kamulaştırmasız el atılan taşınmazların bedelinin tahsili davasında emsal karşılaştırması ile belirlenen bedele yönelik temyiz isteminin yargıtay tarafından reddi.

Kamulaştırmasız el atılan taşınmazların bedelinin tahsili davasında emsal karşılaştırması ile belirlenen bedele yönelik temyiz isteminin Yargıtay tarafından reddi.

Özet: Kamulaştırmasız el atılan taşınmazların bedelinin tahsili talebiyle açılan davada, ilk derece mahkemesince davalı idarenin haksız el attığı taşınmazın bedelinin faiziyle birlikte ödenmesine ve taşınmazın yol olarak idare adına tesciline karar verilmiş; davalı idarenin istinaf başvurusu bölge adliye mahkemesince esastan reddedilerek, el atma tazminat bedelinin tahsilinde isabetsizlik bulunmadığı tespit edilmiştir; temyiz incelemesi sonucunda ise, arsa niteliğindeki taşınmazlara emsal karşılaştırmasıyla değer biçilmesi ve bedelin davalı idareden tahsiline yönelik kararlarda hukuka aykırılık görülmeyerek davalı idarenin itirazları reddedilmiştir.

5. Hukuk Dairesi 2025/8917 E. , 2026/2533 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ

: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI

: 2024/1821 Esas, 2025/912 Karar

KARAR

: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ

: Küçükçekmece 8. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: 2022/271 Esas, 2024/187 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazların bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın davalılar ... ile ... yönünden pasif husumet yokluğundan reddine, davalı ... yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının hissedarı olduğu İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 2460, 2461, 24 62... parsel sayılı taşınmazlara davalı idare tarafından yol yapılmak suretiyle kamulaştırma yapılmaksızın fiilen el atıldığını ileri sürerek kamulaştırmasız el atılan taşınmazların bedelinin davalı idarelerden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idareler vekilleri cevap dilekçelerinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davalılar ... ve ... yönünden pasif husumet yokluğundan reddine, davalı ... yönünden kabulüne ve el atma tazminat bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idareden tahsili ile davacıya verilmesine, bedeline hükmedilen taşınmazların tapusunun iptali ile davalı idare adına tapudan yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların bir kısmının yol kamulaştırma sahası içinde kaldığından kamulaştırılmasına karar verildiğini, kamulaştırma işlemlerinin usulüne uygun tebliğ edilip kamulaştırma bedelinin de hak sahibi adına bankaya depo edildiğini, kamulaştırma işleminin kesinleştiğini, davanın hak düşürücü süre ve esastan reddi gerektiğini, emsal karşılaştırmasının hatalı yapıldığını, değerlendirmeye esas alınan emsal taşınmaz satışının Yargıtay içtihatlarına uygun olmadığını, bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacağını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; kamulaştırmasız el atılan arsa niteliğindeki taşınmazlara emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde ve el atma tazminat bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, taşınmazların imar durumu ve bilirkişi raporunda belirtilen özelliklerine göre bedelin uygun olduğu, taşınmazlara yönelik usulüne uygun tamamlanmış bir kamulaştırma işlemi bulunmadığı, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmazlara 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve taşınmazlara davalı ... Müdürlüğünce 04.11.1983 tarihinden sonra fiilen el atıldığının kabulü ile kamulaştırmasız el atılan taşınmazların bedelinin davalı ... Müdürlüğünden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Hükme esas alınan fen bilirkişisi raporu ve ekli krokiye göre; dava konusu 2460 parsel sayılı taşınmazın "A" harfi ile gösterilen 270,55 m²lik kısmına; 2461 parsel sayılı taşınmazın "B" harfi ile gösterilen 250,17 m²lik kısmına; 2462 parsel sayılı taşınmazın "C" harfi ile gösterilen 224,33 m²lik kısmına; 2471 parsel sayılı taşınmazın "D" harfi ile gösterilen 120,48 m²lik kısmına davalı idare tarafından yol yapılmak suretiyle kamulaştırmasız el atıldığı halde, infazda tereddüte yol açacak şekilde, hüküm fıkrasında 2461, 24 62... parsel sayılı taşınmazların gösterilmemesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının reddine,

2. Kamu düzenine ilişkin olarak yapılan değerlendirme sonucunda, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (3) numaralı bendinin hükümden çıkarılarak yerine " Hükme esas alınan 06.11.2023 tarihli fen bilirkişisi raporu ve ekli kroki uyarınca dava konusu İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 2460 parsel sayılı taşınmazın "A" harfi ile gösterilen 270,55 m²lik kısmının; 2461 parsel sayılı taşınmazın "B" harfi ile gösterilen 250,17 m²lik kısmının; 2462 parsel sayılı taşınmazın "C" harfi ile gösterilen 224,33 m²lik kısmının; 2471 parsel sayılı taşınmazın "D" harfi ile gösterilen 120,48 m²lik kısmının muris ... adına olan tapu kaydının davacının veraset ilamındaki payı oranında iptali ile davalı idare lehine tapudan yol olarak terkinine, " cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.