antalya bölge adliye mahkemesinin inşaat yapım taahhüt sözleşmesinin feshi ve cezai şart alacağı talepli davanın istinaf incelemesi kararı.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesinin inşaat yapım taahhüt sözleşmesinin feshi ve cezai şart alacağı talepli davanın istinaf incelemesi kararı.

Özet: Yüklenici ve iş sahibi kooperatif arasındaki inşaat sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkta, yüklenicinin haksız fesih nedeniyle tazminat ve cezai şart, kooperatifin ise fazla ödeme iddiasıyla karşı dava açtığı davada, ilk derece mahkemesi, her iki tarafın gecikmeler ve belgelenmemiş ödemeler gibi kusurları eşit oranlı bulunduğu gerekçesiyle cezai şart talebini reddetmiş; kooperatifin fazla ödeme iddialarını geri çevirmiş; buna karşılık, yüklenicinin karsız imalat bedeli ve masraflarını hesaplayıp kooperatifin ispatlı ödemelerini mahsup ettikten sonra 200.000 TL alacağına hükmetmiş, kooperatif ise kararı bilirkişi raporundaki eksiklikler ve faiz türü gibi gerekçelerle istinaf etmiştir.

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

YEDİNCİ HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İncelenen Kararın

Mahkemesi

:Denizli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi

Tarihi

:10/11/2023

Davanın Türü

:Cezai Şart Alacağı

Dava Tarihi

:22/11/2018

Karar Yazım T

:10/09/2026

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili asıl davada; davalı ile 19.12.2007 tarihli sözleşme ile inşaat yapım taahhüt sözleşmesi düzenlediklerini, sözleşme ile ... ada ... parselde kayıtlı arsaya inşaat yapılacağını, sözleşmeye göre inşaat ruhsatının temin ve inşaat yapımı için denetim şirketini belirleme ve temin yükümlülüğünün davalı kooperatife ait olduğunu, sözleşme konusu A-B-G bloklarında çalışma faaliyetlerine başlandığını, buna karşın C-D-E-F bloklarda yapı ruhsat işlemlerinin davalı kooperatif tarafından tamamlanamadığını, davalı tarafından 06.08.2013 tebliğ tarihli ... blok ... dairenin 31.08.2013 tarihine kadar tamamlanmasına dair noter aracılığıyla ihtarname gönderildiğini, 31.08.2013 tarihinden sonra sözleşmeyi fesh ettiklerine dair bildirim geldiğini, kooperatif genel kurulunca alınmış bir sözleşmenin feshi kararı bulunmadığından feshin geçersiz olduğunu, kaldı ki sözleşmenin davalı tarafından haksız fesh edildiğini beyanla şimdilik 10.000,00 TL tazminat ve alacağın davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davacı vekili asıl davayı 200.000,00 TL olarak ıslah etmiştir.

Birleşen ... Esas sayılı dosyada davacı vekili; imzalanan sözleşmede sözleşmenin tek taraflı olarak fesih yoluna gidilmesi halinde davalının yüklenici firmaya 300.000,00 Euro bedeli kayıtsız şartsız ödemeyi kabul ettiğini beyanla davalının akdi feshi sebebiyle sözleşme uyarınca 455.000,00 TL cezai şartın ticari faizleriyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı karşı davacı vekili; karşı davalının yapmış olduğu iş oranı tespit edilerek müvekkili kooperatif tarafından yapılan fazla ödemelerin tahsili için şimdilik 10.000,00 TL'nin işleyecek ticari faiziyle karşı davalıdan tahsilini talep etmiş, davacı yüklenicinin iş programının gerisinde kaldığını, fesihte müvekkilinin kusursuz olduğunu beyanla dava ve birleşen davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Dairemizin kaldırma kararından sonra, dosyanın gönderildiği görevli ilk derece mahkemesince; hükme esas alınan ... tarihli bilirkişi heyet raporu uyarınca, davacı yüklenicinin imalatlarının A, B ve G bloklarda yer aldığını, taraflar arasında imzalanan 19.12.2007 tarihli inşaat yapım taahhüt sözleşmesi uyarınca her ne kadar sözleşmede inşaatın bitim süresi belirtilmemiş ise de, A blok yapı ruhsatında inşaatın planlanan bitirme tarihinin 13.08.2010 tarihi olduğu, B blok yapı ruhsatında inşaatın planlanan bitirme tarihinin 28.08.2011 tarihi olduğu, G blok yapı ruhsatında inşaatın planlanan bitirme tarihinin 30.12.2012 tarihi olduğu, davalı kooperatifin 06.08.2013 tarihli ihtarnamesi ile ... blok ... dairenin 31.08.2013 tarihine kadar tamamlanmasını ihtar etmesi ve 22.11.2013 tarihli ihtarname ile sözleşmenin feshedilmesi dikkate alındığında davacı yüklenicinin yapı ruhsatında planlanan tarihlere göre edimini süresinde yerine getirmediği, yine yüklenicinin süresinde hakedişleri kooperatifin onayına sunmadığı, kooperatifin ise sözleşmeye uygun hak ediş ödemelerinin yapıldığını belgelemediğinden gerçekleşen duruma göre tarafların eşit oranda kusurlu oldukları değerlendirilerek davacı yüklenicinin kendi kusuruna dayalı olarak cezai şart isteyemeyeceği gerekçesiyle birleşen davanın reddine, asıl dava yönünden ise, tek taraflı feshin mümkün olması nedeniyle sözleşmenin devam ettiğinin tespiti talebinin reddine, yüklenicinin gerçekleştirdiği imalat bedelinin karsız imalat bedeli olarak 822.611,06.TL olduğu, yüklenici tarafından yapılan masrafların toplamının ise 132.620,79.TL olduğu, buna göre toplam yüklenici imalat bedeli ve masraflarının toplamının 955.231,85.TL olarak belirlenerek iş sahibinin ispatlı ödemeleri toplamı 582.065,70.TL olduğundan ödemelerin mahsubu ile davacı yüklenicinin 373.166,15.TL asıl davada alacaklı olduğu belirlenerek taleple bağlı kalınarak 200.000.TL’nin davalıdan tahsiline, iş sahibi tarafından fazla ödeme yapıldığının tespit edilemediğinden karşı davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde Davalı/ Karşı Davacı Kooperatif vekilince asıl ve karşı dava yönünden istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davalı/Karşı Davacı Kooperatif vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece denetime elverişli olmayan zorlama bir ek rapora göre hüküm kurulduğunu, kararda hükmedilecek faiz türünün yasal faiz olması gerektiğini, davacının yapmış olduğu işin hakediş değerini ortaya koyamadığını, mahkemece davacının defter kayıtlarından yola çıkarak karar verildiğini, var olan ayıplı imalatlardan bahsedilmediğini, karşı davanın reddi kararının hatalı olduğunu, davacının şantiyede hiçbir SGK ödemesi yapmamış ve bu ödemelerin hepsinin kooperatif tarafından yapıldığı gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava ve birleşen dava, eser sözleşmeden kaynaklanan sözleşmenin usulsüz feshi nedeniyle devam ettiğinin tespiti, aksi halde haksız fesihten kaynaklanan yüklenici alacakları, yine sözleşmeyle kararlaştırılan cezai şart alacağı istemlerine ilişkin olup iş sahibinin açtığı karşı davada ise, fazladan yapılan ödemelerin tahsili talebine ilişkindir.

2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin istinaf incelemesine konu kararında, dosyadaki mevcut delillere göre yaptığı değerlendirmeye, takdire ve ortaya koyduğu gerekçeye ve ayrıca dairemizin kaldırma kararı doğrultusunda gerekli yargılama yapılmış olmasına ve istinaf incelemesinin ancak istinaf eden taraf yönünden yapılabilmesine, hak ediş alacağı yönünden davacı yüklenicinin istinafının bulunmamasına göre, mahkemenin vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı yapılan istinaf incelemesi sonucu anlaşılmakla, davalı-karşı davacı vekilinin asıl ve karşı davaya yönelik istinaf başvurusunun HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

1)Davalı/karşı davacı vekilinin asıl ve karşı davaya yönelik istinaf başvurusunun ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,

2)Asıl dava yönünden alınması gerekli 13.662,00 TL istinaf karar harcından peşin alınan 3.538,70 TL nin mahsubu ile bakiye 10.123,30 TL nin davalı karşı davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

3)Karşı dava yönünden alınması gerekli 732,00 TL istinaf karar harcından, peşin alınan harcın mahsubuyla bakiye harç alınmasına yer olmadığına,

4)Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde dairemize ya da dairemize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile Yargıtay ilgili hukuk dairesine temyiz yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde 10/09/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

...