İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin, kargo şirketinin hatalı teslimat sonucu oluşan ürün bedeli alacak davasındaki istinaf kararı.
Özet: İstinaf incelemesine konu olan bu karar, davacı şirketin davalı kargo şirketi aracılığıyla gönderdiği ve yaklaşık 40.000 TL değerindeki malların, hedef alıcı yerine başka bir şahsa teslim edilmesi iddiasıyla açtığı tazminat davasıyla ilgilidir; davacı, kaybolan ürün bedellerinin yasal faiziyle ödenmesini talep ederken, davalı ise yanlış teslimatı reddetmekte, talep edilen bedellerin fahiş olduğunu, ürünlerin kullanılmış olduğunu ve davanın haksız olduğunu savunarak reddini istemekte, mahkeme ise kargonun yanlış kişiye teslim edilip edilmediği ve malların gerçek değerini belirlemeye çalışmaktadır.

T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO
: 2023/1415
KARAR NO
: 2026/1975
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ
: İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ
: 16/05/2023
NUMARASI
: 2021/602 Esas 2023/373 Karar
DAVA
: ALACAK
KARAR TARİHİ
: 22/09/2026
KARAR YAZIM TARİHİ
: 24/09/2026
İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/602 Esas 2023/373 Karar sayılı dava dosyasından yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya, Dairemize gönderilmiş olmakla HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından 25.09.2020 tarihinde 305584195... gönderi kodu NE195547 irsaliye numarası ve 305584200616 fatura numarası ile davalı şirketin Bursa-... Şubesinden teslim alınmak üzere, müşterisi dava dışı ... Şti.' ne toplam ağırlığı 30 kg. olan 1 adet kargo (koli) gönderiminde bulunduğunu, davalı şirketin iş bu taşıma işi için 100552097 no.lu sözleşmeyi düzenlediğini, müvekkili tarafından davalı şirkete teslim ettiği 30 kg. kargo içerisinde emtianın yer alan *...Somun Perçin Tabancası (1.100,00 Euro = 11.174,87 TL+KDV) *.. Somun Perçin Tabancası Mİ2 (7.488,24 TL +KDV) *S1457505 .. GBM 95 (1.635,00 Euro = 15.101,35 TL +KDV)nin müvekkili şirket tarafından taşınmak üzere davalı şirkete teslim edilmesine müteakip, ürünü teslim alacak müşteri şirket ile yapmış olduğu görüşme neticesinde ürünlerin davalı şirket tarafından müşterisine teslim edilmediğini, 26.09.2020 tarihinde .... isimli bir şahsa teslim edildiği bilgisinin aldığını, müvekkili şirketin zayi olan ürünler karşılığında yaklaşık 40.000,00 TL zararı varken davalı şirketin 26.019,28 TL ödemeyi teklif ettiğini, bu teklifin uğranılan zararın çok altında kalması nedeniyle kabul edilmediğinden bahisle, davanın kabulü ile müvekkilinin davalının uhdesinde iken zayi olan ürün bedellerinin davalıya teslim tarihi olan 26.09.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davada İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu, müvekkili şirketin taşımaya ilişkin üzerine düşen tüm sorumluluğu yerine getirdiğini, davacı tarafından talep edilen miktarların kabulünün mümkün olmadığını, iddia edildiği şekilde bir teslim olgusu bulunmakta ise işbu davanın haksız fiil failine yönlendirilmesinin gerektiğini, teslim şubesine gelerek kendisini alıcı olarak tanıtan ve 3. kişilerin bilmesine imkan olmayan kargo bilgilerini ve kimlik bilgilerini eksiksiz olarak tanımlayan şahsa müvekkili şirket çalışanlarının kargoyu teslim etmemesi yahut herhangi bir şekilde şüphelenmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacı yan tarafından talep edilen miktarların fahiş olup gerçeği yansıtmadığını, ibraz edilen fatura matrahlarının ...Somun Perçin Tabancası: 9.470,23 TL , .. Somun Perçin Tabancası M12: 7.488,24 TL , S1457505 ... GBM 95 1.635,00 Euro = 15.101,35 TL şeklinde olduğunu. söz konusu ürünlerin tamamının kullanılmış ürünler olduğundan faturada yer alan "0" ürün değerlerine dayanarak talepte bulunulmasının mümkün olmadığını, davacı tarafından taşınan eşyanın hak sahibi olduğunu destekler fatura sunulmadığını, müvekkili şirket kayıtlarında her ne kadar kargo içeriği "irsaliye" olarak kayıt altına alınmışsa da müvekkili şirket kayıtlarında irsaliyeye ilişkin belge bulunmadığından davacının belirtilen ürünleri taşımaya verdiğini ispat etmesi gerektiğini beyanla davacının tüm taleplerinin reddine, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
MAHKEMECE YAPILAN YARGILAMA NETİCESİNDE İSTİNAF İNCELEMESİNE KONU KARAR İLE : "...Dava; taşımadan doğan zararın tahsiline yönelik tazminat davası olup, taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı şirket tarafından davalı şirket aracılığıyla dava dışı firmaya gönderilen kargo mallarının davalı şirket tarafından gönderilecek firma dışında başka bir kişiye teslim edilip edilmediği, davacının zayi olan ürünler karşılığında davalıdan gönderilen tüm mallara ilişkin bedelinin talep edilip edilemeyeceği, gönderilen malların değeri noktalarında toplandığı,
30/09/2020 tarih 2VF2020000015370 nolu fatura sureti, 349016 seri nolu 25/09/2020 tarihli sevk irsaliyesi, 10/08/2020 tarih COM2020000000181 nolu fatura sureti, 23/09/2020 tarih NES202000001648 nolu fatura sureti, 24/11/2020 tarih GIB2020000000262 nolu fatura sureti, Kargo teslimine ilişkin bilgisayar ekran görüntüsü, mail yazışmaları, 305584195547 gönderi nolu kargoya ait teslim alma belgeleri ve sistem ekran görüntülerini içerir CD, tanık beyanları, İzmir SGK' ndan celp edilen dava dışı ....Şti. nde 25/09/2020 tarihi itibariyle çalışan personele ilişkin SGK dökümleri, Makine Mühendisi bilirkişi ....ile Lojistik ve Taşıma Uzmanı bilirkişi ....'den davacı şirket tarafından davalı şirket aracılığıyla dava dışı firmaya gönderilen kargo mallarının davalı şirket tarafından gönderilecek firma dışında başka bir kişiye teslim edilip edilmediği, edilmiş ise davacının davalıdan gönderilen tüm mallara ilişkin bedelinin talep edilip edilemeyeceği, gönderilen malların değeri hususlarında aldırılan 28/09/2022 havale tarihli mahkememizce de benimsenen yukarıda yazılı yeminli bilirkişi raporu, Mahkememizce yapılan yargılama, tarafların iddia ve savunmaı, bilgi, belge, tutanak, toplanan deliller ve tekmil dosya içeriğine göre; değerlendirmelerde; gönderici Bilgilerinin İncelenmesinde; Gönderici ... . Şti. tarafından 25/09/2020 tarihinde saat 16:20 de davalı ... Servisinin ... Mah. ... Cad. No:....D...Bornova/İzmir Şubesinden 305584195... Gönderi Kodu ve NE195547 Gönderi Belge Numarası ile Kargo Toplam Ağırlığı 30 Kg/Ds olan ve .... tarafından ....Çalışanına 349016 sevk irsaliyesi ile kargonun ...Mah. ... Sok....No.../Bursa adresindeki ..... Adresine gönderilmek üzere teslim edildiği, Sevk İrsaliyesinin İncelenmesinde; dosya içeriğinde bulunan 25.09.2020 tarihli ve 349016 seri no.lu Sevk İrsaliyesinden davacı ..... Şti. tarafından dava dışı .... Şti.'ne gönderilmek üzere aşağıdaki tabloda yazılı ürünlerin bulunduğu Kargonun .. .tarafından ... Görevlisine imza karşılığı teslim edildiği anlaşıldığı,Teslimat Belge Detayının İncelenmesinde; Dava konusu 305584195... Gönderi no.lu Kargonun dosyada yer alan Belge Detayından .... Servisinin Nilüfer/Bursa Şubesine varmış olduğu burada 26.09.2020 tarihinde saat 09:13 te .... adlı kişiye teslim edildiği anlaşıldığı, Kargo İçeriğinin Niteliği ve Değerinde; Dosya içeriğinde bulunan bilgi ve belgelerden kargo paketinde bulunan 3 adet aletin Montaj sanayiinde kullanılan “Küçük somun perçinleri malzemeye zarar vermeden bağlantı yapmaya birleştirmeye yarayan aletler” olduğu dosyada mevcut fatura bilgilerinden Davalı Kargo Şirketi tarafından farklı alıcıya teslim edildiği anlaşılan emtia bedellerinin; I) ....Somun Perçin Tabancası: 11.174,857 TL+KDV (10.08.2020 Tarihli ve COM2020000000181 No-lu Fatura) 2) ... Somun Perçin Tabancası M12: 7.488,24 TL +KDV (23.09.2020 Tarihli ve NES2020000001618 No-lu Fatura) 3) S1457508 ... GBM 95: 15.101,35 TL+KDV (24.11.2020 Tarihli ve GIB202000000262 No.lu Fatura) ; Davaya konu gönderiye ait belgelerde; Göndericisi, ... Şti. olan gönderinin, alıcısı ....Mah. ... Sok. ...No:... Nilüfer/Bursa adresindeki dava dışı ... Şti.'ne gönderilmek üzere, 25/09/2020 tarihinde davalı .... A.Ş.'nin... /İzmir Şubesine 305584195... Gönderi Kodu ve NE195547 Gönderi Belge Numarası ile teslim edildiği, Gönderinin ağırlığının 30 Kg/Ds olduğu, Gönderinin değerinin (KDV Dahil) 38.042,05 TL olduğu, Gönderinin, 26/09/2020 tarihinde, ...-Nilüfer/Bursa Şubesine ulaştığı ve 26.09,2020 tarihinde Saat 09:13'te .... adlı kişiye teslim edildiği, belirlendiği, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun taşıma işlerinde sorumlulukla ilgili hükümleri; Ziya veya hasar ile gecikmeden doğan zarardan sorumluluk; MADDE 875- Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur. Zararın oluşmasına, gönderenin veya gönderilenin bir davranışı ya da eşyanın özel bir ayıbı sebep olmuşsa, tazminat borcunun doğmasında ve kapsamının belirlenmesinde, bu olguların ne ölçüde etkili olduğu dikkate alınır. Gecikme hâlinde herhangi bir zarar oluşmasa da taşıma ücreti gecikme süresi ile orantılı olarak indirilir; meğerki, taşıyıcı her türlü özeni gösterdiğini ispat etmiş olsun., 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun “Tazminata Esas Alınacak Değer” başlıklı 880.Maddesinde; MADDE 880- (1) Taşıyıcı, eşyanın tamamen veya kısmen zıyaından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminat, eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanır. (2) Eşyanın hasara uğraması hâlinde, onun taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki hasarsız değeri ile hasarlı değeri arasındaki fark tazmin edilir. Zararı azaltmak ve gidermek için yapılacak harcamaların birinci cümleye göre saptanacak değer farkını karşıladığı karine olarak kabul edilir. (3) Eşyanın değeri piyasa fiyatına göre, bu yoksa aynı tür ve nitelikteki malların cari değerine göre tayin edilir. Eşya, taşımak üzere teslimden hemen önce satılmışsa, satıcının faturasında taşıma giderleri mahsup edilerek gösterilen satış bedelinin piyasa fiyatı olduğu varsayılır.”, yine aynı kanunun Sorumluluk Sınırları başlıklı 882. Maddesinde; “MADDE 882- (1) Gönderinin tamamının zıyatı veya hasarı hâlinde, 880 ve 881 inci maddeler uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.” ve Sorumluluğu Sınırlama Hakkının Kaybı başlıklı 886.Maddesinde; MADDE 886- (1) Zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı veya 879 uncu maddede belirtilen kişiler, bu kısımda öngörülen sorumluluktan kurtulma hâllerinden ve sorumluluk sınırlamalarından yararlanamaz.” hükümlerine yer verildiği, davaya konu edilen ürünlerin Türk Ticaret Kanunu 880. Maddesinde belirtilen tazminat tutarının hesaplanmasında; zayi Olan Yükün ağırlığı :30 Kg.,Yükün 25/09/2020 Kabul Tarihindeki 1 SDR (Özel Çekme Hakkı) Tutarı: 1 SDR= 10,6226 TL, Tazminat Üst Sınırı Hesabı: Kg başına tazminat üst sınırı: 8,33 x 10,6226 TL = 88,4862 TL 30 kg x 88,4862 TL = 2.654,58 TL olduğu, Davaya konu edilen gönderinin hasarsız ve eksiksiz teslim edilmemesinden TAŞIYICI (Davalı)'nın sorumlu olduğu, gönderinin hasar ve ziya bedelini GÖNDEREN'e (davacıya) ödemekle yükümlü olduğu yönündeki 6102 Sayılı TTK'nun 882.maddesi hükümleri çerçevesinde Taşıyıcı(Davalı)'nın ödemekle yükümlü olduğu tazminat üst sınırının 2.654,58 TL ile sınırlı ise de; ancak, oluşan zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği hüküm altına alınmasının gerektiği, bu hamde TTK MADDE 886- (1) uyarınca, eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanabileceği, bu tutarın da 38.042,05 TL olacağının kabulünün gerektiği, SONUÇ olarak; Davacı .... Şti. tarafından Nilüfer/Bursa' da dava dışı ....Şti.'ne gönderilmek üzere Davalı ... Servisine teslim edilen Koli içerisinde bulunan 3 adet alet ve ekipmanın kargonun teslim edileceği Firma dışında 26.09.2020 tarihinde saat 09:13 te .... adlı kişiye teslim edildiği, Davacı ... Şti.'nin Davalı ... Servisi tarafından alıcı firma yerine farklı kişiye teslim edilmesi nedeniyle zayi olan emtianın toplam değerinin 38.042,05 TL (Otuzsekizbinkırkikilirabeşkuruş) olduğu, Taşıyıcı(Davalı)'nın ödemekle yükümlü olduğu tazminat üst sınırının, 2.654,58 TL ile sınırlı olduğu ve fakat; oluşan zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği hüküm altına alınması halinde, TTK MADDE 886- (1) uyarınca, eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanabileceği, bu tutarın da 38.042,05 TL olacağı, Gönderici .....Şti. tarafından 25.09.2020 tarihinde saat 16.20 de davalı .... Servisinin ...Mah. .... Cad. No:... D:....Bornova-İzmir şubesinden 305584195.... Gönderi Kodu ve NE195547 Gönderi Belge Numarası ile Kargo Toplam Ağırlığı 30 Kg/ds olan ve .... tarafından .... çalışanına 349016 sevk irsaliyesi ile kargonun ... Mah....Sk.... No:... Nilüfer - Bursa adresindeki .... adresine gönderilmek üzere teslim edildiğinin anlaşıldığı, dava konusu emtia müvekkil şirket çalışanı .... tarafından davalı ...görevlisine imza karşılığı teslim edildiğinin görüldüğü, dosyada mübrez ve davacı dilekçesi ekinde de sunulan teslimata ilişkin davalı şirkete ait işlem kayıtları incelendiğinde emtiaya ilişkin TESLİM TİPİ sekmesinde ADRESE TESLİM seçeneğinin işaretlenmiş olduğu, ezcümle müvekkil davacı tarafından dava konusu emtianın müşterisinin adresinde teslimat yapılmak üzere davalı şirkete teslim edildiğinin belirlendiği, davalının her hangi bir emtia teslim alınacağı zaman, şirket hem kontrolü sağlamak hem de takibi kolaylaştırmak anlamında, teslim alacak muhatap kişinin cep telefonuna SMS olarak gönderilen doğrulama kodunu sorgulayıp, bu doğrulama kodu gösterilmez ise, teslimatı yapmamasının gerektiği, dava konusu olayda ise, davalı şirket hiç bir şekilde bu doğrulama kodunu da sorgulamamış, emtianın doğru kişiye teslim edildiğini teyit etmediği, adrese teslim olarak gönderilen bir emtiayı hiç dağıtıma çıkarmadan, kendi şubesinde, tanınmayan, bilinmeyen, kimlik kontrollerini yapmadığı, kimlik bilgilerini almadığı, teslim edilen kişinin imzasını dahi almadan muhatap dışındaki bir kişiye teslim ettiği yönündeki davacı tarafın iddialarının kabulünün gerektiği, kaldı ki; davalının Mahkememizin 09/03/2022 tarihli müzekkeresine verdiği cevapta; ".....Anılan kargo varış birimine sağlıklı ulaşmış olup farklı bir alıcı müşteriye gelen kargoların birim önünde teslimatı sağlanırken davacı tarafça kayıp olduğu iddia edilen ürün de sehven firmanın aracına yüklenmiştir. Ancak yanlışlık fark edilip dava konusu kargo o esnada şube personeline teslim edilmiş ve yukarıda izah ettiğimiz yöntem ile alıcısına teslimatı sağlanmıştır....." şeklindeki beyanında bir karışıklığının olduğunun davalı şirketçe de kabul edildiğinin bildirildiği olayda; TTK MADDE 886- (1) uyarınca, eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanmasının gerektiği ve bu tutarın da 38.042,05 TL olduğunun kabulünün gerektiği yukarıda yazılı Mahkememizce de benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya münderecatından da anlaşılmakla Mahkememizde oluşan hür vicdani kanaat ve inanca göre aşağıdaki şekilde hüküm tesisi gerekmiştir. '' gerekçesi ile; Davanın kısmen kabulü ile; 38.042,05-TL tazminatın 26/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
" şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ
:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin taşımaya ilişkin üzerine düşen tüm sorumluluğu yerine getirdiğini, davacı tarafından taşınan eşya içeriğini ispatlayamadığı gibi ürünlerin hak sahibi olduğunu destekler fatura sunmadan hüküm kurulduğunu, TTK'ya uygun bir bildirim yapılmadığını, davacı tarafın hasar olduğunu iddia ettiğini ikinci el ürünün sıfır değerinin tazmininin talep edilmesi hakkaniyete aykırı olduğunu, demo ürünleri olduğu belirtilen ürünlerin de sıfır değerinin talep edilmesinin hukuki dayanağı bulunmadığını, taşıyıcı kanunen belirlenen limitle sınırlı olarak sorumlu tutulması gerekirken bu yöndeki beyanlara itibar edilmediğini, dosya kapsamında davacı yan tarafından ağır kusur ve pervasızlığa ilişkin iddiası bulunmadığı gibi herhangi bir somut delil sunulmadığını, müvekkili şirketin sorumlu olacağı kabul edilse dahi bu sınırlı sorumluluk hükümlerine göre olmalıdır."dava dosyasına sunulmuş olmasına rağmen müvekkili şirketin sorumluluğuna gidilmesi, itirazlarımızın reddedilme gerekçeleri hakkında hiçbir açıklama yapılmaması mahkeme tarafından verilen kararın kaldırılmasını istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:
Dava, ... taşıma işlemi sırasında taşımaya konu emtianın gerçek alıcıya teslim edilmemesi nedeni ile maddi tazminatın davalı taşıyıcıdan tahsili istemine yöneliktir.
6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran vekilinin dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar res'en gözetilerek ve yine HMK 357/1.maddesindeki, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar istinaf incelemesi sırasında dinlenemez ve yeni delillere dayanılamaz hükmü çerçevesinde yapılmıştır.
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde; Davanın kısmen kabulü ile; 38.042,05-TL tazminatın 26/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE," karar verilmiştir.
İş bu karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
Davalının taşıyıcı sıfatıyla sorumlu olabilmesi için öncelikle taşıyıcının sorumluluğunun belirlenmesi, sorumluluğun doğması halinde ise tazmin edilecek zararın kapsamı ve sınırlarının belirlenmesi gerekmektedir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 875. maddesi gereğince; taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur. Taşıyıcının bu yükümlülüğüne karşın eşyanın zıyaı veya hasara uğramış olması halinde gönderen veya gönderilene aynı Kanun'un 889 uncu maddesi gereğince bildirimde bulunma yükümlülüğü yüklenmiştir. Buna göre eşyanın açık zıyaı veya hasarının en geç teslim sırasında teslim edene bildirilmemesi halinde yani ihtirazi kayıtsız kabul edilmesi durumunda eşyanın sözleşmeye uygun olarak teslim edildiğinin varsayılacağı maddede karine olarak öngörülmüştür. Taşıyıcının sorumluluğu için karinenin aksi, eşyanın taşıyıcıya teslimden sonra gönderilene ulaşmasına kadar geçen süreçte hasara uğradığının ispat edilmesi gerekmektedir.
Taşıyıcının sorumluluktan kurtulmasında genel sebepler ve özel sebepler ayrımı yapılmış olup, taşıyıcı ancak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 875/2, 876 ve 878 inci maddelerinde gösterilen hallerin mevcudiyetini ispat etmek suretiyle mesuliyetten kurtulabilir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 878 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince; hasarın gönderen tarafından yapılan yetersiz ambalajlama sonucu oluşması halinde doğan zarardan taşıyıcı sorumlu tutulamayacaktır. Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre ise, herhangi bir zararın hal ve şartlara göre birinci fıkrada öngörülen bir sebebe bağlanmasının muhtemel bulunduğu durumlarda zararın bu sebepten ileri geldiği de kabul edilecektir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 862. maddesi gereğince; ambalaj ve işaretleme yükümü gönderene yüklenmiştir. Bu hükme göre eşyanın niteliği kararlaştırılan taşıma dikkate alındığında, ambalaj yapılmasını gerektiriyorsa, gönderen eşyayı zıya ve hasardan koruyacak ve taşıyıcıya zarar vermeyecek şekilde ambalajlamak zorundadır. Bununla birlikte ambalajlama gönderene ait olsa bile taşıyıcının malın sağlam ve tam olarak teslimi sorumluluğu çerçevesinde gerek istifleme gerekse ambalaj itibarıyla taşımaya uygunluğu noktasında denetleme görevi mevcuttur. Bir başka deyişle yetersiz ambalaja rağmen ihtirazi kayıt koymaksızın taşımayı kabul eden taşıyıcının meydana gelen zararda müterafik kusurunun (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 52 nci maddesi) bulunduğunun kabulü gerekir.
Taşıyıcı, eşyanın tamamen veya kısmen hasarından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda ise tazmin edilecek zararın kapsamı ve sınırları 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 880. maddesi gereğince belirlenecek olup bu tazminat, eşyanın hasara uğraması hâlinde, onun taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki hasarsız değeri ile hasarlı değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekmektedir. Aynı maddenin üçüncü fıkrasında eşyanın değerinin piyasa fiyatına göre, bu yoksa aynı tür ve nitelikteki malların cari değerine göre tayin edileceği belirlenmiştir. Eşya, taşınmak üzere teslimden hemen önce satılmışsa, satıcının faturasında taşıma giderleri mahsup edilerek gösterilen satış bedelinin piyasa fiyatı olduğu varsayılır.
Bu şekilde belirlenerek ödenecek tazminat ise 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 882. maddesine göre, 880 ve 881. maddeleri uyarınca, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır. Gönderinin münferit parçalarının zıyaı veya hasarı hâlinde taşıyıcının sorumluluğu; gönderinin tamamı değerini kaybetmişse tamamının, gönderinin bir kısmı değerini kaybetmişse, değerini kaybeden kısmının, net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır. Özel Çekme Hakkı, eşyanın taşıma amacıyla taşıyıcıya teslim edildiği tarihteki veya taraflarca kararlaştırılan diğer bir tarihteki, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca belirlenen değerine göre Türk Lirasına çevrilir.
Ancak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 886. maddesi uyarınca taşıyıcı veya aynı Kanun'un 879. maddesinde belirtilen kişiler zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiil veya ihmalle sebebiyet verdiklerinin ispat edilmesi halinde sorumluluktan kurtulma hâllerinden ve sorumluluk sınırlamalarından yararlanamayacaklardır.
Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler gereğince, TTK'nın 875/1.maddesine göre taşıyıcı eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından, teslim edilmesine kadar geçecek süre içerisinde eşyanın ziyaından, hasarından veya tesliminin gecikmesinden doğan zararlardan sorumludur. Yine TTK'nın 880/1 maddesine göre de taşıyıcı, eşyanın tamamen veya kısmen zıyaından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminat, eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanır. Aynı yasanın "Sorumluluk Sınırları" başlıklı 882/1 maddesine göre ise de; gönderinin tamamının zıyaı veya hasarı hâlinde, 880 ve 881 inci maddeler uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır. Yine aynı yasanın "Sorumluluğu Sınırlama Hakkının Kaybı" başlıklı 886.maddesine göre de, zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı veya 879. maddede belirtilen kişiler, bu kısımda öngörülen sorumluluktan kurtulma hâllerinden ve sorumluluk sınırlamalarından yararlanamayacaktır.
Dava konusu somut olayda; 25/09/2021 tarihli kargo evrakında gönderici olarak davacı, alıcı olarak dava dışı .... Şti'nin gösterildiği, kargo içeriğinin 1 adet koli, gönderinin ağırlığının 30 kg olarak gösterildiği, kargo ücretinin de davalı tarafça davacı adına düzenlenen fatura ile KDV dahil 64,84 TL olarak gösterildiği, ayrıca gönderinin 26.09.2021 tarihinde ....isimli kişiye teslim edildiği görülmüştür.
Dava konusu somut olayda taşımaya konu kargonun, davalı taşıma şirketi elemanı tarafından gerçek alıcı dışında kargo takip numarasını bildirdiği belirtilen dava dışı .... isimli kişiye teslim edildiği dosya kapsamı belgelerle sabittir. Bu şekilde davalı taşıma şirketi personelinin kargoyu gerçek alıcı dışında başka bir kimseye teslim ettiği anlaşılmıştır. Dava konusu somut olayda TTK'nın 876 maddesi kapsamındaki sorumluluktan kurtulma hallerinden birinin varlığı davalı tarafça ileri sürülmemiştir. Ayrıca 6102 Sayılı TTK'nın 886.maddesine göre " zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı veya 879. maddede belirtilen kişiler, bu kısımda öngörülen sorumluluktan kurtulma hâllerinden ve sorumluluk sınırlamalarından yararlanamaz. Davalı taşıyıcı tarafından taşıma işlemi sırasında gerekli dikkat ve özen gösterilmediğinden davacı tarafça taşınmak üzere davalıya teslim edildiği dosya kapsamına göre ihtilafsız olan taşımaya konu koli kaybolmuştur. Bu nedenle taşınmak üzere kendisine teslim edilen koliyi gerçek alıcı dışında 3. bir kişiye teslim eden davalı taşıma şirketinin dava konusu somut olayda pervasızca davranışı neticesinde kargonun kaybolmasına sebebiyet verdiği ve bu nedenle ağır kusurlu olduğunun ve TTK'nın 882/1.maddesindeki sınırlı sorumluluktan yararlanamayacağının kabulü gerekir. Davacının, TTK'nın 886.maddesinden yararlanabilmesi, ancak dava konusu kargo içeriğinde dava dilekçesinde belirtilen ürünlerin bulunduğunun davacı tarafça ıspatlanması halinde mümkün olacaktır.
Dava dilekçesinde davacı tarafça, davaya konu koli içerisinde bulunduğunu iddia ettiği ve dava dilekçesinde belirttiği malların piyasa rayiç değerini davalıdan tazminat olarak talep edilmiştir. TTK'nın 880/1 maddesine göre de "taşıyıcı, eşyanın tamamen veya kısmen zıyaından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminat, eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanmalıdır".
Mahkemece yapılan yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunda sonuç olarak; Davacı şirket tarafından Nilüfer/Bursa” da dava dışı .... Şti.” ne gönderilmek üzere davalı ...Servisine teslim edilen Koli içerisinde bulunan 3 adet alet ve ekipmanın kargosunun teslim edileceği firma dışında 26.09.2020 tarihinde saat 09:13 te.... adlı kişiye teslim edildiğinin anlaşılmış olduğu, davacı şirketin, davalı taşıma şirketi tarafından alıcı firma yerine farklı kişiye teslim edilmesi nedeniyle zayi olan emtiasının toplam değerinin 38.042,05 TL olduğu, davalının ödemekle yükümlü olduğu tazminat üst sınırının sınırlı sorumluluğun esas alınması halinde 2.654,58 TL ile sınırlı olduğu, oluşan zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği hüküm altına alınması halinde ise TTK MADDE 886/1 uyarınca, eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanabileceği, bu tutarın da 38.042,05 TL olacağı sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, gerekçeli, tarafların ve mahkemenin denetimine elverişli, oluşa ve dosya içeriğine uygun olarak düzenlenmiş olmakla mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu uyarınca karar verilmiş bulunmasına göre davalı vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK m. 353/1-b-1 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi kanaati ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/05/2023 tarih ve 2021/602 Esas 2023/373 Karar sayılı hükmü usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf başvurusu sırasında alınması gereken 2.598,65.TL nispi karar harcından peşin olarak alınan 649,90.TL harcın mahsubu ile bakiye 1.948,75.TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-İstinaf başvurusu sırasında davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından davacı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ikmali ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere 22/09/2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.