12. Hukuk Dairesi 2016/15653 E., 2017/7517 K. Sayılı Kararında Çek Tazminatı ve Komisyonundan Sorumluluk: Cirantaların Sorumluluğu ve İptal Kararının İncelenmesi
Özet: Çeke dayalı kambiyo takibinde, borçlu cirantaların çek tazminatından sorumlu olmadıkları gerekçesiyle takibin iptalini istemesi üzerine, mahkemece çek tazminatı ve komisyon yönünden takibin iptaline karar verilmesi hukuka aykırıdır, zira takip talebinde çek tazminatından sadece keşidecinin sorumlu olduğu belirtilmiş ve cirantalar komisyondan sorumlu olup, bu nedenle borçlu cirantaların başvurusu fuzuli olup, mahkemenin talep olmadığı halde komisyon yönünden de takibi iptal etmesi HMK'nun 26. maddesine aykırıdır ve borçluların itirazlarının reddi gerekirken aksi yönde karar verilmesi bozmayı gerektirir.
MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi
Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:Alacaklı tarafından çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile başlatılan takipte, borçluların icra mahkemesine başvurularında, çekte ciranta olduklarını, çek tazminatından sorumlu olmadıklarını ileri sürerek takibin çek tazminatı ve buna bağlı ferileri yönünden iptalini talep ettikleri, mahkemece çek tazminatı ve komisyon yönünden takibin iptaline karar verildiği görülmektedir.6102 Sayılı TTK'nun 783/3. maddesine göre; "Muhatap nezdinde karşılığı kısmen veya tamamen bulunmayan bir çek düzenleyen kişi, çekin karşılıksız kalan bedelinin %10'unu ödemekle yükümlü olduktan başka, hamilin bu yüzden uğradığı zararı da tazmin eder". Çeki keşide eden kimsenin, bu çekin karşılığı olan miktarı, ibraz süresi içerisinde muhatap banka nezdinde bulundurması zorunludur. Görüldüğü üzere çek tazminatından çeki düzenleyen (keşideci) sorumlu olup, cirantaların çek tazminatından dolayı sorumlulukları bulunmamaktadır. Ancak, aynı Kanunun 810 /1-d maddesi gereğince; çek komisyonundan cirantaların sorumlu olduğu açıktır.Somut olayda; takip talebinde ve ödeme emrinde çek tazminatından sadece keşidecinin sorumlu olduğu, bu miktarın diğer borçlular yönünden borçtan düşüleceği açıkça belirtildiği, dolayısıyla borçlu cirantaların icra mahkemesine yapmış oldukları bu yöndeki başvurunun fuzuli olduğu ve hukuki yararları bulunmadığı gibi, mahkemece HMK'nun 26. maddesine aykırı olarak, talep olmadığı halde komisyon yönünden de takibin iptaline hükmolunması doğru değildir.O halde mahkemece borçluların borca kısmi itirazlarının reddine karar verilmesi gerekirken, HMK'nun 26. maddesine de aykırı olarak yazılı gerekçe ile hüküm tesisi isabetsizdir.SONUÇ
: Alacaklının temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 09.05.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.