Sigortalı çalışmadan kaynaklanan yersiz ödenen yetim aylığı nedeniyle başlatılan itirazın iptali davasında kurum kusuru ve 4/b sigortalılık ihtilafı.
Özet: Sosyal Güvenlik Kurumunun, hak sahibi çocuğun sigortalı çalışması nedeniyle yersiz ödenen yetim aylığının tahsili amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali ve kötü niyet tazminatı talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesinin takibin kısmen devamına hükmedip kötü niyet tazminatını reddetmesi sonrası, davalının kurumun kusurunu, tarımsal faaliyetin gerçekliğini ve faiz talebini, davacının ise davalının kötü niyetli itirazını ve kendi tazminat talebinin reddini gerekçe göstererek kararı temyiz etmesiyle, uyuşmazlık hatalı işlem, bilirkişi raporu ve kötü niyet iddiaları etrafında üst mahkemenin değerlendirmesine sunulmuştur.
10. Hukuk Dairesi         2025/12868 E.  ,  2026/3080 K.
    "İçtihat Metni"

    MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

    SAYISI
    : 2023/1901 E., 2025/1010 K.
    İLK DERECE MAHKEMESİ
    : Edremit İş Mahkemesi
    SAYISI
    : 2021/20 E., 2023/151 K.
    Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı Kurum ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
    I. DAVA
    Davacı Kurum vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'ya hak sahibi çocuğun sigortalı çalışması nedeniyle emektar programında yapılan işlem sonucunda yersiz ödeme yapıldığının tespit edilmiş olduğunu, 37.458,75 TL borç oluşturulduğunu ve bu borcun bakiye 34.355,84 TL'nin davalı taraftan tahsili için Edremit İcra Müdürlüğünün 2020/5956 sayılı takip dosyası ile icra takibi yapmış bulunmakta olduğunu, ancak davalı adresine gönderilen ödeme emrinin tebliği üzere kötü niyetli olarak borca itiraz etmiş olduklarını ve icra takibinin bu nedenle durduğunu, davalının itirazında kötü niyetli olduğunu, bu nedenle davanın kabulü ile Edremit İcra Müdürlüğünün 2020/5956 Esas sayılı takip dosyasına yapılmış olan itirazın iptaline ve icra takibinin devamına davalının itirazının kötü niyetli olduğuna, alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
    II. CEVAP
    Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın müvekkilinin annesinin vefatı sonrasında annesinin çalışmalarından dolayı yetim aylığı alması, 2020 yılında ise tarımsal arazi varlığı nedeniyle 4/b sigortalısı olduğunun fark edilmesi ve aylığının kesilerek borç çıkartılması olduğunu, öncelikle müvekkilinin gerçekten tarımsal faaliyetinin bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini, çalışan sayılsa dahi yersiz ödemenin Kurum kusurundan kaynaklandığı, faiz istenemeyeceğini, müvekkilinin 16.03.2013 tarihinde 4/b kapsamında sigortalı olduğunu, bu sigortalılık tescilinin Kurum hatası ve müvekkilinin Kanuna hakim olmaması nedeniyle başlatıldığını ve 2020 yılına kadar sürdüğünü, aslında müvekkilinin 4/b kapsamında sigortalı olmasını gerektirecek bir durum olmadığını, 5510 sayılı Kanun'un 6. maddesinde yer alan istisnalar arasında yer aldığını, müvekkilinin ölüm aylığı aldığı tarihte kurum kayıtlarında çalışan gözüktüğünü, buna rağmen maaş bağlandığını ve ödemeye devam ettiğini, yönetmeliğe göre faiz istenemeyeceğini, en az 5 yıl geriye dönük isteyebileceğini, bu nedenle davanın reddine, davacının kötüniyetli olduğundan % 20'sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
    III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
    İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davasının kısmen kabulü ile davacı Kurum tarafından, davalı aleyhine başlatılan Edremit İcra Müdürlüğünün 2020/5956 Esas sayılı dosyasında davalının itirazının kısmen iptali ile Edremit İcra Müdürlüğünün 2020/5956 Esas sayılı dosyasında yürütülen takibin 23.826,23 TL asıl alacak ve 7.989,45 TL işlemiş faizi üzerinden devamına, davacının %20 icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
    IV. İSTİNAF
    İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kararın kesin nitelikte olması nedeniyle reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
    V. TEMYİZ
    A. Temyiz Sebepleri
    Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalının itirazında kötü niyetli olduğunu, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporuna karşı itirazlarının dikkate alınmadığını eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
    Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından gönderilen Edremit ilçesindeki 2013-2020 yılları arasındaki tarım ürünleri, zeytin verim üretim ve maliyet cetvellerindeki bilgilerin anormal olduğunun fark edilmediğini, itirazlarının dikkate alınmadığını, bilimsel dayanağı olmayan, akla ve mantığa aykırı veriler üzerinden yapılan hesaplamalara itibar etmenin mümkün olmadığını, söz konusu raporun hükme esas alınmaması gerektiğini, Kurumun hatalı işleminin davacıya yükletilemeyeceğini, verilen kararın hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
    B. Değerlendirme ve Gerekçe
    Uyuşmazlık, itirazın iptali istemine ilişkindir.
    1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
    2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı Kurum ve davalı tarafın temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
    VI. KARAR
    Açıklanan sebeplerle;
    Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
    Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,
    Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
    24.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.