istanbul bölge adliye mahkemesinin lazer epilasyon sonucu oluşan zarardan kaynaklanan tazminat davasında, franchise sözleşmesi hükümleri ve marka sahibinin sorumluluğu değerlendirilerek istinaf başvurusunun reddi temyiz incelemesi yapılmıştır.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin lazer epilasyon sonucu oluşan zarardan kaynaklanan tazminat davasında, franchise sözleşmesi hükümleri ve marka sahibinin sorumluluğu değerlendirilerek istinaf başvurusunun reddi temyiz incelemesi yapılmıştır.

Özet: Davacı, hatalı lazer epilasyon sonucu yüzünde yanık oluştuğu gerekçesiyle, güzellik merkezini işleten ve markanın sahibi olan şirketlerden maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur. Davalı şirket, şubenin ayrı bir işletme olduğunu ve sorumluluk kabul etmediğini savunmuştur. İlk derece mahkemesi, franchise sözleşmesindeki sorumluluk sınırlaması nedeniyle marka sahibinin sorumlu olmadığına karar vererek davayı reddetmiş, bu karar Bölge Adliye Mahkemesi tarafından da onanmıştır. Davacı, temyiz dilekçesinde tefrik kararının hatalı olduğunu, her iki şirketin de müteselsilen sorumlu olduğunu, markaya duyduğu güven nedeniyle işlemleri yaptırdığını ileri sürmüştür. Dava, estetik amaçlı lazer uygulamasından kaynaklı zararın tazminine ilişkindir.

6. Hukuk Dairesi ████████ E. , ████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI

: █████████ E., █████████ K.

vekili Avukat ...

İLK DERECE MAHKEMESİ

: İstanbul Anadolu 1. Tüketici Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., ████████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... Güzellik Merkezi markası adı altında İstanbul ili, Pendik ilçesinde hizmet veren güzellik merkezinde uygulanan hatalı lazer epilasyon işlemi neticesinde müvekkilinin yüzünde ikinci derece yanık meydana geldiğini ve sabit iz kaldığını, davalı ... Güzellik ve Kozmetin Sanayi ve Ticaret A.Ş. Tarafından "... Güzellik Merkezi Pendik Şubesi" nin işletilmekte olup diğer davalı ... Güzellik ve Kozmetik Hizmeti A.Ş.'nin ise söz konusu güzellik merkezinin marka ve genel sahibi olduğunu, müvekkilinin işbu dava kapsamında taleplerinden her iki şirketin de müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğunu ileri sürerek şimdilik 100,00 TL maddi, 110.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; uyuşmazlığa konu olayın müvekkilinin ... verdiği ... Pendik Şubesinde gerçekleştiğini, genel merkez olarak ... verilen şubelerin üçüncü kişilere olan kusurlu hareketlerinden sorumlu tutulmalarının mümkün olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... yönünden yapılan incelemede; davalılar arasında 17.09.2022 tarihli Franchısıng Sözleşmesi bulunduğu, sözleşmenin 4-2.9. maddesinde '' ... Alan, işletmesinin sağladığı hizmetlerin ifası esnasında doğrudan veya dolaylı olarak ortaya çıkan maddi ve manevi kayıp ve zararlardan; çalışanlara, hizmet sağlananlara, kamuya ve/veya bunların mülklerine verilen zararlardan tek başına sorumludur. ... Alan'ın çalışanlarından herhangi birinin uyguladığı bir işlem sonucunda ve bu işlem sebebiyle bir müşteride herhangi bir sağlık probleminin meydana gelmesi durumunda, ... Alan oluşabilecek her türlü zarar, masraf, tazminat vs her ne altında olursa olsun tüm yükümlülüklerin kendisi tarafında karşılacağını kabul, beyan ve taahhüt eder. ... alan'dan ya da 3. kişilerden ortaya çıkan doğrudan ya da dolaylı her türlü zarar nedeniyle, ... verene ya da bunların müdürlerine, yöneticilerine, çalışanlarına ve şirket ortaklarına karşı herhangi bir talep ve dava hakkı bulunmamaktadır...'' şeklinde düzenleme bulunduğu, davalı ... veren şirketin diğer davalı ... alan şirketin ve şirket çalışanlarının eylemlerinden ... veren olarak sözleşmesel sorumluluğunun bulunmadığı gerekçeleriyle davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

A. Temyiz Sebepleri

“ Davacı vekili temyiz dilekçesinde

Mahkemenin 2024/5 E. sayılı dosyasında gerçekleştirdiği 26.04.2024 tarihli celsenin iki numaralı ara kararı ile "Davalı ... yönünden davanın tefrik edilerek yeni bir esasa kaydına" karar verildiği ve dava dosyasının ... yönünden eldeki dava dosyasına kaydedildiğini, mahkemece duruşma açılmaksızın dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu karar verildiğini, tefrik kararı verilmesinin hatalı olduğunu, ... veren şirket ile ... alan şirket arasındaki sorumsuzluk anlaşmasının yalnızca bu sözleşmenin taraflarını bağlayacağını, tefrik olunan dosya davalısı ... Güzellik ve Kozmetik Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından "... Güzellik Merkezi Pendik Şubesi'nin" işletilmekte olup, işbu dosya davalısı ... Güzellik ve Kozmetik Hizmetleri A.Ş.'nin ise söz konusu güzellik merkezinin marka ve genel sahibi olduğunu, bu kapsamda müvekkilin bu dava kapsamındaki taleplerinden her iki şirketin müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğunu, davalının güzellik merkezi ile ilgili olarak tüm reklam ve tanıtımlarını ... üzerinden gerçekleştirdiğini, müvekkilinin de "..." markasına güvenerek dava konusu iş ve işlemleri yaptırdığını" beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, estetik amaçlı lazer uygulamasından meydana geldiği iddia olunan zararın tazmini için açılan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı ile dava dışı ... Güzellik Kozmetik Sanayi ve Tic. A.Ş arasında "... Güzellik ve Danışmanlık Pendik Şubesi Hizmet Satış Sözleşmesi" isimli sözleşmesi, yine davalıyla dava dışı ... Güzellik Kozmetik Sanayi ve Tic. A.Ş. arasında ise ... sözleşmesi imzalandığı anlaşılmıştır.

Tefrik edilen dosyada davalı ...'nin ... veren, davalı ... Güzellik ve Kozmetik Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin ... alan olduğu, ... Güzellik Kozmetik Sanayi ve Tic. A.Ş çalışanı tarafından davacı tarafa lazer epilasyon hizmeti verildiği hususlarında, taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ... alan şirket tarafından verilen hizmet nedeniyle, ... veren davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanununun (TKHK) 3-d maddesinde hizmetin, bir ücret veya menfaat karşılığında yapılan ya da yapılması taahhüt edilen mal sağlama dışındaki her türlü tüketici işleminin konusunu oluşturduğu ifade edilmekte; 13. maddesi "(1) Ayıplı hizmet, sözleşmede belirlenen süre içinde başlamaması veya taraflarca kararlaştırılmış olan ve objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması nedeniyle sözleşmeye aykırı olan hizmettir. (2) Hizmet sağlayıcısı tarafından bildirilen, internet portalında veya reklam ve ilanlarında yer alan özellikleri taşımayan ya da yararlanma amacı bakımından değerini veya tüketicinin ondan makul olarak beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren hizmetler ayıplıdır.", ayıplı hizmetten sorumluluk başlıklı 14. maddesi "(1) Sağlayıcı, hizmeti sözleşmeye uygun olarak ifa etmekle yükümlüdür. (2) Sağlayıcı, kendisinden kaynaklanmayan reklam yoluyla yapılan açıklamalardan haberdar olmadığını ve haberdar olmasının da kendisinden beklenemeyeceğini veya yapılan açıklamanın içeriğinin hizmet sözleşmesinin kurulduğu tarihte düzeltilmiş olduğunu veya hizmet sözleşmesinin kurulması kararının bu açıklama ile nedensellik bağı içermediğini ispatladığı takdirde açıklamanın içeriği ile bağlı olmaz.", 15. maddesi ise (1) Hizmetin ayıplı ifa edildiği durumlarda tüketici, hizmetin yeniden görülmesi, hizmet sonucu ortaya çıkan eserin ücretsiz onarımı, ayıp oranında bedelden indirim veya sözleşmeden dönme haklarından birini sağlayıcıya karşı kullanmakta serbesttir. Sağlayıcı, tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Seçimlik hakların kullanılması nedeniyle ortaya çıkan tüm masraflar sağlayıcı tarafından karşılanır. Tüketici, bu seçimlik haklarından biri ile birlikte Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca tazminat da talep edebilir. (2) Ücretsiz onarım veya hizmetin yeniden görülmesinin sağlayıcı için orantısız güçlükleri beraberinde getirecek olması hâlinde tüketici bu hakları kullanamaz. Orantısızlığın tayininde hizmetin ayıpsız değeri, ayıbın önemi ve diğer seçimlik haklara başvurmanın tüketici açısından sorun teşkil edip etmeyeceği gibi hususlar dikkate alınır.

(3) Tüketicinin sözleşmeden dönme veya ayıp oranında bedelden indirim hakkını seçtiği durumlarda, ödemiş olduğu bedelin tümü veya bedelden indirim yapılan tutar derhâl tüketiciye iade edilir. (4) Ücretsiz onarım veya hizmetin yeniden görülmesinin seçildiği hâllerde, hizmetin niteliği ve tüketicinin bu hizmetten yararlanma amacı dikkate alındığında, makul sayılabilecek bir süre içinde ve tüketici için ciddi sorunlar doğurmayacak şekilde bu talep sağlayıcı tarafından yerine getirilir. Her hâlükârda bu süre talebin sağlayıcıya yöneltilmesinden itibaren otuz iş gününü geçemez. Aksi takdirde tüketici diğer seçimlik haklarını kullanmakta serbesttir." şeklinde düzenlenmiştir.

Yukarıda belirtilen yasa hükümleri dikate alındığında davacının tüketici olduğu ve uyuşmazlığın Tüketici Kanunları hükümleri uyarınca çözümlenmesi gerektiği yine aynı Yasa'nın 83/1 maddesi uyarınca bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde de genel hükümlerin uygulanması gerektiği anlaşılmıştır.

Davalı ... veren ve dava dışı ... alan şirket arasında düzenlenen sözleşmenin 2-3. maddesinde "...: ... Alanın, ... Veren tarafından kendisine sözleşme süresi boyunca verilecek teknik ve idari destek, malzeme tedariki, araştırma ve geliştirme çalışmaları, tanıtım ve pazarlama faaliyetleri karşılığı olmak üzere aylık olarak Franclıtse Veren'e ödeveceği lisans bedelidir.", 3-2. maddesinde "... Alan, ... Güzellik Merkezi ... sistemi çerçevesinde tescilli ... markasını ve sisteme dahil diğer hizmet markalarını, merkez tasarımı ve renk bileşimleri, işaretler, işletme ve pazarlık alanında sahip olunan sırlar, kullanılacak aletlerin yerleşimi stok ve faaliyet kontrolleri ve ... Veren'in sağlamış olduğu eğitimler kapsamında, muhasebe ve iş uygulamaları çerçevesinde Fr"anchise Sistemine tabi olarak faaliyetini yürütmeyi amaçlamaktadır."

4-1-1. maddesinde. "İşbu Sözleşme konusu ile ilgili Türkiye çapında yapacağı tanıtım, pazarlama, reklâm ve halkla ilişkiler faaliyetleri kapsamında; ... Alan'ın, ... Veren şubesi olarak faaliyette bulunduğunun belirtilmesinin tanıtım ve pazarlama faaliyetlerindeki olumlu etkisini bildiğini ve işbu Sözleşme ile ... Alan'ın, isim/marka kullanma hakkı aldığını beyan etmekte ve söz konusu izni işbu Sözleşme boyunca geçerli tutacağını taahhüt etmektedir.", 4-1.2. maddesinde "... Alan'a, işbu Sözleşme'nin konusu olan hali hazırda ... Veren'in bünyesinde bulunan EK-1 Listesinin (marka/ürün/metot vb.) uygulanışı ve kalite yönetimi kapsamında eğitim vermekle yükümlüdür. Ayrıca sonradan ... Veren tarafından üretilen yeni marka/metot/ürün /cihaz vb. içeriklere ait eğitim; ... Veren tarafından belirlenecek ücret mukabilinde ... Alan'a verilecektir. Buna ek olarak uygulama becerisinin kazandırılması ile sistem usul ve prensipleri doğrultusunda denetlemenin yapılması ile en iyi hizmetin verilmesini sağlayacaktır.", 4-1.3 maddesinde. "İşbu Sözleşme kapsamında ... Alan'ın işletmesinin muntazaman işleyişi için gerekli olan üretim ve işlem metotları, alet, aygıt, araç, cihaz, malzeme ve dokümantasyonun tedarik edilmesi, müşteri memnuniyeti esaslı söz konusu hizmetlerin verilmesinde faaliyet gösterecek olan yetkin personelin, ücretleri ... Alan'a ait olmak üzere tedarik edilmesi, eğitim verilmesi ve tabelanın kullanılacağı adresin hizmet vermeye uygun hale getirilmesi için destek verecektir. ... Veren, işbu Sözleşme gereği temin edeceği ürünlerde kaliteden ödün vermeyeceğini, kendisinden alınması gereken her türlü ürün ve hizmetin bedelini piyasa geneli üzerinde tutmayacağını ve ürün bazındaki problemlere çözüm getirmeyi taahhüt eder. Personel eğitimleri ücretsizdir.", 4-14. maddesinde ise "... Veren, ... Alan'dan düzenli olarak ürünlerin satış fiyatı, hizmet kalitesi, temizlik, müşteri ilişkileri ve diğer hususlara ilişkin rapor alma hakkına sahiptir." düzenlemelerine yer verilmiştir.

... sözleşmesi Türk Borçlar Kanununda ve başka kanunlarda düzenlenmediği için isimsiz, karma sözleşme niteliğindedir. Gerek ... sözleşmesinin hukuki niteliği gerekse ... veren ve ... alan arasındaki yukarıda belirtilen sözleşme hükümleri hep birlikte değerlendirildiğinde, ... verenin sözleşme ile kararlaştırılan hizmetlerin sözleşmeye uygun yürütüldüğüne dair, bakım ve kontrol hakkı bulunmaktadır. ... sözleşmesinde ... veren; muhasebe yöntemi, ilişkilerin yönetimi, işyerinin seçilmesi ve yapılandırılması, hizmetlerin standartlaştırılması, ürün ve metodları