danıştay 2. daire başkanlığı'nın 2021/6 esas, 2023/3960 karar sayılı polis memuruna verilen disiplin cezasının iptali istemine ilişkin içtihat metni özeti

Danıştay 2. Daire Başkanlığı'nın 2021/6 Esas, 2023/3960 Karar Sayılı Polis Memuruna Verilen Disiplin Cezasının İptali İstemine İlişkin İçtihat Metni Özeti

Özet: Polis memurunun, görev yaptığı dönemde "amir ve üstlerine iletilmesi gereken bilgi ve buyrukları zamanında iletmemek" fiili nedeniyle verilen disiplin cezasının iptali istemiyle açtığı dava, ilk derece mahkemesince reddedilmiş, Danıştay Beşinci Dairesi de bu kararı, adli yargıdaki mahkumiyet kararına atıfta bulunarak gerekçesini düzelterek onamıştı; ancak davacının karar düzeltme talebi üzerine, adli yargıdaki mahkumiyet kararının bozulduğu ve beraat ettiği gerekçesiyle Danıştay İkinci Dairesi, davacının karar düzeltme istemini kabul ederek Danıştay Beşinci Dairesi'nin kararını kaldırmıştır.

Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/6 E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

İKİNCİ DAİRE

Esas No

: 2021/6

Karar No

: █████████

KARARIN DÜZELTİLMESİNİ İSTEYEN (DAVACI)

KARŞI TARAF (DAVALI)

: ... Valiliği

İSTEMİN ÖZETİ

: Davanın reddi yolunda ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın gerekçesi düzeltilerek onanmasına ilişkin Danıştay Beşinci Dairesinin █████/2020 günlü, E:██████████, K:█████████ sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanunla değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava Konusu İstem

: Polis memuru olan davacının; Bolu ili, Seben İlçe Emniyet Amirliği emrinde görev yaptığı dönemde "amir ve üstlerine iletilmesi gereken bilgi ve buyrukları zamanında iletmemek ya da olaylarla ilgili bilgileri görevli ve yetkili kuruluşlardan gizlemek" disiplin suçunu işlediğinden bahisle, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-5. maddesi uyarınca "4 ay kısa süreli durdurma cezası" ile cezalandırılması gerekmekte ise de, geçmiş hizmetleri ve sicilinin olumlu olması nedeniyle aynı Tüzük'ün 15. maddesi uyarınca bir alt ceza uygulanarak 1 (bir) günlük aylık kesimi cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Bolu Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle dava açmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

: ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; █████/2010 tarihinde alınan bir ihbar üzerine davacının, polis memuru ... ile birlikte olay yerine gittiği, olaya ilişkin olarak tarafları dinlemelerine rağmen herhangi bir tutanak düzenlenmediği ve olayın, adli amir konumunda bulunan Cumhuriyet Savcısına bildirilmediği, ayrıca davacının adli yargıda yapılan yargılama sonucunda da suçlu bulunduğu, bu durumda davacı hakkında adli yargıda verilen mahkumiyet kararı, dava dosyasında bulunan soruşturma raporu ve ekinde yer alan bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, davacının üzerine atılı suçu işlediğinin sabit olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacının temyiz başvurusu üzerine, Danıştay Beşinci Dairesinin █████/2020 günlü, E:██████████, K:█████████ sayılı kararıyla, "davacının, kamu görevlisinin suçu bildirmemesi suçunu işlediği gerekçesiyle ... Sulh Ceza Mahkemesinin ... tarih ve Dosya No:..., Karar No:... sayılı kararıyla, 7 ay 15 gün hapis cezasıyla cezalandırılmasına, Türk Ceza Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca bu cezanın ertelenmesine ve 1 yıl denetim süresi belirlenmesine karar verilmiş olduğundan, adli yargıda yapılan yargılama sonucunda da suçlu bulunduğu" gerekçesine de yer verilmiş ise de, bahse konu Ceza Mahkemesi kararının temyiz edilmesi üzerine ... Ceza Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla bozulduğu, bozma kararına uyan ... Sulh Ceza Mahkemesinin ... günlü, Dosya No:..., Karar No:... sayılı kararıyla davacının beraatine karar verildiği, temyize konu kararda bu gerekçeye yer verilmesinde hukuki isabet bulunmamakla birlikte, İdare Mahkemesinin diğer gerekçesinin hukuka uygun bulunması karşısında, bu husus, anılan kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararı gerekçesi düzeltilerek onanmıştır.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANIN İDDİALARI

: Davacı tarafından; İdare Mahkemesinin sadece adli yargıda açılan ve "kamu görevlisinin suçu bildirmemesi" suçu nedeniyle verilen Ceza Mahkemesi kararına dayandığı, ancak söz konusu Ceza Mahkemesi kararının temyizi üzerine ... Ceza Dairesince bozulması sonrasında ... Sulh Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:.. sayılı kararıyla, "üzerine atılı fiili işlediğine dair her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil elde edilemediği" gerekçesiyle beraatine hükmedildiği ve bu kararın kesinleştiği, dolayısıyla üzerine atılı fiilin sübuta erdiği yönündeki İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir

KARŞI TARAFIN CEVABI

: Davalı idare tarafından istemin reddi gerektiği öne sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ

: ...

DÜŞÜNCESİ

: Karar düzeltme isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun █████/2020 günlü, K:███████ sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesinin 1/c fıkrasına uygun bulunduğundan, davacının karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Beşinci Dairesinin █████/2020 günlü, E:██████████, K:█████████ sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlığın esası yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Sivas Polis Meslek Yüksekokulunda polis memuru olarak görev yapan davacı tarafından; Bolu ili, Seben ilçesi Emniyet Amirliği kadrosunda polis memuru olarak görev yaptığı dönemde işlemiş olduğu fiil nedeniyle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-5. maddesi uyarınca alt ceza uygulanmak suretiyle "bir günlük aylık kesimi cezası" ile cezalandırılmasına ilişkin Bolu Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-5. maddesinde, "amir ve üstlerine iletilmesi gereken bilgi ve buyrukları, zamanında iletmemek ya da olayları, olaylarla ilgili bilgileri amirlerinden ve resmen istenmesi halinde de görevli ve yetkili kuruluş ve kişilerden gizlemek" fiili, 4 ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.

█████/2018 günlü, 30354 sayılı mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendinin 3. alt bendinde, "amir ve üstlerine iletilmesi gereken olay, bilgi ve emirleri zamanında iletmemek" fiilinin, onbir ila onbeş günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektirdiği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare Mahkemesi kararında da belirtildiği üzere, davacının dava konusu disiplin cezasıyla cezalandırılmasına neden olan fiili sabittir. İdare, üstlenmiş olduğu kamu hizmetlerini kamu personeli eliyle ifa etmektedir. Kamu hizmetlerini yerine getirmekle yükümlü olan memurların, görev ve sorumluluklarını ifa ederken belirli bir düzen içinde çalışmaları, Anayasa, kanun, tüzük, yönetmelik hükümlerine uygun davranmaları, kamu hizmetlerinin aksamaması için zorunluluk arz etmektedir. Bu anlamda, memurlar ve diğer kamu görevlilerinin üstlenmiş oldukları görevleri layıkıyla yerine getirmelerini sağlamak amacıyla, kanun, tüzük, yönetmelik vb. mevzuat hükümleri ile disiplin kuralları öngörülmüştür.

Dava devam ederken, davacının fiiline uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle uyuşmazlığın çözülebilmesi için, davacının işlediği fiile hangi mevzuat hükmünün uygulanması gerektiği hususunun karara bağlanması gerekmektedir.

Ceza hukuku kökenli bir ilke olan ancak zaman içinde hukukun tüm dallarında geçerli bir ilke olarak benimsenen "lehe olan hükmün uygulanması" ilkesi; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiilin sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunması veya sonradan yürürlüğe giren düzenlemenin suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine sonuçlar doğurması durumunda, failin lehine olan sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.

İdare hukuku alanında, kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi, işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. İdari işlem niteliğindeki disiplin cezasının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, lehe olan normun uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.

Dolayısıyla, fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır. Ancak, lehe hükmün uygulanması amacıyla verilecek bir iptal kararının lehe olan hükme uygun olarak yeni bir disiplin cezası verilmesine engel olmayacağı da tabiidir.

Uyuşmazlıkta, davacının sabit olan fiili karşılığında, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 6/A-5. maddesinde düzenlenen disiplin cezası, █████/2018 günlü, 30354 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendinin 3. alt bendinde belirtilen disiplin cezası ile karşılaştırıldığında, 7068 sayılı Kanun ile davacı lehine bir düzenleme getirildiği görüldüğünden, İdare Mahkemesince, davacı lehine olan düzenleme dikkate alınarak uyuşmazlık hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU

Açıklanan nedenlerle;

1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,

2. ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:... K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,

3. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin 3622 sayılı Kanun ile değişik 3. fıkrası uyarınca ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, █████/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.