İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin, kaybolan veya çalınan toplam 730.000 TL değerindeki iki adet banka çekinin, mağduriyeti önlemek amacıyla iptali ve ödeme yasağı konulmasına dair hasımsız kıymetli evrak davası kararı.
Özet: Bir ticari şirket, uhdesindeki toplam 730.000 TL değerinde iki çekin kaybolması veya çalınması üzerine, tahsilatın sağlanması ve mağduriyetin önlenmesi amacıyla çeklerin iptali ve ödemeden men kararı verilmesini talep etmiştir; mahkeme, davacının beyanları ve sunduğu deliller ışığında, Ticaret Kanununun ilgili maddeleri uyarınca ticaret sicil gazetesinde ilanlar yaptırmış, bankadan ibraz edilmediği bilgisini almış ve yasal üç aylık ilan süresinin dolduğunu tespit ederek, hasımsız açılan bu davada Yargıtay içtihadı doğrultusunda davacının yetkili hamil olduğuna dair yeterli kanaat oluştuğunu belirtmiş, bu durum çek iptali kararının verilmesi yönünde bir zemin hazırlamıştır.

T.C.

İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: 2026/60 Esas
KARAR NO
: 2026/735
DAVA
: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ
: 23/01/2026
KARAR TARİHİ
: 09/09/2026
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "... Bankası A.Ş.- .../ ... , 2411 ... Şubesi’nin, ... seri numaralı, keşidecisi ... İlaç A.Ş.(VKN:...) Olan 28/02/2026 keşide tarihli 300.000,00 TL (Üç yüz bin Türk Lirası) değerindeki çek ile; ... Bankası A.Ş. - .../ ..., ... ... ... Şubesi’nin, Çek No: ..., keşidecisi ... İlaç San. Ve Tic. Ltd. Şti. (VKN:...) olan 20/01/2026 keşide tarihli 430.000,00 TL (Dört yüz otuz bin Türk Lirası) bedelli çeki Müvekkil şirket uhdesinde iken kaybolmuş yada çalınmıştır. Söz konusu çeklerin müvekkil şirkete teslim edildiğine dair çek tahsilat makbuzu ile çek çıkışlarının yapıldığını gösteren muhasebe evrakı dilekçemizin ekindedir. Çekler müvekkilimizin yedinde bulunduğu sırada çalınmış veya kaybolmuş olduğundan tahsilatı mümkün olmamakta ve bu durumda müvekkilimizin mağduriyetine neden olmaktadır. Çek bedellerinin talep edilebilmesi bakımından çeklerin iptaline karar verilmesini ve müvekkilin zarara uğramaması için çekler hakkında ödeme yasağı kararı verilmesini talep etmek zorunluluğu doğmuştur." şeklinde beyanlarda bulunduğu görülmekle arz ve izah edilen tüm bu nedenlerle; Dava konusu çeklerin tahsile konulma ihtimaline binaen öncelikle teminatsız olarak mümkün olmaması halinde mahkemenin belirleyeceği teminat karşılığı ödemeden men kararı verilmesine ve ilgili bankalara müzekkere yazılmasına, ... Bankası A.Ş.- .../ ... , 2411 ... Şubesi’nin, ... seri numaralı, keşidecisi ... İlaç A.Ş.(VKN:...) Olan 28.02.2026 keşide tarihli 300.000,00 TL (Üç yüz bin Türk Lirası) değerindeki çek ile; ... Bankası A.Ş. - .../ ..., 1091 ... Çarşı Şubesi’nin, Çek No: ..., keşidecisi ... İlaç San. Ve Tic. Ltd. Şti. (VKN:...) olan 20/01/2026 keşide tarihli 430.000,00 TL (Dört yüz otuz bin Türk Lirası) bedelli çeki Müvekkil şirket uhdesinde iken kaybolmuş yada çalınmış olup çeklerin zayi nedeniyle iptaline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Ticaret Sicil Gazetesinden gerekli ilanların yaptırıldığı, bankadan ibraza dair yazı cevabının geldiği ve talep konusu senedin Mahkemeye veya bankaya ibraz edilmediği, ilan yönünden 3 aylık asgari yasal sürenin dolduğu görülmüştür.
6102 sayılı Yasanın 757 ve devam maddeleri gereğince iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.
6102 sayılı Yasanın 818/1-s maddesi uyarınca poliçeye ilişkin, iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çekler hakkında da uygulanır.
Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Kaldı ki, dava sırasında yapılan ilanlar neticesinde ve hak sahiplerinin daha sonradan ortaya çıkması halinde hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptali de talep edilebilecektir. Davacı, iptalini talep ettiği senedin keşidecisinin kim olduğunu, çek bilgilerini mahkemeye bildirmiş olup, davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerini uygulanmaz hale getirecektir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 14/05/2018 tarih ve 2016/11761 Esas 2018/ 3544 Karar sayılı emsal Kararı)
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; davacı dava dilekçesinde, çekin zayi olduğuna dair Mahkememizce kanaat oluşturacak bilgileri eklemiş, mahkememizce ilgili bankaya yazılan müzekkereye cevap verilmiş, çek bilgilerinin doğru olduğu, çekin ibraz edilmediği bildirilmiş, talep sahibinin talebine konu kıldığı çeke ilişkin gerekli ilanlar yaptırılmış, verilen süre içerisinde çek Mahkemeye sunulmamış olduğundan talebin kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
-... Bankası A.Ş. .../ ..., ... ... Şubesi’nin, ... seri numaralı, keşidecisi ... ... A.Ş.(VKN:...) Olan 28.02.2026 keşide tarihli 300.000,00 TL (Üç yüz bin Türk Lirası) değerindeki çek ve
-... Bankası A.Ş. - .../..., ... ... ... Şubesi’nin, Çek No: ..., keşidecisi ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. (VKN:...91242751) olan 20/01/2026 keşide tarihli 430.000,00 TL (Dört yüz otuz bin Türk Lirası) bedelli çeklerin zayii nedeniyle İPTALİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
4-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere karar verildi.
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır