yargıtay 5. hukuk dairesi, imar planında ilköğretim alanı olarak ayrılan taşınmaza kamulaştırmasız el atma nedeniyle açılan bedel tahsili davasında istinafın reddi kararını onadı.

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, imar planında ilköğretim alanı olarak ayrılan taşınmaza kamulaştırmasız el atma nedeniyle açılan bedel tahsili davasında istinafın reddi kararını onadı.

Özet: Tapu sahibinin, imar planında uzun yıllardır ilköğretim alanı olarak ayrılmasına rağmen fiilen kamulaştırılmayan taşınmazı için bedel talep ettiği davada, idarenin pasif kalarak mülkiyet hakkını ihlal ettiğine hükmedilmiş; ilk derece mahkemesinin kamulaştırmasız el atma tespiti ve tazminat kararı, davalı idarenin emsal, husumet, zamanaşımı gibi itirazları dikkate alınmaksızın hem istinaf hem de temyiz aşamasında usul ve yasaya uygun bulunarak onanmıştır.

5. Hukuk Dairesi 2025/8078 E. , 2026/2573 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ

: Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI

: 2024/4713 Esas, 2025/1027 Karar

KARAR

: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ

: Konya 7. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: 2023/72 Esas, 2024/437 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın davalı ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Konya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 198 21... parsel sayılı taşınmazın imar planlarında ilköğretim alanı olarak ayrılmış olduğundan kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idarelerden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idareler vekilleri cevap dilekçelerinde özetle; davanın reddini talep etmişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın, davalı ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... yönünden kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; emsal taşınmazın doğru seçilmediğini, emsal karşılaştırmasının yanlış yapıldığını, imar uygulamasına itiraz edilmediğini, husumetin kendilerine düşmediğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile uzun yıllar programa alınmayan imar planının fiilen hayata geçirilmemesi nedeniyle kamulaştırma yada takas cihetine gitmeyen davalı idarece pasif ve suskun kalınmak ve işlem tesis edilmemek suretiyle taşınmaza müdahale edildiği, bu haliyle idarenin eyleminin mülkiyet hakkının özüne dokunan ve onu ortadan kaldıran bir niteliğe sahip bulunan kamulaştırmasız el koyma olgusunun varlığı için yeterli bulunduğu her türlü izahtan vareste olduğunu, taşınmazın 1/1000 ölçekli plana dahil olduğu, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18 inci maddesi uygulaması yapılarak 21.08.1992 tarihi itibari ile tapuya tescil edilerek yol terkleri yapıldığı, taşınmazın da içinde bulunduğu alandaki ilk imar planının Bakanlık tarafından 04.09.1972 tarihinde onaylandığı ve İmar Durum belgesine göre “ilkokul alanına” alanına isabet ettiğini, davacının mülkiyet hakkının ihlal edildiği anlaşılmakla İlk Derece Mahkemesince kamulaştırmasız hukuki el atmanın gerçekleştiğinin kabulünün yerinde olduğunu, arsa niteliğindeki taşınmazın tazminat miktarının emsal karşılaştırması yapılarak belirlenmesinde, tazminata dava tarihinden itibaren faiz işletilmesinde ve davacı adına olan payın tapusunun iptali ile Maliye Hazinesi adına tescilinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; uzlaşma başvurusu bulunmadığı, zamanaşımı ve hakdüşürücü süre itirazlarının gözetilmediği hususlarını ilave etmek suretiyle istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekarar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, temel olarak davacı tapu maliki ile davalı idareler arasında kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ile bedelinin tahsili hususundadır.

2. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.