İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/458 Esas, 2024/192 Karar Numaralı Gemi ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan İtirazın İptali Davası Kararı
Özet: Sigorta şirketinin, taşıma sırasında hasar gören susam tohumu emtiası için sigortalısına ödeme yapması üzerine, taşıyıcı firmaya rücuen başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır. Davalı, konşimentodaki yetki kaydı sebebiyle uluslararası yetki itirazında bulunmuş, davacı ise taşıma sırasında oluşan hasardan davalının sorumlu olduğunu savunmuştur. Mahkeme, öncelikle yetki itirazını değerlendirerek uluslararası yetki kurallarını inceleyecektir.
T.C.
İSTANBUL17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)ESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:████████DAVA
:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
:█████/2023KARAR TARİHİ
:█████/2024Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, sigortacılık işi ile iştigal eden Türkiye’nin önde gelen şirketlerinden biri olduğunu, müvekkili tarafından ... A.Ş.'ye ait susam tohumu emtiasının taşıma sırasında oluşabilecek rizikolara karşı Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi ile teminat altına alındığını, müvekkil şirket sigortalısı tarafından yurtdışında mukim "..." isimli firmadan susam tohumu emtiasının satın alınmış olup, söz konusu emtia "..." gemisine hasarsız bir şekilde yüklenerek ... numaralı konşimento tahtında ...'dan Türkiye'ye taşındığını, söz konusu emtia ... Limanı'nda tahliye edilmiş olup ... numaralı konteynerin sol yan duvarına yakın taraftaki tavan sacındaki delikten gemi seyri boyunca yağmur ve deniz suyu girmesi sonucu konteyner muhteviyatı emtiaların hasarlandığını, meydana gelen hasarın fark edilmesi akabinde hasarlı emtialara ilişkin sigortalı şirket tarafından taşıyanlara hasar ihbarında bulunulmuş olup hasarlanan emtialar üzerinde derhal ekspertiz incelemesi yapıldığını, ekspertiz incelemesi akabinde de emtiaların ıslanması sonucu hasarlandığının görüldüğünü, meydana gelen hasarının fark edilmesi akabinde bu husus dava dışı sigortalı tarafından noter kanalı ile davalı şirkete ihtarname gönderilerek bildirildiğini, davalı şirketin, taşımaya ilişkin konşimentoyu düzenlemek ve taşıma işlemini fiilen gerçekleştirmek suretiyle somut olaya konu taşımada fiili taşıyan olarak hareket ettiğini bu nedenle, hasarsız bir şekilde gemiye yüklenen susam emtiasının taşıma sırasında hasar görmesi sebebiyle davalı, taşıyan sıfatıyla oluşan zarardan sorumlu olduğunu, belirtilen tüm bu nedenlerle borçlu aleyhine ... 13. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile başlatılan takibe Borçlu/Davalı tarafından yapılmış olan itiraz haksız olup, tamamen kötü niyetli olarak alacağın sürüncemede bırakmak amacıyla yapıldığını belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... tarafından dava konusu taşıma ile ilgili olarak düzenlenmiş olan konişmentolarda, “işbu konişmento tahtında taşıyana karşı doğan tüm talepler ve uyuşmazlıkların ... Ticaret Mahkemeleri tarafından başkaca hiçbir ülke mahkemesinin yetkisi olmaksızın münhasıran çözüme kavuşturulacağının öngörüldüğünüMÖHUK m.40 uyarınca, yabancılık unsuru taşıyan davalarda, Türk Mahkemelerinin milletlerarası yetkisi, iç hukukun yer itibariyle yetki kurallarıyla belirlendiğini, ...’nın ticari merkezi de Marsilya, Fransa’da olup, Türkiye’de daimi bir ikametgahı olmadığını, bu nedenle, iç hukukun yetki kurallarını belirleyen HMK madde 6 f.1 hükmü uyarınca da, taşıyan/donatanın ikametgahı mahkemesi olan ... Ticaret Mahkemeleri yetkili olduğunu, davacı tarafından dosyaya sunulan konişmento tercümesinin hatalı ve eksik olduğunu, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, dava konusu Konişmentonun 30. nolu klozunda, işbu konişmento tahtında doğan ihtilaflar bakımından Fransız hukukunun uygulanacağının kararlaştırıldığını, derdest dava bakımından Fransız Hukukunun uygulanması gerektiğini, dava konusu yükün konulduğu çuvalların malzemesi belli olmadığı gibi, istif şekline dair herhangi bir bilgi ve belge de olmadığını, davacı dava dilekçesinde, dava konusu yüklerin ıslanmak suretiyle hasarlandığını ve ıslaklığa konteynerde bulunan delikten nakliye boyunca suyun girmesinin sebep olduğunu iddia etmişse de, dava konusu ürünlerin yükleneceği konteynerleri kontrol etmek konişmentoda yeralan klozlar uyarınca yükletenin sorumluluğunda olduğunu, dava konusu emtiadaki ıslaklığın deniz suyundan kaynaklandığını ispat zımnında gümüş nitrat testi yapıldığına ilişkin bir belgenin dosyaya sunulmadığını, Dava konusu yük hasarının ne zaman ve ne sebeple meydana geldiğinin belli olmadığını, müvekkilinin yükleme öncesinde veya tahliyeden sonra meydana gelen hasarlardan dolayı sorumlu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Dava; taşınan emtiada meydana gelen hasar nedeniyle davacının sigortalısına ödediği hasar bedelinin rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.Davalı vekili tarafından konişmentoda bulunan yetki kaydı nedeniyle Milletlerarası yetki itirazında bulunulmuş olmakla öncelikle bu hususta değerlendirme yapılması gerekmektedir. Dava konusu taşımanın... numaralı konşimento tahtında Kamerun'dan Türkiye'ye yapıldığı, uyuşmazlık yabancılık unsuru taşıdığından yetki itirazının MÖHUK kurallarına göre belirleneceği, MÖHUK 47.maddesinde, "yer itibariyle yetkinin kamu düzeni veya münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde taraflar arasındaki yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşma yapılabileceği" düzenlemesinin bulunduğu, konişmentonun arka yüzünde yer alan taşıma şartlarının düzenlendiği 31.maddesinde sözleşmeden doğan taleplerde ... Ticaret Mahkemesinin yetkili olacağının belirtildiği, taşımaya ilişkin düzenlenen konişmentonun taşıyanın yabancı acentesi tarafından imzalandığı, dosyaya sunulan mal faturasına göre satışın navlun bedeli ödenmiş satış olduğunun görüldüğü, Türk acentenin taşıma sözleşmesini yaptığına ya da taşımayı üstlendiğine dair navlun faturası veya başkaca bir delilin bulunmadığı, bu nedenle münhasır yetkiden bahsedilemeyeceği, davalının Türkiye acentesinin yük teslimat formu, gümrük beyannamesi düzenlemesinin TTK 105/1 maddesi anlamında taşımaya aracılık olarak kabul edilemeyeceği, Mahkememizce benzer nitelikteki uyuşmazlıklarda verilen hükümlere dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13.Hukuk Dairesinin █████████ Esas ████████ Karar ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43.Hukuk Dairesinin ████████ Esas ████████ Karar sayılı ilamlarının bu doğrultuda olduğu, TTK'nun 1237.maddesinde taşıyan ile konişmento hamili arasındaki hukuki ilişkilerde konişmentonun esas alınacağı, sigortalının yükü teslim aldığı anlaşıldığından, konişmentonun ön ve arka yüzündeki yetki şartının sigortalı gönderilen ve buna göre davacı açısından da bağlayıcı olduğu kabul edilmekle, konişmentodaki yetki şartına göre somut uyuşmazlık yönünden Marsilya Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğu kanaatine varıldığından, davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
:1-Davalının milletlerarası yetki itirazının kabulü ile Mahkememizin yetkisizliği nedeni ile davanın USULDEN REDDİNE,2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 5.809,45 TL den karar harcı olan 427,60 TL nin mahsubu ile fazla alınan 5.381,85 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,3-Davalı vekili için takdir edilen 17.900,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2024Katip¸e-imzalıdırHakim¸e-imzalıdır