Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, hizmet tespiti davasında yeterli araştırma yapılmaması, bordro tanıkları ve işyeri telefon kayıtlarının incelenmemesi nedeniyle kararı bozdu.
Özet: Yargıtay, davacının eksik bildirilen prim günleri ve işsizlik maaşı mağduriyeti nedeniyle açtığı hizmet tespiti davasında, ilk derece mahkemesinin kısmen kabul ve bölge adliye mahkemesinin istinaf reddi kararlarını, iddia edilen çalışma dönemine dair yeterli araştırma yapılmaması, davacının işe başlama tarihi hakkında tanık beyanı eksikliği ve bordro tanıklarının dinlenmemesi gibi usul eksiklikleri nedeniyle bozmuş; kamu düzeni niteliğindeki bu tür davalarda işyeri telefon kayıtları da dahil olmak üzere kapsamlı bir delil toplama ve değerlendirme yapılması gerektiğini vurgulamıştır.
10. Hukuk Dairesi         2025/15056 E.  ,  2026/2426 K.
    "İçtihat Metni"

    MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 58. Hukuk Dairesi

    SAYISI
    : 2025/858 E., 2025/1391 K.
    İLK DERECE MAHKEMESİ
    : İstanbul 19. İş Mahkemesi
    SAYISI
    : 2019/192 E., 2024/604 K.
    Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
    I. DAVA
    Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 03.11.2014-20.04.2015 tarihleri arasında davalı işveren yanında çalıştığının tespiti ile eksik primlerinin hüküm altına alınmasına, davalının SGM'ye eksik gün bildirimi sebebiyle hak ettiği işsizlik maaşını alamadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
    II. CEVAP
    Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde; 5 yıllık hak düşürücü sürenin re'sen dikkate alınması, çalışma iddiasının Yargıtay içtihatlarına göre re'sen araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
    III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
    İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.
    IV. İSTİNAF
    İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı esastan reddine dair karar verilmiştir.
    V. TEMYİZ
    A. Temyiz Sebepleri
    Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; hak düşürücü süre yönünden itirazları dikkate alınmadan hüküm kurulduğunu, Kurum yasa gereği fer'i müdahil olup, aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi yönünden de kararın bozulması gerektiğini beyan etmektedir.
    B. Değerlendirme ve Gerekçe
    Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
    1. Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86/9. maddesi olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan ... hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.
    Bu tür davalarda Mahkemece yapılacak iş, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, çalışmanın gerçekleştiği ileri sürülen işyerinin Kurum nezdinde bulunan dosyası, işverence hazırlanması gerekli ücret ödeme bordroları, puantaj kayıtları ve diğer kayıtlar getirtilmeli, dönemsel sigorta primleri bordrosuyla veya aylık prim ve hizmet belgesiyle bildirimleri yapılan sigortalılar tanık sıfatıyla dinlenilmeli, Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli, aynı çevrede faaliyet yürüten ve davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan tarafsız nitelikte başka işverenler ve bordrolu çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının varlığı araştırılarak celbedilmeli ve bu davada dinlenen tanıkların anlatımları ile bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanıkların anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, işin mevsimlik olduğu anlaşılırsa dönemleri belirlenmeli, bu dönemde davacı ile işveren arasındaki sözleşmenin askıda olduğu ve mevsimlik dönemlerde hak düşürücü sürenin işlemeyeceği göz önünde bulundurulmalı; böylelikle çalışmanın varlığı, başlangıç ve bitiş tarihleri, mevsimlik mi, sürekli mi olduğu, yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alındığında kısmi çalışma mümkün olduğundan kısmi ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalıdır.
    2. İnceleme konusu eldeki davada, uyuşmazlık konusu dönemde davalı iş yerinde çalışma iddiasına yönelik araştırma yeterli olmayıp, Mahkemece sonuca eksik inceleme ile gidilmiştir.
    3. Somut olayda, davacı işe giriş bildirgesinin verildiği 31.01.2015 tarihi öncesi hizmet tespitini talep etmiş olup, mahkemece kısmen kabul kararı verilmiş ise de davacının 03.11.2014 tarihinde başladığına yönelik tanık beyanı mevcut değildir. Mahkemece yapılması gereken iş; dinlenmeyen bordro tanıkları bulunduğundan, bu tanıklar tespit edilip dinlenilmeli, iş yeri telefonla hizmet veren ve telefon kayıtları kayıt altına alınan bir iş yeri olduğundan bu tarihteki kayıtlar celp edilip çözümü yapılmak sureti ile davacının müşterilere hizmet verip vermediği araştırılmalı, kabule göre de dava dilekçesi incelendiğinde bildirilen sürelerin dışlanması gerektiği gözetilmeli, uyuşmazlık konusu dönemde davalı yanında çalışıp çalışmadığı hususu tereddütsüz şekilde ortaya konularak, sonucuna göre karar verilmelidir.
    Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
    VI. KARAR
    Açıklanan sebeplerle;
    Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
    İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
    Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
    03.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.