Danıştay 8. Daire Başkanlığı'nın 2023/5764 Esas, 2023/4578 Karar Sayılı Şehirlerarası Yolcu Taşımacılığı İptal Davası İçtihat Metni Özeti.
Özet: Davacı şirketin, şehirlerarası yolcu taşımacılığı için D4 yetki belgesi alabilmek amacıyla yaptığı uygunluk başvurusu, güzergahta terminal olmaması ve mevcut D1 belgeli firmaların bulunması gerekçesiyle reddedilmiş; bu redde karşı açılan dava, ilk derece mahkemesi ve istinaf başvurusu reddedilerek kesinleşmiştir. Davacı, bölge idare mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiş ancak Danıştay, temyizin kesin bir karar hakkında olması nedeniyle temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar vermiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No
: █████████Karar No
: █████████TEMYİZ EDEN (DAVACI)
: … Turizm Nakliyat Ticaret Limited ŞirketiVEKİLİ
: Av. …KARŞI TARAF (DAVALI)
: … Büyükşehir Belediye BaşkanlığıVEKİLİ
: Av. …İSTEMİN KONUSU
: …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin …gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava konusu istem
: Davacı şirket tarafından, Çayırova - Bursa güzergahında şehirler arası yolcu taşımacılığı yapmak üzere Bakanlıktan D4 Yetki Belgesi alabilmek için uygunluk kararı verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi Başkanlığı'nın …tarih ve …sayılı kararının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti
: …İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarının belirlenmesinin ilgili belediyelerin görev ve yetkisinde bulunduğu, davacı tarafından D4 yetki belgesi alabilmek için belirlenen güzergahta (… Caddesi No:…adresinde) halihazırda herhangi bir terminal bulunmadığı, başka bir deyişle anılan güzergahta ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerinin plânlanması ve yapılacak ulaşım faaliyeti için belirlenecek her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile bilet ücret ve tarifeleri, zaman ve güzergâhlarına ilişkin davalı idarece yapılan bir çalışma bulunmadığı, daha önce Çayırova-Gebze-Bursa güzergahında şehirlerarası yolcu taşımacılığı yapmak üzere Bakanlıktan D4 yetki belgesi alabilmek için 19+1 koltuk kapasiteli 30 araca uygunluk belgesi verilmesi talebiyle yapılan başvuruların reddedildiği, belirtilen güzergahı da içine alan Gebze terminali ile Bursa terminali arası şehirlerarası taşımacılık yapan D1 yetki belgeli firmalar bulunduğu dikkate alındığında, başlangıç noktasında terminal bulunmayan Çayırova - Bursa güzergahında şehirler arası yolcu taşımacılığı yapmak amacıyla Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından D4 Yetki Belgesi alınabilmesi için uygunluk kararı verilmesine ilişkin yapılan başvurunun reddine dair Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi Başkanlığı'nın kararında kamu yararı, hizmet gerekleri, eşitlik ve rekabet ilkeleri ile hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti
: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI
: Hukuka aykırı olan temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI
: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ
: …DÜŞÜNCESİ
: Temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:İLGİLİ MEVZUAT
:2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir.3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.6) Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmü; aynı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde; "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir: d) Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları (...)" hükmü yer almış; "Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde, kararı veren merciin, temyiz isteminin reddine karar vereceği; ilgili merciin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği; 7. fıkrasında ise, temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşılması durumunda, 6. fıkrada sözü edilen kararın, dosyanın gönderildiği Danıştay'ın ilgili dairesince kesin olarak verileceği kurala bağlanmıştır.HUKUKİ DEĞERLENDİRME
:Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; bölge idare mahkemesince istinaf incelemesi üzerine verilen kararlara karşı sadece 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde yer alan konular ile sınırlı olarak Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemelerince istinaf incelemesi üzerine verilen ve 46. madde kapsamı dışında olan kararların ise kesin olduğu görülmektedir.Olayda, davacı şirket tarafından, Çayırova - Bursa güzergahında şehirler arası yolcu taşımacılığı yapmak amacıyla Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından D4 Yetki Belgesi alabilmesi için uygunluk kararı verilmesine ilişkin yapılan başvurunun reddine dair Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi Başkanlığı kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı ve davacının dava konusu güzergahta ticari faaliyetinin başlamış olduğuna dair dosyada bilgi belge bulunmadığı dikkate alındığında dava konusu edilen işlemin Danıştay'da temyizen incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1- TEMYİZ İSTEMİNİN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,2- Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, kesin olarak, █████/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.