antalya bölge adliye mahkemesi yedinci hukuk dairesi tarafından, eser sözleşmesinden kaynaklı fazla imalat ve gecikme cezası alacak davasında iş sahibinin istinaf başvurusu üzerine verilen karar.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi Yedinci Hukuk Dairesi tarafından, eser sözleşmesinden kaynaklı fazla imalat ve gecikme cezası alacak davasında iş sahibinin istinaf başvurusu üzerine verilen karar.

Özet: Bir eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında, yüklenicinin haksız kesilen gecikme cezası ve fazla imalat bedeli taleplerini içeren 158.000 TLlik talebine karşılık, davalı idarenin davanın yargı yolu, zamanaşımı ve esastan reddi savunmalarının ardından, ilk derece mahkemesinin bilirkişi raporuna dayanarak yol yapım bedeli ile fazla kesilen gecikme cezası tutarını birleştirip toplam 84.955,59 TLnin davalıdan tahsiline hükmetmesi üzerine, davalı idare kararı, yüklenicinin hak edişlere itirazlarının usulüne uygun olmaması ve yol yapım maliyetinin sözleşme kapsamında olduğu gerekçeleriyle istinaf etmiş ve dosya bu istinaf başvurusu doğrultusunda incelenmeye başlanmıştır.

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

YEDİNCİ HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İncelenen Kararın

Mahkemesi

:Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi

Tarihi

:08/03/2023

Davanın Türü

:Alacak (Eser Sözleşmesi)

Dava Tarihi

:27/05/2016

Karar Yazım T

:10/09/2026

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili açtığı dava ile, müvekkili ile ... Birliği arasında yapılan sözleşme gereğince müvekkilinin ... Köyü Merkez, ... ve ... mahallelerinin içme suyu tesisi inşaatını eksiksiz tamamlayıp teslim ettiğini, ancak ihaleye yapılan itiraz nedeniyle idare mahkemesi kararıyla işlerin bir süre durdurulmuş olması nedeniyle bu kusur müvekkilinden kaynaklıymış gibi gecikme cezası kesildiğini, müvekkilinin hak ediş raporlarını ihtirazi kayıt ile imzaladığını, yapılan 34.628,35 TL kesintinin ödemenin yapılması gereken tarihten itibaren ticari faiz ile ödenmesi gerektiğini, ayrıca müvekkilinin fazla imalat yaptığını ve bu hususu tespit ettirdiğini, yaptığı fazla imalat bedelinin 124.168,00 TL olduğunu ve bununda geçici kabul tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte ödenmesi gerektiğini beyanla toplam 158.000,00 TL'nin ödenmesi gereken tarihlerden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevabında, davanın ihaleye ilişkin olması nedeniyle idari yargının görevli olduğunu, bu itirazları kabul edilmez ise işin ticari olması nedeniyle davanın ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiğini, davacının dayandığı tespit raporunu kabul etmediklerini, davacının yaptığı fazla imalatın bedelini yükleniciye ödendiğini, yüklenicinin iç işi geç teslim etmesi nedeniyle gecikme cezası uygulandığını beyanla davanın yargı yolu nedeniyle reddine, aksi kanaatte ise zaman aşımı ve görev yönüyle reddine, yine aksi kanaatte ise davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince verilen ... Esas ... sayılı kararın istinafı üzerine dairemizce verilen 03/10/2019 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamıyla ortadan kaldırılmakla mahkemece yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece; bilirkişi raporu hükme esas alınarak yol bedelinin yükleniciye ait giderlerden olamayacağı, yol yapımının sözleşme dışı iş kapsamında olduğu ve bedelinin ödenmesi gerektiği gerekçesiyle yapılan yolun bedeli olan 53.531,66 TL’nin tahsiline, ayrıca, 2, 3, 4 nolu hakedişlerde yüklenicinin raporun altına el yazısı ile “Şirketimizin kusuru olmadığından Antalya 3. İdare Mahkemesi ... E, Sayılı kararı ile işin durdurulması nedeni ile kontrollük makamınca yapılan gecikme cezası kesintisini kabul etmiyoruz” şeklinde şerh düştüğü, böylelikle yüklenicinin bu şerhler ile gecikme cezasını kabul etmediğini açık olarak beyan ettiği değerlendirilerek davacı yüklenicinin hak edişlere itirazının geçerli olduğu ve ilave iş bedelinin sözleşme bedeline oranlanması suretiyle verilmesi gereken 27 günlük sürenin ilavesi ile yeni iş bitim tarihinin 05.11.2013 olduğu, işin 27.11.2013 tarihinde bitmesi nedeniyle işteki gecikmenin 22 gün olduğu ve davacı yükleniciden 22 günlük gecikme cezası karşılığında kesilmesi gereken cezanın 3.214,42 TL olduğu belirlenerek davalı idarece davacı hak edişlerinden toplamda 34.638,35 TL gecikme cezası kesildiğinden, bu bedelden gerçekte kesilmesi gereken 3.214,42 TL düşüldüğünde, davacı yükleniciden fazla kesilen 31.423,93 TL'nin yükleniciye iade edilmesi gerektiğinden toplamda 84.955,59-TLnin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davalı vekili istinafında; davacı tarafça 2,3 ve 4 nolu hak edişlere ve ceza kesintilerine Yapım İşleri Genel Şartnamesinde belirtildiği şekilde ve içerikte bir dilekçe ile itirazı bulunmadığını, bilirkişi raporunda her ne kadar servis yolu masraflarının şartnamenin 28/B kapsamında olamayacağı belirtilse de bu imalatın sözleşme bedeli kapsamında olduğunu belirterek kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı alacak istemine ilişkindir. Davacı yüklenici, davalı idare iş sahibidir.

2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

3.1. Mahkemece hükme dayanak yapılan denetime elverişli bilirkişi heyetinin kök raporu ile dairemiz kaldırma kararı sonrası aldırılan ek rapora göre yol yapımının sözleşme dışı imalat olduğundan hakedişe girmeyen bu imalat için bilirkişice hesaplanan 53.531,66 TL nin davalıdan tahsiline dair verilen kararda isabetsizlik bulunmadığından davalı tarafın bu yöne değinen istinafı yerinde görülmemiştir.

3.2. Taraflar arasında imzalanan 27/11/2012 tarihli sözleşmenin 8.2.1. maddesinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi sözleşmenin eki olarak kabul edilmiştir. Sözleşmenin eki olan ve o tarihte yürürlükte bulunan Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 39. ve 40. maddesinde yüklenicinin geçici hakedişlere ve kesin hakedişe itirazı olduğu takdirde, karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri, idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunu "idareye verilen ...tarihli dilekçemde yazılı ihtirazî kayıtla" cümlesini yazarak imzalaması gereklidir. Eğer yüklenicinin, hakediş raporunun imzalanmasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkililer tarafından hakediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere bir itirazı olursa hakedişin kendisine ödendiği tarihten başlamak üzere en çok on gün içinde bu itirazını dilekçe ile idareye bildirmek zorunda olduğu, bu şekilde itiraz edilmediği takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı düzenlemesine yer verilmiştir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi'ndeki bu düzenleme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 193. maddesi uyarınca delil sözleşmesi niteliğinde olup, taraflarca ileri sürülmese dahi mahkemece re'sen gözetilmelidir.

3.3. Somut dosyada; 2, 3, 4 nolu hakedişlerde yüklenici tarafından raporun altına el yazısı ile “Şirketimizin kusuru olmadığından Antalya 3. İdare Mahkemesi ... E, Sayılı kararı ile işin durdurulması nedeni ile kontrollük makamınca yapılan gecikme cezası kesintisini kabul etmiyoruz” şeklinde şerh düşülmüş ise de, davacının Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 39. ve 40. Maddesinde belirtildiği şekilde hak edişlere koyduğu itirazi kaydın dışında idareye verdiği bir dilekçe bulunmadığı ve içerikte itirazda bulunmadığının kaldırma kararı sonrası aldırılan bilirkişi raporundan anlaşılmasına göre, hakedişlere itirazın geçerli olmadığı ve hakedişlerin davacı aleyhine kesinleşmiş olduğundan ceza kesintilerinin istirdadı talebinin reddi gerekirken kabulü doğru görülmemiştir. Bu sebeple davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile, HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince kararın kaldırılarak yeniden esas hakkında aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

1)İlk derece mahkemesi kararının tümüyle ORTADAN KALDIRILMASINA,

2)Davanın KISMEN KABULÜ ile, 53.531,66 TL'nin dava tarihi olan 27/05/2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya dair taleplerin reddine,

3)Alınması gerekli 3.656,75 TL harçtan, peşin olarak alınan 2.698,25 TL harcın mahsubu ile kalan 958,5 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

4)Davacı tarafından yatırılan 2.698,25 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

5)Davacı tarafça yapılan toplam 6.119,45 TL yargılama giderlerinin kabul/talep oranına göre 2.080,62 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,

6)Davalı tarafça yapılan toplam 1.581,00 TL yargılama giderinin ret/talep oranı dikkate alınarak 1.043,46 TL'sinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,

7)Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesap edilen 45.000,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

8)Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada reddedilen miktar dikkate alınarak hesap edilen 45.000,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,

9)Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde ilk derece mahkemesince iadesine,

10)Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısımların karar kesinleştiğinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine,

11)Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde dairemize ya da dairemize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile Yargıtay ilgili hukuk dairesine temyiz yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde 10/09/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

...