danıştay 7. daire, kıymet noksan beyanıyla oluşan gümrük vergisi ve para cezasına ilişkin ödeme emrinin iptali talepli davada, tebligat usulsüzlüğüne karşın idari itiraz süreci sonunda kesinleşen alacağın tahsil edilebilirliğini değerlendirmiştir.

Danıştay 7. Daire, kıymet noksan beyanıyla oluşan gümrük vergisi ve para cezasına ilişkin ödeme emrinin iptali talepli davada, tebligat usulsüzlüğüne karşın idari itiraz süreci sonunda kesinleşen alacağın tahsil edilebilirliğini değerlendirmiştir.

Özet: Bir şirkete, eksik eşya kıymeti beyanı gerekçesiyle tahakkuk eden ek vergi ve cezaların tahsili için düzenlenen ödeme emri, dayanak kararın elektronik tebligatında usulsüzlük olduğu ve borcun kesinleşmediği gerekçesiyle ilk derece ve istinaf mahkemelerince iptal edilmiştir; ancak Danıştay, tebligat usulsüzlüğüne rağmen şirketin süresi içinde itiraz hakkını kullanıp bu itirazlarının reddedilmesi ve ardından itirazın reddi kararlarını dava etmemesi veya ödeme yapmaması durumunda, ödeme emrinin düzenlenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı görüşünü benimseyerek, kamu alacağının kesinleşmiş sayılacağını değerlendirmektedir.

Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2025/568 E. , 2025/4073 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

YEDİNCİ DAİRE

Esas No

: 2025/568

Karar No

: 2025/4073

TEMYİZ EDEN (DAVALI)

: ... Bakanlığı adına

... Gümrük Müdürlüğü

VEKİLİ

: Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI)

: ... Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

VEKİLİ

: Av. ...

İSTEMİN KONUSU

: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava Konusu İstem

: Davacı adına 2021 yılında tescilli 10 adet serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşya kıymetinin noksan beyan edildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük, ilave gümrük ve katma değer vergileri ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti

: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; ödeme emrine dayanak ek tahakkuk ve para cezası kararının, elektronik tebligat yoluyla tebliğ aşamasında üst yazıya eklenmediğinin iddia edilmesi üzerine, Mahkemeleri tarafından verilen ara kararı uyarınca sunulan belgelerin incelenmesinden, üst yazının ekine söz konusu ek tahakkuk ve para cezası kararının eklenmediğinin tespit edildiği, tahsil aşamasına geçilmesi için vergi borcunun kesinleşmesinin gerektiği, bu nedenle, düzenlenen ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davaya konu ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti

: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

: 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 58. maddesine göre ödeme emrine itiraz sebeplerinin tahdidi olduğu, düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Mahkemece, ödeme emrine dayanak ek tahakkuk ve para cezası kararının tebliğine ilişkin usulsüzlük nedeniyle kamu alacağının kesinleştiğinden bahsedilemeyeceği gerekçesiyle iptal kararı verilmiş ise de; davacı tarafından, süresi içerisinde itiraz hakkının kullanıldığı, bu durumda, kendisinin yasal haklarını kullanma imkanına sahip olduğu, söz konusu itirazların da reddedildiği, ilgili makamca tesis edilen olumsuz işlemlerin davaya konu edilmemesi ve herhangi bir ödeme yapılmaması üzerine de ödeme emrinin düzenlendiği anlaşıldığından, temyiz isteminin kabulüyle Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına 2021 yılında tescilli 10 adet serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşya kıymetinin noksan beyan edildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük, ilave gümrük ve katma değer vergileri ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

Ödeme emrinde, ek tahakkuk ve para cezası kararının, 13/08/2023 tarihinde tebliğ edildiği, üst makama yapılan itirazın, Orta Akdeniz Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü tarafından ... ve ... sayılı kararlarla reddedildiği, 13/09/2023 tarihinde itirazın reddine dair kararların tebliğ edilmesine rağmen herhangi bir ödeme yapılmaması veya davaya konu edilmemesi üzerine kesinleşen kamu alacağının tahsili amacıyla düzenlendiği belirtilmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 242. maddesinde, yükümlülerin kendilerine tebliğ edilen gümrük vergileri, cezalar ve idari kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde bir üst makama, üst makam yoksa aynı makama verecekleri bir dilekçe ile itiraz edebileceği; idareye intikal eden itirazların otuz gün içinde karara bağlanarak ilgili kişiye tebliğ edileceği; itiraz dilekçelerinin süresi içinde yanlış makama verilmesi halinde, itirazın süresinde yapılmış sayılacağı ve idarece yetkili makama ulaştırılacağı; itirazın reddi kararlarına karşı işlemin yapıldığı yerdeki idari yargı mercilerine başvurulabileceği hükme bağlanmıştır.

Bu hükme göre, gümrük vergileri ve para cezalarında, idari davaya konu edilebilecek işlemin, tahakkuk ve para cezasına karşı, öngörülen usule göre yapılan itiraz üzerine, ilgili makamca tesis edilen olumsuz işlem olduğu açıktır. Dolayısıyla, öngörülen idari itiraz prosedürü tamamlanmadan idari yargı yoluna başvurulması olanaklı bulunmamaktadır.

Mahkemece, ödeme emrine dayanak ek tahakkuk ve para cezası kararının tebliğine ilişkin usulsüzlük nedeniyle kamu alacağının kesinleştiğinden bahsedilemeyeceği gerekçesiyle iptal kararı verilmiş ise de; davacı tarafından, söz konusu ek tahakkuk ve ceza kararından haberdar olunarak süresi içerisinde itiraz hakkının kullanıldığı, söz konusu itirazların ... tarih ve ... ile ... sayılı kararlarla reddedildiği, ilgili makamca tesis edilen olumsuz işlemlerin davaya konu edilmemesi ve herhangi bir ödeme yapılmaması üzerine de ödeme emrinin düzenlendiği anlaşıldığından, Mahkemece varılan yargıda hukuki isabet bulunmamıştır.

Öte yandan, ödeme emrinin diğer yönlerden hukuka uygunluğunun incelenmesi suretiyle yeniden karar verilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU

Açıklanan nedenlerle;

1.Temyiz isteminin kabulüne,

2.... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,

4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 04/12/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.