kabulle arşiv geçerek eskişehir memuru açtığı nezdinde kesinlik şartı eksiklikleri

Anahtar kelimeler: Kabulle Arşiv Geçerek Eskişehir Memuru Açtığı Nezdinde Kesinlik Şartı Eksiklikleri

9. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesi

SAYISI

: █████████ E., █████████ K.

İLK DERECE MAHKEMESİ

: Eskişehir 1. İş Mahkemesi

SAYISI

: █████████ E., ████████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalılardan ... (Belediye) vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Belediyeye bağlı işyerinde alt işverenler nezdinde 18.04.2012-31.12.2015 tarihleri arasında arşiv memuru olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin haksız feshedilmesi üzerine açtığı işe iade davasının kabulle sonuçlandığını ve temyiz incelemesinden geçerek kesinleştiğini, yasal süresi içinde işe başlatılmak için talepte bulunmasına rağmen talebine olumsuz karşılık verildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile işe başlatmama tazminatı, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, yıllık ücretli izin, fazla çalışma ücreti ile boşta geçen süre ücreti alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davanın hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini, davacının müvekkili Belediyenin çalışanı olmayıp diğer alt işverenler nezdinde çalıştığını, bu nedenle davacının talep ettiği alacaklardan diğer davalı alt işverenlerin sorumlu olduklarını savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalılar ... (... Şirketi), ...(...Şirketi) ile ... ...(... ...Şirketi) cevap dilekçesi vermemiş, asaleten veya vekaleten dava ve duruşmalara katılmamışlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Bölge Adliye Mahkemesi kaldırma kararı doğrultusunda davacı vekiline davalı ... ihyası davası açması için kesin süre verildiği, dosyanın önceki raporu hazırlayan bilirkişiye tevdi edilerek işe başlatmama tarihindeki ücret miktarının başlatmama tarihindeki asgari ücret miktarı kabul edilerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin, işe başlatmama tazminatı ile yol yardımı imkânının dışlanarak boşta geçen süre alacağının hesaplanması için ek rapor aldırılmasına kararı verildiği, ... Ticaret Sicil Müdürlüğünden gelen yazı cevabı uyarınca 06.04.2023 tarihli ara karar ile ...'nün Mahkemenin █████████ Esas sayılı dosyasında davalı ... ihyası davasını açmak üzere kayyım olarak atanmasına karar verildiği, davacı vekilinin ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile ihya davası açıldığını bildirdiği, Mahkemesine yazılan müzekkere sonucunda kesinleşmiş gerekçeli kararın gönderildiği, dosyanın bilirkişiye tevdi edilerek sadece istinaf başvurusunda bulunan davalı ... açısından hesaplama yaparak ek rapor aldırıldığı belirtilerek rapora göre davanın kısmen kabulüne dair hüküm tesis edilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının 18.04.2012-31.12.2015 tarihleri arasında davalı Şirketler nezdinde davalı ... işyerinde şoför olarak çalıştığının tespiti ile boşta geçen süre de dâhil edildiğinde 4 yıl 11 gün olarak hizmet süresi kabulünün yerinde olduğu, kesinleşen işe iade davasında tespit edildiği üzere işverence iş sözleşmesinin haklı nedene dayalı olarak feshedildiği ve davacıya ihbar öneli verildiği ispatlanamadığından Mahkemece davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı sonucuna varılmasının yerinde olduğu, dosya kapsamına göre asıl işveren ve alt işverenlerin birlikte sorumlu tutulmasında isabetsizlik bulunmadığı, taraflarca işe giriş çıkış günlerini gösterir davacı tarafından imzalı puantaj kaydı veya eş değer belge sunulmadığından, tanık anlatımlarına göre sonuca gidilmesinde hata saptanmadığı, davacı tanıklarının davası bulunmakta ise de anlatımların davalı tanık anlatımı ile desteklendiği gibi davacı tanık dosyalarının UYAP kayıtlarının incelenmesinde ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağına hak kazandıklarına dair mahkeme kabullerinin istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiğinin anlaşıldığı, arabuluculukta duran zamanaşımı hükümleri de nazara alınarak gönderme öncesinde istinaf nedeni yapılmayan zamanaşımı def'i nedeniyle reddi gereken alacak bulunmadığı, gönderme kararı gereklerine uygun olarak işe başlatmama tarihindeki ücret miktarının başlatmama tarihindeki asgari ücret miktarı olarak kabul edilip kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, işe başlatmama tazminatı hesabı ile yol yardımı ücretinin dışlanması ile boşta geçen süre ücreti alacağı tespiti yapılmasında hata saptanmadığı, ancak aynı hususun yıllık ücretli izin alacağı yönünden de kabulü gerektiğinin gözetilmemesinin hatalı olup genel kabul ile çelişkili oluşturduğu, işe iade davasının görüldüğü tarihte yürürlükteki Kanun gereği boşta geçen süre ücreti feshi izleyen dönem ücretlerine göre hesaplanacağından geçersiz sayılan fesih tarihinden sonra işçinin çalışması devam ediyormuş gibi ücret ve diğer hakların belirlenmesi gerektiği, gönderme kararı gereklerinin yukarıda belirtilen yıllık ücretli izin hesabı dışındaki hususlarda yerine getirilmiş olduğunun görüldüğü gerekçesiyle yıllık ücretli izin alacağının belirtilen esaslara göre yeniden hesaplanması ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne dair hüküm tesis edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

a. Davanın açılması ile karar tarihi arasında uzun bir süre geçmiş olmasına rağmen davacının ücretinin asgari ücret düzeyinde belirlenmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu,

b. Dosya kapsamında dinlenen tanık beyanlarından da anlaşılacağı üzere davalı ... bünyesinde çalıştığı süre zarfında alt işveren firmalar değişse de aldığı ücretin çalıştığı süre boyunca düzenli bir şekilde asgari ücretin %50 fazlası olarak ödendiğini,

c. Davalılara gönderilen müzekkerelere karşı davalı Şirketler tarafından fesih tarihine dair bildirim yapılamayacağını, davalı ... tarafından ise 31.12.2015 tarihinden sonra destek personel alım ihalesi yapılmadığına dair cevap sunulmuş olup işbu cevapların söz konusu uyuşmazlığın çözümlenmesi için gerekli ve yeterli olmadığını,

d. Mahkemece emsal ücrete ilişkin araştırma yapılmadan eksik incelemeyle karar verildiğini beyan etmiş ve resen nazara alınması gereken sair nedenle kararın bozulması gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde;

a. Zamanaşımı def'i ve bilirkişi raporuna karşı itirazları gözetilmeden karar verildiğini, davacı işçinin iş sözleşmesinin, çalıştığı ihale alıcısı şirketlerle her ihale sonunda feshedilmiş olmasına rağmen hak ettiği alacaklar için süresinde davanın açılmadığını, hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddi gerektiğini,

b. Ayrıca alt işverenlerle müvekkili Kurum arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunmadığını, davacının müvekkili Belediyenin çalışanı olmadığını, müvekkilinin ihale makamı konumunda olduğunu ve işçilik alacaklarından sorumlu tutulamayacağını,

c. Bilirkişinin yaptığı hesaplamaların hatalı olduğunu, davacının söz konusu çalışmasının sürekli olmayıp kesintili olduğunu, bu nedenle çalışmanın kesintisiz olarak değerlendirilerek hesaplama yapılmasını kabul etmediklerini,

d. Belirli süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçilerin ihbar önelinden ve ihbar tazminatından yararlanmasının mümkün olmadığını, davacının çalıştığı dönemler itibarıyla diğer davalılar ve ihbar olunan Şirket bünyesinde işçi olarak çalıştığını, doğrudan müvekkili Belediye bünyesinde çalışmadığından tüm işçi alacaklarından diğer davalı Şirketlerin sorumlu olduğunu,

e. Davacının ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmadığını, resmî ve dinî bayramların hepsinde ve her günü çalışma yapılmasının zaten hayatın olağan akışına da aykırı olduğunu,

f. Davacının yıllık ücretli izin alacağının varlığı yönündeki tespit ve hesaplamanın hatalı olduğunu, bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere davacının çalıştığı dönemler itibarıyla farklı firmalarda çalıştığını, doğrudan müvekkili Belediye bünyesinde çalışmadığından çalıştığı firmalarda yıllık izin kullanıp kullanmadığnın taraflarınca bilinmediğini,

g. Davacının boşta geçen süre ücreti alacağı hesaplanırken yemek ücretinin dâhil edilmesinin hatalı olduğunu, servis hizmetinin işverence karşılanmadığını, kıdem tazminatının hatalı hesaplandığını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; husumet, davacının işe başlatılmadığı tarihteki ücretinin tespiti, boşta geçen süre ücreti alacağı hesabında yemek ücretinin eklenip eklenemeyeceği, davacının ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışıp çalışmadığı ile yıllık ücretli alacağına hak kazanıp kazanmadığı ve alacakların hesaplanması konularına ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı ve davalı ... vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlerden davalı Belediyeye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.