Anahtar kelimeler: Çizen Çizdiğini Çizdiği Bugüne Satımdan Kestiğini Projeleri Projelere Projelerin Tesisat
ESAS NO
: 2023/KARAR NO
: 2025/HAKİM
: ... ...KATİP
: ... ...DAVACI
:VEKİLLERİ
: Av.Av.DAVALI
:VEKİLİ
: Av.DAVA
: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2018KARAR TARİHİ
: █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının elektrik mühendisi olduğunu ve davalı şirket lehine bir kısım elektrik tesisat projeleri çizdiğini, çizdiği projelere karşılık 9 ayrı fatura kestiğini, çizen projelerin değişik elektrik dağıtım bölgelerindeki tesisatlarda uygulandığını ancak bugüne kadar proje bedellerinin ödenmediğini, bunun üzerine ... 14. İcra Dairesinin 2018/... sayılı dosyası ile takip başlatıldığını davalı tarafın faturaları defterine işlemiş olmasına rağmen borca haksız biçimde itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptalini talep etmektedir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı taraf davanın reddi gerektiğini savunmakta, faturaların deftere kayıtlı olmadığını, kendilerine tebliğ edilmediğini kaldı ki faturanın tek başına alacağın varlığını ispatlamayacağını projelerin şirketin personeli olan mühendisler tarafından çizildiğini, projelerin telif haklarının davalı şirkete ait olduğunu, kaldı ki davacının şirket ortağı olduğunu şirket için bu tür bir taahhüt altına girmiş olmasını makul biçimde açıklaması gerektiğini, takibin kötü niyetli olduğunu ileri sürmüştür.DOSYANIN SAFAHATI
:Mahkememizin 2018/ esas, 2021/ karar █████/2021 tarihli kararı ile; Davanın reddine, karar verilmiştir. Mahkememiz kararının davacı vekilince istinaf isteğinde bulunulması üzerine dosyanın istinaf mahkemesine gönderildiği, ... BAM 14. Hukuk Dairesinin 2022/ esas 2023/ karar █████/2023 tarihli kararı ile "Dosya kapsamından davacının aynı zamanda davalı şirketin ortağı olduğu ve kısa bir dönem müdürü olduğu, ancak █████/2014 tarihinden beri şirket müdürünün dava dışı Murat Kılıç olduğu, bununla birlikte davalı şirket tarafından davacıya ... 5.Noterliği’nin █████/2014 tarih ... yevmiye sayılı vekaletnamesi ile mal alma, satma ,sözleşme imzalama ve feshetme, ticari defter ve belgeleri sunma vb. konularında yetkiler verildiği anlaşılmaktadır. Öte yandan dosya kapsamında davalı şirket ana sözleşmesine rastlanılmadığından, taraflarca davacı ortağa, şirkete karşı asıl yükümlülüğü olan sermaye koyma borcu dışında, şirketin iştigal konularına ilişkin danışmanlık hizmeti verme veya proje hazırlama gibi ek(ikincil) bir yükümlülük getirilip getirilmediği anlaşılamamıştır.Yine iş bu davaya konu edilmeyen önceki tarihli faturaların düzenlendiği dönemde davacının davalı ... fiilen yönettiği ve faturaları ticari defterlere kendisinin kaydettirdiği ileri sürülmüş ve mahkemece bu iddia haklı bulunmuş ise de, “fiilen yönetme” iddiasının ne şekilde haklı bulunduğu gerekçelendirilmeden karar verilmesi hatalı olduğu gibi, yukarıda sözü edilen vekaletnamedeki yetkilerin kapsamı değerlendirilmeden ve iş bu davaya konu icra takibinden sonra düzenlendiği anlaşılan █████/2018 tarihli fatura bedelinin de ödendiği iddiası üzerinde durulmadan karar verilmesi de doğru görülmemiştir.Ayrıca davacı firmasının kaşesi bulunduğu halde faturalandırılmayan bir takım projeler olduğu anlaşılmakta olup, davacı tarafça bu hususa ilişkin █████/2020 tarihli dilekçede bir takım açıklamalarda bulunulmuş, bu projelerin tamamlamaya yönelik ikincil projeler olduğu, bu nedenle faturalandırılmadığı belirtilmiş ise de, mahkemece bu açıklamalara ilişkin bir değerlendirmede de bulunulmamıştır.Yine davalının cevabında ileri sürdüğü “davacının davalı şirketin projelerinden işletme sorumlusu sıfatıyla sabit ücret kazanmaya da devam ettiği” yönündeki iddiasının da açıklığa kavuşturulması gerektiği açıktır.Üstelik iş bu davadaki uyuşmazlığın çözümü hukuk dışında, özel ve teknik bilgiyi gerektirdiği halde, bu yönde bir inceleme yaptırılmadan karar verilmesi de hatalıdır.Bu durumda mahkemece, yukarıda açıklanan hususların açıklığa kavuşturulması, bu kapsamda davacının şahıs firması olan ... firması ile davalı şirket arasında şifahi olarak elektrik projeleri hazırlanması hususunda akdi bir ilişki kurulup kurulmadığı, davacı firması ile projeyi çizen şahısların yapmış oldukları işin ve yetkilerinin kapsamı, önceki ve sonraki faturalara ilişkin taraflar arasındaki fiili uygulama tespit edilip, buna göre davacının söz konusu fatura bedellerine hak kazanıp kazanmadığının tespiti için, konusunda uzman elektrik mühendisi bir bilirkişi ile mali müşavir bilirkişiden, faturaların dayanakları olan tüm belgeler, tarafların ticari defter ve kayıtları ve davalı şirket ana sözleşmesi üzerinde de inceleme yaptırılarak bilirkişi raporu alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-a/6 maddesi uyarınca hükmün kaldırılmasına ve yukarıda açıklanan hususlar dikkate alınarak yargılama yapılmak üzere dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiştir." gerekçesi ile mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilerek dosyanın mahkememize gönderilerek ████████ esasına kaydedilerek yargılamaya devam edildiği görülmüştür.KALDIRMA KARARINDAN SONRASI DELİLLER
:Kaldırma kararından sonra mahkememiz dosyasına, tarafların ticari ilişkin dönemden başladığı dönem itibariyle ticari defterlerinin incelenmesine karar verildiği, 1 SMM ve 1 Elektronik Mühendisi bilirkişiden oluşan heyetten rapor aldırıldığı, ... 49. Asliye Ceza Mahkemesinin 2024/ Esas sayılı dosyasının ... üzerinden celp edildiği, ...'dan davalı şirketin ana sözleşmesinin celp edildiği, ceza dosyası ve ana sözleşmenin celbine müteakip önceki heyete eklenen 1 Borçlar Hukukunda uzman bilirkişiden heyet raporu aldırıldığı görülmüştür. 1 SMM ve 1 Elektronik Mühendisinden oluşan heyet tarafından tanzim edilen █████/2024 tarihli ... ve █████/2024 tarihli ek raporda özetle; " Davacının davalıya toplam 212.384,66TL tutarında fatura düzenlediği, Davalı bu faturalardan sadece 24.10.2018 tarihli 17.700,00TL Tutarındaki faturayı kabul edip kayıtlarına işlediği davacıya 17.700,00TL ödeme yaptığı, 194.684,66TL tutarındaki faturaları kayıtlarına işlemediği, Davalının davacıya 24.12.2018 tarihli A-943184 seri numaralı 10.384,00TL tutarlı fatura düzenlediği, bu fatura davacının kayıtlarında mevcut olmadığı, Davacı ... “ın 2. Sınıf işletme usulü defter tuttuğundan ESNAF olduğu, Davalı ... ŞİRKETİNİN ve sigortalı olarak çalışan ve projeleri kısmında adı yazan dava dışı mühendisin SMM faaliyetlerini yürütebilecek belgelere sahip olmadığı ve tek başına yetki ve yeterliliğinin bulunmadığı, Söz konusu projelerin .... tarafından imzalanarak proje müellifi sorumluluğu üstlenildiği, proje onay birimi olan kuruluşlara karşı muhatabın ... - ... olduğu, projelerin ilgili yönetmeliklere, standartlara, tebliğlere ve tekniğe uygun olup olmamasından, rapor ve projelere esas alınan bilgilerin doğruluğundan ... sorumlu olduğu, Dava dosyası eklerinde davacı ...'ın şahıs firması olan ... üzerinden ücretsiz bir şekilde proje hazırlama ve proje müellifi sorumluluğunu üstleneceğine dair bir belgeye rastlanmadığı, Yukarıda belirtilen tabloya göre 39 adet proje için hazırlandığı yıllara göre ... az asgari ücretler tarifesi üzerinden toplam proje bedelinin KDV Dahil 253.310,60 TL olduğu, dava dosyası eklerinde sunulan faturalar incelendiğinde ise davacı tarafından söz konusu projeler ile ilgili olarak KDV Dahil 212.384,66 TL talep edildiği, davalı tarafından 17.700,00TL davacıya ödeme yapıldığı, davacının davalıdan 194.684,66TL ... olduğu, dava dosyası ekleri incelendiğinde taraflar arasında imzalı bir ana sözleşme bulunmadığı, davacı ... “ın davalı şirketin projelerinden işletme sorumlusu sıfatıyla ücret kazanmaya devam ettiğine dair herhangi bir bilgiye rastlanmamıştır. Davalı tarafın ileri sürdüğü şirketin projelerinden işletme sorumlusu sıfatıyla sabit ücret kazanmaya da devam ettiği iddiası eğer ki; ... (yüksek gerilim) seviyesinden yapılacak bağlantılarda İlgili Teknik Mevzuatlar gereği işletmede can ve mal güvenliğin..in sağlanması adına zorunlu ... Tesisleri İşletme Sorumlusu bulundurulması ise, müşteri (tesis sahibi) yukarıda belirtilen şartları sağlayan herhangi bir elektrik mühendisi ile anlaşabileceği gibi aynı zamanda davacı ...'ın şahıs firması olan . üzerinden ... tesisleri için yüksek gerilim işletme sorumluluğu hizmetini de alabilecektir. Bu bağlamda söz konusu ... gerilim işletme sorumluluğu kapsamında kazanılacak ücret ... tesisi ve elektrik projeleri dışında değerlendirilecek bir husustur. Davacı ve davalı taraf vekillerinin sunmuş olduğu itiraz dilekçeleri kapsamlı bir şekilde incelenmiş olup, █████/2024 tarihli ... bilirkişi raporumuzdaki yazılı tespit ve değerlendirmelerimizi değiştirilmesini gerektirecek somut bir done/gelişme olmadığından dolayı, bilirkişi heyetimiz tarafından hazırlanan ... raporumuzdaki tespitler ...." hususlarının tespit edildiği görülmüştür. 1 SMM, 1 Elektronik Mühendisi ve 1 Borçlar Hukukunda uzman bilirkişi tarafından tanzim edilen 2/███████ tarihli raporda özetle; " ana sözleşme kapsamında davacı ortağa sermaye koyma borcundan başkaca ikincil bir yükümlülük yüklenmemiş olduğu, en son █████/2018 tarihinde ödeme yapılarak toplam 17.700,00-TL'nin banka havalesi ile davacıya ödenmiş olduğu, tarafların sadece 2018 yılı defterlerini ibraz etmiş olmaları nedeniyle faturaların davalı tarafından ödendiğine dair iddiası yönünden inceleme yapılamadığını, davalı şirketin elektrik projeleri hazırlamaya ve imzalamaya yetkili olmadığı, davalı şirket tarafından uygulaması yapılacak işlere ait projelerin ... tarafından tescilli bir büro ile SMM faaliyetleri yürüten elektrik mühendisi tarafından onaylandıktan sonra proje onayına sunulabildiği, proje bedeli olarak adlandırılan hizmet karşılığı ... lisanssız Elektrik Üretim Uygulama Projeleri kapsamında davacının asgari ücrete hak kazanacağı, taraflar arasında davacının anılan hizmeti ücretsiz olarak sağlayacağına dair bir anlaşma / sözleşme bulunmadığı, davacının talepleri ile sınırlı olarak takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 194.684,66 TL alacaklı olduğu" hususlarının tespit edildiği bildirilmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;Dava, faturalara dayalı alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vâki itirazın iptali istemine ilişkindir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkememizce yapılan ilk yargılamada davacının iddialarını ispat edemediği gerekçesi ile davanın reddine karar verildiği, davacı tarafın istinaf kanun yoluna başvurması üzerine yapılan incelemede ... BAM 14. HD. 2022/ esas, 2023/ karar sayılı ilamı ile kararın kaldırılarak dosyanın mahkememize gönderilmesine karar verilmiştir. BAM kaldırma kararının gerekleri doğrultusunda eksik deliller toplanarak bilirkişi heyetinden raporlar alınmıştır.█████/2025 tarihli raporda da belirtildiği üzere; ana sözleşme kapsamında davacı ortağa, sermaye koyma borcundan başka bir ikincil yükümlülük yüklemediği,davalı şirketin elektrik projesi hazırlamaya ve imzalamaya yetkili olmadığı, projeyi çizen kısmında şirket çalışanı dava dışı mühendis personelinin adı yazmakta ise de projeyi çizen şahsıların davacı gibi SMM faaliyetlerini yürütme yetkisi bulunmadığından proje onaylama yetkilerinin bulunmadığı ve aynı işi yapamayacakları, böylelikle davacının proje müellifi sorumluluğunu üstlenmiş olduğu, yine projelerde davacının kendisine ait SMM lisansı bulunan "... ..." adına imzalanmış olduğu ve davalı ... temsilen imzalanmadığı gibi kaldı ki aksi durumun hukuken mümkün olmadığı, öte yandan icra takibinden sonra davacı tarafından █████/2018 tarihli fatura düzenlendiği ve bu fatura bedelinin de davalı tarafça ödendiği bu itibarla taraflar arasında proje müellifliği görev ve hizmeti kapsamında eser sözleşmesi kurulmuş olduğu kanaatine varılmıştır. Öte yandan, takibe konu faturalarda “proje bedeli” olarak adlandırılan hizmet karşılığında ... Lisanssız Elektrik Üretim Uygulama Projeleri kapsamında davacının asgari ücrete hak kazanacağının belirtildiği, taraflar arasında bu hizmetinde ücretsiz sağlanacağına dair dosyada da herhangi bir sözleşme de bulunmadığı, yine davacının hazırladığı projeler için hazırlandığı yıllara ait ... asgari ücret tarifesinden üzerinden toplam proje bedellerinin KDV dahil toplam 253.310,60 TL olduğu, davacı tarafından ise, bu projeler için KDV dahil toplam 212.384,66 TL talep ettiği böylece davacının talep ettiği miktarın yerinde olduğu, davalı tarafından ödenen 17.700,00 TL'nin mahsup edilmesinden sonra davacının toplam 194.684,66 TL alacaklı olduğu anlaşıldığından davacının davasının kabulü ile davalının takibe yönelik itirazının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir. Bununla birlikte, taraflar arasındaki ticari ilişkinin varlığı ve alacağın likit olması nedeniyle İİK 67/2 maddesi uyarınca davacı yararına asıl alacağın %20'si olan 38.936,93-TL icra inkar tazminat bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;1-Davacının davasının KABULÜ İLE; davalının ... 14. İcra Dairesinin 2018/... sayılı icra takip dosyasına yaptığı İTİRAZIN İPTALİNE, takibin 194.684,66 TL asıl alacak üzerinden takip talebindeki şartlar dahilinde aynen DEVAMINA,2-Davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin KABULÜ ile; takip konusu 194.684,66-TL asıl alacağın % 20'sine tekabül eden 38.936,93-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,3-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 13.298,90-TL harçtan başlangıçta alınan 2.351,31-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 10.947,59-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,4-Davacı tarafça yapılan 2.351,31-TL Peşin Harç, 35,90-TL Başvurma Harcı, 9.500,00-TL Bilirkişi Ücreti ve 160,00-TL tebligat ve posta giderinden oluşan yargılama gideri toplamı olan 12.047,21-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 31.149,55-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,6-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025Katip ...✍E-ImzalıdırHakim ...✍E-Imzalıdır