bursa bölge adliye mahkemesi 7. hukuk dairesinin alacak davası kararı: taraflar arasındaki tabela yapım sözleşmesi ve eksik ifa iddialarına ilişkin istinaf başvurusunun incelenmesi.

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin Alacak Davası Kararı: Taraflar Arasındaki Tabela Yapım Sözleşmesi ve Eksik İfa İddialarına İlişkin İstinaf Başvurusunun İncelenmesi.

Özet: Davacı, davalı ile yapılan sözleşme gereği totem ve yönlendirme tabelası yapım işinde eksiklikler olduğunu, özellikle aydınlatma elemanlarının bulunmadığını ve gerekli izinlerin alınmadığını iddia ederek zararlarının tazminini talep etmiştir; davalı ise tüm edimlerini yerine getirdiğini, hatta sözleşmede olmayan işler de yaptığını, ancak davacının totemdeki levhalara yazılacak bilgileri iletmediğini ve ayıplı iş ihbarının süresinde yapılmadığını savunmuştur, mahkeme davayı kısmen kabul etmiştir.

T.C. BURSA BAM 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:

T.C.

BURSA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

7. HUKUK DAİRESİ K A R A R

DOSYA NO

KARAR NO

BAŞKAN

ÜYE

KATİP

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

ESAS NO

KARAR NO

KARAR TARİHİ

İSTİNAF BAŞVURU TARİHİ

DAVACI

DAVALI

VEKİLİ

DAVANIN KONUSU

: Alacak

B.A.M. KARAR TARİHİ

: █████/2024

KARAR YAZIM TARİHİ

: █████/2024

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahalli mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde, tarafların iki ayrı adreste iç ve dış yönlendirme tabelaları ile totem yapım işi için anahtar teslim toplam 65.395,00.-TL+KDV bedel karşılığı ve 20 gün içinde teslim edilmesi hususunda anlaştıklarını, yapılacak imalatın malzeme ve aydınlatma elemanlarının sağlıklı bir şekilde çalışmasının temini açısından 5 yıl süre ile davalının garantisi altında olacağının kararlaştırıldığını, totem tabelasının demir aksamının yüklenici tarafından temin edilmesi gerekirken davacı tarafından üçüncü bir şahıstan temin edilmesi nedeni ile anlaşma taraflarca sözlü olarak KDV dahil 59.700,00.-TL. olarak tavzih edildiğini, faturanın buna göre tanzim edildiğini, davacının da bu ödemeleri ifa ettiğini, davalı üstlendiği işi tam ve eksiksiz olarak teslim etmediğinden noter ihtarıyla eksikliklerin ifasının talep edildiğini ancak sözleşme gereğinin yerine getirilmediğini, davalı tarafından yapılan totem imalatının sözleşmede belirtilen aydınlatma elemanlarının bulunmadığını, imalatın yapılması için gerekli izinlerin alınmadığından imalatın kaldırılması gerekeceğinden ekonomik bir değeri de olmayacağını, davalının garantisi altındaki yanmayan lambalar ve elektrik tesisatı ile totemdeki izin/elektrik tesisatı/reklam panoları gibi eksikliklerden kaynaklanan zararlarının tespitinin gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 10.000,00.-TL’nın ihtar tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, █████/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini 19.784,00.-TL arttırarak 29.784,00.-TL’nın davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davalının tüm edimlerini tam olarak ifa ettiğini, sözleşme gereği kararlaştırılan ödemelerin %50'sinin imalat öncesi sözleşme tarihinde ödenmesi gerekirken davacı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, ticari hayatın zorluklarının farkında olan davalının peşinat ödemesini tahsil edememesine rağmen tarafların ticari faaliyetlerinin devamı için ürünlerin imalatına başladığını, totem tabelasının demir aksamının teminin davacı tarafından karşılanacağı hususunun sözleşmenin kuruluş anından itibaren tarafların kabulünde olduğunu, davacının verdiği fiyatın da totemin sıfırdan üretimi için olmayıp demir aksamı hazır olan totemin tadili ve revize edilme işinin fiyatı olduğunu, sözleşme gereği üretilen kutu harfler ve kapı isimliklerinin 20/1/2018 tarihinde tesliminin ve montajının tam ve eksiksiz olarak her türlü ayıptan ari şekilde yapıldığını, ürünlerin teslimi sırasında davacı tarafından sözleşmede kararlaştırılmamış olan cam kapama işinin de yapılmasının istenilmesi üzerine cam kapama işinin de yapıldığını, davacının totemin montajının yapılacağı adreste bulunan taşınmazı farklı firmalara kiraya vereceğini, totemdeki levhalara kiracı şirketlerin unvanlarının yazılacağını, dolayısıyla bu haliyle totemin teslim alınamayacağını ilettiğini, totemin, 12/3/2018 tarihinde davacı tarafın kabulü ile Kestel / Bursa adresine levhaları boş şekilde montajının davalı tarafından yapıldığını, davacının totemin demir aksamının montaj adresinde kalmasını, yine monte halde bulunan boş tabelaların ise sökümünün yapılarak Osmangazi / Bursa adresine teslimini talep ettiğini, davalının bu talebi herhangi bir bedel tahsil edilmeden yerine getirdiğini, son halde totemin direk ve demir aksamının Kestel/Bursa adresinde, boş tabelaların ise Osmangazi / Bursa adresinde bulunduğunu, davalının gerekli bilgilerin(şirket unvanları ve tabelaların ne şekilde doldurulması gerektiği bilgilerini) kendilerine iletilmesi halinde tabelalara gerekli işlemlerin yapılacağını iletmiş olmasına rağmen 2 yıldan fazla süre ile davacı taraftan herhangi bir dönüş olmadığını, davacının ihtarname ile taraflarınca anlaşılamayan aydınlatma elemanlarının değiştirilmesini talep ettiğini, sözleşme konusu ürünleri 20/1/2018 ve 12/3/2018 tarihlerinde teslim ettiğini, bu tarihten, ihtarname tarihine kadar davacının herhangi bir ayıp ihbarında bulunmadığını, ihbarın süresinde ve usulüne uygun yapılmadığını, sözleşme konusu ürün bedellerinin KDV dahil 77.284,00.-TL olduğunu, sözleşmede belirtilmeyen fakat ifa edilen "cam kapama" işleminin bedelinin de KDV dahil 1.416,00.-TL olduğunu, davalının toplam alacağının 78.700,00.-TL olduğunu, davacının toplam 59.700,00.-TL ödeme yaptığını, davalının davacıdan 19.000,00 TL alacaklı durumunda olduğunu, takas mahsup taleplerinin olduğunu, zamanaşımı süresinin geçtiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, sözleşme gereğince çalışmayan led aydınlatmalar ile totem tabela imalatındaki eksikliklerin davalı tarafından tamamlanmasının gerektiği, bilirkişi tarafından yapılan piyasa araştırması sonucu davacının fabrika binasındaki alüminyum kutu harf imalatının led aydınlatma bedelinin 2.500,00.-TL,....Kestel-Bursa adresinde sadece demir borusu bulunan totemin kutu kaset kısmı ve elektrik aksamının tamamlanması için gerekli bedelin 27.284,00.-TL olarak belirlendiği gerekçesiyle davanın kabulüne, 29.784,00.-TL'nın (10.000,00.-TL'sına █████/2020 tarihinden, 19.784,00.-TL'sına ıslah tarihinden itibaren) işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, önceki savunmalarını tekrarlayarak totem tabelasının demir aksamını kimin karşılayacağı konusundaki anlaşmazlık ile ilgili olarak mahkemece bir inceleme yapılmadığını, davacının totemin montajının yapılacağı adreste bulunan taşınmazı farklı firmalara kiraya vereceğini, totemdeki levhalara kiracı şirketlerin unvanlarının yazılacağını, dolayısıyla bu haliyle totemin teslim alınamayacağını ilettiğini, keşifte de totemin teslim edildiği adresteki binanın halen boş olduğunun görüldüğünü, davacının söz konusu binayı kiraya verememesi nedeni ile davalının ifasını kabulden kaçındığını, davalının levhaları boş ama sağlam ve ayıptan ari bir şekilde davacının gösterdiği adreslere teslimini yaptığını, bu aşamadan sonra levhaları uygun koşullarda saklayıp, kullanma sorumluluğunun davacıya ait olduğunu, bilirkişi raporlarında boş levhaların toprak zemin üstünde ve küflenmiş şekilde bulunduğunun tespit edildiğini, boş levhaların bakım sorumluluğunun kimde olduğunun tespit edilmesinin gerektiğini, mahkemece böyle bir tespit yoluna gidilmediğini, ürünlerin ayıplı olduğu kabul edilse dahi davacının usulüne uygun bir ayıp ihbarında bulunmadığını, takas ve mahsup taleplerinin dikkate alınmadığını, alacağın zamanaşımına uğradığını, zamanaşımı itirazlarının değerlendirilmediğini belirterek mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

Davacı vekili davalının istinaf başvurusuna karşı verdiği cevap dilekçesinde, davalı tarafından fiyat teklifinin totemin sıfırdan üretimi olmayıp demir aksamı hazır olan totemin tadili ve revize edilme işinin fiyatı olduğunun iddia edildiğini, bu iddianın gerçeği yansıtmadığının sözleşme ile sabit olduğunu, demir aksamın ücretinin de ilk kararlaştırılan 65.395,00.-TL+KDV tutarının içinde olduğunun sabit olduğunu, totem tabelasının yüklenici tarafından temin edilmesi gereken demir aksamının davacı şirket tarafından üçüncü bir şahıstan temin edilmesi üzerine anlaşmanın sözlü olarak KDV dahil 59.700,00.-TL olarak tavzih edilerek faturaların buna göre tanzim edildiğini, borcun da buna uygun olarak eksiksiz ödendiğini, bilirkişi raporu ile de açıklığa kavuştuğu üzere birçok imalatın hiç yapılmadığının belirlendiğini, kararlaştırılan şekilde teslim alma hususunun gerçekleşmediğini, yüklenici tarafından yapılan imalatın malzeme açısından 5 yıl yüklenici garantisinde olduğunun kararlaştırıldığını, sonradan meydana gelen arızalar olsa dahi davalının zararı tazmin ile mükellef olduğunu, takas mahsup ve zamanaşımı itirazının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini istemiştir.

Dava, eser sözleşmesinin ayıplı ve eksik ifa edildiği iddiasına dayalı zararın tahsili istemine ilişkindir.

Davacı iş sahibi davalı yüklenicinin üstlendiği edimlerin tamamını yerine getirmediğini ileri sürerek zararının karşılanmasını istemiş, davalı edimlerini yerine getirdiğini savunarak ilave iş olarak yapılan iş bedeli yönünden takas ve mahsup talebinde bulunmuş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasında totem imalatı, alüminyum kutu harf imalatı ve kapı isimlikleri için yazılı olarak eser sözleşmesi yapıldığı, davalının düzenlediği irsaliyeli fatura bedellerinin davacı tarafından ödendiği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık davalının sözleşme ile yükümlendiği edimlerin tamamını yerine getirip getirmediği, ayıplı iş bulunup bulunmadığı, davalının ilave iş nedeniyle alacağının bulunup bulunmadığı hususlarındadır.

19/9/2017 tarihli yüklenici eser sözleşmesi başlıklı sözleşmenin 3.maddesinde sözleşmenin konusu davacı şirketin Demirtaş Sanayi Bölgesindeki iş yerinin iç yönlendirme tabela ile dış cephe tabela/ Kestel bölgesinde totem yapım işi olduğu, 5.maddesinde totem imalatı için 50.000,00.-TL + KDV, alüminyum kutu harf imalatı için 14.600,00.-TL + KDV ve kapı isimlikleri için 700 + 195=895,00.-TL + KDV kararlaştırıldığı, aynı maddede yapılacak imalatın tüm malzeme, işçilik, montaj ve nakliye masraflarının yükleniciye ait olduğu, totemin yerine montajı için zeminin betonlanması, totemin yerleştirilmesi için vinç tutulması masraflarının bu ücrete dahil olduğu, 6.10.maddede yüklenici tarafından yapılan imalatların malzeme açısından 5 yıl yüklenicinin garantisinde olduğu, 6.11.maddede aydınlatmada kullanılan led merceklerin 3 çipli power ledler belirtilen garanti süresi içinde hangi nedenle olursa olsun kullanım dışında kaldığı takdirde yüklenici tarafından bila bedel değiştirileceği, 6.13. maddede ise, yüklenicinin gerektiği takdirde totem için ilgili kurumlardan izin alacağı, imalat yapılması için iznin şart olması durumunda iş sahibinden vekalet de alınacağı düzenlenmiştir.

Davalı yüklenici tarafından düzenlenen 20/3/2018 tarihli irsaliyeli faturada alüminyum kutu harf tabela/yan cephe için 14.600,00.-TL, yönlendirme tabelası/fabrika iç yönlendirme levhası için 895,00.- TL ve kompozit cephe giydirme/fabrika yan cephe cam kapama için 1.200,00.- TL olmak üzere toplam 16.695,00.- TL ( KDV dahil 19.700,00.- TL), █████/2018 tarihli irsaliyeli faturada ise ışıklı totem için KDV dahil 40.000,00.-TL ücret belirlenmiş, her iki fatura bedelinin toplamı olan 59.700,00.-TL olarak davacı tarafından 3 ayrı çekle ödenmiş olup taraflar arasında ödeme miktarı hususunda da bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Davalı davacının sözleşme bedeli ile sorumlu olduğunu, alacağının tamamının ödenmediğini savunmuş ise de, davacının totem için gerekli olan demir aksamın kendisi tarafından temin edilmesi nedeniyle iş bedelinin yeniden belirlendiği, tüm iş bedelinin toplam 59.700,00.-TL olduğuna ilişkin beyanın davalının düzenlediği faturalarla ve davacı tarafından yapılan ödeme miktarı ile uyumlu olması nedeniyle davalı tarafından yapılan iş bedelinin tamamının davalıya ödendiği anlaşılmaktadır.

Sözleşme konusu işlerden alüminyum kutu harf imalatı işi ile kapı isimlikleri işinin tamamlanarak davacıya teslim edildiği davacının da kabulünde olmakla birlikte davacı harf imalatı ile ilgili olarak aydınlatma elemanlarının ayıplı olduğunu ileri sürerek led lamba bedeli için talepte bulunmuştur. Taraflar arasındaki sözleşmenin 6.11. maddesi ve bilirkişi raporundaki led aydınlatmaların çalışmadığına ilişkin tespiti karşısında davalının aydınlatmalarda ayıp olmadığına ilişkin itirazı yerinde görülmemiştir.

Davacı totem imalatının tamamlanmadığını, totem için gerekli izinlerin alınmadığını ileri sürerek totemin tamamlanması masrafının belirlenmesini istemiş, mahkemece yapılan keşifte bilirkişi tarafından totem ve tabelaya ilişkin fotoğraflar çekilerek rapor ekinde dosyaya sunulmuştur. Bilirkişi raporuna göre toteme ait demir boru direğinin davacıya ait işyerinde mevcut olduğu, üzerinde tabelaların bulunması gereken kutu kaset kısmının sökülmüş vaziyette yerde olduğu, bu kısmın tamamen harap olduğu, metal aksamının küflenmiş olduğu açıklanarak sözleşmesine göre yapılması gereken totemin hali hazırda sadece demir borusunun bulunduğu, kutu kaset kısmı ve elektrik aksamının bulunmadığı, totemin tamamlanması için gerekli bedelin 27.284,00.-TL olduğu belirlenmiştir. Davalı yukarıda da özetlenen savunmasında davacının totemin montajının yapılacağı adreste bulunan taşınmazı farklı firmalara kiraya vereceğini, totemdeki levhalara kiracı şirketlerin unvanlarının yazılacağını, dolayısıyla bu haliyle totemin teslim alınamayacağını ilettiğini, totemin 12/3/2018 tarihinde davacı tarafın kabulü ile Kestel/Bursa adresine levhaları boş şekilde montajının davalı tarafından yapıldığını, davacının totemin demir aksamının montaj adresinde kalmasını, yine monte halde bulunan boş tabelaların ise sökümünün yapılarak Osmangazi / Bursa adresine teslimini talep ettiğini, davalının bu talebi herhangi bir bedel tahsil edilmeden yerine getirdiğini, son halde totemin direk ve demir aksamının Kestel/Bursa adresinde, boş tabelaların ise Osmangazi/Bursa adresinde bulunduğunu, davalının gerekli bilgilerin (şirket unvanları ve tabelaların ne şekilde doldurulması gerektiği bilgilerini) kendilerine iletilmesi halinde tabelalara gerekli işlemlerin yapılacağını iletmiş olmasına rağmen 2 yıldan fazla süre ile davacı taraftan herhangi bir dönüş olmadığını savunup bilirkişi raporuna karşı verdiği itiraz dilekçesi ekinde de totemin boş tabelalar ile birlikte yerine monte edildiğine ilişkin resimlere dayanmıştır. Davalı tarafından totem ile ilgili düzenlenen █████/2018 tarihli irsaliyeli faturanın üzerine “19/9/2017 tarihli sözleşmeye istinaden yapılan işin bir kısmı, totem üzerine yazılacak yazı Dönmez şirketi belirttiğinde yazılacak” ibareleri eklenmiştir. Söz konusu faturada totemin teslim alındığına ilişkin bir imza bulunmamakta ise de irsaliyeli faturanın davacı tarafından da dosyaya sunulması, davalının sunduğu resim ve keşifte belirlenen hususlar dikkate alındığında totemin direk kısmının sözleşmede gösterildiği şekilde yerine monte edildiği sabittir. Ancak totem üzerinde bulunması gereken tabelaların keşif sırasında yerde çürümüş şekilde bulunduğun görülmesi, davalının totemin tesliminden sonra davacının talebi ile söküldüğünün ileri sürülmesi, fatura üzerindeki açıklamalar, fatura tarihinden sonra yaklaşık 2 yıl boyunca davacı tarafından totemin tabelalarına yazılacak isimlerin bildirilmemesi ve bu süre boyunca davalıdan işin tamamlanmasına ilişkin bir talepte bulunulmaması karşısında davalının savunmaları araştırılmadan karar verilmesi doğru olmamıştır.

Davalının savunmaları da dikkate alınarak totemin ne zaman ve ne şekilde teslim edildiği, tabelaların takılıp sonra sökülüp sökülmediği, davacının iddia edildiği şekilde kiracı ismi bildirmemesi nedeniyle tabelaların ışıklandırmasının yapılıp yapılmadığı, davalının dayandığı totem resimlerinin sözleşme konusu işle ilgili olup olmadığı, resimlerin dava konusu totemle ilgili olduğunun belirlenmesi halinde davalının totemle ilgili sorumluluğunun bulunup bulunmadığının belirlenmesi için taraflar isticvap edilerek uyuşmazlığın aydınlatılmasından sonra totemin yasal olarak kullanılması için izin başvurusu yapılıp yapılmadığı, başvuru yapılmış ise başvurunun ne zaman ve kim tarafından yapıldığı araştırılmalıdır. Davalının cam kapama işi için ilave iş bedeli talebinde bulunması nedeniyle bu işin 20/3/2018 tarihli faturada gösterilen iş kalemlerinden olup olmadığı, davalının bu talebi ile ilgili alacağının bulunup bulunmadığı, takas-mahsup savunmasının yerinde olup olmadığı da değerlendirilmelidir. Yapılacak inceleme sonucunda davalının ayıplı ve eksik iş yaptığının belirlenmesi halinde dava konusu sözleşmenin götürü bedel sözleşme olduğu da dikkate alınarak ayıplı ve eksik iş karşılığı miktarın sözleşme konusu işin fiziki tamamlanma oranına göre hesaplanması için bilirkişiden ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden davalının istinaf başvurusu yerindedir.

6100 sayılı HMK'nun 355.maddesi gereğince istinaf yoluna başvuranın sıfatına, kamu düzenine ve istinaf konusu yapılan nedenlerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, mahkemece hükmün esasını etkileyecek tüm deliller toplanmadan karar verilmesi nedeniyle karar usul ve yasaya aykırı olup davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının HMK’nun 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, Dairemiz kararı gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı vekilinin istinaf talebinin KABULÜ ile Bursa ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2021 tarih ve ...sayılı kararının KALDIRILMASINA,

Gerekçede yapılan açıklamalar göz önünde bulundurularak yargılama yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

2-İstinaf kanun yoluna başvuran davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine,

3-Karar tebliğ ve harç işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,

4-İstinaf kanun yoluna başvuran tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,

5-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

Dair, duruşma açılmadan dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a hükmü uyarınca kesin olmak üzere █████/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

.....

Başkan

...

¸e-imzalıdır

.....

Üye

...

¸e-imzalıdır

.....

Üye

...

¸e-imzalıdır

.....

Katip

...

¸e-imzalıdır