sebeptle eklemli giyip çeliğin şefinin kayması sırt oturmayan platform kıyafetlerini

Anahtar kelimeler: Sebeptle Eklemli Giyip Çeliğin Şefinin Kayması Sırt Oturmayan Platform Kıyafetlerini

10. Hukuk Dairesi █████████ E. , ██████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., ███████ K.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davacı vekili, davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili ile davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 15.04.2015 tarihinde sabah iş yerine geldiğini, iş kıyafetlerini giyip, eklemli platform üzerine çıktığını, ... Firma yetkilisi olan şantiye şefinin müvekkil ve orada çalışanlara işin acil olduğunu, bir an önce tamamlanması gerektiğini ve bu sebeptle acele etmeleri gerektiğini söylediğini, davacının işi tamamlamaya çalıştığı sırada, yerine oturmayan çeliğin kayması sonucu sırt, bel ve bacak bölgesinin iş makinesine sıkıştığını, kaza sonrasında ... Firma yetkililerinden hiçbirinin olaya müdahale etmediğini, bir üst firma olan ... firmasının yetkilisi ... müdürünün olaya müdahale ettiğini, sonrasında ... Firmasına, davacının hastaneye götürülmesi ve gerekli masrafların karşılanmasının söylediğini, saatler sonra davacının hastaneye götürüldüğünü, hastanede muayene olan davacının bel, sırt ve bacak bölgesinin zarar gördüğü tanısının konulduğunu ve 15.04.20 15... no.lu rapor ile 2 gün istirahat verildiğini, hastanede ... şantiye yetkilisinin, davacıya, iş kazası raporu tutturma, şirket senin her türlü masrafını karşılayacak demesi üzerine, iş kazası kaydının hastanede tutulmadığını, sadece rapor alınmakla yetinildiğini, kaza sonrasında şirketin davacıya maddi ve manevi hiçbir yardımda bulunmadığını, ayrıca davacının iş akdinin de feshedildiğini beyanla davanın kabülü ile davacının geçirdiği kazanın iş kazası olarak tespitine karar verilmesini, davacının maluliyetinin tespit edilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı .... Üretim Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkil şirkete dosyanın hangi aşamasında husumet yöneltilerek yargılamaya devam edildiğinin belli olmadığını, davacının 23.01.2017 tarihli dilekçesi ile sehven davalı olarak ... Üretim Ticaret A.Ş. ve ... ve ... Firmalarını gösterdiğini, müvekkilin ... Firmasında çalışmasının bulunmadığını, dava dilekçesinde ..., ... ve ... Sanayi A.Ş. olarak gösterildiğini, sonradan sadece ... unvanlı firma için davanın sehven açıldığı belirtilerek Mahkemeye husumete ilişkin başkaca bir beyan sunulmadığını, husumeti yöneltecek tarafın Mahkeme değil davacı olduğunu, davacının müvekkil şirkete yönelttiği herhangi bir husumetin olmadığını, davacı şahıs ve diğer davalı şirket ile müvekkil şirket arasında sözleşmeye dayalı ya da kanuni herhangi bir bağ bulunmadığını, davacının husumeti dahi kime yönelteceğini bilmeksizin farazi olarak açtığı davanında usulsüz olduğunu beyan ederek davanın reddini istemiştir.

Diğer davalılar tarafından davaya cevap verilmemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 26.04.2022 tarihli kararı ile davacının davasının kısmen kabulü ile davacının 15.04.2015 tarihinde ... Sanayi ve Ticaret A.Ş işyerinde geçirdiği kazanın 5510 sayılı Kanun'un 13/1-a ve b bentlerine göre (506 sayılı Kanun'un 11/A-a ve b bentlerine göre) ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 3/1-g maddesindeki tanımlara göre iş kazası olduğunun tespitine, davacının davalı ... ile davalı ... Üretim Tic. A.Ş. aleyhine açtığı davasının husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 26.04.2022 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili ile davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 08.12.2022 tarihli kararı ile istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 08.12.2022 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili, davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili ile davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, "... Somut uyuşmazlıkta, davalı Kurumdan celp olunan ... sicil numaralı işyeri sicil dosyası incelendiğinde davalılardan ... Üretim Tic. A.Ş.'nin asıl firma olarak bildirildiği, daha sonra 1 no'lu alt dosyada ... Taah. A.Ş. ile davalı ... Üretim Tic. A.Ş. arasında akdedilen 26.06.2013 tarihli "Kırıkkale İlindeki 840 MW Kombine Çevrim Santrali Proje Tasarım ve İnşaat" işinin "Erken Dönem İşleme Yönelik Satınalma Siparişi" sözleşmesinin akdedildiği, bu kapsamda aynı sicilde işveren olarak ... Taah. A.Ş. adına işyeri bildirgesinin davalı Kuruma verildiği, 17 no'lu alt dosyada davalı ... Üretim Tic. A.Ş. ve ... Taah. A.Ş. tarafından ... . Tic. Ltd. Şti. adına alt yüklenici sicil numarası verilmek üzere davalı Kuruma başvuruda bulunulduğu, 18 no'lu alt dosyada ise ... . Tic. Ltd. Şti. ile davalı ... Üretim Tic. A.Ş. ve ... Taah. A.Ş. tarafından diğer davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. firması adına "Hava Soğutmalı Kondenser" işinde 10.10.2014 tarihinden itibaren işe başlayacağı bildirilerek alt işveren olarak tescilinin sağlandığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece öncelikle davacının talebi bakımından iddia olunan iş kazasının gerçekleştiği işyeri ve işveren netleştirilmeli, davalı ...Ş. ile davalı ... Üretim Tic. A.Ş.'nin işverenlik sıfatının bulunup bulunmadığı usulünce belirlenmeli, bu kapsamda ... Enerji A.Ş ile dava dışı ... Taah. A.Ş. arasında organik bağın bulunup bulunmadığı araştırılmalı, yapılacak inceleme ve araştırma sonucunda dava dışı ... Taah. A.Ş. ile dava dilekçesinde bahsi geçen ... firmasının da işveren olduğunun değerlendirilmesi halinde bu defa davanın kamu düzenine ilişkin niteliği gereği HMK’nın 124 üncü maddesi uyarınca husumetin diğer asıl ve alt işverenlere de yöneltilmesi için davacıya mehil verilmeli, davaya usulüne uygun şekilde dahil edilmeli ve davaya dahil edilen işverenlerin de göstereceği deliller toplanması suretiyle davaya konusu uyuşmazlık hiçbir kuşku ve tereddüte yer bırakmayacak şekilde belirlenmeli ve oluşacak kanaate göre karar verilmelidir..." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davasının kısmen kabulü ile

1-Davacının 15.04.2015 tarihinde ... Sanayi ve Ticaret A.Ş işyerinde geçirdiği kazanın 5510 sayılı Kanun'un 13/1-a ve b bentlerine göre ( 506 sayılı Kanun'un 11/A-a ve b bentlerine göre ) ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 3/1-g maddesindeki tanımlara göre iş kazası olduğunun tespitine,

2-Davacının davalı ... ile davalı ... Üretim Tic. A.Ş aleyhine açtığı davasının husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; Mahkemece verilen kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, Mahkemece sadece davalı şirketler arasında sözleşme olup olmadığının araştırıldığını, gelen cevaplar dışında başkaca araştırma yapılmadığını, asıl işveren ilişkisinin araştırılmadığını, eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme sonucunda karar verilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu beyan etmektedir.

2. Davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş vekili temyiz dilekçesinde; dava açılırken dahi müvekkil şirkete husumet yöneltilmediğini, bozma gereğince asıl işin sahibi ... Taah. A.Ş., ... Üretim Tic. A.Ş. ve ... firmaları hakkında hiç hüküm tesis edilmediğini, bunun yanında taraflar arasındaki asıl işveren alt işveren ilişkisi dahi irdelenmediğini, hatalı olarak müvekkili şirkette SGK kaydı olmayan davacı adına sadece müvekkil şirketin sorumlu tutulmasının da hatalı olduğunu beyan etmektedir.

3. Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; 15.04.2015 tarihinde meydana geldiği iddia edilen olayın Kuruma herhangi bir bildirimi yapılmadığını, olaya ilişkin kazalı ifade tutanağı, Jandarma/Polis ifade tutanağının mevcut olmadığını, davacı ...’ın sağlık sorunları ve Yaşam Hastanesinde yapılan tedavinin iş kazası nedeniyle olduğuna ilişkin yeterli ve inandırıcı bir delil bulunmadığını, dosya içeriğindeki maddi vakıalar ve delillerin yanlış ve hatalı değerlendirildiğini, eksik inceleme ve araştırma neticesinde hukuka aykırı bir karar verildiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, 12.08.2014 tarihli kazanın iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

1- Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 5510 sayılı Kanun'un 13. maddesinin birinci fıkrasında iş kazası, “a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,

b)-(Değişik bend

:17.04.2008-5754 S.K./8.mad) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

c)-Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

d)-(Değişik bend

:17.04.2008-5754 S.K./8.mad) Bu Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e)-Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır.” şeklinde tanımlanmıştır.

2- İnceleme konusu eldeki davada, bozmaya uyulmuş ise de, bozma gereklerinin tam olarak yerine getirildiğinden bahsedilmesi mümkün değildir. Bozma sonrasında Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada; ilgili vergi dairesinden ... Enerji A.Ş. ve ... Güç Sistemleri Müh. A.Ş. arasındaki organik bağın sorulduğu, ayrıca davalı şirketlere yazı yazılarak aralarındaki sözleşmeler hakkında araştırma yapılarak davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. yönünden iş kazası olduğunun tespitine, davalı ... ile davalı ... Üretim Tic. A.Ş. yönünden davanın reddine karar verilmiş ise de bu sonuca eksik inceleme ve araştırma ile gidilmiştir.

3- Dairenin 04.12.2023 tarihli daha önceki bozma kararında; yapılacak iş belirtilerek özellikle davalılar arasındaki ilişkinin tam olarak ortaya konulması, davalı .... ile davalı ... Üretim Tic. A.Ş.'nin işverenlik sıfatının bulunup bulunmadığı usulünce belirlenmesi, bu kapsamda ... Enerji A.Ş ile dava dışı ... Taah. A.Ş. arasında organik bağın bulunup bulunmadığının araştırılması, yapılacak inceleme ve araştırma sonucunda dava dışı ... Taah. A.Ş. ile dava dilekçesinde bahsi geçen ... firmasının da işveren olduğunun değerlendirilmesi halinde bu defa davanın kamu düzenine ilişkin niteliği gereği HMK.’nın 124. maddesi uyarınca husumetin diğer asıl ve alt işverenlere de yöneltilmesi için davacıya mehil verilmesi, davaya usulüne uygun şekilde dahil edilmesi gerektiği belirtilerek İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuş olup, Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonucunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar.

4- Bu doğrultuda Mahkemece, bozma ilamında belirtildiği üzere, ... Enerji A.Ş ile dava dışı ... Taah. A.Ş.'nin ayrı tüzel kişiler oldukları, davalı ... Üretim Tic. A.Ş. ile ... Güç Sistemleri Müh. ve Taah. A.Ş. arasında sözleşme akdedildiği, dava dilekçesinde bahsi geçen ... firmasının da alt işveren olarak ... sicil no.lu işyerinden tescilinin yapıldığı, buna karşılık dava dilekçesinde husumet yöneltilen ... firması hakkında olumlu-olumsuz bir hüküm kurulmadığı hususları ile davalı Kurumca tutulan işyeri tescil kayıtları ve ticaret kayıtları da gözetilmek suretiyle, oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve kanuna aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 17.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.