sözleşmenin içerisinde pursantaj tablosu ve kapsamı belirlendiğini ve yine sözleşmenin ekinde de davacı tarafça yapılacak işlere ilişkin zamanlamayı gösterir iş programı belirlenerek taraflarca imza altına alındığını, ancak davacı tarafın iş programına uymadığını ve davacı tarafa Sultanbeyli 2. Noterliği'nin █████/2016 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi gönderilerek sözleşmeye aykırılığın giderilmesinin talep edildiğini, davacının 2016 yılı Mayıs ayında hakkediş yapılmadığı yönündeki iddialarının da doğru olmadığının bu noktada açık olduğunu, davacı tarafça iş programına uygun şekilde iş yapılmadığı için hakkedişin de yapılamadığını, davacı tarafça bu ihtarnameye cevap verilmediğini ve █████/2016 tarihli ihtarnamede hakkediş yapılmadığı için ödeme alınamadığını bu nedenle işin uzayacağının belirtildiğini, dilekçe ekinde belgeler ile sabit olduğu üzere davacı tarafça yapılan işlerin hakkedişlerin düzenli olarak yapılmış ancak davacı tarafça iş yapılmayan dönemlerde hakkediş yapılamadığını, davacı tarafça gönderilen ihtarnameye cevaben Sultanbeyli 2. Noterliği'nin █████/2016 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi gönderilerek açıkça sözleşmeye aykırılıkların giderilmesi aksi takdirde sözleşmenin feshedileceğinin bildirildiğini, ihtarnamede açıkça belirtildiği üzere aykırılıkların giderilmemesi halinde sözleşmenin feshedileceği hususuna rağmen aykırılıkların giderilmemesi sebebiyle Sultanbeyli 2. Noterliğinin █████/2016 tarih ve 13976 yevmiye sayılı ihtarnamesi vasıtasıyla sözleşmenin feshedildiğini, █████/2016 tarihinde taraflarca bir araya gelinerek toplam borç miktarı ve son hakkedişin ne şekilde ödeneceği, ödeme vadeleri belirlendiğini ve protokol imzalandığını, davacının bu belgede başka bir alacağından bahsetmediği gibi dava dilekçesinde de ikrar edildiği üzere fesih tarihinden sonra herhangi bir işlem de yapmadığını, bu hususun taraflar arasında gönderilen e-mailler ile de sabit olduğunu, davacının müvekkili şirketten herhangi bir alacağı bulunmadığını, davacı tarafça imzalanan █████/2016 tarihli belgede de açıkça belirtildiği üzere davacının müvekkili şirkete nezdindeki çalışanlarının SGK primlerinin ödememesi sebebiyle ile 20.000,00 TL ödeme borcu yoktur yazısı getirilene kadar ahzolunduğunu, davacı tarafça halen borcu yoktur yazısı getirilemediğini, davacı tarafa gönderilen ihtarname ile sözleşme feshedildikten yaklaşık 5 ay sonra davacı tarafça Beyoğlu 3. Noterliği'nin █████/2016 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi gönderilerek alacak talep edildiğini ve faturaların haksız olarak iade edildiğini , bu ihtarnameye de cevap verilerek borcun bulunmadığının belge ile ispat edildiğini, bu nedenlerle açılan davanın reddine karar verilmesinin istendiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. Mahkemece, taraflar arasında █████/2016 tarihli KDV hariç 1.055.767,23-TL bedelli eser sözleşme imzalandığını, sözleşmede hakediş ödemesi dışında 482 nolu 8.kat 46m2 stüdyo dairenin barter usulü dairenin davacıya verileceği kararlaştırıldığını, taraflarca 1 ve 2 numaralı hakedişler sırasıyla 83.354,76-TL ve 129.733,94-TL tutarla imzalandığı, yalnızca 3 numaralı hakediş bedeli davalı tarafça imzalanmadığı, yine taraflar bir araya gelerek █████/2016 tarihinde ek protokol imzalandığı, 2 nolu hakedişin nasıl ödeneceğini kararlaştırıldığı, protokol incelendiğinde; █████/2016 tarihinde ödemesi yapılan çekler dışında kalan bakiyenin 3 tane çek ile ödeneceği, en son davacı tarafça SGK borcu yoktur yazısı getirildiği takdirde 20.000,00-TL'lik çek daha verileceği kararlaştırıldığı, gelinen aşamada 1 ve 2 numaralı hakedişlerin davalı tarafça ödendiği, SGK borcu yoktur yazısı getirilmediğinden 2 numaralı hak edişten kalan 20.000,00-TL'lik alacağın henüz muaccel olmadığı ve davacı tarafça █████/2016 tarihli duruşmada bu miktar yönünden davanın takipsiz bırakıldığı beyan edilmiş ise de; davalı tarafça takip edildiği bildirildiğinden, davacının alacağından 20.000,00-TL'nin düşülmesi gerektiği kanaatine varıldığı, taraflar arasındaki sözleşme davalı tarafça █████/2016 tarihinde feshediği, uyuşmazlık konusu hak ediş ise █████/2016 tarihinde hazırlandığını, fesih tarihinden sonra davacının iş yapmayacağının kabulü gerekmekle birlikte bu tarihten önce davacının iş yaptığını iddia etmesi ve hak edişlerinin tespiti halinde davacının alacağına karar vermek gerektiği açık olduğu, davalı taraf davacının yaptığını iddia ettiği işlerin başkalarına tamamlatıldığını iddia etmiş ve bir kısım faturalar sunulmadığı, bilirkişi raporunda da tespit edildiği gibi davalı tarafça sunulan faturaların bir kısmının sözleşme tarihinden evvel olduğu yahut davacı ile yapılan sözleşme içeriği ile ilgisiz olduğu açık olduğu, böyle olunca davalının davacı yan işten el çektikten sonra 3.kişilere dava konusu işlerle ilgili toplam 330.144,50-TL+KDV değerinde iş yaptırdığını ispatlandığı, sözleşme konusu binada boya işinin hala tamamlanmamış olması ve iskontolu toplam iş bedeli nazara alındığında davacının yapmış olduğu sözleşmeye konu imalat bedelinin 448.422,50-TL+KDV olduğu, cezai kesintinin ve yapılan ödemenin düşülmesi neticesinde halen davacının 224.522,19-TL alacaklı olduğu tespit edilmekle düzenlenen bilirkişi raporu dosya kapsamına uygun olduğu, davalının raporun aksini ispatlar bir fatura, 3.kişilerce yapılmış hakediş tablosu vb. sunmaması dikkate alınarak rapora itirazlar yerinde görülmediğini, barter usulü davacıya devredilecek taşınmazın 3.kişi adına tescil edildiği görülmekle neticeten davanın kısmen kabulüne, 224.522,19-TL-20.000,00-TL=204.522,19-TL asıl alacak, 3.341,00-TL işlemiş faiz üzerinden takibin devamına, alacak likit ve belirlenebilir olmadığından davacının icra inkar tazminatı isteminin reddine karar vermiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesiyle, davacının 1. ve 2. hakedişine ilişkin ödemeler yapılmış olup, davacının bu hakedişlere konu işlerden başka yapmış olduğu bir iş bulunmadığını, dosya nezdinde bulunan birinci bilirkişi raporu ile de bu husus sabit olduğunu, ancak dosya nezdinde alınan ikinci bilirkişi raporudan sanki davacı 3. hakedişine konu işleri tamamlamış gibi rapor tanzim ettiklerini, oysa dosyada mübrez davacının eksik bıraktığı işleri tamamlayan firmalar ile firmalar tarafından tanzim edilen faturalar ve ödemeleri dosyaya sunulduğunu, yerel mahkemenin bu hususu dikkate almadığını, dosyada mübrez davacının eksik bıraktığı işleri tamamlayan firmalar ile firmalar tarafından tanzim edilen fatura ve ödemeler ve davacı tarafın 1 ve 2 numaralı hakedişleri de ödendiği dikkate alındığında müvekkil firmanın borcu olmadığı gösterdiğini, bu durumun açıkça ortaya çıkması için ilgili tüm şirketlere müzekkere yazılması taleplerinin de yerel mahkeme tarafından dikkate alınmadığını, ayrıca yerel mahkeme tarafından sözleşmenin fesih nedeni ve haklılığı konusu da irdelenmemiş olup direkt bilirkişi raporları dikkate alınarak hüküm kurulduğunu, bilirkişi heyeti hukukçu olmayan kişilerden oluşmakta olup mahkemenin bu hususu atlayarak çelişkili bilirkişi raporlarından aleyhe olan rapora sıkı sıkıya bağlı kalarak karar vermesi hukuka aykırı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık TBK 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir. Davada taraflar arasında ... Palas Projesinin cephe işlerine olarak 26.02.2016 tarihli 1.055.767,00 TL bedelli götürü bedel eser sözleşmesi imzaladıklarını, sözleşme ile; davacı yüklenici mastik, montaj, balustrad, ... imalat, cephe boyası, tamir e bakım işlerini yapması kararlaştırıldığını, iş bedelinin bir kısmı hakediş bedelleri ile bir kısım hakediş bedeli ise 482 numaralı 8. Kat dairenin barter yoluyla devri suretiyle ödenmesi kararlaştırıldığını, ödeme kısmı 120 ve 150 günlük çeklerle yapılması, %19 teminat kesintisi ve hakediş kesintileri yapılarak eksik ödeme yapıldığını, 1.2. Hakedişler ödenmesine rağmen 3. Hakedişin ödenmediğini, davacı süresinde ödenmemesi sebebiyle ihtarname çektiklerini, ancak davacının haksız olarak 18.07.2016 tarihli ihtarname ile sözleşmeyi haksız şekilde fesih ettiğini, bakiye alacakları olan 230.588,76 TL için icra takibine başladıklarını, takibe itiraz üzerine durması sebebiyle itirazın iptalini ve %20 icra inkar tazminatının tahsilini talep etmiştir. Davalı, taraflar arasında imzalanan sözleşme gereğince işin 05.06.2016 tarihinde bitirilmesi kararlaştırıldığını ancak davacı süresinde edimini tamamlamadığını, eksik ve kusurlu imalatlar yaptığını, teknik personel bulundurmadığını, 10.05.2016 , 03.06.2016 ve 18.07.2016 tarihli ihtarnamelerle sözleşmeye aykırılıkların bildirildiğini, süresinde iş bitirilmemesi sebebiyle sözleşme fesih edildiğini, 29.06.2016 tarihli protokolle tarafların bakiye alacak ve hakediş konusunda mutabakata vardıklarını, davacının tüm alacaklarını tahsil ettiğini, sözleşme 13.1 maddesi gereğince 482 numaralı dairenin barter yoluyla verileceği kararlaştırıldığı, dolayısıyla davacının bakiye alacağı kalmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir. Mahkeme, taraflar arasında imzalanan sözleşme imzalandığını, işin büyük bölümünün davacı tarafından tamamlandığı, 1. Ve 2. Hakediş onaylanarak ödendiğini, 3. Hakediş ise onaylanmadığı, yapılan ödemeler, iskonto ve kesintiler düşüldüğünde davacının 24.522,19 TL bakiye alacaklı olduğu, davalının fesihte tamamen haklı olmadığı, dava itibariyle davacının 204.522,19 TL alacak ve 3.341,00 TL işlemiş faiz alacağı yönünden davanın kabulüne, davacı yönünden icra inkar tazminat talebinin reddine, davalı yönünden kötü niyet tazminat talebinin reddine karar vermiştir. Taraflar arasında 26.02.2016 tarihli götürü bedel sözleşmesi imzalanmıştır. Sözleşme gereğince yapılacak işler tek tek belirlenerek her bir iş için bedeli belirlenerek yapılan iskonto sonrası toplam iş bedeli 1.055.767,00 TL olarak belirlenmiştir. Sözleşmenin 11. Maddesinde işin en geç 05.06.2016 tarihine kadar noksansız ve kusursuz olarak yüklenici tarafından tamamlamaya ve geçici kabule hazır hale getirmeye mecbur olunduğu kararlaştırılmıştır. Taraflar arasında 29.06.2016 tarihli Ek protokol imzalanmıştır. Protokolde, " protokol gereğince yüklenicinin 26.06.2016 tarihinde çıkarmış olduğu 2 nolu hakedişine istinaden KDV dahil hakediş bedeli olan 129.733,94 TL ödeme aşağıda şekilde ödenecektir.... 20.000,00 TL çek ise SGK borcu yoktur yazısı getiriltikten sonra teslim edilecektir. " düzenlenmiştir. Davalı tarafından taraflar arasındaki sözleşme Sultanbeyli 2. Noterliğinin 18 Temmuz 2016 tarih ve 13976 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile, "... Sözleşmenin 11. Maddesine gereğine sözleşme konusu işin 05.06.2016 tarihinde bitirilmesi gerekiyorken yaklaşık 1,5 ay sözleşme tarihi geçmesine rağmen hala işlerin bitirilmediği görülmektedir... İşler tamamen durmuştur. Bu noktada sözleşmenin feshi ile inşaatın devamı için işin üçüncü kişiye tamamlatılması mecburiyeti ortaya çıkmaktadır. ....sözleşmenin şirketimiz tarafından haklı nedenlere iş bu ihtarnamenin tebliğ tarihi itibari ile derhal fesh edildiğini, şirket yedinde bulunan teminatların irat kaydedildiği hususu ...." bildirilmek suretiyle, taraflar arasındaki sözleşme fesih edilmiştir.Mahkemece hükme esas alınan 19.03.2021 tarihli bilirkişi raporunda, sözleşmeye konu imalatların bedelinin 778.567,00 TL +KDV olduğu, bu imalatlardan davalı tarafından tamamlatıldığı ispatlanan kısım 330.144,50 TL +KDV olarak hesaplandığı, sözleşme gereği uygulanan %10 iskonto sonrasında kalan bedelin 353.903,20 TL +KDV olduğu, taraf ticari defterlerinde davalı tarafından yapılan toplam ödemenin 193.083,0 TL olduğu, bu ödemenin mahsubu halinde bakiye alacağın 224.522,19 TL olduğu (KDV dahil).... Bildirilmiştir. Sözleşmeye göre 1. ve 2. Hakediş bedeli özellikle taraflarca imzalanan 29.06.2016 tarihli protokol ile ispatlanmıştır. Davacı tarafından düzenlenen 17.07.2016 tarihli 108.898,70 TL bedelli 3.Hakediş bedeli ödenmemiş olup, ödemenin yapılmadığı tarafların kabulündedir. Taraflar arasında birim fiyatlı götürü bedel sözleşme imzalanmıştır. Bu tür sözleşmelerde yüklenicinin talep edebileceği iş bedeli, her bir kalem işin tamamlanma oranıdır. Mahkemece, birim fiyatlı olarak gösterilen tüm işlerin her bir kalem için fiziki oran belirlenerek TBK 480 maddesi doğrultusunda oranlanmak suretiyle yüklenicinin alacağının bulunup bulunmadığı belirlenmesi gerekmektedir. (Yargıtay 6.HD █████████ Esas ve █████████ Karar) O halde mahkemece, bilirkişi heyetinden ek rapor alınmak suretiyle, birim fiyatlı götürü sözleşmesi kapsamında yapılması kararlaştırılan her bir kalem işin tamamlanma oranı belirlenerek, o iş için belirlenen götürü bedel üzerinden davacı alacağının belirlenmesi, sonucuna göre karar verilmesi gerekir. Mahkemenin kabulüne göre ise, mahkemenin hükme esas alınan 19.03.2021 tarihli bilirkişi raporunda, iş bedelinin 778.567,00 TL + KDV olarak esas almak suretiyle bir inceleme ve değerlendirme yapılmıştır. Ancak taraflar arasında imzalanan sözleşmede iş bedelinin 1.055.767,00 TL + KDV'dir. Bilirkişi heyeti raporu doğrultusunda mahkemece iş bedelini 778.567,00 +KDV olarak esas alması sebebi anlaşılamamıştır. Mahkemece bilirkişiye yukarıda belirtilen şekilde her birim yönünden götürü bedel yöntemi ile hesaplama yaptırılmak suretiyle, öncelikle iş bedelinin mahkemenin kabulünde ve bilirkişi raporunda yer alan yer alan 778.567,00 TL+ KDV mi yoksa sözleşmede belirtilen 1.055.767,00 TL + KDV mi hereket ederek, yukarıda belirtilen usul dairesinde oranlamak suretiyle davacının talep edebileceği iş bedelini tespit edilmesi, bu bedelden davalı iş sahibi tarafından yapılan ödemeler düşülerek davacının bakiye alacağı bulunup bulunmadığı ilişkin ek rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, bu hususlar üzerinde durulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi yerinde olmamıştır.Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1- Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,2-İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2021 tarih, █████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,3-Dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde inceleme yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere yerel mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4- Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine İADESİNE,5- Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda DİKKATE ALINMASINA,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KESİN olmak üzere █████/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.