İş Mahkemesi 2016/10756 E. , 2016/15769 K. Sayılı Davada Sendikal Fesih ve Muvazaa İddialarına İlişkin Yargıtay Kararı
Özet: Davacı işçinin iş akdinin sendikal nedenle feshedildiği iddiasıyla açtığı davada, mahkeme feshin geçersiz olduğuna hükmetmiş; temyiz üzerine, davacının belediye şirketi üzerinden sigortalı gösterilmesinin muvazaalı olduğu, işçinin emir ve talimatları belediyeden aldığı, dolayısıyla hukuki ve fiili işvereninin belediye olduğu tespit edilerek, işe iade kararının belediyeye yönelik verilmesi gerektiği, muvazaalı şirketin de mali sonuçlardan sorumlu tutulması gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.
Mahkemesi :İş Mahkemesi
YARGITAY İLAMITaraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:Davacı vekili, davacının iş akdinin sendikal nedenle feshedildiğini, fesihte biçimsel koşullara da uyulmadığını, davacı ilk işe girdiğinde belediye şirketi olan ...-...… Ltd. şirketi üzerinden sigortalı gösterildiğini ve belediye ile bu şirket arasındaki hizmet alımı işi muvazaa olup yargı kararlarıyla da kesinleştiğini, bu nedenle davalı şirket ile olan ilişkinin de muvazaalı olduğunu ve davacının davalı belediyeye iadesini, olmadığı takdirde davalı şirkete işe iadesini, sendikal tazminat ve diğer sonuçlara hükmedilmesini talep etmiştir.Davalı ... vekili, davalı şirket ile davalı ... arasında muvazaa olmadığını, sendikal tazminat talebinin yerinde olmadığını, hizmet alımına dayalı husumet itirazında bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.Davalı şirket vekili, muvazaaya dayalı husumet itirazında bulunmuş, davacının iş akdine ihale dönemi bittiğinden geçerli nedenle son verildiğini savunmuştur.Mahkemece, iş sözleşmesinin haklı bir sebebe dayanılmaksızın, yazılı fesih bildirimi yapılmadan ve 4857 sayılı Kanunun 19. maddesindeki şekle aykırı olarak feshedildiği, davalılar arasında yasal alt işverenlik bulunduğu, ilişkinin muvazaaya dayanmadığı, iş akdinin sendikal nedenle feshedildiğinin davacı tarafça ispat edilemediği gerekçesiyle davanın kabulü ile davacının davalı şirkete işe iadesine, mali sonuçlardan davalıların müşterek müteselsil sorumlu tutulmalarına karar verilmiştir.Öncelikle, toplanan deliller ve fesih sebebine göre işverence gerçekleştirilen feshin geçerli nedene dayanmadığına, davacının sendikal nedenle fesih iddiasını ispat edemediğine dair mahkemenin tespiti yerinde görülmüş olup davalı Belediyenin tüm, davacı ile davalı şirketin bu yönlere ilişkin temyiz itirazları yerinde değildir.Dosya kapsamından; davacının 06.11.2009-31.03.2015 tarihleri arasında fasılasız olarak davalı Belediyeye ait işyerinde temizlik elemanı olarak çalıştığı anlaşılmaktadır. ... kayıtlarına göre davacının, davalı ... işyerinde ilk olarak 06.11.2009 tarihinde dava dışı ...-... ... Ldt. Şti. nezdinde çalışmaya başladığı, sonrasında 31.03.2015 tarihine kadar davalı şirkette çalıştığı anlaşılmaktadır. Mahkemece davalılar arasındaki ilişkinin asıl-alt işveren ilişkisi olduğu sonucuna varılmış ise de, Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 16.01.2014 tarih ve █████████ -████████ E.-K. sayılı ilamı, yine Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 27.6.2013 tarih ve █████████ -██████████ E.-K. sayılı ilamı v.b. yargı kararları ile davalı ... ile ...-... ... Ldt. Şti. arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğu sonucuna varılmıştır. Söz konusu tespitin aynı hizmet alım sözleşmelerine bağlı olarak ve benzer işlerde çalışan diğer işçiler bakımından da aynı sonucu doğuracağı açıktır. Ayrıca, dosyadaki davacı ve davalı tanık beyanlarına göre davacının çalıştığı süre içerisinde emir ve talimatları davalı ... yetkililerinden aldığı, çalışma şartlarını davalı Belediyenin belirlediği, işe alma-çıkarmada da davalı Belediyenin yetkili olduğu anlaşılmaktadır. Yukarıda belirtildiği üzere, davacı ilk olarak muvazaa tespitine konu ...-... ... Ldt. Şti. üzerinden sigortalanmış, arkasından hiç ara vermeden önce davalı şirkette çalışmasını sürdürmüştür. Şu halde davacının davalı Belediyede ilk olarak muvazaaya dayalı olarak çalıştırılması, akabinde aynı işyerinde kesintisiz çalışmasının sürmesi karşısında ... …. Ltd. Şti. üzerinden çalışmasının da muvazaaya dayalı olduğunun kabulü gerekir. Bu tespitlere göre davacının hukuki ve fiili işvereninin davalı ... olarak kabulü zorunludur. Ayrıca davalı ...…. Ltd. Şti. de muvazaalı işlemin tarafı olup kendi muvazaasından faydalanamayacağından işe iadenin mali sonuçlarından sorumlu tutulmalıdır.4857 sayılı İş Yasasının 20/3.maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;1-Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,2-Davalı ... tarafından yapılan feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının adı geçen işverende İŞE İADESİNE,3-Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı ... Başkanlığınca süresi içinde işe başlatılmaması halinde davalılarca müştereken ve müteselsilen ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının kıdemi, fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 5 aylık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE,4-Davacı işçinin işe iadesi için ... Belediye Başkanlığına süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilinin GEREKTİĞİNE,5- Peşin alınan harç yeterli olduğundan yeniden alınmasına yer olmadığına,6- Davacı vekili için AAÜT'ne göre 1.500,00 TL avukatlık ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,7- Davacı tarafça yapılan davetiye bedeli 80,00 TL, tanık ücreti 60,00 TL ile davacı tarafça yatırılan 27,70 TL harç masrafı olmak üzere toplam 167,70 TL'sının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,8- Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve istek halinde ilgili tarafa iadesine,9-Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacı ile davalı ... ... ve Dış Tic. Ltd. Şti.'ne iadesine, aşağıda yazılı temyiz harcının davalı ...'na yükletilmesine, █████/2016 tarihinde oybirliğiyle KESİN olarak karar verildi.