Danıştay 12. Daire, PTT sözleşmeli personelinin zimmet iddiasıyla sözleşme feshi işlemlerinde usulüne uygun savunma hakkı tanınmadığı için verilen iptal kararını onadı.
Özet: Metin, PTTde sözleşmeli çalışan bir personelin elektrik destek ödemelerini zimmetine geçirdiği iddiasıyla kamu görevinden çıkarılması ve sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin disiplin işlemini konu almakta olup; ilk derece ve bölge idare mahkemeleri, davacının isnat edilen eylemlerin nerede, ne zaman ve nasıl gerçekleştiği açıkça belirtilmeden son savunmasının alınmasının, anayasal güvence altındaki savunma hakkını kısıtladığı ve etkili savunmaya imkan vermediği gerekçesiyle söz konusu disiplin işleminin hukuka aykırı olduğuna hükmederek iptal kararı vermiş, Danıştay tetkik hakimi de bu yöndeki kararların onanması gerektiğini belirtmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YONİKİNCİ DAİREEsas No
: 2023/6246Karar No
: 2025/5633TEMYİZ EDEN (DAVALI)
:...Teşkilatı Anonim ŞirketiVEKİLLERİ
: Av. ..., Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI)
:...VEKİLİ
: Av. ...İSTEMİN KONUSU
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava konusu istem
: Manisa PTT Başmüdürlüğüne bağlı Şehzadeler PTT Müdürlüğünde sözleşmeli personel olarak görev yapan davacının, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 44. maddesi ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına, sözleşmesi personel olması nedeniyle 399 sayılı KHK'nın 45/d ve Hizmet Sözleşmesi'nin 15/b maddesi uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile bu kararın onaylanmasına ilişkin Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti
: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta, soruşturmanın devamı sırasında 10/09/2021 tarihli yazıyla, davacıya mal edindiği/zimmetine geçirdiği iddia edilen elektrik destek ödemesi tutarının 137.748,09-TL olduğunun belirtildiği ve yazı ekinde bu tutarın tespitine yönelik zimmet listesi tebliğ edilerek ifadesinin alındığı, ancak soruşturma raporunda, davacının isnat edilen eylemi ile toplam 45.357,23-TL tutarında elektrik destek ödemesini mal edindiğinin/zimmetine geçirdiğinin tespit edildiği, akabinde davacının son savunmasının istenildiği, söz konusu son savunma istem yazısı dikkate alınarak, davalı idarece dava konusu işlemin tesisinden önce hukuken kabul edilebilir ve davacının savunma hakkını etkili bir şekilde kullanmasına yeterli olabilecek mahiyette savunma isteminde bulunulup bulunulmadığı yönünden değerlendirme yapıldığında; kamu görevlilerinin disiplin cezası ile cezalandırılması işleminde, hangi fiili, nerede, ne zaman, nasıl, ne şekilde işlediğinin açık ve şüpheye yer bırakmayacak şekilde ifade edilmesinin hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerinin gereği olduğu, aksi durumun bu ilkelerin ihlali anlamına geleceği açık olup, buna göre somut olayda, soruşturma raporunda nihai olarak tespit edilen ve davacının mal edindiği/zimmetine geçirdiği ileri sürülen toplam 45.357,23-TL elektrik destek ödemesi tutarın ilişkin olarak (elektrik faturalarından indirilmesi gereken tutarın) davacının nerede, ne zaman gerçekleştirdiği, kime ilişkin, hangi işlemlerinden kaynaklandığı açıkça belirtilmeden son savunmasının alındığı göz önünde bulundurulduğunda, davacıya Anayasa ve uluslararası sözleşmelerle koruma altına alınan savunma hakkını ilgili mevzuatlarda açıklanan usul ve esaslara uygun ve etkili olarak kullanmasına imkan verilmediğinden işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI
: 03/12/2021 tarihli son savunma istem yazısında "..soruşturma evrakını incelemeye... hakkına sahiptir." ifadesine yer verildiği, bunun ilgiliye tebliğ edildiği, öte yandan üyesi olduğu sendika temsilcisine de Yüksek Disiplin Kuruluna intikal eden soruşturma dosyasını incelemesi için bildirimde bulunulduğu, dolayısıyla savunma hakkının etkili biçimde kullandırıldığı belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI
: Savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ
: ...DÜŞÜNCESİ
: Davacının son savunması, Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği'nin 30. maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen usule uygun olarak alınmadığından, Anayasal güvence altındaki savunma hakkı kısıtlanarak tesis edilen dava hukuka uygunluk bulunmadığı anlaşıldığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE
:MADDİ OLAY
:Manisa PTT Başmüdürlüğüne bağlı Şehzadeler PTT Müdürlüğünde sözleşmeli personel olarak görev yapan davacının, Yunusemre PTT Müdürlüğünde görevli iken elektrik tüketim destek ödemelerini PTT'ye normal bir şekilde fatura ödemeye gelen müşterilerin faturalarını tahsil ederken kullandığı, bu kişilerden fatura tutarı kadar tam para aldığı, hak sahibi olmayan kişinin faturasını tahsil ederken sistemden düşerek sosyal yardım tutarı kadar parayı aldığı ve toplam 45.357,23-TL tutarındaki parayı zimmetine geçirdiği iddialarıyla yürütülen soruşturma sonucunda 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 44. maddesi ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına, sözleşmesi personel olması nedeniyle 399 sayılı KHK'nın 45/d ve Hizmet Sözleşmesi'nin 15/b maddesi uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine üzerine, sözleşmesinin feshine ilişkin Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Yüksek Disiplin Kurulunun ...tarih ve ... sayılı kararı ile bu kararın onaylanmasına ilişkin Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararın iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.İLGİLİ MEVZUAT
:399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin "Disiplin Cezaları" başlıklı 44. maddesinde, "Teşebbüs veya bağlı ortaklıklardaki hizmetlerin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla sözleşmeli personelin görevleri ile ilgili kusurlu hareketleri, iş yerinde veya dışında teşebbüs ve bağlı ortaklıkla ilgili mevzuata aykırı davranışları nedeniyle kademe ilerlemesinin durdurulması hariç verilmesi gereken disiplin cezaları ile disiplin cezası vermeye yetkili merciler ve disiplin kurulları hakkında bu Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde teşebbüs veya bağlı ortaklık memurlarının tabi olduğu hükümler uygulanır. Ancak, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiiller için sözleşme ücretinden kesme cezası, aylıktan kesme cezası esaslarına göre uygulanır."; "Sözleşmenin Feshi ve Sona Ermesi başlıklı" 45. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, "Bu Kanun Hükmünde Kararname ile sözleşme hükümlerine aykırı davranışlarda bulunmak,"; "Savunma Hakkı" başlıklı 46. maddesinde, "Savunması alınmadan sözleşmeli personel hakkında disiplin cezası verilemez. Sözleşmeli personel, soruşturmayı yapanın, disiplin cezası vermeye yetkili organ, merci veya amirin veya disiplin kurulunun yedi günden az olmamak üzere vereceği süre içinde yazılı olarak savunmasını yapar. Bu süreler içinde savunmasını yapmayan sözleşmeli personel savunma hakkından vazgeçmiş sayılır."; "Uygulamanın İzlenmesi" başlıklı 58. maddesinin ikinci fıkrasında; "Sözleşmeli personele ilişkin olarak bu Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde, Devlet Personel Başkanlığının görüşü alınmak kaydıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ilgili hükümleri uygulanır." hükmü öngörülmüştür.657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde, "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.HUKUKİ DEĞERLENDİRME
:Yukarıda açık metinlerine yer verilen mevzuat hükümlerinin incelenmesinden; öncelikle, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında sözleşmeli personel olarak görev yapan davacı hakkında, disiplin hükümlerinin nasıl uygulanacağı, disiplin soruşturması sırasında son savunmasının ne şekilde alınacağının belirlenmesi gerekmektedir.29/01/1990 tarih ve 20417 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve kamu iktisadi teşebbüsleri personeli hakkında düzenlemeler getiren 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin, bu kuruluşlarda görev yapan personel hakkında özel düzenlemeler içerdiği, 46. maddesinde yer alan; "...Sözleşmeli personel, soruşturmayı yapanın, disiplin cezası vermeye yetkili organ, merci veya amirin veya disiplin kurulunun yedi günden az olmamak üzere vereceği süre içinde yazılı olarak savunmasını yapar. Bu süreler içinde savunmasını yapmayan sözleşmeli personel savunma hakkından vazgeçmiş sayılır." hükmüne istinaden, ilgili kuruluşlarda görev yapan personelin savunmasının alınması gerektiği, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'de savunma alınması hususunda özel düzenleme bulunduğundan, anılan Kanun Hükmünde Kararname'nin 58. maddesiyle yapılan atıf kapsamında, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca çıkartılan Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği'nin 30. maddesinin uygulanmasının söz konusu olmayacağı anlaşılmaktadır.Bakılan uyuşmazlıkta, davacıya tebliğ edilen PTT A.Ş. İnsan Kaynakları Daire Başkanlığının 03/12/2021 tarihli yazısıyla, davacının zimmet eyleminin ne suretle gerçekleştiği hususunda açıklama da yapılmak suretiyle, bu eyleminin Devlet memurluğundan çıkarma cezası ve sözleşme feshi kapsamında değerlendirildiği belirtilerek, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 129. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 7 gün içinde son savunmasını yapması gerektiğinin bildirildiği, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 46. maddesi uyarınca son savunmanın usulüne uygun şekilde alındığı görülmüştür.Bu itibarla, her ne kadar Bölge İdare Mahkemesi tarafından, davacıya atfedilen eylemlerin nerede, ne zaman gerçekleştirildiği, kime ilişkin, hangi işlemlerden kaynaklandığı açıkça belirtilmeden son savunmasının alındığı, dolayısıyla Anayasa ve uluslararası sözleşmelerle koruma altına alınan savunma hakkının ilgili mevzuatlarda açıklanan usul ve esaslara uygun ve etkili kullanmasına imkan verilmediği gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş ise de; davacıya 03/12/2021 tarihli yazıyla 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 46. maddesi uyarınca eylemleri ve tesis edilebilecek işlemler belirtilerek son savunma hakkı tanındığı ve davacının da son savunmasını yaptığı görüldüğünden, uyuşmazlığın esası incelenerek bir karar verilmesi gerekirken, davacıya savunma hakkının etkili bir biçimde kullandırılmadığından, dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,2. Dava konusu işlemlerin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,3. Kullanılmayan ...-TL yürütmenin durdurulması harcının davalı idareye iadesine,4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 10/12/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.