Danıştay 8. Daire Başkanlığı'nın 2022/3789 Esas, 2024/1333 Karar Sayılı Öğrenci Disiplin Cezası İptal Davasına İlişkin İçtihat Kararı
Özet: İstanbul Üniversitesi öğrencisi olan davacının, hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucu "yüksek öğretim kurumundan çıkarma" cezası alması üzerine açtığı dava, savunma hakkının usulüne uygun kullanılmadığı gerekçesiyle ilk derece mahkemesi tarafından kabul edilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi de bu kararı onamış, davalı üniversite ise temyize başvurarak savunma istenen yazının tebliğ edildiği ve süresinde savunma yapılmadığı iddiasıyla kararın bozulmasını talep etmektedir.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No
: █████████Karar No
: █████████TEMYİZ EDEN (DAVALI)
: … ÜniversitesiVEKİLİ
: Av. …KARŞI TARAF (DAVACI)
: … vasisi …İSTEMİN KONUSU
: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava konusu istem
: İstanbul Üniversitesi Siyasi Bilgiler Fakültesi öğrencisi olan davacının, hakkında yürütülen soruşturma neticesinde Yüksek Öğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesi hükmü uyarınca "Yüksek Öğretim Kurumundan Çıkarma" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin İstanbul Üniversitesi Siyasi Bilgiler Fakültesi Disiplin Kurulu'nun █████/2020 tarihli Kararının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti
: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği uyarınca yükseköğretim kurumu öğrencilerine disiplin cezası uygulanabilmesi için öncelikle bir soruşturmacı tayin edilmek suretiyle soruşturma açılması, hakkında soruşturma yapılana isnat edilen suçun ifade edildiği savunma istenilmesine yönelik olarak en az yedi gün önce yazılı şekilde usulüne uygun bildirimde bulunulmasından sonra soruşturma sonucu muhakkikin kanaatinin yer aldığı rapor düzenlenerek yetkili amir veya kurul tarafından söz konusu rapor değerlendirilerek fiile uygun disiplin cezasının uygulanması gerektiği, olayda, davacı hakkında █████/2020 tarihinde disiplin soruşturması açılarak 3 kişilik soruşturma komisyonu kurulduğu, Komisyon'un davacıdan savunma istenilmesine ilişkin █████/2020 tarihli yazısının, davacının hükümlü sıfatıyla bulunduğu Ceza ve Tutukevi Müdürlüğü'ne █████/2020 tarihinde tebliğ edilmekle birlikte yasal süre içerisinde savunma yapılmadığı gerekçesiyle "Yüksek Öğretim Kurumundan çıkarma" cezası ile cezalandırılması yönünde teklifte bulunulduğu, bu teklif doğrultusunda davaya konu █████/2020 tarihli Karar ile davacının "Yüksek Öğretim Kurumundan Çıkarma" cezasıyla cezalandırıldığı, uyuşmazlıkta; Soruşturma Komisyonu'nun "İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Siyaset ve Kamu Yönetimi Bölüm Başkanlığı odasında 05.02.2020 tarihinde hazır bulunabilir veya yazılı olarak savunmanızı işbu davetiyenin tarafınıza gönderildiği tarihten başlayarak 8 (sekiz) gün içinde gönderebilirsiniz" şeklinde ifadeye yer verildiği █████/2020 tarihli yazısının, davacıya █████/2020 tarihinde tebliğ edildiği kabul edilerek anılan süre içerisinde savunma yapılmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem tesis edilmiş ise de, yazı içeriğindeki sürelerin davacı yönünden işlemeye başlaması için 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine uygun şekilde Ceza ve Tutukevi Müdürü veya memuru vasıtasıyla davacıya bizzat tebliğ edilmesi gerekliliği bulunmasına karşın bu doğrultuda davacıya herhangi bir bildirimde bulunulmadığı, bu durumda; yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine aykırı ve savunma yapma hakkını kısıtlayacak şekilde davacıya usulüne uygun olarak tebligatta bulunulmaksızın tesis olunan dava konusu işlemde hukuka uyarlılık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti
: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI
: Davalı idare tarafından, savunma istenilmesine yönelik yazının davacının hükümlü olarak bulunduğu Ceza ve Tutukevi Müdürlüğü'ne █████/2020 tarihinde tebliğ edildiği halde belirlenen süre içerisinde yazılı veya sözlü savunma yapmaması üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği, işlemin hukuka uygun olduğu, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI
: Davacı tarafından savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ
: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE
:MADDİ OLAY
:Dava, İstanbul Üniversitesi Siyasi Bilgiler Fakültesi öğrencisi olan davacının, "Yüksek Öğretim Kurumundan Çıkarma" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin İstanbul Üniversitesi Siyasi Bilgiler Fakültesi Disiplin Kurulu Kararının iptali istemiyle açılmıştır.İLGİLİ MEVZUAT
:2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun -işlem tarihi itibariyle yürürlükte olan- ''Öğrencilerin Disiplin İşleri'' başlıklı 54. maddesinde "Soruşturma, yetkiler ve cezalar: a. Yükseköğretim kurumları içinde veya dışında yükseköğretim öğrenciliği sıfatına, onur ve şerefine aykırı harekette bulunan, öğrenme ve öğretme hürriyetini, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak kısıtlayan, kurumların sükün, huzur ve çalışma düzenini bozan, boykot, işgal ve engelleme gibi eylemlere katılan, bunları teşvik ve tahrik eden, yükseköğretim mensuplarının şeref ve haysiyetine veya şahıslarına tecavüz eden veya saygı dışı davranışlarda bulunan ve anarşik veya ideolojik olaylara katılan veya bu olayları tahrik ve teşvik eden öğrencilere; eylem başka bir suçu oluştursa bile ayrıca uyarma, kınama, bir haftadan bir aya kadar veya bir veya iki yarıyıl için kurumdan uzaklaştırma veya yükseköğretim kurumundan çıkarma cezaları verilir. b. Bir fakülte, enstitü veya yüksekokulun içinde veya dışında öğrencilerin işlemiş oldukları disiplin suçlarından dolayı soruşturma yapmaya ve doğrudan gerekli cezayı vermeye veya disiplin kuruluna sevketmeye ilgili fakülte dekanı, enstitü veya yüksekokul müdürü yetkilidir. c. Disiplin soruşturmasına, olay öğrenilince derhal başlanılır ve soruşturma engeç onbeş gün içinde sonuçlandırılır. d. Hakkında kovuşturma yapılan öğrenciye sözlü veya yazılı savunma hakkı verilir. Tanınan süre içinde savunma yapmayan öğrenci bu hakkından vazgeçmiş sayılır....." hükmüne yer verilmiş,2547 sayılı Kanunun 54. maddesi ile 65. madde (a) fıkrası (9) numaralı bendine dayanılarak hazırlanan, 18.08.2012 tarihli ve 28388 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinin "Soruşturmanın yapılış şekli" başlıklı 14. maddesinde disiplin soruşturması süreci ile ilgili usul ve esaslar belirlenmiş,Aynı Yönetmeliğin, ''Savunma Hakkı'' başlıklı 15. maddesinde, hakkında disiplin soruşturması açılan öğrenciye isnat edilen suçun neden ibaret olduğunun savunmasını yapacağı tarihten en az yedi gün önce yazılı olarak bildirileceği, bu yazıda; öğrenciden belirtilen gün, saat ve yerde savunmasını yapmak üzere hazır bulunmasının isteneceği, öğrenciye gönderilecek davetiyede; çağrıya özürsüz olduğu halde uymadığı veya özrünü zamanında bildirmediği takdirde, savunmadan vazgeçmiş sayılacağı ve diğer delillere dayanılmak suretiyle hakkında gerekli kararın verileceğinin belirtileceği ve soruşturmanın öğrencinin kendini gereği gibi savunmasına imkân verecek şekilde yürütüleceği, "Yükseköğretim Kurumundan Çıkarma Cezasını Gerektiren Disiplin Suçları" başlıklı 9.maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde ise; "mahkeme kararıyla kesinleşmiş olmak kaydıyla, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, böyle bir örgütü yönetmek veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak, üye olmamakla birlikte örgüt adına faaliyette bulunmak veya yardım etmek" fiilinin yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası gerektirdiği düzenlemesine yer verilmiştir.HUKUKİ DEĞERLENDİRME
:Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun ''Öğrencilerin Disiplin İşleri'' başlıklı 54. maddesi ile Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği kapsamında, öğrencilerin disiplin cezası gerektiren fiil ve halleri karşılığında öngörülen disiplin cezalarının uygulanabilmesi için, öncelikli olarak bahsi geçen Kanun ve Yönetmeliğe uygun olarak disiplin soruşturması sürecinin başlatılması ve bu bağlamda kendisine suç isnat edilen öğrencinin usulüne uygun savunmasının alınması yasal bir zorunluluktur.Dava dosyası incelendiğinde; davacı hakkında disiplin soruşturması süreci başlatıldıktan sonra, 24.01.2020 tarihli savunmaya davet yazısının davacıya hükümlü bulunduğu cezaevinde 31.01.2020 tarihinde tebliğ edildiği, davacıya savunması için uygun sürenin verildiği, kendisi hakkındaki suçlamalar hususunda ayrıntılı olarak bilgilendirildiği, yukarıda bahsi geçen mevzuatta düzenlenen usul ve esaslara uygun olarak soruşturulanın savunmasının alınması sürecinin yürütüldüğü sonucuna varılmıştır.Bu itibarla, işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken, savunma yapma hakkının kısıtlandığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,4. Kesin olarak █████/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.