istanbul 15. asliye ticaret mahkemesinde haksız fiil nedeniyle açılan trafik kazası kaynaklı ikame araç ve araç mahrumiyet bedeli tazminat davasında tacir sıfatı uyuşmazlığı.

İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinde haksız fiil nedeniyle açılan trafik kazası kaynaklı ikame araç ve araç mahrumiyet bedeli tazminat davasında tacir sıfatı uyuşmazlığı.

Özet: Trafik kazası sonrası araç mahrumiyet bedeli tazminatı istemiyle açılan bu belirsiz alacak davasında, ticari taksi ile kurye motosikletinin karıştığı olayda taksi şoförünün %100 kusurlu olduğu bilirkişi raporuyla tespit edilmiş olup, davacı kaza nedeniyle uğradığı zararın giderilmesini talep ederken, davalı ise daha önce 25.000 TL ödeme yapıldığını, davacının helallik verdiğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını ve tarafların tacir olmaması sebebiyle görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olması gerektiğini iddia etmektedir.

T.C.

İSTANBUL

15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: 2025/406 Esas

KARAR NO

: 2026/619

DAVA

: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: 05/06/2025

KARAR TARİHİ

: 15/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; 10.11.2024 tarihinde İstanbul ili ... ilçesinde, mülkiyeti davalı ...'na ait ve davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı ticari taksi, müvekkil ...'e ait ve ... kuryecilik hizmetinde kullanılmakta olan, müvekkilin sevk ve idaresindeki ... plakalı motosiklete çarpmak suretiyle maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet vermiştir.23.12.2024 tarihinde ... Sigorta Anonim Şirketi'ne karşı Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yapılmış ve yargılama 2024.E... sayılı esasa kayden yürütülmüştür.Söz konusu dosya kapsamında Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakemince tarafların kusuruna ilişkin bilirkişi raporu düzenlenmesine karar verilmiş olup 27.01.2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ... plakalı araç sürücüsü ..., kazanın oluşumunda %100 (YÜZDEYÜZ) oranında asli ve tam kusurlu olduğu, 5.2. ... plakalı araç sürücüsü ... kazanın oluşumunda kusursuz olduğu" denilmek suretiyle meydana gelen kazada davalı sürücünün %100 asli kusurlu olduğu, müvekkilin ise herhangi bir kusurunun bulunmadığı tespit edilmiştir.Tarafların araçlarının ticari olmasına istinaden dava şartı olarak 25/04/2025 tarihinde zorunlu arabuluculuğa başvurulmuş ise de görüşme sonucunda anlaşma sağlanamamıştır. Müvekkile ait motosikletin ikame araç/mahrumiyet bedeli hesabı, konusu uzmanlık gerektiren bir durum olup alacağın miktarını belirleyebilmemiz mümkün değildir. Bu sebeple şu aşamada her türlü dava ve talep hakkımızı saklı tutarak tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla şimdilik 100,00-TL ikame araç (araç mahrumiyet) bedeli tazminatı üzerinden belirsiz alacak davası olarak açıyoruz. Haklı davamızın ''kabulü'' ile, Müvekkile ait aracın 10.11.2024 tarihli kaza nedeniyle uğramış olduğu zarardan dolayı fazlaya dair talep ve dava hakkımız mahfuz kalmak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla belirsiz alacak olmak üzere şimdilik 100,00-TL İkame Araç (Araç Mahrumiyet) Bedelinin olay tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt (avans) faizi ile davalılardan TAHSİLİNE,

Yargılama masrafları ve avukatlık ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi özetle; davacının iddia ve talepleri haksız, hukuki mesnetten yoksun ve gerçeğin hilafına aykırı olup tüm taleplerinin reddi gerekmektedir. Zira müvekkillerden ... tarafından trafik kazası için; 23.12.2024 tarihinde 12.500,00 tl ve 23.01.2024 tarihinde 12.500,00 tl olmak üzere toplamda 25.000,00 tl ödeme yapılmıştır.

işbu ödeme sebebi ile davacı tarafından whatsapp uygulaması üzerinden müvekkil ile arasında geçen konuşmada ''eyvallah aydın abi, teşekkür ederim. hakkını helal et, benden yana da helal olsun'' mesajını atarak müvekkilden helallik almış, müvekkil tarafından kendisine ödeme yapıldığını ve başkaca bir alacağı kalmadığını helallik vererek zımnen beyan etmiştir. Tüm bu sebeplere binaen aşağıda tafsilatlı olarak izah edecek olduğumuz nedenlerle davanın reddini talep ederiz. Huzurdaki dava belirsiz alacak davası olarak ikame edilemez. Davacı taraf her ne kadar zararının bilmediği gerekçesi ile belirsiz alacak davası ikame etmiş ise de; davacı tarafından müvekkillerden ... aleyhine .... Genel İcra Dairesi 2025/... E. Sayılı dosyasından ilamsız icra takibi başlatılmış olup 15.000,00 TL ikame araç bedeli zararının olduğunu resmi makamlar önünde beyan etmiş ve müvekkilden talep etmiştir. Her ne kadar davacının müvekkillerden herhangi bir hak ve alacağı bulunmasa da; zarar iddiasının ispatında kusur durumunun tespiti gerekmektedir. Zira; kimse kendi sebep olduğu zarardan istifade edemeyeceği için davacının kusuru ölçüsünde zarardan tenzilat yapılmalı ve gerçek zarar miktarı böylece tespit edilmelidir.

Huzurdaki dava yönünden görevli mahkeme, Asliye Hukuk Mahkemeleridir. Zira bir davanın ticari dava olarak adlandırılabilmesi için doktrinsel ifade ile mutlak, nispi veya yarı nispi ticari dava sıfatlarından birini haiz olması gerekmektedir. Ne var ki, somut olayımızda bu kapsamda değerlendirilebilecek bir hukuki uyuşmazlık bulunmamaktadır.Huzurdaki yargılamada tarafların tacir olup olmadığı hususunun tespiti adına Mahkemenizce İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye gelen 18/06/2025 tarihli cevabi yazıda, ''Gerçek ve tüzel kişi tacirlerin ticaret unvanlarının tasnifinden meydana gelen sicil fihristimizde yapılan incelemede yazınızda T.C. kimlik bilgisi verilen ...'ın ve ...'nun gerçek kişi ticari işletme kaydı Bulunamamıştır.'' şeklinde belirtilmiştir. Dolayısıyla müvekkillerin tacir olmadığı İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü yazısı ile sabitken işbu davanın nispi ticari dava olarak nitelendirilemeyeceği de açıktır. Müvekkillerin kusurunu hiçbir şekilde kabul etmemekle birlikte; davacı yan ikame araç bedeli iddiası ile tazminat talep etmektedir. Fakat davacının işbu talebi müvekkiller tarafından fazlasıyla ödenmiş olup davacının dava konusu edebilecek zararı bulunmamaktadır.Davanın görevsiz mahkemede açılmış olması sebebiyle dava şartı yokluğundan Davanın usulden reddinE Zamanlaşımı ve esasa ilişkin itirazlarımız nispetinde haksız davanın tümden reddine,

Dava masrafları ve ücret-i vekaletin davacı tarafa tahmiline, karar verilmesini talep ettikleri görülmüştür.

DELİLLER

Delil olarak; gösterilen deliller toplanarak dosya arasına konulmuştur. Sigorta Bilgi Ve Gözetim Merkezi Müdürlüğüne, ... Sigorta Anonim Şirketi Genel Müdürlüğüne, İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne, İstanbul Esnaf Ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığına ve ... ve ... Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazıldığı görüldü.

Dosyaya bilirkişiler Prof. Dr. ..., ...ve ... tarafından 11/06/2026 tarihli bilirkişi heyeti kök raporu sunulduğu görüldü.

Bilirkişi raporunda özetle;

Bu trafik kazasının meydana gelmesinde; Önceden teknik olarak belirlenmiş (KTK' nun 84/h. Md. yoluyla 47/c,d, 52/a,b, 57/a,c-2, Md. Trafik İşaretlerine Uyma, Hızın Gerekli Şartlara Uygunluğunu Sağlama, Kavşaklarda Geçiş Hakkı) kurallara karşı dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmeyen ... plakalı ticari taksi otomobil sürücüsü davalı ...” ın “100 Oranda Asli ve Tam Kusurlu” olacağı; Trafik Kaza Tespit Tutanağında herhangi bir kural ihlali bilgisi belirtilmeyen; Tutanağa göre kendi yönünde seyrettiği esnada, sol tarafındaki yoldan kontrolsüzce gelen ve seyir yönünü kapatan davalı aracına çarpan, kazada etkisi olmadığı ve alabileceği tedbir bulunmadığı düşünülen ... plakalı ticari motosiklet sürücüsü davacı ...' in ise Tamamen kusursuz” olacağı; Kaza tarihinde ... plakalı ticari taksi otomobilin maliki olan davalı ...'nun ise (KTK'nun 85. Md. işleten) kurallar gereği araç sürücüsü diğer davalı ...” ın kusuru oranında, adı geçen sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı; ... plakalı motosikletten makul onarım süresince yararlanılamaması nedeniyle meydana gelen araç mahrumiyet zararının hasar tarihi itibariyle 9.380,00 TL mertebesinden olduğu, Mahrumiyet zararının poliçe teminatı kapsamında olmadığı, Dava dosyasında davalar vekilince “Davacının ikame araç bedeli talebi üzerine müvekkille tarafından 23.12.2024 tarihinde "trafik kazası için" açıklaması ile 12.500,00 tl ve 23.01.2024 tarihinde "trafik kazası için son taksit" açıklaması ile 12.500,00 tl olmak üzere toplamda 25.000,00 tl ödeme yapılmış olup davacının ikame araç bedeli talebini ve kazadan doğan diğer zararlarını fazlasıyla ödenmiştir.” şeklinde belirtilmiştir. Dekontlar dava dosyasına görülmekte olup dekontların açıklamasında “trafik kazası için” şeklinde belirtilmiştir. Araç mahrumiyet bedeline dair dekont açıklamasında bir bilgi açıklama yer almadığından 25.000,00 TL'nin tenzil edilip edilemeyeceği hususunda değerlendirme yapılamamakla birlikte Sayın Mahkeme tarafından ödemenin mahrumiyet zararı olarak ödendiğinin kabulü halinde davacının bakiye zararının olmayacağı. hususları tespit edilmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME ve GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklanan aracın kullanılmamasından kaynaklı mahrumiyet bedeli istemine ilişkindir.

Dosya kapsamı ve toplanan tüm delillere göre dava konusu olayda önceden teknik olarak belirlenmiş kurallara karşı dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmeyen ... plakalı ticari taksi otomobil sürücüsü davalı ...” ın “100 Oranda Asli ve Tam Kusurlu” olduğu, Trafik Kaza Tespit Tutanağında herhangi bir kural ihlali bilgisi belirtilmeyen; Tutanağa göre kendi yönünde seyrettiği esnada, sol tarafındaki yoldan kontrolsüzce gelen ve seyir yönünü kapatan davalı aracına çarpan, kazada etkisi olmadığı ve alabileceği tedbir bulunmadığı düşünülen ... plakalı ticari motosiklet sürücüsü davacı ...' in ise Tamamen kusursuz” olduğu, Kaza tarihinde ... plakalı ticari taksi otomobilin maliki olan davalı ...'nun ise (KTK'nun 85. Md. işleten) kurallar gereği araç sürücüsü diğer davalı ...” ın kusuru oranında, adı geçen sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu tespit edilmekle ... plakalı motosikletten makul onarım süresince yararlanılamaması nedeniyle meydana gelen araç mahrumiyet zararının hasar tarihi itibariyle 9.380,00 TL mertebesinden olduğu hesaplanmakla (Dava dosyasında davalı vekilince “Davacının ikame araç bedeli talebi üzerine müvekkille tarafından 23.12.2024 tarihinde "trafik kazası için" açıklaması ile 12.500,00 tl ve 23.01.2024 tarihinde "trafik kazası için son taksit" açıklaması ile 12.500,00 tl olmak üzere toplamda 25.000,00 tl ödeme yapılmış olup davacının ikame araç bedeli talebini ve kazadan doğan diğer zararlarını fazlasıyla ödenmiştir.” şeklinde itiraz bulunduğu anlaşılmış ancak sunulan dekontların açıklama kısmında “trafik kazası için” şeklinde bir açıklama yer almakla iş bu ödemenin salt araç mahrumiyet bedeline ilişkin olduğuna dair bir ibare içermemesi nedeniyle mahsup edilemeyeceği kanaatine varılarak) kusur oranları doğrultusunda sunulan ıslah dilekçesi de dikkate alınarak araç mahrumiyet zararı olan 9.380,00 TL den davalı tarafın sorumlu olacağı kanaatine varılarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M

: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Davanın KABULÜ ile;

1-Davacının 9.380,00 TL araç mahrumiyet bedelinin davalılar yönünden 10/11/2024 kaza tarihinden itibaren işleyen ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 732- TL. Harçtan peşin ve ıslah harcın mahsubu ile fazla alınan 311,00 -TL nin karar kesinleştiğinde davcıya iadesine, Karar ve ilam Harcının tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 9380-TL. nispi vekalet ücretinin tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

4-Davacı tarafından yapılan ilk gider, tebligat ve müzekkere gideri, bilirkişi ücreti masrafı olmak üzere toplam 27.001,90 -TL. yargılama giderinin tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 4700-TL'sı arabuluculuk ücretinin davalılardan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,

8-Arta kalan gider ve delil avansının kararın kesinleşmesi ile yatıran tarafa iadesine,

Dair, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/09/2026

Katip ...

E-imzalıdır

Hakim ...

E-imzalıdır

*Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*