Ortaklığın Giderilmesi Davasında Aynen Taksim ve İvaz Ödemesine İlişkin 6. Hukuk Dairesi 2012/3493 E., 2012/5758 K. İçtihat Kararı Özeti
Özet: Ortaklığın giderilmesi davasında, mahkeme taşınmazların tarafların anlaşması halinde taksimine, aksi halde kura ile bölüştürülmesine ve bir tarafın diğerine ivaz ödemesine karar vermiştir; ancak kat mülkiyeti olan bağımsız bölümlerin aynen taksimi mümkün olmadığından, taşınmazların satılarak ortaklığın giderilmesi gerekirken, infazı kabil olmayan bir karar verilmesi nedeniyle hüküm bozulmuştur.
MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ
: Ortaklığın giderilmesiMahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı ortaklığın giderilmesi davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.Dava, iki adet (bağımsız bölüm niteliğindeki) taşınmazın ortaklığının giderilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne, taşınmazların öncelikle tarafların rızaları doğrultusunda anlaşabilirler ise anlaşmaları gözönüne alınarak taksimine, anlaşamazlar ise kura usulü ile taksim edilip ona göre adlarına tesciline ...daki taşınmazı alan kişinin ...'deki taşınmazı alan kişiye 30.000,00.-TL ivaz ödemesine karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır. Bu davalarda davalı da davacı gibi aynı haklara sahiptir. Bu nedenle davacının satış suretiyle paylaşma istemesi davalıların aynen paylaşma istemesine engel teşkil etmez.Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davalarında mahkemece malın aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verilebilmesi için taşınmazın yüzölçümü, niteliği, pay ve paydaş sayısı ile imar mevzuatına göre aynen bölüşmenin mümkün olup olmadığının araştırılması gerekir. Taşınmazın önemli ölçüde bir değer kaybına uğraması söz konusu ise aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verilemez. Keza paydaşlar rıza göstermedikleri takdirde taşınmazın bir bölümü paylı bırakılamaz.Aynen bölünerek paylaştırmanın (taksimin) mümkün olması durumunda bölünen parçaların değerlerinin birbirine denk düşmemesi halinde eksik değerdeki parçaya para (ivaz) eklenerek denkleştirme sağlanır. Davada paydaşlar arasında anlaşma olmadıkça hakim kendiliğinden bazı taşınmazların bir kısım paydaşlara, kalanın diğer paydaşlara verilmesi şeklinde aynen bölünerek paylaştırmaya karar veremez.Aynen bölünerek paylaştırma (taksim) halinde teknik bilirkişiye ifraz (taksim) projesi düzenlettirilerek bu projeye göre taşınmaz Belediye veya mücavir alan hudutları içerisinde ise Belediye Encümeninden karar alınmak suretiyle belediyeden, Belediye dışında ise İl İdare Kurulundan İmar Yasası ve Yönetmeliğine göre bölüşmenin (taksimin) mümkün olup olmadığı sorulur. İfraz projesinde kimlere nerelerin verileceği konusunda paydaşlar anlaşamazlar ise hakim huzurunda kura çekilerek belirlenir.Onay makamından olumsuz cevap gelmesi halinde paydaşlığın (ortaklığın) satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi gerekir.Olayımıza gelince; Davacı vekili dava dilekçesinde bağımsız bölümlerin satış suretiyle ortaklığının giderilmesini istemiş, davalı ise ortaklığın aynen taksim suretiyle giderilmesi gerektiğini savunmuştur. Dava konusu edilen taşınmazlar kat mülkiyeti kurulmuş, ... Ada ... parselde bulunan 8 no'lu bağımsız bölüm ile ... Ada ... parselde yer alan 5 no'lu bağımsız bölümler olup, aynen taksimi mümkün bulunmamaktadır. Bu durumda taşınmazların satılarak ortaklığın giderilmesine karar verilmesi gerekirken, yukarıda yazılı ilkelere aykırı, terditli, infazı kabil olmayacak şekilde “ tarafların rızaları doğrultusunda anlaşabilirler ise anlaşmaları gözönüne alınarak taksimine, anlaşamazlar ise kura usulü ile taksim edilip ona göre adlarına tesciline” şeklinde karar verilmesi doğru olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir.Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.SONUÇ
: Yukarıda açıklanan nedenle kararın BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 11.04.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.