cerrahpaşa semeresiz çıkmadığını beton cirantalara cirantalar şubesi muhatap keşideciye keşideci

Anahtar kelimeler: Cerrahpaşa Semeresiz Çıkmadığını Beton Cirantalara Cirantalar Şubesi Muhatap Keşideciye Keşideci

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

13. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: █████████ Esas

KARAR NO

: █████████ Karar

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN DOSYANIN

MAHKEMESİ

: İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi

ESAS NO

: ████████ D.İş - ████████ Karar

EK KARAR TARİHİ

: █████/2025

DAVA

: İhtiyati Haciz

KARAR TARİHİ

: █████/2025

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

İhtiyati haciz isteyen vekili talep dilekçesinde özetle; Borçlu ... ... VE BETON SAN. TİC. A.Ş. tarafından "... Bankası, Cerrahpaşa Şubesi, ... seri nolu, █████/2025 keşide tarihli" çek düzenlendiğini, çekin süresi içerisinde muhatap bankaya ibraz edildiğini ancak karşılığı çıkmadığını, müvekkilin keşideciye ve cirantalara başvurularının semeresiz kaldığını, keşideci ve cirantalar tarafından çek bedeli hali hazırda ödenmediğini, bununla beraber mal kaçırma işlemlerine başladığının taraflarınca istihbar olunduğunu, alacağı karşılayacak herhangi rehin ya da teminat mevcut olmadığını belirterek tebligat ve duruşma yapılmaksızın takdir edilecek teminat mukabilinde 800.000 TL için, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına, yargılama giderleriyle ücreti vekaletin borçlu tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi █████/2025 tarih ve ████████ D.İş - ████████ Karar sayılı kararında;"Yukarıda hüviyeti yazılı alacaklının borçlulardan alacağı olan (800.000,00)-TL alınmasının temini bakımından vaki isteği İcra İflas Kanununun 257. Maddesinin 1.fıkrasına uygun bulunmuş, alacak rehinle temin edilmemiş ve diğer taraflarla üçüncü şahısların muhtemel zarar ve ziyanlarına karşı kafi teminat da alınmış bulunduğundan adı geçen borçlu;1- ...2- ... ...3- ...4- ... ... VE BETON SANAYİ TİCARET ANONİM ŞİRKETİ VKN: ... Malları ile 3. Şahıslardaki hak ve alacaklarının; İcra ve İflas Kanununda muayyen tahditler dairesinde, İHTİYATEN HACZİNE,..." karar verilmiş, karara karşı karşı taraf ... vekili tarafından itiraz yasa yoluna başvurulmuştur. İhtiyati hacze itiraz eden vekili itiraz dilekçesinde özetle; Müvekkili aleyhine alacaklı Alacaklı ... ... Nakliyat İnş. ve Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından, mahkemenizin ████████ D. İş sayılı dosyasından, müvekkili aleyhinde ihtiyati haciz kararı alındığını, İstanbul 24. İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı dosyadan gönderilen ödeme emri ile ihtiyati haciz kararından haberdar olunduğunu, ihtiyati hacze konu edilen çekin ciro zincirinde müvekkilinin bu çekle ilgili herhangi bir borç veya sorumluluğunun kalmadığını açıkça ortaya koymasına rağmen, ihtiyati haciz kararı verildiğini, söz konusu çek ... ... ve Beton Sanayi Ticaret A.Ş. tarafından düzenlendiğini, ilk lehtarı ... olduğunu, çek, ... tarafından ciro edilerek müvekkili ...’e devredildiğini, ardından müvekkili tarafından...’a ciro edildiğini, ... çeki yeniden keşideci konumundaki ... ... ve Beton Sanayi Ticaret A.Ş.'ye ciro ederek iade ettiğini, alacaklı ve borçlu sıfatları keşideci üzerinde birleşerek çekin 1. tedavülünden doğan borç sona erdiğini, keşideci şirketin ise çeki bir kez daha tedavüle çıkararak ... ... Nakliyat İnşaat ve Taahhüt Ticaret Ltd. Şti.’ne ciro ettiğini, silsileye bakıldığında, çekin ikinci kez tedavüle çıkarılmış olduğunun açık olduğunu, çekin keşideciye iade edildiğini, ilk tedavülünü tamamlamış ve ödeme yerine geçen bir işlemle (çekin borçlusuna iade edilmesi) sona erdiğini, Yargıtay’ın konuyla ilgili yerleşik içtihatları da bu hukuki durumu açıkça ortaya koymakta olduğunu, Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin █████████ E., █████████ K. sayılı ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin █████████ E., ████████ K. sayılı kararlarında; “Çek, keşideciye geri döndükten sonra yeniden tedavüle çıkartılmışsa, önceki cirantalar yönünden sorumluluk ortadan kalkar” şeklinde açık bir hüküm yer almakta olduğunu, müvekkilinin de söz konusu çekin ilk tedavülünde yer almakla birlikte, çekin keşideciye iadesiyle hukuki sorumluluktan kurtulmuş olduğunu belirterek Müvekkili hakkında verilen ihtiyati haciz kararına itirazlarının kabulüyle kaldırılmasına, kaldırma kararının İstanbul 24. İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı dosyasına müzekkere ile acele olarak bildirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi █████/2025 tarih ve ████████ D.İş - ████████ Karar sayılı ek kararında;"...Dava; ihtiyati haciz kararına itiraza ilişkindir.İİK'nın 257/1.maddesi gereğince rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. İİK 265. maddesinde ihtiyati haciz kararına itiraz sebepleri; mahkemenin yetkisi,teminat, ihtiyati haczin dayandığı sebepler olarak sınırlı şekilde sayılmıştır.İİK 264. Maddesinde "dava açılmadan veya icra takibine başlanmadan önce ihtiyati haciz yaptırmış olan alacaklı haczin tatbikinden, haciz gıyabında yapılmışsa haciz tutanağının kendisine tebliğinden itibaren 7 gün içinden ya takip talebinde bulunmaya veya dava açmaya mecburdur" hükmünü açıklamıştır.Somut olayda; ihtiyati haciz kararına dayanak çekin ... firması tarafından keşide edildiği, lehtar ve birinci cirantanın ... olduğu, çekin Tarık tarafından itiraz eden ...'e ciro edildiği, Yusuf tarafından çekin...'a cirolandığı, daha sonra...'ın çeki yeniden keşideci konumundaki ... ... ve Beton Sanayi Ticaret A.Ş.'ye ciro ettiği, böylece alacaklı ve borçlu sıfatlarının keşideci üzerinde birleşerek çekin 1. tedavülünden doğan borcun sona erdiği, çek iade edildikten sonra keşidecinin çekin keşide tarihinde ve çek bedelinde değişiklik yaparak çeki yeniden tedavüle çıkardığı, bu çek dolayısıyla lehdarın sorumluluğunun kalmadığı, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında; "Çek, keşideci tarafından lehtar lehine düzenlenip, keşide edildikten sonra, lehtar tarafından tekrar keşideciye ciro edilmesi halinde, keşidecinin 6102 sayılı TTK'nın 788. maddesi koşullarında yeniden çeki tedavüle çıkararak ciro etmesi durumunda, ikinci tedavülden önceki lehtarın sorumluluğu kalmadığından, lehtar hakkında takip yapılamaz. Bu durumda, keşideci ile takip alacaklısı hamil arasında sorumluluk vardır. Zira keşideci, çeki yeniden tedavüle çıkarmakla, lehtar adına keşide etmeden önceki durumuna döndüğünden lehtarın sorumluluk zinciri içinde yer alması mümkün değildir." denildiği, dolayısıyla çek keşideci tarafından düzenlendikten sonra tedavüle sokulmuş, ardından ciro silsilesiyle tekrar keşideciye dönmüş ve sonrasında keşideci tarafından yeniden tedavüle çıkarıldığı için bu ikinci tedavül ile birlikte ilk tedavülde yer alan cirantaların kambiyo hukuku bakımından sorumluluğu sona erdiğinden, itirazın kabulü ile itiraz eden ... yönünden mahkememizin █████/2025 tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir." gerekçesi ile, ''1-İtirazın kabulü ile itiraz eden ... yönünden Mahkememizin █████/2025 tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına,'' karar verilmiş ve karara karşı İhtiyati haciz isteyen vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz isteyen vekili istinaf dilekçesinde özetle; Çekin keşideciye geri ciro edilmesinin önceki cirantaların sorumluluğunu ortadan kaldırmadığını, bir cirantanın imzası senet üzerinde bulunduğu ve çizilmediği müddetçe, senedin meşru hamiline karşı sorumluluğunun devam edeceğini, çekte imzası bulunan herkesin hamiline karşı müteselsilen sorumlu olduğunu, hamilin dilediği borçluya veya hepsine birden başvurabileceğini, lehtarın veya cirantanın cirosu çizilmediği sürece senet üzerindeki imzanın geçerliliğini koruduğunu ve bu imzanın son hamile karşı bir taahhüt niteliğinde olduğunu, çekin yeniden tedavüle çıkarılmasının cirantaların sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağını, cirantanın imzasının senet üzerinde bulunduğu ve üzeri çizilmediği müddetçe senedin meşru hamiline karşı sorumluluğun devam edeceğini, bu kapsamda ilk derece mahkemesince ... yönünden ek kara ile ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ve kararın bozulması gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi ek kararının kaldırılarak ihtiyati haciz taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Talep; kambiyo senedine (çek) dayalı ihtiyati haciz istemine ilişkin olup, mahkemece █████/2025 tarih, ████████ D.İş esas ve ████████ karar sayılı kararı ile ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiş, karara karşı çekte ciranta olan ... tarafından itiraz yasa yoluna başvurulması üzerine Mahkemece █████/2025 tarihli ek kararı ile itirazın kabulüne karar verilmiş, ek karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İİK'nın 257/1. fıkrası uyarınca; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.İİK'nın 258. maddesi uyarınca; ihtiyati haciz talep eden alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur. Burada aranan ölçü yaklaşık ispat ölçüsüdür. İİK'nın 265. maddesi hükmü gereğince, borçlu kendisi dinlenilmeden verilen ihtiyati haciz kararına yönelik haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata, huzuru ile yapılan hacizlerde haczin uygulandığı, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir. Bu durumda mahkeme, gösterilen itiraz sebepleri ile bağlı inceleme yaparak itirazı kabul veya reddeder.Somut uyuşmazlıkta; talebe konu ... Bankası Cerrahpaşa Şubesi ... seri nolu █████/2025 keşide tarihli 800.000,00 TL bedelli çekin ... ........A.Ş.tarafından ... lehine keşide edildiği, ilk cirantanın ... sonraki cirantaların sırasıyla ..., ... olduğu ve çekin... tarafından keşideciye ciro edilerek geriye ciro yapıldığı, keşideci tarafından da çekin ihtiyati haciz talebinde bulunana ciro edildiği ve ibrazında karşılıksız işlemi yapıldığı, çekin keşide tarihi ile miktarının değiştirildiği ve paraflandığı, çek ciranta tarafından keşideciye ciro edilmekle alacaklı borçlu sıfatı birleştiğinden ve önceki durumadönüldüğünden keşideci ve sonraki ciro ettiği kişilerin geriye cirodan önceki ciranta ve lehdar konumunda olan kişilere müracaat edemeyeceği anlaşılmakla Mahkemece ihtiyati haciz kararına itirazın kabulüne karar verilmesi isabetli olup, ihtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir. Sonuç olarak, talep dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere göre, mahkeme ek kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, ihtiyati haciz isteyenin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-İhtiyati haciz isteyenin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcı istinaf eden tarafından peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı bulunması ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, 7-Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda █████/2025 tarihinde HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.