konya asliye ticaret mahkemesinde sigorta şirketinin vinç kaynaklı zararların rücuen tazmini ve icra inkar tazminatı talepli davasında teknik ve hukuki bilirkişi incelemesiyle işletme kusurlarının değerlendirilmesi.

Konya Asliye Ticaret Mahkemesinde sigorta şirketinin vinç kaynaklı zararların rücuen tazmini ve icra inkar tazminatı talepli davasında teknik ve hukuki bilirkişi incelemesiyle işletme kusurlarının değerlendirilmesi.

Özet: Bu hukuki evrak, bir sigorta şirketinin ticari bir şirkete karşı açtığı rücuen tazminat davasının gerekçeli kararı olup, davacının icra takiplerine yapılan itirazların iptali ve icra inkar tazminatı taleplerini, davalının ise kusursuzluk savunmasını içerirken, dava konusu iş makinesiyle ilgili teknik incelemeler kapsamında bilirkişilerin makinenin yerinde tespitinin zorluğuna, davalının iddia ettiği veri takip sisteminin bulunmadığına ve okunaksız servis kayıtlarının önemine dikkat çeken ara raporlarını özetlemektedir.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLLERİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

:Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili dava dilekçesinden özetle; Fazlaya ve munzam zarara ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile; Konya . İcra Müdürlüğü’nde ... E. ; Konya . İcra Müdürlüğü’nde ... E. Sayılı dosyaları ile görülmekte olan icra takipleri kapsamında bu takipler için ödenen harçların mahsubu ile, davalı borçlu tarafından borçlara itiraz edilmesi suretiyle duran takiplerin devamı için itirazların iptaline ve davalı borçlu aleyhine her bir icra dosyası yönünden ayrı ayrı %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatının hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...Ticaret Anonim Şirketi vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davalının kusursuz olması nedeniyle davacının haksız taleplerinin tamamen reddini, davacının %20'den aşağı olmamak üzere İcra İnkar Tazminatı, yargılama giderleri, vekalet ücreti ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememiz ara kararı gereğince İstanbul Anadolu . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyasından keşif yapılmak suretiyle alınan makine mühendisi bilirkişi ... ve hukuk konusunda uzman bilirkişi ...' dan oluşan heyetin hazırladığı 20/04/2022 tarihli raporda özetle; İş makinesinin testinin ve tespitinin yapılabileceği bir servis ortamı şartlarında mümkün olduğunu, şantiye sahasında çalışır vaziyette iken uyuşmazlık konusu hususlarda tespit yapılması mümkün olmadığını, bu nedenle tespitlerin teknik servis ortamında yapılması gerektiğini, davalı Vekili Av....'nun dilekçesinde belirttiği, imalatçı vincin üzerine vincin hangi gün ne kadar çalıştığını, ne kadar yük taşıdığını göstermesi ve aşırı yük yüklemesi halinde operatöre uyarı vermesi ve kendisine rapor vermesi için moment takip cihazı taktığını, bu cihaz vincin nasıl ve ne şartlarda çalıştığına ilişkin verileri her 10 dakikada bir müvekkil şirketin bilgisayarına aktardığını, işbu cihaz yük aşımı olduğunda uyarı verir ve vincin çalışmasını durdurur, operatör aşırı yüke rağmen çalışmaya devam etmek isterse manuel olarak uyarıyı by-pass eder ve çalışmaya devam edeceğini, bu halde hasar sorumluluğu vincin sahibine ait olduğunu, işbu vince ait kayıtlar ile birlikte bilirkişi tarafından şirket bilgisayar kayıtları incelendiğinde...'nin limitleri defalarca aştığı ve cihazdan 2018 yılının nisan ayından beri bilgi alınamadığı görülecektir talebi üzerine vinc üzerinde araştırma yapılmış olup vinç üzerinde böyle bir bilgisayar sisteminin olmadığı, bu tip raporların alınmadığı tespit edilmiş olup davalı ile yapılan telefon görüşmesinde ise bilgilerin bulutta olacağı belirtildiğini, bu nedenle konudan anlayan bir bilgisayar uzmanı bilirkişinim heyete dahil edilmesi gerektiğini, valfler ve elektronik sistem üzerinde bulunan mühürlerin kesinlikle sökülmemesi gerektiği belirtilmekte olup tespiti için heyete elektronik mühendisi bilirkişinin atanması gerektiğini bildirir rapor düzenlenmiştir.

Mahkememizin ara kararı gereğince Ankara . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... talimat sayılı dosyasından makine mühendisi bilirkişi ... , elektrik- elektronik mühendisi bilirkişi ... ve sigorta hukuku konusunda uzman bilirkişi ... ' in heyet halinde hazırladığı 23/06/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Uyuşmazlık konusu ile ilgili sağlıklı karar verilmesi için; Dosyada ... adına ... Makineleri Kursu'nca düzenlenmiş, Ümraniye Milli Eğitim Müdürlüğünce onaylanmış, İş Makinesi Kullanma Operatör Belgesi bulunmaktadır. Belgede Bitirilen Program, Kaldırma ve Yükleme (VİNÇ) olarak belirtildiğini, ... adına Üsküdar Milli Eğitim Müdürlüğünce düzenlenmiş olan 08.03.2003 tarihli İş Makinesi Kullanma Sertifikası bulunduğunu, ... Vekilinin; "Müvekkilin vinci hem projesi hem bizzat kendisi Konya Makina Mühendisleri Odası kontrolünden geçmiş onaylanmış bir ürün" ifadesine ilişkin olarak; Söz konusu belgeyi Düzenleyen Makina Mühendisi ... Makina Mühendisleri Odasınca düzenlenmiş, "Araç Projelendirme Mühendis Yetki Belgesi" ve işyerine ait "Serbest Müşavirlik Mühendislik Bürosu Tescil Belgesi " bulunduğunu, dosyada, ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... Seri nolu Yetkili Servis form fotokipileri bulunmaktadır, ancak formlarda, servis tarihleri ve yapılan işlemlere ilişkin bilgiler okunur durumda olmadığını, bu formaların içeriği dava konusu olayın değerlendirmesinde rol oynayabilir, bu nedenle söz konusu formların okunur suretlerinin sunulması gerektiğini, dosyada 1 adet Mobil vinç periyodik kontrol formu fotokopisi bulunmaktadır, ancak okunur durumda olmadığını, bu form, dava konusu olayın değerlendirmesinde rol oynayabileceğini, bu nedenle söz konusu formun okunur suretlerinin sunulması gerektiğini, dosyada, 08.09.2020 tarihinde oluşturulan ... Analiz ve Rapor Teknolojisi başlıklı belgede ... seri numaralı Momente ait olduğu belirtilen " Cihaz kullanım Süre Kayıtları- En Son Alınan Kayıt" bilgileri yer aldığını, söz konusu belgede kırma silindirlerini (vinci) aşırı yükte çalıştırma iddiasına ilişkin bilgiler yer aldığını, dosyada ... seri numaralı Momente ait " Cihaz kullanım Süre Kayıtları- En Son Alınan Kayıt" bilgilerinin en son ne zaman alındığına, dolayısı ile söz konusu cihaz söküldü ise ne zaman söküldüğüne dair (Dosyada 10.04.2018 tarihinde söküldüğü bilgisi yer aldığını,) "Moment kaydı bilgi yer almamaktadır. Söz konusu bilgi temin edildiğinde değerlendirme konusunda yol gösterici olabileceğini, ... Tic. A.Ş tarafından sunulan araç üstü katlanır bomlu hidrolik vinç sözleşmesinde: yer alan "... Firmasının teslimat esnasında vermiş olduğu periyodik bakım cetveli düzenli olarak doldurulup Makina Mühendisleri Odasına onaylatılıp ... yazılı bir şekilde bildirilecektir." İfadesine uygun, ... firmasınca, ... firmasına teslim edilmiş, periyodik bakım cetveli ile belgenin Makina Mühendisleri Odasına onaylatıldığına dair herhangi bir belge dosyada bulunmadığını, söz konusu bilgi temin edildiğinde değerlendirme konusunda yol gösterici olabileceğini, taraflar arasında imzalanmış olan sözleşme gereği, Bakımların periyodik bakım cetveline işlenip ... firmasına yazılı olarak bildirilip, bildirilmediğine dair bir bilgi yer almadığını, söz konusu bilgi temin edildiğinde değerlendirme konusunda yol gösterici olabilir.

söz edilen bilgi ve belgelerin dosyaya sunulması halinde, uyuşmazlığın değerlendirmesinin yapılabileceği görüş ve kanaatinde olduklarını belirtmişlerdir.

Mahkememiz dosyasına kazandırılan bilirkişi raporunun taraflara usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiştir.

Dava; "Tazminat" davasıdır.

Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde: Davacı vekili, davalı aleyhine Tazminat (Rücuen Tazminat) davası açmıştır.

Yargıtay . HD'nin ... Esas, ... Karar sayılı 17/01/2013 tarihli ilamı (... ; dava konusu alacak faturaya dayalı cari hesap alacağı olup, LİKİT (muayyen, belirlenebilir) nitelikte bulunduğundan İİK'nın 67/2 maddesi uyarınca davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekir...)

Konu ile alakalı olarak;

İcra İnkar Tazminatı;

İtirazın iptali davasında, borçlunun itirazsında haksız olduğu mahkemece tespit edilir ise, borçlu hükmolunan borç miktarının yüzde yirmisinden aşağı olmayacak şekilde tazminata mahkum edilir. Buna "icra inkar tazminatı" denir

İcra İnkar Tazminatı Şartları;

1-Geçerli bir ilamsız genel icra takibi olmalıdır.

2-Borçlu yedi günlük süre içinde ödeme emrine itiraz etmiş olmalıdır.

3-Bir yıl içinde açılmış bir itirazın iptali davası bulunmalıdır.

4-Talep Şartı.

5-İtirazın kötü niyetle yapılmış olması (itirazın haksızlığına karar verilen borçlunun iyi niyetle ya da kötü niyetle itiraz etmiş olmasına bakılmaz. Ancak ödeme emrine itiraz eden borçlunun velisi, vasisi, kayyımı veya mirasçısı ise bu halde borçlunun icra inkar tazminatına mahkum edilebilmesi için, bu kimselerin ödeme emrine kötü niyetle itiraz ettiklerinin ispat edilmiş olması gerekir. )

6-Borçlunun itirazının haksızlığına karar verilmesi (mahkeme, itirazın iptali davası hakkında yaptığı inceleme sonucunda, borçlunun ödeme emrine karşı yapmış olduğu itirazın haksız olduğuna karar vermesi gerekir, haksızlık itirazın yapıldığı tarihe göre belirlenir)

7- Alacak (takip konusu alacağın miktarı bellidir. Yani borçlu tarafından alacağın gerçek miktarını belirlemek için bütün unsurlar bilinmekte veya bilinebilecek durumdadır. Alacağın gerçek miktarını tespit etmek için alacaklı ve borçlunun anlaşmalarının veya böyle bir anlaşma olması bir mahkeme kararına gerek yoktur. Borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilecek durumda ise alacak likit olacaktır... Alacakların var olup olmadığı, hangi miktar alacağın var olduğu, tarafların anlaşması ya da mahkeme kararını gerekli kıldığından... Açılan itirazın iptali davasında davacının davayı kazanması halinde dahi borçlu icra inkar tazminatına mahkum edilemez. )

Yargıtay Üyesi ... (İtirazın İptali Menfi Tespit Ve İstirdat Tasarrufun İptali, İflas Ve İflasın Ertelenmesi, Sıra Cetveline İtiraz Davaları Genişletilmiş 4. Baskı Kitabı ,

HMK 190. MADDESİ

1-İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.

2-Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.

TMK MADDE 6

Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." şeklinde düzenlenemeler yapıldığı,

İİK'nin 67/2. Maddesinde "... Takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine her iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red olunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminata mahkum edilir." hükmü gereğince, itirazın iptali davasının alacaklı aleyhine sonuçlanması halinde borçlu lehine tazminata hükmedilecektir. Ancak bu tazminata hükmedilebilmesi için bazı şartların gerçekleşmesi gerekir.

Kötü Niyet Tazminatının Şartları;

A)Alacaklının borçlu hakkında icra takibinde bulunması;

B)Dava, davalı-borçlu lehine sonuçlanmalıdır;

C) Davacı, takibinde haksız ve kötü niyetli olmalıdır; ( İtirazın iptali davasının reddi halinde, talep eden borçlu lehine tazminata hüküm verilebilmesi için, icra takibinin haksızlığı yanında, ayrıca kötü niyetli olduğunun da kanıtlanması gerekir... (. HD. 21/06/2006 T. ... )) Borçlu lehine tazminata hükmedebilmek için alacaklının takibinin haksız olması yeterli değildir. Davacı- alacaklının takibe geçmede ve itirazın iptali davası açıp yürütmekte kötü niyetli olduğunun kanıtlanması gerekir.

Alacaklının kötü niyetli olduğunu davalı borçlu ispat etmelidir. Davalı, davacı/alacaklının, takip ve dava konusu alacağın hiç doğmadığını veya sona erdiğini bilmesine ya da bilebilecek durumda olmasına rağmen takip başlatıldığı ve dava açtığını ispatlamalıdır.

D)Davalı-Borçlu, talepte bulunmalıdır; borçlu lehine tazminata hükmedilebilmesi için borçlunun tazminat talebinde bulunması gerekir. Davalı- borçlu bu talebini cevap veya cevaba cevap dilekçesinde ileri sürmek zorundadır. (HMK. M. 141) ( Yargıtay Üyesi ... ; İtirazın İptali, Menfi Tespit ve İstirdat, Tasarrufun İptali, İflas ve İflasın Ertelenmesi, Sıra Cetveline İtiraz Davaları, Genişletilmiş 4. Baskı)

Rücu davalarının genel özelliklerine baktığımızda;

1-Rücu hakkı 'halefiyet" yoluyla doğmaktadır.

2-Tazmin ettiği bedel kadar, davacıya geçer.

3-Rücu davalarında faiz oranı halefiyete göre belirlenir.

4-Rücu davasında faiz başlangıç tarihi, ödeme tarihidir.

5-Rücu davalarında zaman aşımı konusunda da halefiyet ilkesi rol oynar.

6-Rücu davası davalı tarafından kabul edilmezse;

a-Hem kusur

b- hem de hasar zarar yönünden inceleme yapmak zorundadır.

c-ödenmesi gereken gerçek zarar miktarının araştırılması gerekir.

d- hükmedilecek miktar gerçek zararı geçemez.

e- rücu edilecek miktar, kusur oranındadır.

f-rücu hakkı ödediği tazminattan fazla olamaz.

g-rücu davalarında kusur ve hasarın ispatı davacıya düşmektedir.

"Somut olayda davacı yan davasını ispat edememiştir. Bu nedenle ispat edilemeyen davanın reddine karar verilmiştir.

Riziko tarihi, icra takip tarihi, dava tarihi, Arabuluculuk Kanunun 16. Maddesi dikkate alındığında zaman aşımının def' inine itibar edilmemiştir.

Davacının, haksız ve kötü niyetli olduğunu ispat edememiştir. Bu nedenle reddine karar verilmiştir. Diğer taraftan davalı vekili davacı yanın talep edebileceği icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur."

TMK 1/3. Maddesinde; "Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır."

Anayasa'nın 138/1. Maddesinde; " Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanı kanaatlerine göre hüküm verirler." şeklinde düzenlemeler olduğu,

Somut olayımızda; tüm dosya kapsamı, dosyadaki tüm bilgi - belgeler, tüm deliller, tarafların iddia-savunmaları, yukarıda yapılan açıklamalar, bir bütün halinde değerlendirildiğinde, Mahkememizce benimsenen hükme esas alınan bilirkişi kök ve ek raporunun denetime elverişli olduğu, çelişkiyi giderdiği sonuç ve kanaatine varılarak, TMK 1/3 ve 6100 Sayılı HMK 297. Maddesi kapsamında Anayasa'nın 138/1 maddesi atfı ile Davacının, davalı aleyhine açtığı İtirazın İptali davasının (rücu) reddine, Davalının, tazminat talebinin şartları oluşmadığından reddine, dair mahkememizde oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM

: GEREKÇESİ YUKARIDA AÇIKLANDIĞI ÜZERE

1-Davacının, davalı aleyhine açtığı İtirazın İptali davasının (rücu) REDDİNE,

2-Davalının, tazminat talebinin şartları oluşmadığından REDDİNE,

3-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 732,00-TL harçtan dava başında yatırılan 5.533,20-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan bakiye 4.801,20-TL harcın davacıya İADESİNE,

3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 73.302,37-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,

5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta hüküm kurulmasına YER OLMADIĞINA,

6-6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesi kapsamında arabuluculuğa başvurulduğundan 1.320,00-TL arabulucu ücretinin 6325 sayılı Kanunu 18/A-13.maddesi gereğince davacıdan alınarak hazineye irad KAYDINA

7-Tarafların depo edilip kullanılmayan gider avansının bulunması halinde karar kesinleştiğinde davacı tarafa İADESİNE,

Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek dilekçe ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/05/2026

Katip Hakim