Anahtar kelimeler: Setini Başlamıştır İmzalamış Güncel Boyunca Vadeli Yapmaya Akdedildiğini Ardından Faydalanmak
T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Sermaye Piyasası Kanunundan Kaynaklanan (İtirazın İptali)DAVA TARİHİ
: █████/2023KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Sermaye Piyasası Kanunundan Kaynaklanan (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle :Müvekkili ile davalı arasında ----- Sözleşmesi akdedildiğini, ardından yine ---- tarihinde ------ üzerinden mevzuata uygun güncel sözleşme setini imzalamış ve yatırım işlemleri yapmaya başlamıştır. İşbu sözleşmeye istinaden müvekkil şirket sair mevzuatlar uyarınca sözleşme süresi boyunca, davalı tarafın Vadeli İşlem ve -----------gerçekleştirmek istediği işlemlere ve faydalanmak istediği ürün ve hizmetlere aracılık ettiğini, dava konusu işlemlerin niteliği gereği mevzuat hükümleri uyarınca,müvekkil şirket tarafından yatırımcıya ürün ve hizmet ifa edilmeye başlamadan önce yatırımcı başlangıç teminatı yatırmış fakat ilerleyen süreçte oluşan teminat açığını müvekkil şirket tarafından yapılan teminat tamamlama çağrılarına rağmen tazmin etmemiş olup, davalı tarafa iletilen teminat açığı kapatılmasına ilişkin uyarılar ile de seyir değişmemiştir. Davalının yatırım tercihlerinden kaynaklanan 18.05.2020 tarihli sözleşme kapsamında, davalı teminat tutarının üzerinde zarar etmiş ve işbu zarar müvekkil şirkete sirayet ettiğinden müvekkil şirket nezdinde zarar doğmuştur. Davalı 20.12.2021 tarihli seans sonunda ------- kontratında 450 Adet uzun pozisyondayken bu tarihte uzlaşma fiyatı 19,2018 TL olduğu, davalının dolar long (uzun) pozisyonunun açık olduğu ilgili süreçte dolar kuru her gün piyasa rekorları kırmakta iken -----Kabinesi toplantısı neticesinde ------- sisteminin açıklanması neticesinde dolar kurunda 1-2 saat içerisinde --------e varan oranlarda düşüş olmuş ve bu açıklamayı izleyen seans açılışında kurda fiyat boşluklarının oluşması ------ teminat üzeri zararların meydana gelmesine mahal vermiştir. Davalının --------açık pozisyonları için ---------- üzerinden 17,28 TL fiyatlı bir satın emri oluşturduğu görülmüş ancak dayanak varlık fiyatlarının aşırı düşüş yaşamasına neden olan piyasa koşulları nedeniyle bu işlem emri işleme dönüştürülmediğini, pozisyonlar seansın devamında ------- evvel müşteri temsilcilisi tarafından davalının onayı da alınarak kapatıldığını, kaldı ki,ilgili işlemin kapatılmasına dair müşterinin onayı olmasa dahi müvekkil şirketçe hizmet sözleşme koşulları oluşması halinde işlemin kapatılabileceğine dair münakid sözleşmede akide dahil açık madde bulunmadığını, davalının ------ numaralı yatırımcı hesabında ----tarihinde seans sonu itibariyle ---- tutarında iken, --- tarihli seans sonu itibariyle ise, ----- düştüğünü, bu şekilde davalı ----- uzun pozisyondayken ilgili kontratın işlem senasında fiyat boşluğu ile başlaması neticesinde teminat üzeri zarar maruz kaldığını, müvekkil şirket ile davalı şirket arasında akdedilen ------- ilişkindir. “Yatırımcının piyasa koşullarından dolayı teminatından daha fazla zarar uğraması halinde söz konusu zara yatırımcıdan talep edilemez” hükmü, somut olay nezdinde müvekkil şirket ile davalı arasında ------- işlemlere yönelik olarak akdedilen sözleşmeyi kapsamayacağını, bu kapsamda, davalının teminatın üstünde zara etmiş olması ve işbu zararın müvekkil şirketin de hukuki sorumluluğunu doğurarak zarara uğramasına sebebiyet vermiş olması sebebiyle davalı tarafın müvekkil şirketin uğradığı zararı tazmin etme doğmuş olduğu açıkça görüldüğünü, Mahkemeniz tarafından resen dikkate alınacak sebeplere istinaden, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla, ----- sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine yapılan itirazın şimdilik 1.089.064,00 TL tutarındaki kısmının iptali ve %20 icra inkâr tazminatına mahkum edilmesine, her türlü yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekilinin 27.02.2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı yatırım danışmanlığı yaptığı ve yatırımcılara bu amaçla hizmet verdiğini ve müvekkilin teminat açığını karşıladığını beyan ederek işbu davayı açmıştır. Ancak davacı haklılığından bahsetse de yapılan işlemelerin hukuka aykırı olduğunu örtülü olarak beyan ettiğini, Taraflar arasındaki sözleşme çerçeve sözleşme olması ve tüketici işlemi olması nedeniyle çerçeve işlemlerde TKHK madde 5 kapsamında haksız şartlar düzenlendiğini, davacı dilekçesinde işlemin kaldıraçlı işlem ------ ülke para birimlerinin görece değerlerinin alınıp satıldığı dünyanın en likit finans piyasası) olmadığı ve ---------işlemi olduğunu bu nedenle de yatırımcının piyasa koşullarından kaynaklı teminatından fazla zarar uğraması halinde söz konusu zararı yatırımcıdan talep edilemeyeceği hükmünün somut olayda uygulanamayacağını bahsetmiş ve zarar anında müşteri onayı olmasa da dahi şirketçe işleminkapatılabileceğinden bahsetmiştir. Müvekkilimin hesabındaki hareketlilikten de görülecektir ki, kaldıraçlı işlem yapılan hesaptır. Kaldıraçlı işlemlerde şirket oluşan teminat açığını müvekkilden talep edemeyeceğini, Kadı ki, piyasalardaki ani dalgalanma nedeniyle müvekkilden kaynaklı olmayan sebepler nedeniyle bir teminat açığı oluşmuştur ve bunun tazmini de müvekkilden talep edilemeyeceğini, davacı dava dilekçesinde müvekkilin teminat açığından sorumlu olmadığını zimmi olarak kabul etmesi ile birlikte her ne kadar kaldıraçlı işlem olmadığını beyan etse de dilekçesinin ekinde bulunan sözleşmelerde teminattan fazla açığın oluşabileceğinin varlığını kabul etmiş ve işlemin kaldıraçlı işlem olduğunu da beyan etmiştir. Davacı dilekçesinde olası zarar durumunda müşteri onayına bakılmaksızın şirketçe durdurulma işlemi yapılabileceğinden bahsetmiştir, davacı her ne kadar müşteriden kanunen talep edemeyecek olsa da kötü niyetler ile teminat açığı oluşmasına sebebiyet verdiğini, hem kötü niyetli olarak teminat açığının oluşmasını beklemiş ve hem de özen yükümlülüğüne aykırı davrandığını, şirket bilgilendirilmiş olmasına rağmen şirket kapama işlemini zamanında yapmamış ve teminat açığı oluşmasını beklemiş ve dolayısıyla kendi kusuru ile zararın doğmasına sebebiyet verdiğini, resen gözetilecek nedenlerle birlikte davanın reddine, vekalet ücretinin ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE
:Dava hukuki niteliği itibariyle: :taraflar arasındaki yatırım hizmetleri sözleşmesi gereğince davalının viop işlemleri sonucunda ortaya çıkan, teminat tutarı üzerindeki zarar nedeniyle ve teminat alacağının davacı tarafça karşılanmasından kaynaklı olarak davacının takip tutarı kadar alacağının olup olmadığı sözleşme kapsamındaki para/yatırım hareketlerinin hacmi itibariyle işlemin tüketici işlemi sınırında kalıp kalmadığı davanın hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığına ilişkindir.Dosya konusunda uzman bilirkişiye verilerek, rapor alınmıştır. Bilirkişi raporunda ;Taraflar arasında imzalanan ------ sözleşmesi ile kurulan -----davacı menkul kıymet şirketi aracılığıyla gerçekleştirilen ----- tarihinde kurların kısa sürede ani düşüşüne yol açan aşırı kur oynaklığına bağlı olarak oluşan 1.173.142,84 TL teminat açığı tutarının davacı menkul kıymet yatırım aracısı şirketinin davalıdan alacağı olduğu, takipteki taleple bağlılık gereği 31.12.2021 takip tarihi itibarıyla 1.089.064,00 TL alacağını davalıdan talep edebileceği, davacı taraf takip öncesinde faiz talebinde bulunmamış olduğundan taleple bağlılık gereği ilave hesaplama ve değerlendirme yapılmamıştır. Sayın Mahkeme'nin kısmen ya da tamamen davacı lehine hüküm kurması halinde; tarafların tacir olması, işin ticari iş olması, temerrüt faiz oranının önceden kararlaştırılmamış olması münasebetiyle, takip sonrasında hükmolunacak davacı alacağı için 3095 s.k 2/2 kapsamında reeskont avans faiz talebinin icra inkâr tazminatı ve sair hususların yüce yargı makamının münhasır takdiri içinde kaldığı, şeklinde raporunu sunmuştur. Mahkememiz 19.03.2025 tarihli ara kararıyla, gerek kök rapora itirazların değerlendirilmesi, gerekse viop işlemleri hususunda özel teknik bilgi gerektiren konularda rapor düzenlenmesine karar verilip, dosya heyetimize tevdi edilmiştir. Bilirkişi heyeti ---- tarihli raporunda ;Davanın konusunun özetle, ------ türev işlem gerçekleştiren davalı aracı kurum müşterisinin açtığı pozisyonlarla ilgili olarak hesabının teminat yetersizliğine ve eski bakiyeye düşmesi üzerine, ------ karşı hukuki sorumluluk kendisinde olan aracı kurumun, oluşan zararı kapatmak durumunda kalması ve kapattığı zarar miktarı kadar müşterisine rücu etmesi, bunun için başlattığı icra takibine davalının itibari üzerine açılan itirazın iptali davası olduğu, Zarara neden olan ve uyuşmazlık doğuran işlemlerin -------- gerçekleştirilen işlemler olduğu, bu nedenle borsada gerçekleştirilen türev işlemler düzenleme setine tabi olduğu,“Değerlendirme” kısmında açıklandığı gibi, yatırımcının teminatının üzerinde zarar edememesi kuralının borsa-dışı (tezgahüstü) kaldıraçlı işlemlerde uygulanan bir kural olduğu, borsa türev işlemlerinde uygulanma kabiliyetinin bulunmadığı, bu çerçevede somut olayda hesapta oluşan (teminatı aşan) zararı------- ödemekle sorumlu aracı kurumun müşterisine rücu etme hakkının bulunduğu, somut olayda, hesapta teminat açığı oluşup, hesabın eksi bakiyeye düşmesine neden olan hadisenin, ------ akşamında kamuya açıklanması sonrasında dolar kurunda yaşanan sert düşüşle bağlantılı olduğu, davalının ----- açtığı günün akşamında gerçekleşen hadiseye bağlı olarak hesapta oluşan teminat olduğu, açığı ve müşterinin talimatıyla pozisyonların kapatılması sonucunda doğan zarara ilişkin aracı kuruma bir kusur izafe etmenin mümkün olmadığı, davalıya -------teminat tamamlama çağrısında bulunulduğu gibi, telefonla da bildirimde bulunulduğu, davalının yeni teminat getiremeyeceğini açıkça beyan ettiği, ancak pozisyonlar kapatılmadan önce teminat tamamlama süresine kadar beklenmesini talep ettiği, davalının bu isteğinin aracı kurum tarafından yerine getirildiği, pozisyonların kapatılması için beklenmesi talimatı bizzat müşteriden gelmekle, davalı tarafın cevap dilekçesindeki davalı aracı kurumun kötüniyetli olarak zararın büyümesine sebep olduğu iddiasının telefon kayıtlarınca doğrulanmadığı, pozisyonların müşterinin saat 14:25'teki talimatı ile kapatıldığı, oluşan olağanüstü piyasa koşulları nedeniyle düşük kur fiyatından pozisyonların (ters pozisyon alınarak) kapatılması sonucunda doğan zarardan, aracı kurumun da sorumluluğunu mucip olacak bir kusuruna rastlanmadığı, yönündeki tespit ve kanaatlerimizi, her türlü takdiri ve hukuki nitelendirme yetkisi münhasıran Sayın Mahkemeye ait olduğu, şeklinde raporunu sunmuştur.Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde ; Davalı tarafından davacı aracı kurum nezdinde bulunan yatırım hesabında yaptığı ----işlemleri nedeniyle teminat açığının davacı tarafından ---- ödenmesi nedeniyle davalı aleyhine --------- Esas sayılı takip dosyası ile takip başlatıldığı, yapılan takibe davalı borçlu tarafından itiraz edilmesi nedeniyle süresinde davacı tarafından itirazın iptali davası açıldığı, davalının --------- gerçekleştirdiği, aracı kurumun açtığı pozisyonlarla ilgili olarak hesabının teminat yetersizliğine ve eksi bakiyeye düşmesi üzerine davacı kurum tarafından --------karşı hukuki sorumluluk kendisinde olduğundan zararı kapatmak zorunda kaldığı ve zararı kapattığı miktar kadar müşterisine rücu etmesi üzerine takip başlatıldığı, zarara neden olan ve uyuşmazlık doğuran işlemleri--------- gerçekleştirilen işlemler olduğu, bu nedenle borsada gerçekleştirilen türev işlemler düzenleme setine tabi olduğu, yatırımcının teminatının üzerinde zarar edememesi kurulanının borsa dışı kardılaçlı işlemlerde uygulanan bir karar olduğu, borsa türev işlemlerinde uygulama kabiliyetinin bulunmadığı, somut uyuşmazlıkta hesapta oluşan teminatı aşan zararın aracı kurum tarafından takasbanka ödeme mükellefi olduğu, takasbanka ödediği miktar kadarda rücu etme hakkına sahip olduğu, davacının -------- ile teminat tamamlama çağrısında bulunulduğu, telefonla da bildirimde bulunulduğu, davalının yeni teminat getiremeyeceğini açıkça beyan ettiği, ancak pozisyonlar kapatılmadan önce teminat tamamlama süresine kadar beklenmesini talep ettiği, davalının bu isteğinin aracı kurum tarafından yerine getirildiği ve talimatın bizzat müşteri tarafından geldiği, pozisyonların müşterinin talimatı üzerine 14:25 'de kapatıldığı, oluşan olağanüstü piyasa koşulları nedeniyle düşük kur fiyatından pozisyonların kapatılması sonucunda doğan zararda davacının kusurunun bulunmadığı, davalının teminat açığı davacı tarafça karşılanmış olduğu , davacının yatırdığı teminatın davalı tarafından ödenmesi gerektiği anlaşılmakla, davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiş olup, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın kabulü ile ----------- sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamınaAsıl alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,2-Alınması gerekli karar harcı 74.393,96 TL’den peşin olarak yatırılan 13.153,18- TL'nin mahsubu ile 61.240,78 TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,3-Davacı tarafça yatırılan 13.153,18- TL peşin harç ve 269,85-TL başvurma harcının toplamı 13.423,03-TL'nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,4-Davacı tarafından yapılan 6.244,00-TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,5-Davalı taraflarca sarfedilen yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,6-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan 169.359,60- TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,7-Arabuluculuk aşamasında yapılan ve Hazine tarafından karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,8-Davacı tarafça dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,Dair, Davacı Vekilinin ve Davalı Vekilinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 hafta süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.. █████/2025